T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2015 / 73
KARAR NO : 2015 / 177
KARAR TR : 06.04.2015
ÖZET: Vatani görevini yapmakta iken sağ bacağını kaybetmesi nedeniyle 2330 sayılı Kanun gereğince malulen emekli olan davacının, dizaltı banyo ve deniz protez bedelinin davalı kurumca karşılanmaması nedeni ile ödemek zorunda kaldığı 44.864,00 TL’nin yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili istemiyle açtığı davanın, İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R Davacı : Y.Y. Vekili : Av. A.E. Davalı : Sosyal Güvenlik KurumuBaşkanlığı Vekili :Av. A.Ö.U. (Adli Yargıda) OL A Y : Davacı vekili, davadilekçesinde özetle; kamu personeli olmayandavacının askerliğini er olarak yaparken terör sonucuyaralandığını ve gazi olduğunu, davacıya sağdiz altı ampütasyonu (diz ve diz altından bacağınkazanılmış yokluğu) tanısı konulduğunu,davacının bacağının yokluğu nedeni ile sağdiz altı ampütasyonlu hastanın Aktif Yüksek EnerjiDepolayan Nitro Sporcu Koşu Protezi kullanmasının uygunolacağına Sağlık Bakanlığı İzmirTepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından verilensağlık kurulu raporu ile karar verildiğini, bunun üzerinedavacının Asil Ortopedi isimli firmadan protezini teslimaldığını, protez bedelinin 44.864,00 TL olduğunu,davacının protez bedelinin tahsili sebebi ile Sosyal GüvenlikKurumu Başkanlığı İzmir Sosyal Güvenlik İlMüdürlüğü’ne müracaat ettiğini, fakatkendisine gelen 27.12.2012 tarihli yazıda hiçbir gerekçebelirtilmeden ödenmesinin uygun olmadığınınbildirildiğini belirterek protez bedeli olan 44.864,00 TL’nindavalı kurumdan tahsili istemiyle adli yargı yerinde davaaçmıştır. İZMİR9. İŞ MAHKEMESİ : 13.11.2014 gün ve E:2013/100 K:2014/774sayılı kararında; “… Uyuşmazlık konusuolayın idari işlem ve idari eylem niteliğinde olduğu vedavanın çözüm yerinin idari yargı olduğuanlaşılmakla yargı yolunun caiz olmaması nedeniyledavanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir…”şeklindeki gerekçe ile davanın usulden reddine kararvermiş, verilen karar temyiz edilmeksizin kesinleşmiştir. Davacıvekili bu kez aynı istemle idari yargı yerinde davaaçmıştır. İZMİR1. İDARE MAHKEMESİ : 25.12.2014 gün E:2014/2010 sayıile vermiş olduğu gönderme kararında “…5510sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık SigortasıKanunun "amaç" başlıklı 1.maddesinde, "BuKanunun amacı, sosyal sigortalar ile genel sağlık sigortasıbakımından kişileri güvence altına almak; busigortalardan yararlanacak kişileri ve sağlanacak hakları, buhaklardan yararlanma şartları ile finansman ve karşılanmayöntemlerini belirlemek; sosyal sigortaların ve genelsağlık sigortasının işleyişi ile ilgiliusûl ve esasları düzenlemektir." hükmü,"kapsam" başlıklı 2.maddesinde, "Bu Kanun; sosyalsigortalar ile genel sağlık sigortasından yararlanacakkişileri, işverenleri, sağlık hizmeti sunucularım, buKanunun uygulanması bakımından gerçek kişiler ileher türlü kamu ve özel hukuk tüzel kişilerini vetüzel kişiliği olmayan diğer kurum ve kuruluşlarıkapsar." hükmü, 101.maddesinde ise, "Bu Kanunda aksinehüküm bulunmayan hallerde, bu Kanun hükümlerininuygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıklariş mahkemelerinde görülür." hükmü yeralmaktadır. İncelenen davanın, askerliğini er olarak yaparkenterör sonucu yaralanan ve gazi olduğunu söyleyen davacıtarafından, bacağına yaptırdığı protezbedeli olan 44.876-TL'nin yasal faiziyle birlikte davalı idaredentahsiline karar verilmesi istemiyle açıldığı veaynı protez bedelinin davalı idareden tahsili amacıyla dahaönceden açılan davada, İzmir 9.İş Mahkemesinin13/11/2014 tarih ve E:2013/100, K2014/774 sayılı kararıyla,davanın idari yargının görev alanına girdiğindenbahisle davanın görev yönünden reddine kararverildiği, bu kararın taraflarca temyiz edilmeyerek 08/12/2014tarihinde kesinleştiği anlaşılmakta olup;uyuşmazlığın, anılan protez bedelinin 5510sayılı Yasa hükümleri uyarınca davacıyaödenip ödenmeyeceğinden kaynaklanan uyuşmazlıkolması nedeniyle anılan Yasanın 101.maddesi uyarıncadavanın iş mahkemelerinde görülmesigerekmektedir…” şeklindeki gerekçe ile davanınadli yargının görev alanını girdiğine, 2247sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanun’un 19. Maddesihükümleri uyarınca görevli yargı merciininbelirlenmesi için dosyanın Uyuşmazlık mahkemesinegönderilmesine, Uyuşmazlık Mahkemesi’nce karar verilinceyekadar davanın ertelenmesine karar vererek dosya Mahkememizegönderilmiştir. İNCELEME VE GEREKÇE : Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında, Üyeler:Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane TOPUZ, Alaittin AliÖĞÜŞ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 06.04.2015 günlütoplantısında: l-İLK İNCELEME:Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre, İdare Mahkemesi’nceanılan Yasa’nın 19. maddesinde öngörülen usul veyönteme uygun biçimde başvuruda bulunulduğuanlaşılmaktadır. Usule ilişkin herhangi bir noksanlıkgörülmediğinden esasın incelenmesine oy birliği ilekarar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Filiz BUDAK’ın, davanınçözümünde idari yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Uğurtan ALTUN ile Danıştay SavcısıYakup BAL’ın davada idari yargının görevliolduğu yolundaki sözlü açıklamaları dadinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ: Dava, vatani görevini yapmakta iken sağ bacağınıkaybetmesi nedeniyle 2330 sayılı Kanun gereğince malulen emekliolan davacının, dizaltı banyo ve deniz protez bedelinindavalı kurumca karşılanmaması nedeni ile ödemekzorunda kaldığı 44.864,00 TL’nin yasal faiziile birlikte davalıdan tahsili istemiyleaçılmıştır. Dosyalar kapsamında yapılan incelemede; davacı Y.Y.’in22.05.1996-22.11.1997 tarihlerinde Jandarma er olarak askerlik göreviniyerine getirdiği, askerlik görevini yerine getirirkenbacağını kaybetmesi nedeniyle 2330 sayılı Kanunagöre vazife malulü olarak T.C.Emekli Sandığı’nca01.02.1998 tarihinde aylık bağlandığı, İzmirTepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nin 11.10.2012tarihli raporu ile “ S88.0-baldır travmatik ampülasyonu dizdüzeyinde travmatik ampülasyon tanısıyla sağ dizaltı ampütasyonu olan hastanın diz altı banyo ve denizprotezi temini gereklidir” sonucuna varıldığı, bukarar üzerine davacı tarafından söz konusu proteziçin Asil Ortapedi Protez Ortez Yapım ve Uygulama Merkezi’ne44.864,00TL ödeme yapıldığı, fatura bedelinin tahsiliiçin SGK İzmir Sosyal Güvenlik İlMüdürlüğü Alsancak Sağlık SosyalGüvenlik Merkezi’ne yapılan başvurunun reddi üzerinesöz konusu fatura bedelinin faizi ile birlikte tahsili için davaaçıldığı anlaşılmaktadır. 31.5.2006 tarih ve 5510sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık SigortasıKanunu 506, 1479, 2925, 2926 ve 5434 sayılı Kanunlarkapsamındaki hizmet akdine göre ücretleçalışanlar (Sosyal Sigortalılar), kendi hesabınaçalışanlar (Bağ-Kur’lular), tarımda kendiadına ve hesabına çalışanlar (TarımBağ-Kur’luları), tarım işlerinde ücretleçalışanlar, (Tarım sigortalıları), devletmemurları ve diğer kamu görevlilerini (EmekliSandığı İştirakçileri), geçicimaddelerle korunan haklar dışında, sosyal güvenlik vesağlık hizmetleri yönünden yeni bir sisteme tabitutmuş, beş farklı emeklilik rejimini aktüeryal olarak hakve hükümlülükler yönünden tek bir sosyalgüvenlik sistemi altında toplamıştır. 5510sayılı Kanunun iptali amacıyla açılan davada AnayasaMahkemesi, 15.12.2006 tarih ve E: 2006/111, K: 2006/112 sayılıkararıyla, anılan Kanunun birçok maddesi ile birlikte, bu Kanununyürürlük tarihinden önce 5434 sayılı T.C. EmekliSandığı Kanunu hükümlerine tabi olarak görevyapmakta olan memurlar ve diğer kamu görevlilerini diğersigortalılarla aynı sisteme tabi kılan (başta 4/c maddesi)hükümlerin iptaline karar vermiş; bu karardan sonra kabul edilen17.04.2008 tarih ve 5754 sayılı Kanunla 5510 sayılı Kanundadüzenlemeler yapılmış ve anılan Kanuna eklenenGeçici 1 inci ve Geçici 4 üncü maddelerle, 5754 sayılıKanunun yürürlüğe girdiği 1 Ekim 2008 tarihindenönce 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birincifıkrasının (c) bendi kapsamında olanlar (memurlar ilediğer kamu görevlileri) ile bunların dul ve yetimlerihakkında, bu Kanunla yürürlükten kaldırılanhükümleri de dahil 5434 sayılı Kanun hükümlerinegöre işlem yapılacağı hüküm altınaalınmıştır. 5754 sayılı Kanunun kimihükümlerinin iptali istemiyle açılan dava AnayasaMahkemesi’nin 30.3.2011 tarih ve E: 2008/56, K:2011/58 sayılıkararı ile reddedilmiştir. 5510 sayılı Kanunun 101 ncimaddesinde yer alan “…bu Kanun hükümlerininuygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıklarİş Mahkemelerinde görülür.”bölümünün iptali istemiyle yapılan itirazbaşvurusunda Anayasa Mahkemesi, 22.12.2011 tarih ve E: 2010/65, K:2011/169 sayılı kararıyla (RG. 25.1.2012, Sayı: 28184)davayı redle sonuçlandırmakla birlikte; söz konusukararın Mahkememiz önündeki uyuşmazlığaışık tutacak şekilde şu gerekçeyedayandırmıştır: “…5754 sayılı Kanununyürürlüğe girmesinden önce memur ve diğer kamugörevlisi olarak çalışmakta olanlar, evvelce olduğugibi 5434 sayılı Kanun hükümlerine tabi olacaklar vebunların emeklileri bakımından da aynı Kanunhükümleri uygulanmaya devam edecek; ancak 5754 sayılıKanun’un yürürlüğe girmesinden sonra memur vediğer kamu görevlileri olarak çalışmayabaşlayanlar ise 5510 sayılı Kanunun 4/c maddesi uyarınca,bu Kanun hükümlerine tabi sigortalı sayılacak vehaklarında 5434 sayılı Kanun değil, 5510 sayılıKanun’un öngördüğü kural ve esaslar uygulanacak;ihtilaf halinde de adli yargı görevli bulunacaktır. 5754sayılı Kanunun yürürlüğüyle birlikte,artık Sosyal Sigortacılık esasına göre faaliyetgösteren ve yaptığı, tesis ettiği işlem vemuameleler idari işlem sayılamayacak bir sosyal güvenlikkurumunun varlığından söz etmek gerekli bulunmaktadır.5754 sayılı Kanun’un yürürlüğe girmesindenönce iştirakçisi sıfatıylaçalışmakta olan memurlar ve diğer kamu görevlileriile emekli sıfatıyla 5434 sayılı Kanun’a göreemekli, dul ve yetim aylığı almakta olanlar ve ayrıcamemurlar ve diğer kamu görevlilerinden ileride emekliliğe hakkazanacaklar yönünden ise Sosyal Güvenlik Kurumu’nun tesisedeceği işlem ve yapacağı muameleler idari işlemniteliğini korumaya devam edecek, bunlara ilişkin ihtilaflarda daevvelce olduğu gibi idari yargı görevli olmaya devam edecektir.Bu bakımdan 5510 sayılı Kanununyürürlüğünden sonra, prim esasına dayalıyani sistemin içeriği ve Kanun kapsamındaki iş veişlemlerin niteliği göz önünde bulundurulduğunda,itiraz konusu kuralla, yargılamanınbütünlüğü ve uzman mahkeme olması nedeniyle Kanunhükümlerinin uygulanması ile ortaya çıkanuyuşmazlıkların çözümünde işmahkemelerinin görevlendirilmesinde Anayasa’yaaykırılık görülmemiştir. Ancak, yukarıdaaçıklandığı üzere 5754 sayılıKanun’un yürürlüğe girmesinden önce statüdebulanan memurlar ve diğer kamu görevlileri ile ilgili sosyalgüvenlik mevzuatının uygulanmasından doğan idariişlem ve idari eylem niteliğindeki uyuşmazlıklarda idariyargının görevinin devam edeceğiaçıktır…” Yukarıda sözü edilenmevzuat hükümlerinin ve Anayasa Mahkemesi kararınınbirlikte değerlendirilmesinden, 5510 sayılı Kanununyürürlüğe girmesinden önce memur ve diğer kamugörevlisi olarak çalışmakta olanlar, daha önceolduğu üzere 5434 sayılı Kanun hükümlerine tabiolacakları gibi bunların emeklilikleri bakımından daaynı Kanun hükümlerinin uygulanmaya devam edileceği; ancak,bu Kanunun yürürlüğe girmesinden sonra memur ve diğerkamu görevlisi olarak çalışmaya başlayanlarınise 5510 sayılı Kanunun 4/c maddesi uyarınca, bu Kanunhükümlerine tabi sigortalı sayılacağı vehaklarında 5434 sayılı Kanunun değil 5510 sayılıKanunun öngördüğü kural ve esaslarınuygulanacağı dolayısıyla ihtilafların da adliyargı yerinde çözümleneceği açıktır. Kaldı ki; T.C. Anayasası’nın 158.maddesindeki“…diğer mahkemelerle, Anayasa Mahkemesi arasındakigörev uyuşmazlıklarında Anayasa Mahkemesi’ninkararı esas alınır ” hükmü uyarınca AnayasaMahkemesi kararının bu uyuşmazlığınçözümünde esas alınacağıtartışmasızdır. Budurumda, 5510 sayılı Yasanın yürürlüğegirmesinden önce iştirakçi sıfatıylaçalışmakta olan memurlar ve diğer kamu görevlileriile emekli sıfatıyla 5434 sayılı Kanuna göre emekli,dul ve yetim aylığı almakta olanlar ve ayrıca memurlar vediğer kamu görevlilerinden ileride emekliliğe hak kazanacaklaryönünden Sosyal Güvenlik Kurumunca tesis edilen işlem veyapacağı muamelelerin “idari işlem” ve “idarieylem” niteliğini korumaya devam edeceği,dolayısıyla, 2577 sayılı İdari YargılamaUsulü Kanununun 2/1-a maddesinde belirtilen idari işlemlerhakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biriile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleriiçin menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılaniptal davaları ve tam yargı davaları kapsamında bulunan, 5754sayılı Kanunun yürürlüğe girmesinden öncedevredilen T.C. Emekli Sandığı GenelMüdürlüğünden 2330 sayılı Kanunkapsamında aylık alan davacı tarafından sağlıkkurulu raporu ile temini gerekli görülen diz altı banyo ve denizprotez bedelinin tahsili için açılan davanın,görüm ve çözümünün idari yargıyerinde görüleceği sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, İzmir 1. İdareMahkemesi’nin başvurusunun reddi gerekmiştir. S O N U Ç : Davanınçözümünde İDARİ YARGININ görevliolduğuna, bu nedenle İzmir 1. İdare Mahkemesi’ninBAŞVURUSUNUN REDDİNE, 06.04.2015 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Nurdane TOPUZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy