T.C. UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ HUKUK BÖLÜMÜ ESAS NO : 2015 / 178 KARAR NO : 2015 / 194 KARAR TR : 6.4.2015 ÖZET : Davacının, hissedarı olduğu, Hatay İli, Dörtyol İlçesi, Yeşilköy, 364 parsel sayılı taşınmazın, kamulaştırılması işleminin, taşınmaz bedelinin belirlenmesi unsuru yönünden iptali istemiyle açtığı davanın, İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R Davacı :M.A. Vekili :Av.Ö.İ. Davalı :Adli Yargıda DevletSu İşleri VI. Bölge Müdürlüğü ( Emlakve Kamulaştırma KomisyonBaşkanlığı) Vekili :Av.A.E.K. İdariYargıda Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü O L A Y : Davacı davadilekçesinde özetle, Hatay İli, Dörtyol İlçesi,Yeşilköy İcadiye Mahallesi 364 parsel iken ifrazdan sonra 1942parsel nosunu alan taşınmazın hissedarı olduğunu; 40seneden beri bahçe olarak kullandığını, aynızamanda da sulu bahçe olduğunu, davalı tarafından sulamakanalı yapılarakkamulaştırıldığını, değerlendirilmesinintarla olarak yapıldığını belirterekkamulaştırmanın iptali ile tarla olarak yapılandeğerlendirmenin bahçe olarak yapılmasını talepederek adli yargı yerinde dava açmıştır. Davalıİdare vekili cevap dilekçesinde, davacı tarafça DevletSu İşleri 6.Bölge Müdürlüğütarafından yapılan kamulaştırma işleminin iptaliistenilmekte olup, bununla bir idari işlemin iptalinin talepedildiği, dolayısıyla sözkonusu davanın konusuitibariyle, idari yargının görev alanına girdiği veİdare Mahkemelerinin görevli olduğu yönünde savunmavermiş, görev itirazında bulunmuştur. DÖRTYOLASLİYE HUKUK MAHKEMESİ: 1.12.2011 gün ve E:2011/462, K:2011/909sayı ile, davacının talebinin kamulaştırmaişleminin iptali kapsamında olduğu, bu yöndenyargılamanın idari yargının görev alanınagirdiği gerekçesiyle davanın görev yönündenreddine karar vermiş bu karar kesinleşmiştir. Davacıvekili bu kez müvekkilinin anlaşma yolu ile Hatay İli,Dörtyol İlçesi, Yeşilköy tapuda kayıtlı364 parseldeki hissesini hazine adına 26.11.2010 tarihinde DörtyolTapu Müdürlüğünde devrettiğini, ancaksözkonusu arazinin bahçe vasfında olduğunumüvekkiline ise tarla vasfında bedel ödendiğini, oysakırsal kesimlerde genelde hemen her yerde tarla olarak tapukayıtlarında gözüken yerlerin bahçe niteliğindeolduğunu, bu durumun alışılagelmiş bulunmakla hakkayıplarının bulunduğunu, davalı idareninkamulaştırma işleminin kamulaştırma bedeliyönünden iptali istemiyle idari yargı yerinde davaaçmıştır. Hatayİdare Mahkemesi: 18.10.2012 gün ve E:2012/1209, K:2012/1368 sayıile, Hatay İli, Dörtyol İlçesi, Yeşilköy364 parsel numarasında mülkiyeti hisseli olarak davacıadına kayıtlı taşınmazın davalı idarece 2942sayılı Yasanın 8.maddesi uyarınca satın almausulüyle kamulaştırıldığı,davacının taşınmazı 26.11.2010 tarihindedevrettiği, fakat sonradan bedelin düşük olduğundanbahisle sözkonusu kamulaştırma işleminin bedeliyönünden iptali istemiyle bakılan davanınaçıldığı anlaşılmış ise de; 2942sayılı Yasanın 8.maddesi kapsamında satın alma yoluylakamulaştırılan taşınmazın maliki tarafındanbu kamulaştırmaya veya bedeline davaaçılamayacağının açık hükmebağlandığı görülmekle, davacınınanılan Yasa maddesi uyarınca kamulaştırılantaşınmazın bedeli yönünden kamulaştırmaişleminin iptali istemiyle açtığı iş budavanın da Mahkemelerince incelenebilmesine hukuken olanakbulunmadığı sonucu varıldığıgerekçesiyle, 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanununun 15/1-b bendi uyarınca; davanın incelenmeksizin reddinekarar vermiş, bu karar davacı vekilince temyiz edilmiştir. Danıştay6.Dairesi: 4.12.2013 gün ve E:2013/1919, K:2013/7889 sayı ile, 2942sayılı yasanın 8.maddesinin, kamulaştırmayıyapacak idareye taşınmaz malın tahmini bedelini 11.maddede yeralan unsurlara göre belirleme görevi verdiği ve bu maddeyegöre taşınmaz değerinin tespiti açısındanobjektif unsurlardan olan tarla, bahçe vb. olmasının önemtaşıdığı; aksine yapılacak bir yaklaşımıntaşınmazın objektif vasıfları dışındadoğuracağı kamulaştırma işleminin korumagörmesinin hukuken mümkün bulunmadığı, olayda,davacı tarafından taşınmazın satın almausulüyle kamulaştırılmasında ihtilafbulunmadığı, taşınmazıvasıflandırmadaki hata nedeniyle bu hatanın düzeltilmesinedönük olarak kamulaştırma kararının iptalininistenildiği görülmekte olup, bu haliyle kamulaştırmaişleminin iptali istemiyle açılan davanın 2942sayılı Yasanın 8.maddesinin 7.fıkrasında sayılandava açma yasağı kapsamındabulunmadığının anlaşıldığı, budurumda davanın esasının incelenmesi gerekirken, aksi yöndeyapılan değerlendirmeye dayanılarak verilen temyize konu mahkemekararında hukuki isabet görülmediği gerekçesiylekararın bozulmasına karar vermiştir. HATAYİDARE MAHKEMESİ: 22.12.2014 gün ve E:2014/446 sayı ile, davacınınhissedar olduğu taşınmazınvasıflandırılmasında hatayadüşüldüğü ve bedelin düşük takdiredildiği belirtilerek kamulaştırma işleminin bedelyönünden iptalinin istenildiği, taşınmazınbedelinin belirlenmesine ilişkin uyuşmazlıkların AsliyeHukuk Mahkemelerinde görülmesi gerektiği, bu durumun kamudüzenine ilişkin olduğu, doktrin ve yargı kararlarıylasabit görülen görev kurallarına aykırılıkoluşturacağı hususları birlikte gözetildiğinde,uyuşmazlığın görüm ve çözümüKamulaştırma Kanunu hükümleri uyarınca adli yargıyerine ait olduğundan, işin esasının Mahkemelerinceincelenme olanağının bulunmadığı, Nitekimtaşınmaza hissedar olan diğer malik tarafındanKamulaştırma bedel tespiti ve tescili talebiyleaçtığı davanın Dörtyol Asliye Hukuk Mahkemesi’nin05.12.2012 tarih ve E:2011/760, K:2012/668 sayılı kararı ilehükme bağlandığı, Yargıtay 18. Hukuk Dairesinin14.11.2013 tarih ve E:2013/11564, K:2013/15409 sayılı kararı ileMahkemesince yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu,düzenlenen raporun hüküm kurmaya yeterli olmadığıgerekçesiyle bozulması üzerine Dörtyol 1.Asliye HukukMahkemesi’nin E:2014/106 sayılı dosyasındayargılamanın devam ettiği gerekçesiyle Mahkemelerininuyuşmazlığa bakmakla görevli olmaması ve görevliyargı yerinin adli yargı mahkemeleri olması sebebiyle,uyuşmazlığın Dörtyol Asliye Hukuk Mahkemesi’nin01.12.2011 tarih ve E:2011/462, K:2011/1909 sayılı görevsizlikkararı üzerine uyuşmazlığa karşıMahkemelerinde dava açıldığıanlaşıldığından, hangi Mahkemenin görevliolduğunun belirlenmesi için 2247 sayılı Kanun'un 19.maddesi uyarınca Uyuşmazlık Mahkemesi'ne başvurulmasına,dava dosyasının Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderilmesineve uyuşmazlığın incelenmesinin UyuşmazlıkMahkemesi'nin kararına kadar ertelenmesine karar vermiştir. İNCELEME VE GEREKÇE:Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü’nün,Serdar ÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane TOPUZ,Alaittin Ali ÖĞÜŞ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 6.4.2015 günlütoplantısında; l-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; İdareMahkemesince, 2247 sayılı Yasa’nın 19. maddesine görebaşvuruda bulunulmuş olduğu, idari yargıdosyasının Mahkemece, ekinde adli yargı dosyası ilebirlikte Uyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiği veusule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesineoybirliği ile karar verildi. II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim Gülşen AKARPEHLİVAN’ın, davanın çözümünde idariyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Uğurtan ALTUN ileDanıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada idariyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava,davacının hissedarı olduğu, Hatay İli, Dörtyolİlçesi, Yeşilköy, 364 parsel sayılıtaşınmazın kamulaştırılması işleminintaşınmaz bedelinin belirlenmesi unsuru yönünden iptaliistemiyle açılmıştır. 2942sayılı Kamulaştırma Kanununun 4650 sayılıYasanın 3. maddesiyle değişik 8. maddesinin 2.fıkrasında: "Kamulaştırma kararınınalınmasından sonra kamulaştırmayı yapacak idare, buKanunun 11 inci maddesindeki esaslara göre ve konuyla ilgili uzmankişi, kurum veya kuruluşlardan da rapor alarak, gerektiğindeSanayi ve Ticaret Odalarından ve mahalli emlak alım satımbürolarından alacağı bilgilerden de faydalanaraktaşınmaz malın tahmini bedelini tespit etmek üzere kendibünyesi içinden en az üç kişidenteşekkül eden bir veya birden fazla kıymet takdir komisyonunugörevlendirir."; 7. fıkrasında ise: "Bu maddeuyarınca satın alınan veya trampa edilen taşınmaz mal,kaynak veya irtifak hakkı, sahibinden kamulaştırma yolu ilealınmış sayılır ve bu şekilde yapılankamulaştırmaya veya bedeline karşı itiraz davalarıaçılamaz." kuralları yer almıştır. AnılanYasanın 11. maddesinde: "15 inci madde uyarıncaoluşturulacak bilirkişi kurulu, kamulaştırılacaktaşınmaz mal veya kaynağın bulunduğu yere mahkemeheyeti ile birlikte giderek, hazır bulunan ilgilileri de dinledikten sonrataşınmaz mal veya kaynağın; a) Cins ve nevini, b)Yüzölçümünü, c) Kıymetini etkileyebilecekbütün nitelik ve unsurlarını ve her unsurun ayrıayrı değerini, d) Varsa vergi beyanını, e)Kamulaştırma tarihindeki resmi makamlarca yapılmışkıymet takdirlerini, f) Arazilerde, taşınmaz mal veyakaynağın kamulaştırma tarihindeki mevkii veşartlarına göre ve olduğu gibi kullanılması halindegetireceği net gelirini, g) Arsalarda, kamulaştırmagününden önceki özel amacı olmayan emsalsatışlara göre satış değerini, h) Yapılarda,resmi birim fiyatları ve yapı maliyet hesaplarını veyıpranma payını, ı) Bedelin tespitinde etkili olacakdiğer objektif ölçüleri, Esastutarak düzenleyecekleri raporda bütün bu unsurlarıncevaplarını ayrı ayrı belirtmek suretiyle ve ilgililerinbeyanını da dikkate alarak gerekçeli bir değerlendirmeraporuna dayalı olarak taşınmaz malın değerini tespitederler." kuralı bulunmaktadır. Dosyanınincelenmesinden, uyuşmazlık konusu davacının hissedarıolduğu taşınmazın davalı idare tarafındankamulaştırılmasına karar verildiği, 2942sayılı Yasanın 11. maddesinde belirlenen esaslara göretarla olarak vasıflandırdığı, davalı idareninTapu Sicil Müdürlüğüne muhatap bila günlü,752 sayılı yazı ile taşınmaz malikinin tapudarızai ferağ muamelesi ikmal ettireceği beyanınadayanılarak Hazine adına tescilinin istenildiği, davacıtarafından davalı idareye verilen 18.5.2011 günlüdilekçede, maliki olduğu taşınmazın bahçeolmasına karşın değerinin buna göre değil tarlavasfı esas olarak belirlendiği ileri sürülerektaşınmaz bedelinin yeniden belirlenip buna görekamulaştırma yapılması talebinde bulunulduğu,davacı isteminin kabul edilmemesi üzerine kamulaştırmaişleminin iptali ile bahçe vasfı ile kamulaştırmaişleminin yapılması gerektiği talebiyle davaaçıldığı anlaşılmaktadır. Uyuşmazlık,davacı ile davalı idarenin 2942 sayılı Yasanın 8.maddesi uyarınca anlaşma sağlayarak satın almausulüyle kamulaştırılan taşınmazınanılan Yasanın 11. maddesine göre vasıflandırılmasındahataya düşüldüğü ileri sürülerek, bunedenle kamulaştırma işleminin iptali istemindenkaynaklanmaktadır. 2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun“İdari Dava Türleri ve İdari Yargı YetkisininSınırı” başlıklı 2.maddesinde, idari davatürleri: a) İdari işlemler hakkında yetki, şekil,sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırıolduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlaledilenler tarafından açılan iptal davaları, b) İdarieylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudanmuhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları,c) Tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma vesözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç,kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılanher türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflararasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalarolarak sayılmıştır. Olayda,davacı tarafından taşınmazıvasıflandırmadaki hata nedeniyle bu hatanın düzeltilmesinedönük olarak kamulaştırma kararının iptalininistenildiğinin görüldüğü, buna göre, kamumevzuatları hükümleri çerçevesinde ve kamugücü kullanılarak tek yanlı irade ile yapılan uygulamaişlemleri soncunda oluşan hatanın giderilipgiderilemeyeceği, dolayısıyla kamulaştırmanın usulüneuygun yapılıp yapılmadığından doğandavanın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun2/1-a maddesinde yer alan “İdari işlemler hakkında, yetki,şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukukaaykırı olduklarından dolayı iptalleri içinmenfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptaldavaları” kapsamında idari yargı yerinceçözümlenmesi gerekmektedir. Açıklanannedenlerle Hatay İdare Mahkemesinin başvurusunun reddi gerekmiştir. SO N U Ç : Davanın çözümündeİDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Hatayİdare Mahkemesinin BAŞVURUSUNUN REDDİNE, 6.4.2015 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAKkarar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Nurdane TOPUZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy