T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2015 / 44
KARAR NO : 2015 / 90
KARAR TR : 2.3.2015
ÖZET : Muğla İli, Datça İlçesi, Kızlan Köyü, Kösekesi Mevkii tapunun 184 ada 1 parsel numarasında kayıtlı taşınmaz üzerinde bulunan dört adet bağımsız bölümün tapu sicil müdürlüğünce, davacı yapı kooperatifi adına tescil edilmesi istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesinin gerektiği hk.
K A R A R
Davacı : U.T.S.Y. K.
Vekili : Av. C.A.
Davalı :Datça Kaymakamlığı
OL A Y : Davacı vekili davadilekçesi ile özetle, Muğla İli, Datçaİlçesi, Kızlan Köyü 184 ada 1 parselsayılı taşınmaz üzerinde davacı kooperatifadına kayıtlı 156 adet bağımsızbölümün inşaatının bitirildiğini, U.T.K.Y.K.olarakbitirilen 156 bağımsız bölümlü inşaatın1994-1995 yıllarında gerekli iskan ruhsatı içinbaşvurduklarında Datça Belediyesinin 152 konutu onaylayıpiskan verdiğini, 4 tanesine ise vermediğini, 2008 yılındatekrar bu dört bağımsız bölüm ile ilgili olarakyapı ve yapı kullanma izni için başvurduklarındayine bu iskan belgesini vermediklerini, bunun üzerine Muğlaİdare Mahkemesine başvurarak Belediyenin bu ret kararınınkaldırılmasını ve yapılarına iskan verilmesinitalep ettiklerini, yargılama sonucunda taleplerinin kabul edilipkararın kesinleştiğini, mahkeme kararını belediyebaşkanlığına sunup yapı ruhsatı - yapıkullanma izni talep ettiklerini, belediyenin bu taleplerini uygun görerekyapı ve yapı kullanma belgelerini verdiklerini, bu kez gereklitüm belgeleri ekleyerek Tapu Sicil Müdürlüğüne 4adet bağımsız bölümün tescili içinbaşvurduklarını, verilen cevapta bağımsızbölüm ilavesi yapılması için 152 adet kat malikininkatılımının gerektiğinin bildirildiğini, oysaöncesinde dönemin belediye fen işleri tarafındanhaksız bir nedenle ruhsat verilmediğini, nitekim idare mahkemesikararının bunun en açık delili olduğunu, burada birhakkın iadesi söz konusu olduğunu, kooperatifin yasal olarakdevam ettiğini, tasfiye işleminin bu tescil sonucunubeklediğini, projenin ve tüm belgelerin 156 adetbağımsız bölümün inşaası esasınadayandığını, zorunlu olarak 1998 de ruhsat verilen 152 adetbağımsız bölüm ile ilgili işlemleritamamlayıp ferdi mülkiyete geçtiklerini, hakları olan bu4 bağımsız bölüm için ise yıllardırbüyük bir uğraş verdiklerini, belediyenin yapı veoturma ruhsatlarını verdiğini, taleplerinin kooperatifadına usul ve yasaya uygun olarak tesciline ilişkin olduğunu,sonrasında tasfiye aşamasına geçmek zorundaolduklarını, bu tescil gerçekleşmeden tasfiyeişlemlerine başlamalarının olanaksız olduğunu, busebeplerle 184 ada 1 parsel sayılı taşınmaz üzerindebulunan ve 1994 yılında haksız ve mesnetsiz olarak ruhsatverilmeyen 4 bağımsız bölümün ekli ruhsatlardoğrultusunda tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini adliyargı yerinde açılan davada talep etmiştir
DATÇA ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ: 7.3.2013gün ve E:2012/212, K:2013/98 sayı ile, davacıtarafça 4 adet bağımsız bölümün tapuyatescili için kendilerine verilen 22/08/2012 tarihli yanıtta 152adet bağımsız bölüm malikinin Datça TapuMüdürlüğüne başvurusu gerektiğiyönündeki beyan ve bilgi sebebi ile Mahkemelerinebaşvurulduğu, bir nevi davacı tarafça kendilerine verilenyanıtın hukuki olmadığı, bu sebeple söz konusu 4bağımsız bölümün mahkemelerince tapumüdürlüğüne tescilinin talep edildiği, mahkemecebu yönde bir işlem yapılamayacağı, Adliyargının idareyi belli doğrultuda işlem yapmayazorlayıcı karar verme yetkisi bulunmadığı, zira bukonunun idari yargıyı ilgilendirdiği davanın sebebinindavacı tarafa verilen 22/08/2012 tarihli yanıt olduğu,davanın sebebinin idari işlemden kaynaklandığı anlaşılmakladavanın idari yargıda görülmesi gerektiğindenmahkemelerinin yargı yolu bakımından görevsizliğinekarar vermek gerektiği gerekçesiyle karar vermiş, bu karardavacı vekilince temyiz edilmiştir.
Yargıtay23.Hukuk Dairesi: 7.11.2013 gün ve E:2013/6347, K:2013/6896 sayı ile,davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul vekanuna uygun bulunan hükmün onanmasına karar vermiş, bukarar kesinleşmiştir.
DavacıKooperatif vekili, aynı istemle bu kez idari yargı yerinde davaaçmıştır.
MUĞLA 2.İDARE MAHKEMESİ: 20.11.2014 gün ve E:2014/13sayı ile, her ne kadar 22.08.2012 günlü ve 850 sayılıDatça Tapu Sicil Müdürlüğü işlemininiptali istemiyle dava açılmış ise de,uyuşmazlığın esasının 1998 yılıitibariyle kat mülkiyetine geçmiş olan 152bağımsız bölümden oluşan ana gayrimenkulesonradan yapı ruhsatına bağlanan ve yapı kullanma izniverilen 4 bağımsız bölümün kat mülkiyetinegeçmiş olan ana gayrimenkule bağımsızbölüm olarak eklenip eklenemeyeceğine ilişkin olduğu,634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunun 10,12.ve 13.maddelerihükümleri birlikte değerlendirildiğinde, anılanmaddelerde kat mülkiyetinin tescilinin, tapu memurunca düzenlenenresmi senet uyarınca veya bir mahkeme hükmü ileyapılacağının öngörülmesi, tapu sicilmüdürünün kanunda ancak belirtilen şartlarıngerçekleşmesi halinde tescil konusunda yetkisinin bulunması,anılan Kanunun Ek 1. maddesinde de bu kanundan kaynaklanan hertürlü uyuşmazlıkların çözümündeSulh hukuk hakimliklerinin görevli olduğunun belirtilmesi veanılan kanun maddelerinde kastedilen mahkeme hükmünün idaremahkemesi olduğuna ilişkin hükme de yer verilmemişolması karşısında, 152 bağımsızbölümden oluşan ve kat mülkiyetine geçmiş olanbir yapıya 4 adet bağımsız bölümün ilaveedilip edilemeyeceğinden kaynaklanan uyuşmazlığıngörüm ve çözümünde idari yargınıngörevli olmadığı, adli yargı mercilerinin görevliolduğu sonucuna varıldığı gerekçesiyle 2247sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişiHakkında Kanunun 19. maddesi uyarınca görevli yargı yerininbelirlenmesi için dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesinegönderilmesine ve dosyanın incelenmesinin UyuşmazlıkMahkemesince bu konuda karar verilinceye kadar ertelenmesine kararvermiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü’nün,Serdar ÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane TOPUZ,Alaittin Ali ÖĞÜŞ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 2.3.2015 günlütoplantısında;
l-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılıYasa’nın 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre;adli ve idari yargı yerleri arasında 2247 sayılıyasa’nın 19.maddesinde öngörülen biçimdegörev uyuşmazlığı doğduğu, idari yargıdosyasının, son görevsizlik kararını veren mahkemece, adliyargı dosyası da temin edilmek suretiyle UyuşmazlıkMahkemesi’ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesineoybirliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakim GülşenAKAR PEHLİVAN’ın, davanın çözümündeadli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Uğurtan ALTUN ileDanıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada adliyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, Muğla İli,Datça İlçesi, Kızlan Köyü, Kösekesimevkii, tapunun 184 ada, 1 parsel numarasına kayıtlıtaşınmaz üzerinde bulunan dört adet bağımsızbölümün tapu sicil müdürlüğünce tesciledilmesi istemiyle açılmıştır.
634 Sayılı Kat Mülkiyeti Kanununun 10.maddesinde: “Kat mülkiyeti ve kat irtifakı resmi senetle ve tapu siciline tescilile doğar.
Anagayrimenkulün tümünün mülkiyeti (Katmülkiyeti) ne çevrilmeden o gayrimenkulün yalnız bir veyabirkaç bölümü üzerinde kat mülkiyeti kurulamaz.
(Değişik üçüncü fıkra:14/11/2007-5711 S.K./3.mad) Kat mülkiyeti kurulurken aynı kattabirbirine bitişik bulunan aynı nevideki birden fazlabağımsız bölüm veya bir yapının otel,iş veya ticaret yeri gibi iktisadî açıdan veya kullanmabakımından bütünlük arz eden birden çokkatı veya bölümü, kat mülkiyetikütüğüne tek bağımsız bölüm olaraktescil edilebilir. Böyle bir tescilin yapılabilmesi için, bunauygun değişiklik projesinin ve yapı kullanma izin belgesininTapu Sicil Müdürlüğüne verilmiş olmasıgereklidir.
Kat mülkiyetinin tescili, tapu memurunca düzenlenen resmi senetuyarınca veya aşağıdaki fıkraya göre verilen birmahkeme hükmü ile yapılır.
Kat mülkiyetine konu olmaya elverişli bir gayrimenkulüzerindeki ortaklığın giderilmesi davalarında,mirasçılardan veya ortak maliklerden biri, paylaşmanın,kat mülkiyeti kurulması ve bağımsızbölümlerin tahsisi suretiyle yapılmasını isterse,hakim, o gayrimenkulün mülkiyetinin, 12 nci maddede yazılıbelgelere dayanılarak kat mülkiyetine çevrilmesine ve paylardenkleştirilmek suretiyle bağımsız bölümlerinortaklara ayrı ayrı tahsisine karar verebilir.
(Ek fıkra: 14/11/2007-5711 S.K./3.mad) Gelirinin ortak giderlereharcanması için veya başka bir amaçla ortakyararlanmaya tahsis edilen bağımsız bölümlerin malikhanesine, bunlardan yararlanan "bağımsızbölümlerin numaraları" yazılmak suretiyle katmülkiyeti kütüğüne tescil edilir. Bu hususbağımsız bölümlerin beyanlar hanesindegösterilir.” hükmüne;
“ Kat mülkiyeti kütüğü ”başlıklı 11.maddesinde;
“Kat mülkiyeti ve kat irtifakı, Tapu SiciliTüzüğüne göre tutulacak kat mülkiyetikütüğüne tescil olunur. Bu Kanunda aksine hükümolmadıkça, tescille ilgili genel hükümler, katmülkiyeti kütüğüne yapılacak tescillerde deuygulanır.
Henüz kadastrosu yapılmamış olan yerlerde katmülkiyeti ve kat irtifakı, Tapu SiciliTüzüğündeki formüle göre, ayrıca tutulacakKat Mülkiyeti Zabıt Defterine tescil olunur.” hükmüne;
“Kat Mülkiyetinin kurulması:I-İstem ve belgeler:”başlıklı 12.maddesinde;
“Kat mülkiyetinin kurulması için, anagayrimenkulünkat mülkiyetine çevrilmesi hususunda o gayrimenkulün malikiveya bütün paydaşlarının aşağıdayazılı belgeler ile birlikte tapu idaresinde istemde bulunmasıgerekir.
a) (Değişik bent: 23/06/2009 - 5912 S.K./2.mad)Anagayrimenkulde, yapı veya yapıların dış cepheler veiç taksimatı bağımsız bölüm, eklenti,ortak yerlerinin ölçüleri ve bağımsızbölümlerin konum ve büyüklüklerine göre hesaplanandeğerleriyle oranlı arsa payları, kat, daire, işbürosu gibi nevi ile bunların birden başlayıp sıraylagiden numarası ve bağımsız bölümlerin yapıinşaat alanı da açıkça gösterilmek suretiyle,proje müellifi mimar tarafından yapılan ve anagayrimenkulünmaliki veya bütün paydaşları tarafından imzalanan,yetkili kamu kurum ve kuruluşlarınca onaylanan mimarî proje ileyapı kullanma izin belgesi.
b) Bağımsız bölümlerin kullanılıştarzına, birden çok yapının varlığıhalinde bu yapıların özelliğine göre 28 inci maddedekiesaslar çerçevesinde hazırlanmış, katmülkiyetini kuran malik veya malikler tarafından imzalanmışbir yönetim plânı.” hükmüne yer verilmiş;Aynı Kanunun Ek 1.maddesinde; bu Kanunun uygulanmasından doğacakher türlü anlaşmazlığının SulhMahkemelerinde çözümleneceği belirtilerek, görevlimahkeme gösterilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden; Muğla İli, Datçaİlçesi, Kızlan Köyü, Kösekesik mevkii, tapunun184 ada, 1 parsel numarasına kayıtlı taşınmazüzerinde 152 adet konut yapılmak üzere 08.03.1989 tarih ve 21cilt, 22 sahife, 35/512 dosya nosu ile inşaat ruhsatı verildiği,ancak davacı kooperatif tarafından 156 adet konutyapıldığı, yapılan bu yapıların 152 adetine25.02.1994 tarihinde iskan ruhsatı verildiği, geriye kalan 4 adetyapı için ise davacı kooperatif tarafından 27.02.2006tarihinde iskan ruhsatı verilmesi istemiyle yapılan başvurununreddedilmesi nedeniyle, anılan ret işleminin iptali istemiyleaçılan davanın Muğla 2.İdare Mahkemesinin 25.06.2007tarih ve E:2006/1792, K:2007/1300 sayılı kararıyla sözkonusu 4 konutun inşaat ruhsatının bulunmadığıgerekçesiyle reddedildiği, anılan Mahkeme kararınınise Danıştay Altıncı Dairesi'nin 14.09.2009 tarihlikararıyla onanması üzerine, inşaat ruhsatı olmayan 4adet yapıya yönelik olarak yapı ruhsatı verilmesi istemiyledavalı idareye yapılan başvurunun reddine ilişkin06/05/2008 tarih ve 1284 sayılı işlemin tesis edilmesiüzerine Muğla 1.İdare Mahkemesinin E:2008/1266 sayılıesasında açılan davada mahkemesince, 05.11.2010günlü ve K:2010/2968 sayılı kararıyla, ruhsat talepedilen 4 dairenin de dahil olduğu 156 dairenin yapıyoğunluğu toplamı olan 9848,17 m2'nin dava konusutaşınmaz üzerinde yapı yoğunluğu üstsınırı olan 9853,00 m2'yi aşmadığıanlaşılmış olup, 4 adet daireye inşaat ruhsatıverilmemesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlıkbulunmadığından bahisle işlemin iptaline kararverildiği, anılan karar sonrasında davacı tarafından14.08.2012 tarihinde Datça Tapu SicilMüdürlüğüne yapılan başvuruda, Muğla 1.İdare Mahkemesinin vermiş olduğu iptal kararı üzerine DatçaBelediye Başkanlığı tarafından yapı ruhsatıile yapı kullanma izinlerinin kendilerine verildiğinden bahisleöncesinde kooperatif adına kayıtlı arsa üzerindekidört bağımsız bölümün kooperatifleriadına uygun görüldüğü şekilde kayıt vetescilinin sağlanmasının talep edildiği, Datça TapuMüdürlüğü'nce 22.8.2012 günlü ve 850sayılı yazı ile belediye başkanlığıncayapı kullanma izin belgesi verilmiş olsa daMüdürlüklerince bağımsız bölümünilave edilmesinin gerektiği, bağımsız bölüm ilaveedilebilmesi için 152 adet bağımsız bölümmalikinin hepsinin katılımının gerektiği, 152 adetbağımsız bölüm ve 4 adet bağımsızbölümü gösterir tadilat projesinin getirilmesi halindeişlem yapılabileceğinin bildirilmesi üzerine davaaçıldığı anlaşılmıştır.
634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu hükümleri vesomut olay birlikte irdelendiğinde; DatçaKaymakamlığı Tapu Müdürlüğünün22.8.2012 gün ve 850 sayılı yazısında, 184 ada, 1parsel üzerinde kat mülkiyetinin kurulduğu 152 adetbağımsız bölümün bulunduğu; Muğla1.İdare Mahkemesinin E: 2008/1266 sayılı kararı ileDatça Belediyesince 4 adet bağımsız bölümiçin yapı kullanma izin belgesi verilmiş olsa da,müdürlüklerince 4 bağımsız bölümiçin ilave yapılması gerektiği; Bağımsızbölüm ilavesi yapılması için 152 adetbağımsız bölüm maliklerinin hepsininkatılımının gerektiği; 152 adetbağımsız bölüm ve 4 adet bağımsızbölümü gösterir tadilat projesinin getirilmesi durumunda budört bağımsız bölümün U.Y.K.adınatapuya kayıt ve tescilinin yapılacağı belirtilmiş isede, uyuşmazlığın esasının 1998 yılıitibariyle kat mülkiyetine geçmiş olan 152bağımsız bölümden oluşan ana gayrimenkulesonradan yapı ruhsatına bağlanan ve yapı kullanma izniverilen 4 bağımsız bölümün kat mülkiyetinegeçmiş olan ana gayrimenkule bağımsızbölüm olarak eklenip eklenemeyeceğine ilişkin olduğu,634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunun ilgili maddehükümleri birlikte değerlendirildiğinde, anılanmaddelerde kat mülkiyetinin tescilinin, tapu memurunca düzenlenenresmi senet uyarınca veya bir mahkeme hükmü ileyapılacağının öngörülmesi, tapu sicilmüdürünün kanunda ancak belirtilen şartlarıngerçekleşmesi halinde tescil konusunda yetkisinin bulunması,anılan Kanunun Ek 1. maddesinde de bu kanundan kaynaklanan hertürlü uyuşmazlıkların çözümündeSulh hukuk hakimliklerinin görevli olduğunun belirtilmesi veanılan kanun maddelerinde kastedilen mahkeme hükmünün idaremahkemesi olduğuna ilişkin hükme de yer verilmemişolması karşısında, 152 bağımsızbölümden oluşan ve kat mülkiyetine geçmiş olanbir yapıya 4 adet bağımsız bölümün ilaveedilip edilemeyeceğinden kaynaklanan uyuşmazlığıngörüm ve çözümünde adli yargı mercileriningörevli olduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davanın görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu, Muğla 2.İdare Mahkemesinin başvurusunun kabulüile Datça Asliye Hukuk Mahkemesince verilen görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir.
S O N U Ç : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Muğla 2. İdare Mahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜile Datça Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 7.3.2013 gün veE:2012/212, K:2013/98 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININKALDIRILMASINA, 2.3.2015 gününde, Üye Eyüp SabriBAYDAR’ın KARŞI OYU ve OY ÇOKLUĞU İLEKESİN OLARAK karar verildi.
Başkan
Serdar
ÖZGÜLDÜR
Üye
Eyüp Sabri
BAYDAR
Üye
Alaittin Ali
ÖĞÜŞ
Üye
Ali
ÇOLAK
Üye
Ayhan
AKARSU
Üye
Nurdane
TOPUZ
Üye
Mehmet
AKBULUT
KARŞIOY
DavacıKooperatif adına kayıtlı Muğla- Datça-Kızlanköyü 184 Ada 1 parsel üzerinde inşa edilen 156 adetbağımsız bölümden 152 adetbağımsızın bölümün tapuya tescilinin dahaönce gerçekleştirilmesine, kalan 4 bağımsızbölüm yönünden de tüm yasal prosedürüntamamlanmasına rağmen 4 adet bağımsızbölümün tapuya kayıt ve tescil işleminin davalıidarece gerçekleştirilmemesi nedeniyle davalı idare aleyhineeldeki dava açılmıştır.
Uyuşmazlık,hangi yargı kolu ( Adli- İdari) nun görevli olduğunoktasında toplanmaktadır.
Davacı,husumeti tapuya kayıt ve tescil işlemini gerçekleştirecekolan davalı idareye yönelterek, tescil istemine konu 4 adetbağımsız bölümle ilgili tüm eksiklikleri ikmaletmesine, yasal prosedürü tamamlamasına rağmen idarenin.“ tapuya kayıtlı 152 bağımsız bölümmalikinin muvafakatinin alınması gerektiği,” ne'ilişkin gerekçesiyle başvuruyu reddettiğini bildirerekdavayı açmıştır.
Dava,tescili gerçekleştirecek olan idarenin başvuruyu İdaribir işlem ile ve yazılı gerekçe ile reddetmesiüzerine açılmış olup, 2577 sayılıİ.Y.U.K 2. Maddesinde düzenlenen İdari dava niteliğindekiuyuşmazlık İdari Yargının görev alanınagirmektedir.
Zira,İdarenin red işleminidenetleyecek olan Yargı kolu İdari Yargıdır.
İdareMahkemesi, gerçekten tescil işlemi için 152Bağımsız bölüm malikinin muvafakatinin gerekliolduğu kanaatine varması durumunda, İdarenin tescilbaşvurusunu red işlemi hukukauygun olacağından İdari Yargıca, açılan davareddedilecektir.
Aksihalde 4 adet bağımsız bölüm tescili için 152adet bağımsız bölüm malikinin muvafakatına gerekolmaması durumunda ise İdari işlem hukuka aykırıbulunduğundan İdari Yargıca iptal edilerek davacının tescilbaşvurusunun gerçekleştirilmesi yönünde kararverilecektir.
Diğertaraftan, 152 bağımsız bölüm malikinin muvafakatininsağlanması eldeki davanın konusu olmadığı gibi152 bağımsız bölüm malikinin tarafolmadığı İdare aleyhine açılan eldeki davada“152 bağımsız bölüm malikinin tescile muvafakatetmiş sayılacağına ve 4 bağımsızbölümün tesciline” karar verilmesi de mümkündeğildir.
Davanın,tescil başvurusunun idarece reddin üzerine idare aleyhineaçılması nedeniyle uyuşmazlıkta 634 sayılıYasanın geçici 1. maddesi hükümlerinin uygulanmasısöz konusu bulunmamaktadır.
Sonuçolarak, dava, İdarenin tescil başvurusunun reddine ilişkinişleminin hukuka uygunluk noktasında denetlenmesine yönelikbulunduğundan, İdare aleyhine açılan eldeki davadaİdari Yargının görevli kabul edilmesi gerekirken,uyuşmazlıkta Adli Yargıyı görevli kabul edensayın çoğunluk görüşünekarşıyım.
ÜYE
EYÜP SABRİ BAYDAR
Full & Egal Universal Law Academy