T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2015 / 90
KARAR NO : 2015 / 109
KARAR TR : 2.3.2015
ÖZET : 5188 sayılı Yasanın 20/f maddesi uyarınca idari para cezası verilmesi sonrasında, davalı kurumca ödenen bedelin tahsili için kurumda görevli davacı ve arkadaşlarına kusurlu oldukları gerekçesi ile rücu edilmesi sonrasında, tazmine konu miktarın maaşından kesinti yapılmak suretiyle tahsiline rıza gösteren davacı tarafından, bu paranın faizi ile birlikte kendisine iadesi istemiyle açılan davanın ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R Davacı :T.Y. adına Eğitim Sen (Eğitim ve Bilim EmekçileriSendikası) Vekilleri :Av. N.D. & Av. B.D. Davalı : YüksekÖğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Vekili :Av. G.P. OL A Y : Davacıvekili dava dilekçesinde; “Yüksek Öğrenim Kredi veYurtlar Kurumu H.A.Y. Yurdu Müdürlüğünde kadroartırım talebinde bulunmuş, talebe ilişkin İl EmniyetMüdürlüğü Özel Güvenlik ŞubeMüdürlüğü görevlileri tarafındanyapılan 23.09.2013 tarihli kontrollerde S. B., E. K.E. K.,E.D., A. Ü.,A. Y., A.K., Ö. D. ve Y.Ç.isimli özel güvenlikgörevlilerinin çalıştıkları, İl EmniyetÖzel Güvenlik Şube Müdürlüğükayıtlarının incelenmesi neticesinde İzmir Valiliğinin943 İzin Belge numarasına dayalı olarak YüksekÖğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumunun Atatürk ÖğrenciYurdu Müdürlüğü güvenlik birimi kadrosundaçalıştırdığı E. K. ve Y.Ç. isimliözel güvenlik görevlilerinin işten ayrılmabildirimlerinin yapılmadığı ve 5188 sayılıÖzel Güvenlik Hizmetlerine Dair kanunun “kimlik”başlıklı 12.maddesinde yer alan “Herhangi bir sebeplegörevinden ayrılan özel güvenlik görevlileriişveren tarafından onbeş gün içinde valiliğebildirilir.” hükmüne uyulmadığı tespitedilmiş, tespit edilen hususla ilgili olarak AtatürkÖğrenci Yurdu Müdürlüğü’nün 15gün içinde savunmasını sunması istenmiş,Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar kurumu tarafından sunulansavunma Valilik tarafından kabul edilmemiş, aynı şekilde Z.H.Y.(Bornova Kız), E.Yurdu ve H.A.Tatari Yurtlarından ayrılanpersonellerin çıkış bildirimlerinin yapılmamasıve Kredi Yurtlar Kurumunun ”kadrolu personel kadrosununartırışının onaylanmasının yeterliolacağı düşünülmesi nedeniyle sehvenunutulduğu” şeklindeki 21.10.2013 gün ve 4986 sayılısavunmasının yeterli görülmemesi nedeniyle 5188sayılı yasanın 12.maddesinin ihlali nedeniyle 20.maddenin (f)bendi uyarınca 1.465,27.TL.x4=5.861,08.TL. idari para cezasıverildiği, H.A.Yesevi Yurdunda işe başlama bildirimiyapılmadığından 5188 sayılı yasanın 11.maddesiihlal edildiğinden 20.maddenin (f) bendi uyarınca 1.465,27.TL. idaripara cezası ile toplam 1.65,27 x 5 =7.326,25.TL. nin ödemenintebellüğ tarihinden itibaren 1 ay içinde ödenmesi halinde% oranında yani (7.326,25 = 3/4 ) 5.494,76.TL. olarak ödenebileceği,ödemenin davacı üyenin de aralarında bulunduğupersonelin maaşından kesilerek tahsilinin yapılmasınınKYK İzmir Bölge Müdürlüğünün 06.02.2014gün ve 57655993/952-06.04 yazısı ilekararlaştırıldığını tebliğ edilen08.04.2014 tarih ve 342003868849.01.534 sayılı 915,79.TL. ana para,14,65.TL. yasal faiz olmak üzere toplam 930,44.TL. nin ödenmesiistemli yazının tebliği sonucu öğrenmiştir. KrediYurtlar Kurumu İzmir BölgeMüdürlüğü’nün 06.02.2014 gün ve57655993/952- 06.04 yazısı incelendiğinde kurum yetkililerikontrollerde Genel Müdürlüğün ekte örneğisunulu bulunan B.08.1.KYK.0.71.00.05/4000-144/7002-44376 sayılıtalimatına rağmen göreve başlayan veya herhangi bir nedenlegörevinden ayrılan özel güvenlik görevlilerinin 15gün içinde Valiliğe bildirim talimatınındönemin yoğun işleri sebebiyle sehvenyapılmadığını ve sorumluların ise BölgeMüdürü Vekili Yakup Karaca, Personel ŞubeMüdürü A.A.İdari İşler ŞubeMüdürü B. A., Koruma ve Güvenlik Şefi Ö.D.,Personel Şefi N. Ş., Bilgisayar İşletmeni A. K. ile VeriHazırlama ve Kontrol İşletmeni olarak davacınınsorumlu olduğu yazılıdır. HUKUKSALNEDENLER I-Davalıidarede mevcut kayıtlar ve İzmir BölgeMüdürlüğü’ne yapmış bulunduğumuz09.06.2014 tarihli başvurumuza verilen 25.06.2014 gün ve 756sayılı cevabi yazı eki olan ŞubeMüdürlüklerinde görev yapan personelin unvanlarınagöre Görev Yetki ve Sorumluluk talimatı uyarınca VeriHazırlama ve Kontrol İşletmeni (Daktilograf) olarak görevi; 1-Biriminyazılarını Resmi Yazışma Kurallarıesaslarına göre bilgisayarda yazar, 2-Birimdeyapılan işlerle ilgili olarak kayıt tutma, liste, tablo, belgevb düzenlemeleri yerine getirir, 3-Yerinegetirdiği iş ve işlemlerin (yazı,liste,tablo vb) paraf veimza işlemlerini izler şevke hazır duruma getirir, imzalananveya onaylanan belgeleri dosyalama kurallarına uygun dosyalar/bilgisayarortamında saklar, 4-Elektronik ortamdahazırlanmış olan verileri gerektiğinde disket ve CDortamına alır, imza değerine haiz gelen ve gönderilenyazıların elektronik ortamda muhafaza edilmesini sağlar, 5-Kullandığımalzeme konusunda tasarruf ilkelerine riayet eder, malzeme stoklarınıdevamlı kontrol ederek ihtiyaç duyulanları mevcudu bitmedenhazır eder, 6-Etkilive verimli bilgi ve belge akışının sağlanmasıiçin bilişim teknolojisinin gelişmelerini takip eder, 7-Amirinceverilecek benzeri nitelikteki diğer görevleri de yerinegetirir.”şeklindedir. Sunuludüzenleme karşısında davacının kurumun yetkilisi,karar alma ve verme yetkilisi olay hakkında doğrudan bilgi sahibiolan görevlisi olmadığı, yetki ve sorumluklarınınsınırlı olduğu, Yönetmelik ve GenelMüdürlüğün söz konusu talimatı davacıyaayrıca özel bir görev ve sorumluluk yüklememiştir. Davayakonu olayla ilgililik anlamında sorumluların yukarıdaki mevzuatesaslarına göre Koruma ve Güvenlik Şefliğini,İdari İşeri, Personel Müdürlüğü veBölge Müdürlüğünü ilgilendirmesigerektiği, bu nedenle davacıdan kesinti yapılması hukukauygun değildir. II-5018sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrolü Kanunu ile KamuZararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve EsaslarHakkındaki Yönetmelikte yer alan hükümler itibariyle kamukaynağında meydana gelen eksilmenin kamu zararı olaraknitelendirilmesi halinde kamu zararına neden olan yersiz ödemelerintahsili için öncelikle yersiz ödemeye neden olan ilgilipersonelin rızaen ve sulh yolu ile ödeme yapması gereğininkendisine tebliğ edileceği, ilgili personelin rızaenödememesi durumunda 2004 sayılı İcra İflas Kanunagöre takip yapılacağı, İcra İflas kanununagöre ilamlı icra yoluna başvuru yapılabilmesi içinöncelikle açılacak bir alacak davası ve sonucundaverilecek bir mahkeme ilamının bulunması gerektiği, birmahkeme ilamı bulunmadan idarenin söz konusu alacağıntahsilini personelin aylığından resen kesinti yapmak suretiylesağlayamayacağı düzenlenmiştir. III-657 sayılıD.M.K.nun Kişisel sorumluluk ve zarar başlıklı 12.ncimaddesindeki bahsi geçen “genel hükümler” inTürk Borçlar Kanununun haksız fiile ilişkinhükümler olduğu kuşkusuzdur. Neticeitibariyle 5018 sayılı Kanun gibi 657 sayılı kanunda daDevlet memurunun kasıt ya da ihmal suretiyle Kurumuna verdiğizararın ilgiliye ödettirilmesinde, idare tarafından ilgili kamugörevlisine karşı adli yargıda açılacak alacakdavası yöntemi kabul edilmiş olup, bunun tek istisnası,fiilin meydana geldiği tarihte en alt derecenin birinci kademesindebulunan memurun brüt aylığının yarısınıgeçmeyen zararlarda memurun bunu kabul etmesi halidir, yani, rızaenve sulh yoluyla ödemedir. Sunuluyasal düzenlemeler karşısında idare tarafından adliyargıda alacak davası açmadan, hükmen tahsil yapılmadan,maaştan re’sen kesinti yapılması suretiyle tahsil hukukauygun değildir. İdareninAnayasa’nın 125/son maddesi uyarınca hukuka aykırıolarak davacının maaşından yapılan toplam915,79(anapara) +14,65 (Faiz) =930,44.TL. kesintinin iadesi için işbu davanın açılması zorunlu olmuştur. Açıklanannedenlerle ve incelemede belli olacak durumlar karşısındadavalı idarenin haksız ve yersiz olarak davacı üyeninmaaşından yapmış bulunduğu 930,44.TL.nin faizdetekerrür olmamak kaydıyla yasal faiziyle geri ödenmesine kararverilmesi talep olunur.’’ demek suretiyle idari yargıyerinde dava açmıştır. DavalıYüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu GenelMüdürlüğü vekili süresi içerisindesunduğu cevap dilekçesinde özetle görev itirazındabulunulmuştur. İzmir2. İdare Mahkemesi: 10.09.2014 gün ve E:2014/1179 sayı ileözetle; “…davacının, kamu zararına sebebiyetverdiğinden bahisle maaşından yapılan 930,44 TL kesintininiadesi isteminin dayanağının idari işlemdenkaynaklanmış olması nedeniyle ilgili mevzuat uyarınca uyuşmazlığınidari yargı yerinde çözüme kavuşturulmasıgerektiğinden, davalı idare vekilinin görev itirazınınreddine” şeklinde karar vermiştir. DavalıYüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu GenelMüdürlüğü vekilinin olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılması yolunda süresi içerisindesunduğu dilekçesi üzerine dava dosya örneğiYargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’nagönderilmiştir. YargıtayCumhuriyet Başsavcılığı: “YüksekÖğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Hoca Ahmet Yesevi YurduMüdürlüğünde İI EmniyetiMüdürlüğü Özel Güvenlik ŞubeMüdürlüğü görevlileri tarafındanyapılan 23.09.2013 tarihli kontrollerde güvenlik görevlisiolarak bildirimi yapıldığı halde sonradan iştenayrıldığı anlaşılan bazı güvenlikgörevlilerinin ayrılış bildiriminin 5188 sayılıÖzel Güvenlik Hizmetlerine Dair kanunun "kimlik"başlıklı 12.maddesinde yer alan "Herhangi bir sebeplegörevinden ayrılan özel güvenlik görevlileriişveren tarafından onbeş gün içinde valiliğebildirilir." hükmüne rağmen Valiliğebildirtmediğinin anlaşılması sonucu, iş yoğunluğunedenine dayalı savunmanın reddi ile Kredi Yurtlar Kurumuna, 5188sayılı Yasanın 20/f maddesi uyarınca toplam 7.326,25 TLidari para cezası verilmiş, Yasadaki indirim hakkıkullanılarak ödenen 5.494,76 TL kurumda görevli davacı vearkadaşlarına kusurlu oldukları gerekçesi ile rücuedilerek, davacı bakımından 930,44 TL borç bildirimiyapılmış, maaşından kesinti yapılan davacıise, kesintinin haksızlığını iddia ederekmaaşından kesilen paranın faizi ile birlikte iadesi içinidari yargı yerinde dava açmıştır. YüksekÖğrenim Kredi Ve Yurtlar Kurumu GenelMüdürlüğüne karşı açılan davada,davalı idarece görev itirazında bulunulduğu, İzmir 2.İdare Mahkemesinin 10/09/2014 gün ve 2014/1179 E sayılıkararı ile itirazın reddi üzerinde, davalı idare vekilitarafından olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılması talebi ile Yargıtay CumhuriyetBaşsavcılığına başvurulduğuanlaşılmaktadır. 657sayılı DMK'nun "Kişisel Sorumluluk ve Zarar"başlıklı 12. maddesi "Devlet memurları,görevlerini dikkat ve itina ile yerine getirmek ve kendilerine teslimedilen Devlet malını korumak ve her an hizmete hazır haldebulundurmak için gerekli tedbirleri almak zorundadırlar. /Devletmemurunun kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizliği sonucu idare zararauğratılmışsa, bu zararın ilgili memur tarafındanrayiç bedeli üzerinden ödenmesi esastır. /Zararlarınödettirilmesinde bu konudaki genel hükümler uygulanır.Ancak fiilin meydana geldiği tarihte en alt derecenin birinci kademesindebulunan memurun brüt aylığının yarısınıgeçmeyen zararlar, kabul etmesi halinde disiplin amiri veya yetkilidisiplin kurulu kararına göre ilgili memurca ödenir."hükmünü içermektedir. Bu hüküm ile devletmemurlarının görevleri sırasında ihmal ya dakasıtla ortaya çıkmasına neden oldukları kamuzararını giderme yükümlülükleribelirlenmiştir. 5018 sayılı "Kamu Mali Yönetimi veKontrol Kanunu" nun "Muhasebe Hizmeti ve Muhasebe Yetkilisinin Yetkive Sorumlulukları" başlıklı 61. maddesi "Muhasebe hizmeti; gelirlerin ve alacakların tahsili, giderlerin haksahiplerine ödenmesi, para ve parayla ifade edilebilen değerler ileemanetlerin alınması, saklanması, ilgililere verilmesi,gönderilmesi ve diğer tüm malı işlemlerinkayıtlarının yapılması ve raporlanmasıişlemleridir. Bu işlemleri yürütenler muhasebeyetkilisidir. Memuriyet kadro ve unvanlarının muhasebe yetkilisiniteliğine etkisi yoktur..( ve devam eden fıkralar)..."hükmü ile muhasebe yetkilisi tanımlanmış görev veyetkileri belirlenerek, görevleri sırasında ortayaçıkan kamu zararını ödemekle/ iade etmekleyükümlü oldukları hüküm altınaalınmıştır. 657sayılı DMK'nun 13. Maddesinin son fıkrasında ise "12nci maddeyle bu maddede belirtilen zararların nevi,miktarlarının tespiti, takibi, amirlerin sorumlulukları veyapılacak işlemlerle ilgili diğer hususlarBaşbakanlıkça düzenlenecek yönetmeliklebelirlenir" hükmü ile kamu görevlilerinin görevlerisırasında neden oldukları kamu zararının tahsilusulü Yönetmelik hükümlerine bırakılmıştır. 19/10/2006günlü, 26324 sayılı RG yayımlanan "KamuZararlarının Tahsiline ilişkin Usul ve Esaslar HakkındaYönetmelik" hükümleri incelendiğinde, kamugörevlilerinin neden oldukları zararların önceliklerıza ile ödettirilmesi, mümkün olmaması halinde ise, adli,idari yada askeri yargı yerlerinden alınacak kararların genelhükümlere göre icra edilmesi hususu düzenlenmektedir. 657sayılı DMK 12. Madde 3. Fıkra da " Zararlarınödettirilmesinde bu konudaki genel hükümler uygulanır." hükmü ile kamu zararının giderilmesi konusundakidavaların özel hukuk hükümlerine göre, adli yargıyerinde genel mahkemelerde görülmesi gerektiğinibelirlemektedir. Nihayetinde, kamu zararına neden olan memurun eylemininaynı zamanda, görevi ihmal, görevi kötüye kullanmayada daha ağır nitelikteki suçlardan dolayı cezayargılamasına da konu olma olasılığı bulunmaktaolup, memurun kişisel kusurundan kaynaklanan ve Borçlar Kanunuhükümlerine göre haksız fiil teşkil eden eylemlerindenötürü ortaya çıkan kamu zararının daözel hukuk hükümlerine göre adli yargı yerindegörülmesi gerektiği düşünülmektedir. UyuşmazlıkMahkemesinin 12/06/2000 gün ve Hukuk Bölümü 2000/14 E.,2000/20 K. sayılı Kararının da, memurun kişiselkusurundan kaynaklanan kamu zararı nedeniyle adli yargı yeriningörevli olduğuna dair emsal kararında bu dava içindikkate alınması gerektiği düşünülmektedir. Yukarıdaaçıklanan nedenlerle 2247 sayılı Kanun'un 10. ve 13.maddeleri gereğince, olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılmasına, dosyanın UyuşmazlıkMahkemesi Başkanlığına gönderilmesine”şeklinde karar vermiştir. İNCELEMEVE GEREKÇE: UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane TOPUZ, AlaittinAli ÖĞÜŞ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 2.3.2015 günlütoplantısında: l-İLK İNCELEME: Başvuru yazısı vedava dosyası örneği üzerinde 2247 sayılıYasa'nın 27. maddesi gereğince yapılan incelemeye göre,davalı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğüvekilinin anılan Yasanın 10/2.maddesinde öngörülenyönteme uygun olarak yaptığı görevitirazının reddedilmesi ve dahi 12/1.maddede belirtilen süreiçinde başvuruda bulunması üzerine Yargıtay CumhuriyetBaşsavcısı'nca, davalı Yüksek Öğrenim Kredive Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğü vekiliaçısından, 10.maddede öngörülen biçimde,olumlu görev uyuşmazlığıçıkarıldığı anlaşılmaktadır. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Selim Şamil KAYNAK’ın, davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Uğurtan ALTUN ile Danıştay SavcısıYakup BAL’ın davada adli yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava,Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu HA YYurduMüdürlüğüne ilişkin İI EmniyetMüdürlüğü Özel Güvenlik ŞubeMüdürlüğü görevlileri tarafındanyapılan 23.09.2013 tarihli kontrollerde, güvenlik görevlisiolarak bildirimi yapıldığı halde sonradan iştenayrıldığı anlaşılan bazı güvenlikgörevlilerinin ayrılış bildirimlerinin 5188sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair kanunun"kimlik" başlıklı 12.maddesinde yer alan"Herhangi bir sebeple görevinden ayrılan özel güvenlikgörevlileri işveren tarafından onbeş gün içindevaliliğe bildirilir." hükmüne rağmen Valiliğebildirtmediğinin anlaşılması sonucu, Kredi YurtlarKurumuna, 5188 sayılı Yasanın 20/f maddesi uyarınca toplam7.326,25 TL idari para cezası verilmesi sonrasında, davalıkurumca ödenen 5.494,76 TL. nin tahsili için kurumda görevlidavacı ve arkadaşlarına kusurlu oldukları gerekçesiile rücu edilerek, davacı bakımından 930,44 TL borçbildirimi yapılmış olup, tazmine konu miktar maaşındankesinti yapılan davacı tarafından, maaşından kesilenparanın faizi ile birlikte iadesi istemiyleaçılmıştır. 5018sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun"Amaç" başlıklı 1. maddesinde, bu Kanununamacının, kalkınma planları ve programlarda yer alanpolitika ve hedefler doğrultusunda kamu kaynaklarının etkili,ekonomik ve verimli bir şekilde elde edilmesi vekullanılmasını, hesap verebilirliği ve malîsaydamlığı sağlamak üzere, kamu malîyönetiminin yapısını ve işleyişini, kamubütçelerinin hazırlanmasını,uygulanmasını, tüm malî işlemlerinmuhasebeleştirilmesini, raporlanmasını ve malî kontrolüdüzenlemek olduğu belirtilmiş, "Kamu zararı"başlıklı 71. maddesinde, kamu zararı, "kamugörevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuataaykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamukaynağında artışa engel veya eksilmeye nedenolunmasıdır." biçiminde tanımlanmış vekamu zararının belirlenmesinde; a) iş, mal veya hizmetkarşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödemeyapılması, b) mal alınmadan, iş veya hizmetyaptırılmadan ödeme yapılması, c) transferniteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması,d) iş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatlaalınması veya yaptırılması, e) idare gelirlerinintarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekildeyapılmaması, g) mevzuatında öngörülmediğihalde ödeme yapılmasının esas alınacağı,kontrol, denetim, inceleme, kesin hükme bağlama veya yargılamasonucunda tespit edilen kamu zararının, zararınoluştuğu tarihten itibaren ilgili mevzuatına görehesaplanacak faiziyle birlikte ilgililerden tahsil edileceği, kamuzararının, bu zarara, neden olan kamu görevlisinden veyadiğer gerçek ve tüzel kişilerden tahsiline, ilişkinusul ve esasların Maliye Bakanlığının teklifi üzerineBakanlar Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmelikledüzenleneceği kurala bağlanmıştır. 19.10.2006tarih ve 26324 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak 1.1.2006tarihinden itibaren geçerli olmak üzereyürürlüğe giren Kamu Zararlarının Tahsilineİlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin"Kamu Zararından Doğan Alacağın Tebliğ veTakibi" başlıklı 10. maddesinde, kamu zararındandoğan alacakların, yetkili birimlerce sorumluların veilgililerin bilinen adreslerine imzaları alınmak suretiyle veyaTebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğ edileceği,tebliğde; borcun miktarı, sebebi, doğuş tarihi, faizbaşlangıç tarihi, ödeme yeri, yedi günlükitiraz süresi ve itiraz mercii belirtilerek, söz konusu tutarıntebliğ tarihinden itibaren bir ay içerisinde ödenmesinin isteneceği,itiraz ve itirazı değerlendirme süresinin bir aylıködeme süresini etkilemeyeceği, kamu zararıalacaklarının yapılan tebligata rağmen sorumlular ve/veyailgililerce süresinde rızaen ödenmemesi halinde ilgili alacaktakip dosyasının sürenin bitiminden itibaren beş işgünü içerisinde alacağın hükmen tahsili ipin,strateji geliştirme birimi veya taşradaki ilgili takip birimince kamuidaresini temsile yetkili hukuk birimine gönderileceği, 12.maddesinde ise kamu zararından doğan alacakların rızaen vesulh yolu ile ödenmek, Borçlar Kanunu hükümlerinegöre takas yapılmak ve 2004 sayılı İcra ve İflasKanunu hükümleri uygulanmak suretiyle tahsil edileceğibelirtilmiştir. Yukarıdabelirtilen Kanun ve Yönetmelik maddelerine göre; 5018sayılı Kanun'un 71'inci maddesinde tanımlanan kamuzararının tahsil ve takibinde 5018 sayılı Kanun'un 71'incimaddesi ile anılan maddeye dayanılarak yürürlüğekonulan Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve EsaslarHakkında Yönetmelik'te yer alan hükümlerin uygulanmasıgerektiği, bu hükümlere göre kamu zararınıntahsili için öncelikle sorumlu personelin rızaen ve sulhyoluyla ödeme yapması gereğinin kendisine tebliğedileceği, kamu zararı nedeniyle ortaya çıkanalacağı personelin rızaen ödememesi durumunda 2004sayılı icra ve İflas Kanunu'na göre takipyapılacağı, İcra ve İflas Kanunu'na göre takipbaşlatılmadan idarenin söz konusu alacağın tahsilinipersonelin aylığından re'sen kesinti yapmak suretiylesağlayamayacağı, ortaya çıkan kamuzararının tahsili/tazmini hususunda idarenin re'sen icra yetkisininbulunmadığı sonucuna varılmaktadır. Davadosyasının incelenmesinden; davacının Kredi ve YurtlarKurumu Genel Müdürlüğü İzmir BölgeMüdürlüğü'nde Veri Hazırlama ve Kontrolİşletmeni olarak görev yaptığı, Yüksek Öğrenim Kredi ve YurtlarKurumu HAY Yurdu Müdürlüğünde İI EmniyetMüdürlüğü Özel Güvenlik ŞubeMüdürlüğü görevlileri tarafındanyapılan 23.09.2013 tarihli kontrolde güvenlik görevlisi olarakbildirimi yapıldığı halde sonradan iştenayrıldığı anlaşılan bazı güvenlikgörevlilerinin ayrılış bildirimlerinin 5188sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair kanunun"kimlik" başlıklı 12.maddesinde yer alan"Herhangi bir sebeple görevinden ayrılan özel güvenlikgörevlileri işveren tarafından onbeş gün içindevaliliğe bildirilir." hükmüne rağmen valiliğebildirtmediğinin anlaşılması sonucu, Kredi Yurtlar Kurumuna,5188 sayılı Yasanın 20/f maddesi uyarınca toplam 7.326,25TL idari para cezası verildiği, buna istinaden ödenen 5.494,76TL.miktar bakımından kurumda görevli davacı vearkadaşlarına kusurlu oldukları gerekçesi ile rücuedilerek, davacı bakımından 930,44 TL borç bildirimiyapıldığı,kendi talebine istinaden maaşındankesinti yapılan davacının, kesintininhaksızlığını iddia ederek maaşından kesilenparanın faizi ile birlikte iadesi için görülmekte olandavayı açtığıanlaşılmıştır. Dosyakapsamında yapılan incelemede, YüksekÖğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu GenelMüdürlüğü İzmir BölgeMüdürlüğü’nün 08.04.2014 günlüyazısı ile davacı Türkan Yıldırım’a930,44 TL borç tutarını BölgeMüdürlüğünün TC Ziraat BankasıEşrefpaşa Şubesindeki bir hesaba veya Bölge Müdürlüğüveznesine yatırması gerektiğinin bildirildiği ve buyazının ekine 03.04.2014 tarih ve 20140000211 sayılıborç bildirim belgesinin eklendiği, sonrasında davacıtarafından Yurtkur İzmir BölgeMüdürlüğü’ne hitaben 10.04.2014 tarihindeyazdığı dilekçe ile 930,44 TL tutarındaki idari paracezasının maaş hesabından kesilmesini talep ettiği vebuna istinaden bahse konu miktarın 2 taksit halinde davacınınmaaş hesabından kesildiği, davacı tarafından, sözkonusu ödemenin haksız olduğu gerekçesi ilemaaşından yapılan kesintinin iadesi istemiylegörülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmıştır. 2577sayılı “İdari Yargılama Usulü Kanunu”nun"İdari dava türleri ve idari yargı yetkisininsınırı" başlıklı 2.maddesinde İdaridava türleri sayılmış olup, a)İdarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu vemaksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarındandolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenlertarafından açılan iptal davaları, b)İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel haklarıdoğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargıdavaları, c)Tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma vesözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç,kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılanher türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflararasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalaridari dava türleri olarak sayılmıştır. Belirtilentüm bu hususlara göre, davaya konu edilen husus herhangi bir idariişlem veya eylemden kaynaklanmayıp, davacının kendirızası ile yaptığı ödemenin hukukaaykırılığı iddiasıyla iadesi istemineilişkin olduğundan, 2577 sayılı Kanun’un 2.maddesindebelirtilen idari dava türlerine uymamakla birlikte, davacınınhaksız yere ödediğini iddia ettiği paranın iadesiiçin alacak davası şeklinde açmışbulunduğu davanın, Borçlar Kanunu kapsamında özelhukuk hükümlerine göre adli yargı yerinde görülmesigerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Açıklanannedenlerle, davanın görüm ve çözümünde adliyargı görevli olduğundan, Yargıtay CumhuriyetBaşsavcısı’nın başvurusunun kabulü ile,davalı idare vekilinin görev itirazının reddineilişkin İzmir 2.İdare Mahkemesince verilen kararınkaldırılmasına karar vermek gerekmiştir. SO N U Ç :Davanın çözümünde ADLİ YARGININ görevliolduğuna, bu nedenle Yargıtay CumhuriyetBaşsavcısı’nın BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile,davalı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu GenelMüdürlüğü vekilinin GÖREV İTİRAZININREDDİNE İLİŞKİN İzmir 2.İdare Mahkemesinceverilen 10.09.2014 gün ve E:2014/1179 sayılı KARARINKALDIRILMASINA, 2.3.2015 gününde OY BİRLİĞİİLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Nurdane TOPUZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy