T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2015 / 112
KARAR NO : 2015 / 129
KARAR TR : 2.3.2015
ÖZET : 2918 sayılı Yasa’nın 36. maddesinin üçüncü fıkrası (b) bendi uyarınca verilen idari para cezasının iptal edilmesi istemiyle açılan davanın ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenme-si gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :C.G.K.
Davalı : Bafra İlçesiTrafik Tescil Denetleme Büro Amirliği
O L A Y : Bafra İlçesiTrafik Tescil Denetleme Büro Amirliğince yapılan denetimsırasında, daha önce alkollü araçkullandığı nedeniyle sürücü belgesi gerialınan davacının sürücü belgesiz araçkullandığının tespit edildiğinden bahisle, 2918sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 36. maddesininüçüncü fıkrası (b) bendi uyarınca davacıadına, 5.11.2014 gün ve HD-061449 seri-sıra sayılı Trafikİdari Para Cezası Karar Tutanağı düzenlenerek 1.462,00TL idari para cezası verilmiştir.
Davacı, adınaverilen idari para cezası ile alkollü araçkullandığı nedeniyle geri alınan sürücübelgesinin iadesi istemiyle adli yargı yerine itirazda bulunmuştur. BAFRA SULH CEZAHAKİMLİĞİ: 7.11.2014 gün ve D.İş No:2014/460sayı ile, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 27/8.maddesine göre idari para cezası yanında idariyargının görev alanına giren kararın da verilmişolması nedeniyle davanın çözümünün idariyargı yerine ait olduğu gerekçesiyle görevsizlikkararı vermiş, verilen karar itiraz edilmedenkesinleşmiştir. Davacı bu kez,idari para cezasının iptali istemiyle idari yargı yerinde davaaçmıştır. SAMSUN 1. İDARE MAHKEMESİ: 8.1.2015 gün ve E:2014/1850 sayıile, davaya konu idari para cezasının 2918 sayılıKarayolları Trafik Kanunu’nun 36. maddesininüçüncü fıkrası (b) bendi uyarıncaverildiği, sürücü belgesinin ise, aynı Kanun’un48/5. maddesi uyarınca alkollü araç kullandığınedeniyle geri alındığı, böylece idariyaptırımların birbirleriyle ilgilerinin olmadığınıaçıklayarak, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu ve 2918sayılı Karayolları Trafik Kanunu uyarınca idari paracezasının iptal edilmesi istemiyle açılan davanın adliyargıda görülmesi gerektiği gerekçesiyle 2247sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanunun 19. maddesi uyarıncagörevli yargı yerinin belirlenmesi için dosyanınUyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine ve UyuşmazlıkMahkemesince bir karar verilinceye kadar incelemenin ertelenmesine kararvermiştir. İNCELEMEVE GEREKÇE: UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, Serdar ÖZGÜLDÜR’ünBaşkanlığında, Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, AliÇOLAK, Nurdane TOPUZ, Alaittin Ali ÖĞÜŞ, AyhanAKARSU ve Mehmet AKBULUT’un katılımlarıyla yapılan2.3.2015 günlü toplantısında: l-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılıYasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeyegöre; UyuşmazlıkMahkemesi Genel Kurulu’nun 11.7.1988 günlü, E:1988/1, K:1988/1sayılı İlke Kararında, “2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi HakkındaKanunun bütünüyle incelenip değerlendirilmesinden, buKanunun uygulanması yönünden 2 nci maddesinin ikincifıkrasında yer alan, ‘ceza uyuşmazlıkları’ibaresinden, savcının ya da şahsi davacının talebi ilebaşlayan yargılaması sonunda sanığınmahkumiyetine ya da beraatine hükmedilebilecek davalarda, askeri ve adliceza mahkemeleri arasında çıkan görev ve hükümuyuşmazlıklarının anlaşılması, bunundışında kalan tüm görevuyuşmazlıklarının ‘hukuk uyuşmazlığı’sayılması gerektiği sonucuna varılmaktadır.Uygulanması idari organlara bırakılan cezalar, adli nitelikteolmadığından, bunlar hakkında yapılan itirazlar ya daaçılan davalar ‘ceza davası’ olaraknitelendirilemezler. İdari niteliklerinden dolayı bu davalarailişkin görev ve hüküm uyuşmazlıklarınınUyuşmazlık Mahkemesinin Hukuk Bölümünde incelenipçözümlenmesi gerektiği...”açıkça belirtilmiştir. Bu durumgözetildiğinde, olay bölümünde yazılıbaşvuru konusu görev uyuşmazlığının HukukBölümünde incelenmesi gerektiği kuşkusuzdur. İdareMahkemesince, 2247 sayılı Yasa’nın 19. maddesinde öngörülenbiçimde önceki görevsizlik kararına ilişkin davadosyası da temin edilmek suretiyle Uyuşmazlık Mahkemesinebaşvurulduğu ve usule ilişkin işlemlerde herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından, adli ve idari yargı yerleriarasında “2918 sayılı Karayolları TrafikKanunu’nun 36. maddesinin üçüncü fıkrası(b) bendi uyarınca verilen idari para cezası”yönünden doğan görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi. II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim Gülten FatmaBÜYÜKEREN’in, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Uğurtan ALTUN ileDanıştay Savcısı Yakup BAL’ın adliyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, 2918 sayılı Kanun’un 36.maddesinin üçüncü fıkrası (b) bendiuyarınca verilen idari para cezasınınkaldırılması istemiyle açılmıştır. 2918 sayılı KarayollarıTrafik Kanunu’nun “Sürücü belgesi almazorunluluğu” başlığı altındadüzenlenen 36. maddesinde, “ (Değişik : 24/5/2013 -6487/18 md.) Motorluaraçların, sürücü belgesi sahibi olmayankişiler tarafından karayollarında sürülmesi vesürülmesine izin verilmesi yasaktır. Araçlar,Yönetmelikte sınıfları belirtilen sürücübelgelerine sahip sürücüler ile çok taraflıanlaşmalara göre sürücü belgesi bulunan veyageçerli uluslararası sürücü belgesi olankişilerce sürülebilir. Bunagöre; a)Sürücü belgesi olmayanların, b)Mahkemelerce veya Cumhuriyet savcılıklarınca ya da bu Kanundabelirtilen yetkililerce sürücü belgesi geçici olarak yada tedbiren geri alınanların, c)Sürücü belgesi iptal edilenlerin, araçkullanarak trafiğe çıktıklarının tespitihâlinde, bu kişilere 1.407 Türk Lirası idari paracezası verilir. Ayrıca, aracın sürücü belgesizkişilerce sürülmesine izin veren araç sahibine de tescilplakası üzerinden aynı miktarda idari para cezası verilir ”denilmiştir. UyuşmazlıkMahkemesi, 2918 sayılı Yasa’nın 116. maddesikapsamında araç tescil plakasına göre düzenlenenler dışındatrafik zabıtasınca uygulanan idari para cezalarınakarşı açılan davaları; bu uygulamanın idariceza kapsamında bulunması; Yasada idari cezalarla ilgili davalardagörevli yargı yerini açıkça belli eden birhükme yer verilmemesi; 12.7.2013 tarih ve 6495 sayılıKanun’un 20.maddesi ile yapılan değişiklikten öncekihali ile, bu Yasada gösterilen adli cezalara hükmetmekle görevlimahkemeye işaret eden 112. maddeye de herhangi bir atıfta bulunulmamışolması karşısında ve göreve ilişkin genelilkelere göre idari yargının görev alanındagörmüştür. Öteyandan, 30.3.2005 gün ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun6.12.2006 gün ve 5560 sayılı Yasa’nın 31. maddesiyledeğiştirilen 3. maddesinde," (1) Bu Kanunun; a) İdarî yaptırım kararlarına karşı kanunyoluna ilişkin hükümleri, diğer kanunlarda aksinehüküm bulunmaması halinde, b) Diğer genel hükümleri, idarî para cezası veyamülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımınıgerektiren bütün fiiller hakkında, uygulanır"; Kanunun “Başvuru yolu”başlıklı 27. maddesinin 1. fıkrasında ise"idari para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesineilişkin idari yaptırım kararına karşı,kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç onbeşgün içinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. Bu süreiçinde başvurunun yapılmamış olması halindeidari yaptırım kararı kesinleşir" düzenlemeleriyer almıştır. Bu düzenlemelere göre; Kabahatler Kanunu’nun, idarîyaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde uygulanacağı; diğer Kanunlardagörevli mahkemenin gösterilmesi durumunda iseuygulanmayacağı anlaşılmaktadır. Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olduğundan,görev konusunda taraflar için bir müktesep hakdoğmayacağı; bu nedenle, yeni bir yasayla kabul edilengörev kurallarının, geçmişe de etkiliolacağı, bilinen bir genel hukuk ilkesidir. Davanın açıldığı andaki kurallara göregörevli olan mahkeme, yeni bir yasa ile görevsiz hale gelmişise, (davanın açıldığı anda görevli olanve fakat yeni yasaya göre görevsiz hale gelen) mahkemeningörevsizlik kararı vermesi gerekeceği; ancak, yeni yasadakigörev kuralının, değişikliğinyürürlüğe girmesinden sonra açılacak davalardauygulanacağına dair intikal hükümlerininvarlığı halinde, mahkemece görevsizlik kararıverilemeyeceği açıktır. Diğertaraftan, dava görevsiz mahkemede açılmış, busırada yapılan bir kanun değişikliği ile görevsizmahkeme o dava için görevli hale gelmiş ise, mahkeme,artık görevsizlik kararı veremeyip (yeni kanuna göregörevli hale geldiği için) davaya bakmaya devam etmesigerekir. Olayda, davakonusu idari para cezasının 2918 sayılı KarayollarıTrafik Kanunu’nun 36. maddesinin üçüncüfıkrası (b) bendi uyarınca verildiği, görevuyuşmazlığının konusu olmayan ancak adli yargı kararınagerekçe yapılan sürücü belgesinin ise, aynıKanun’un 48/5. maddesi uyarınca alkollü araç kullanıldığınedeniyle geri alındığıanlaşıldığından, söz konusu sürücübelgesi, Kabahatler Kanunu'ndakidüzenlemelerin ortaya çıkardığıbağlantı sorununa çözüm getirilmesiamaçlanarak, aynı Kanun’un27. maddesine, 5560 sayılı Kanun ile eklenen sekizincifıkrasında yer alan; idari yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynıkişi ile ilgili olarak idari yargının görev alanınagiren kararların da verilmiş olması halinde; idariyaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılıkiddialarının, buişlemin iptali talebiyle birlikte idari yargı merciindegörüleceğine ilişkin düzenlemenin, adliyargı kararında ileri sürüldüğününaksine, kapsamında bulunmadığından, inceleme konusuyapılmamıştır. İncelenenuyuşmazlıkta, öngörülen trafik paracezasının, 5326 sayılı Kanun’un 16. maddesindebelirtilen idari yaptırım türlerinden biri olduğu, 2918sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nda da bu paracezasına itiraz konusunda görevli mahkemenin gösterilmediğianlaşılmıştır. Bu durumda, Kabahatler Kanunu’nun5560 sayılı Kanun’la değişik 3. maddesindebelirtildiği üzere, idari yaptırım kararlarınakarşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğerkanunlarda aksine hüküm bulunmaması halindeuygulanacağı nedeniyle, görevli mahkemenin belirlenmesinde 5326sayılı Kanun hükümleri dikkatealınacağından, idari para cezasına karşıaçılan davanın görüm veçözümünde, anılan Kanunun 27. maddesinin (1)numaralı bendi uyarınca adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır. Açıklanannedenlerle, Samsun 1. İdare Mahkemesince yapılan başvurununkabulü ile, Bafra Sulh Ceza Hakimliğince verilen görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir. S O N UÇ : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Samsun 1. İdare Mahkemesince yapılan BAŞVURUNUNKABULÜ ile, Bafra Sulh Ceza Hakimliğinin 7.11.2014 gün veD.İş No:2014/460 sayılı GÖREVSİZLİKKARARININ KALDIRILMASINA 2.3.2015 günündeOYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Nurdane TOPUZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy