T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2015 / 247
KARAR NO : 2015 / 261
KARAR TR : 6.4.2015
ÖZET : Davacının 2981 sayılı Yasa kapsamında tapu tahsis belgesi bulunduğu ve bu belgenin tanıdığı hak sahipliği nedeniyle davalı belediye adına kayıtlı taşınmazın davacı adına tescili istemiyle açılan davanın İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı : S. Ö.
Vekili : Av. G.Y.
Davalı :Maliye Hazinesi adına İstanbul Muhakemat Müdürlüğü
Vekili :Av. S. B.
O L A Y : Davacı vekili davadilekçesinde özetle; İstanbul İli, Eyüpİlçesi, Kemerburgaz Kazası, ESKİ: 61 pafta, 1981parselde, YENİ: 253 ada 5 parsel sayılıtaşınmazın 2981 sayılı yasa uyarınca Islahİmar Planı veya imar planı yapıldıktan sonra tapuverilmek üzere davacıya tahsis edildiğini, davacının2981 ve 3290 sayılı yasaların aradığışartları yerine getirdiğini, davacının dava konusutaşınmazın bedelini ödediğini ve taşınmazındavacı adına tahsis edildiğini, tahsis edilentaşınmazın imar planında herhangi bir kamu hizmetine tahsisedilmediğini, davacıya başka yerde arsa ya da taşınmaztahsis edilmediğini, davalı Hazinenin tahsislitaşınmazın tapusunu davacıya vermediğini belirterek, davakonusu taşınmazın davacıya tahsis edilen 68,46 m²sinden %3,94 düzenleme ortaklık payı kesildikten sonra kalan 67,76m² arsanın davalı adına olan tapu kaydının iptaliile davacı adına tesciline karar verilmesi istemiyle adli yargıyerinde dava açılmıştır.
DavalıHazine vekili süresi içerisinde sunduğu cevapdilekçesinde özetle; görev itirazında bulunmuştur.
İstanbul18. Asliye Hukuk Mahkemesi: 20.01.2015 gün ve E:2011/109 sayı ileözetle; davalı idare vekilinin görev itirazınınreddine karar vermiş, davalı vekili 23.01.2015 havale tarihlidilekçe ile mahkemenin görevlilik kararınınkaldırılmasını talep etmiş, bunun üzerineanılan mahkeme 25.02.2015 tarihli ara kararı ile davalıvekilinin yargı yolu itirazı süresindeolmadığından bahisle görevlilik kararınınkaldırılması talebinin reddine karar vermiştir. DavalıMaliye Hazinesine izafeten İstanbul MuhakematMüdürlüğü vekilinin idari yargı yararınaolumlu görev uyuşmazlığıçıkartılması yolunda süresi içinde verdiğidilekçe üzerine, dava dosyasının onaylı birörneği Danıştay Başsavcılığı'nagönderilmiştir. DanıştayBaşsavcısı: “İstanbul İli, Eyüpİlçesi, Kemerburgaz Mahallesi, 253 ada, 5 parsel sayılıtaşınmazın 2981 sayılı Yasa uyarıncadavacıya tapu tahsis belgesi ile tahsis edilen 68,46 m² kısmından% 3.94 oranında düzenleme ortaklık payı kesildikten sonrakalan 65,76 m² sinin Hazine adına olan tapusunun iptal edilerekdavacı adına tescili istemiyle adli yargıda açılandavada, davalı idarece birinci oturumdan önce görev itirazındabulunulduğu; ancak, Mahkemece bu itiraz dikkate alınmayarakyargılamaya devam edildiği, daha sonra davalı idarenin tekrargörev itirazında bulunması üzerine itirazınreddedildiği ve olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılmasının istenildiğianlaşılmış olmakla, birinci oturumdan önceyapılmış olan görev itirazının Mahkemecekarşılanmaması nedeniyle davalı idarenin tekraryaptığı görev itirazının Mahkemece reddedilmesiüzerine çıkarılan olumlu görevuyuşmazlığının, ilk oturumda yapmışolduğu görev itirazı ile bağlantılı ve 2247sayılı Kanunun 10 ve 12'nci maddelerine uygun olduğu sonucunavarılarak gereği düşünüldü. 2981sayılı İmar ve Gecekondu Mevzuatına AykırıYapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785 sayılıİmar Kanununun Bir Maddesinin Değiştirilmesi HakkındaKanunun tespit ve değerlendirme işlemleri başlıklı 8.maddesinde tespit kapsamına, temel inşaatı tamamlanmışveya sömel betonları dökülmüş olmak kaydıile hazine, belediye, il özel idarelerine ait veya Vakıflar GenelMüdürlüğünün idare etmekte olduğu arsa veyaarazilerdeki inşaatına Kanunun 14.maddesinin (f) fıkrasındakitarihlerden önce başlanmış mesken, kısmen işyerive konut olarak kullanılan veya evvelce konut olarak kullanılıpsonra işyerine çevrilen gecekondular ile imar mevzuatına,ruhsat ve eklerine aykırı tüm yapıların dahilolduğu hükme bağlanmıştır. Aynı Yasanın10. maddesinde, bu Kanun hükümlerine göre, hazine, belediye, ilözel idaresine ait veya Vakıflar GenelMüdürlüğünün idare ettiği arsa veya arazilerüzerinde, gecekondu sahiplerince yapılmışyapıların, 12. Madde hükümlerine göre tespit ettirildiktensonra, kayıt maliki kamu kuruluşunca bu yerin hak sahibine tahsisedileceği ve bu tahsisin yapıldığının tapusicilinin beyanlar hanesinde gösterilerek ilgilisine "Tapu TahsisBelgesi" verileceği; tapu tahsis belgesinin, ıslah imarplanı veya kadastro planları yapıldıktan sonra haksahiplerine verilecek tapuya esas teşkil edeceği, hak sahibiolmadığı halde tapu verilen kişilerin tapularınınresen iptal edileceği; aynı Yasanın 13. Maddesinin 1.fıkrası (b) bendinde; hazine, belediye, il özel idarelerine aitveya Vakıflar Genel Müdürlüğünün idaresindeolan veya bu Kanun uyarınca mülkiyetlerine geçen arsa veyaaraziler üzerinde ıslah imar planları ile meydana getirilen imarparselleri içinde hak sahiplerine, yapılarının işgalettiği arazi de dikkate alınarak ıslah imar planındagetirilen ölçülere uygun şekilde arsa veya hisse tahsisedileceği; gecekondusu muhafaza edilemeyen hak sahiplerine aynıbölgede veya diğer gecekondu ıslah veya önleme bölgesindenbaşka bir arsa veya hisse verileceği; aynı maddenin 2. fıkrasındada, bulundukları yerde korunamayan gecekondu sahiplerinden hak sahibisıfatı taşıyanlara, bir gecekondu önleme veyaıslah bölgesinde veya yakın bölgelerdeyapılmış ıslah imar planı içinde meydana gelenboş imar parsellerinin müstakil, hisseli veya kat mülkiyetiesasına göre verileceği hükme bağlanmış; 14.maddesinde ise bu kanun hükümlerinden yararlanamayacak olanyapılar ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. Anılanyasa hükümlerine göre, idarenin, hak sahibi olduğu saptanankişilere tapu vermek, şartlan taşımayanlarıntapularını resen iptal etmek konusundaki yetkisi idari niteliktaşıyan uygulama işlemlerinin doğrudan bir sonucu olarakkullanılmakta ve bu yolla kurulan mülkiyet de Medeni Kanun hükümleridışında idari bir işlemin icrası niteliğinitaşımaktadır. Dosyanınincelenmesinden; davacının, üzerinde gecekondusununbulunduğu taşınmaz için 2981 sayılı İmarve Gecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara UygulanacakBazı İşlemler ve 6785 Sayılı İmar Kanununun BirMaddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun ile 2981sayılı Kanunun bazı Maddelerinin Değiştirilmesi ve BuKanuna Bazı Maddeler Eklenmesi Hakkında 3290 sayılı Kanunuyarınca tapu tahsis belgesi verilmesine karşın, adınatescil edilmemesi nedeniyle taşınmazın Hazine adına olantapusunun iptal edilerek davacı adına tescili istemiyle bakılandavanın açıldığıanlaşılmıştır. Buduruma göre, davacının taşınmaz üzerindekiiddiası, taşınmazın Medeni Kanun hükümleriuyarınca adına tescilini sağlamak değil, 2981sayılı Yasa'da öngörülen hak sahipliğihükümleri uyarınca tapu tahsis belgesine dayalı olarakgecekondunun bulunduğu taşınmazın tescilinin gerçekleştirilmesi,bu mümkün olmazsa zararının tazmini olduğundan,davacının talebinin 2981 sayılı Yasadaöngörülen hak sahipliği esaslarına uygun olupolmadığının belirlenmesinden kaynaklananuyuşmazlığın çözümünde İdariYargı yerleri görevli bulunmaktadır.” gerekçesiyle;2247sayılı Yasanın 10'uncu maddesi uyarınca olumlu görevuyuşmazlığı çıkarılmasına ve dosyanınUyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine karar vermiştir. İNCELEMEVE GEREKÇE : UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane TOPUZ, AlaittinAli ÖĞÜŞ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 6.4.2015 günlütoplantısında: l-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247sayılı Yasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılanincelemeye göre, davalı Maliye Hazinesine izafeten İstanbulMuhakemat Müdürlüğü vekilinin anılan Yasanın10. maddesinde öngörülen yönteme uygun olarakyaptığı görev itirazının reddedilmesi ve dahi 12.maddede belirtilen süre içinde başvuruda bulunmasıüzerine, Danıştay Başsavcısı’nca 10.maddedeöngörülen biçimde, olumlu görevuyuşmazlığı çıkarıldığıanlaşılmaktadır. Usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi. II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim İsmail SARI’nın,davanın çözümünde idari yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan;ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Uğurtan ALTUN ile Danıştay SavcısıYakup BAL’ın davada idari yargının görevliolduğu yolundaki sözlü açıklamaları dadinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ: Dava,30.07.1987 tarih 3849 yevmiye nolu tapu tahsis belgesine dayanılarak ESKİ:61 pafta, 1981 parselde, YENİ: 253 ada 5 parselin tapu kaydınıniptali ile davacı adına tescili istemiyle açılmıştır. Uyuşmazlığakonu işlemin tesis edildiği ve davanınaçıldığı tarih itibariyle yürürlüktebulunan 2981 sayılı İmar ve Gecekondu MevzuatınaAykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785sayılı İmar Kanununun Bir Maddesinin DeğiştirilmesiHakkında Kanun,imar ve gecekondu mevzuatına aykırı olarakinşa edilmiş ve inşa halindeki bütün yapılarhakkında uygulanacak işlemleri düzenlemek ve bu işlemleredair müracaat, tespit, değerlendirme, uygulama ve duyuruesaslarını ve ilgili diğer hususları belirlemekamacını taşımakta olup, valilik veya belediyelerce yetki vesorumluluk alanlarında ıslah imar düzenlemeleri yapılmaksuretiyle, yeniden gecekondu yapılmasının önlenmesiiçin temin edilecek arsaların ve muhafazası mümküngörülen gecekonduların Yasa’da öngörülenusul ve esaslara göre hak sahipliği belirlenen kişilereverilmesine olanak sağlamıştır. Nitekim,anılan Yasa’nın “Tapu Verme”başlıklı 3290 sayılı Yasa ile değişik 10.maddesinin (a) bendi, “Bu Kanun hükümlerine göre hazine,belediye, il özel idaresine ait veya Vakıflar GenelMüdürlüğünün idare ettiği arsa veya arazilerüzerinde, gecekondu sahiplerince yapılmış yapılar, 12nci madde hükümlerine göre tespit ettirildikten sonra,kayıt maliki kamu kuruluşunca bu yer hak sahibine tahsis edilir ve butahsisin yapıldığı tapu sicilinin beyanlar hanesindegösterilerek ilgilisine “Tapu Tahsis Belgesi” verilir. Taputahsis belgesi, ıslah imar planı veya kadastro planlarıyapıldıktan sonra hak sahiplerine verilecek tapuya esas teşkileder. (Ek:18/5/1987-3366/4 md.) Ancak ıslah imar planı veya kadastroplanları ile belirlenen alanlarda tapu tahsis belgesi yerine haksahiplerine doğrudan tapuları verilebilir” denilmektedir. Bunagöre, Yasa’da öngörülen usul ve koşullara uygunluğusaptananlara hak sahipliği ölçütüne dayalıolarak arsa veya hisse tahsis edilmekte ve gerekli düzenlemelertamamlandıktan sonra da, yapılmış olan tahsis esasalınarak idarece hak sahiplerine tapu verilmektedir. 2981 sayılı Yasa hükümlerine göre, idarenin hak sahiplerine "tapu vermek" ya da 10. maddesinin bbendinde belirtildiği gibi hak sahibi olmadıklarıanlaşılanlara verilmiş olan "tapuları resen iptaletmek" şeklindeki bu yetkilerini idari nitelik taşıyanuygulama işlemlerinin doğrudan bir sonucu olarak kullanması veayrıca bu şekilde kurulan mülkiyet, Medeni Kanunhükümleri dışında ve özel bir kanunhükmü gereğince idari tescile dayandığı gibitapuya yapılan tescilin de, bu idari işlemin icrasıniteliğinde olması karşısında,uyuşmazlığın sözü edilen uygulamaişlemlerinin dayanağı olan yasal düzenlemeçerçevesinde çözümlenmesi gerekeceğiaçıktır. Davacı vekili dava dilekçesinde, 2981 sayılıyasanın aradığı tüm koşullarınoluştuğunu, buna karşın tapu verilmesi gerektiği haldeverilmediğini belirterek, davacıya tahsis edilen yerin tapusununverilmesi için söz konusu yerin davacı adına tesciliistemiyle söz konusu davayı açtığınıbelirtmiştir. Bu duruma göre, davacının taşınmazüzerindeki iddiası, gayrimenkul mülkiyetinin iktisapyollarına ilişkin Medeni Kanun hükümlerine değil, 2981 sayılı Yasa’daöngörülen hak sahipliği esasınadayandığı, hak sahipliğinin tespiti ve gerialınmasının idari usul ve esaslar çerçevesindebelirlendiği göz önüne alındığında,uyuşmazlığa konu işlemin tesis edildiği ve davanınaçıldığı tarih itibariyle yürürlüktebulunan 2981 sayılı Yasa’yadayanılarak açılan tapu iptali vetescil davasının görüm ve çözümüidari yargı yerinin görevine girmektedir. Açıklanan nedenlerle, DanıştayBaşsavcısı’nca yapılan başvurunun kabulüile, davalı Maliye Hazinesine izafeten İstanbul MuhakematMüdürlüğü vekilinin görev itirazınınİstanbul 18. Asliye Hukuk Mahkemesince reddine ilişkin kararınkaldırılması gerekmiştir. SO N U Ç : Davanınçözümünde İDARİ YARGININ görevliolduğuna, bu nedenle DanıştayBaşsavcısı’nca yapılan BAŞVURUNUN KABULÜile, davalı Maliye Hazinesine izafeten İstanbul MuhakematMüdürlüğü vekilinin GÖREV İTİRAZININREDDİNE İLİŞKİN İstanbul 18. Asliye Hukuk Mahkemesinin20.01.2015 gün, E:2011/109 sayılı KARARININ KALDIRILMASINA,6.4.2015 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİNOLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Nurdane TOPUZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy