T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2015 / 113
KARAR NO : 2015 / 130
KARAR TR : 2.3.2015
ÖZET : 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 48/5 ve 48/9. maddeleri uyarınca verilen idari para cezasının iptal edilmesi iste-miyle açılan davanın ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :C.E.
Davalı :Erzurum Valiliği, Trafik Tescil ve Denetleme ŞubeMüdürlüğü
O L A Y : ErzurumValiliği Trafik Tescil ve Denetleme ŞubeMüdürlüğünce yapılan denetim sırasında,alkollü olarak araç kullandığı ve alkolcihazına üflemeyi kabul etmediğinden bahisle, davacıadına 7.6.2014 gün ve HA-206402 seri-sıra ve GZ-740250seri-sıra sayılı Trafik İdari Para Cezası KararTutanakları düzenlenerek, 2918 sayılı Karayolları TrafikKanunu’nun 48/5 ve 48/9. maddeleri uyarınca sırasıyla 727,00TL ve 2.078,00 TL idari para cezası verilmiş, aynı birimtarafın-dan sürücü belgesi geri alma tutanağıdüzenlenmiştir.
Davacı, 7.6.2014gün ve GZ-740250 seri-sıra sayılı trafik idari paracezası karar tutanağı ile verilen idari para cezasının iptali istemiyle adliyargı yerine itirazda bulunmuştur.
ERZURUM 2. SULH CEZA HAKİMLİĞİ;25.9.2014 gün ve D.İş:2014/74 sayı ile; 5326sayılı Kabahatler Kanunu’nun 27/8. maddesine göre idaripara cezası yanında idari yargının görev alanınagiren kararın da verilmiş olması nedeniyle davanın çözümününidari yargı yerine ait olduğu gerekçesiyle itirazın görevyönünden reddine karar vermiş, verilen karar itiraz edilmeden kesinleş-miştir.
Davacı, 7.6.2014gün ve HA-206402 seri-sıra sayılı trafik idari paracezası karar tutanağı ile verilen idari paracezasının iptali istemiyle adli yargı yerine ayrıcaitirazda bulunmuştur.
ERZURUM 2. SULH CEZAHAKİMLİĞİ; 25.9.2014 gün ve D.İş:2014/75sayı ile; 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 27/8.maddesine göre idari para cezası yanında idariyargının görev alanına giren kararın da verilmişolması nedeniyle davanın çözümünün idariyargı yerine ait olduğu gerekçesiyle itirazın görevyönünden reddine karar vermiş, verilen karar itiraz edilmedenkesinleş-miştir.
Davacı, bu kez, 7.6.2014gün ve GZ-740250 seri-sıra, aynı gün ve HA-206402 seri-sırasayılı trafik idari para cezası karar tutanakları ileverilen idari para cezalarının iptali istemiyle idari yargıyerinde dava açmıştır.
ERZURUM 1. İDAREMAHKEMESİ: 9.1.2015 gün ve E:2014/1162 sayı ile; dava konusu para cezasının verilmesine dayanakteşkil eden 2918 sayılı Kanun’da bu Kanun hükümlerine göre verilen idaripara cezasına karşı başvuru yolunungösterilmediği, sadece idari para cezasının iptaliistemiyle açılan davada Kabahatler Kanunu’nun 3 ve 27/1.maddeleri uyarınca, davanınçözümünün adli yargı yerine ait olduğugerekçesiyle 2247 sayılı Uyuşmazlık MahkemesininKuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun’un 19.maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirtilmesi içinUyuşmazlık Mahkemesi'ne başvurulmasına ve işinincelenmesinin Uyuşmazlık Mahkemesi’nin karar vermesinedeğin ertelenmesine karar vermiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane TOPUZ, AlaittinAli ÖĞÜŞ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 2.3.2015 günlütoplantısında:
l-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılıYasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeyegöre;
Uyuşmazlık Mahkemesi Genel Kurulunun 11.7.1988günlü, E:1988/1, K:1988/1 sayılı İlke Kararında,“2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanunun bütünüyleincelenip değerlendirilmesinden, bu Kanunun uygulanmasıyönünden 2 nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan,‘ceza uyuşmazlıkları’ ibaresinden,savcının ya da şahsi davacının talebi ilebaşlayan yargılaması sonunda sanığınmahkumiyetine ya da beraatine hükmedilebilecek davalarda, askeri ve adliceza mahkemeleri arasında çıkan görev ve hükümuyuşmazlıklarının anlaşılması, bunundışında kalan tüm görevuyuşmazlıklarının ‘hukukuyuşmazlığı’ sayılması gerektiğisonucuna varılmaktadır. Uygulanması idari organlarabırakılan cezalar, adli nitelikte olmadığından, bunlarhakkında yapılan itirazlar ya da açılan davalar‘ceza davası’ olarak nitelendirilemezler. İdariniteliklerinden dolayı bu davalara ilişkin görev vehüküm uyuşmazlıklarının UyuşmazlıkMahkemesinin Hukuk Bölümünde incelenipçözümlenmesi gerektiği…” açıkçabelirtilmiştir. Bu durum göz önünealındığında, olay bölümünde yazılıbaşvuru konusu görev uyuşmazlığının HukukBölümünde incelenmesi gerektiği kuşkusuzdur.
İdareMahkemesince, 2247 sayılı Yasa’nın 19. maddesine görebaşvuruda bulunulmuş olduğu, idari yargı dosyasının,Mahkemece ekinde adli yargı dosyaları da temin edilerekUyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiği ve usule ilişkinişlemlerde herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıl-dığından, “7.6.2014 gün veHA-206402 seri-sıra, 7.6.2014 gün ve GZ-740250 seri-sırasayılı Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanakları ileverilen idari para cezalarının iptali istemiyle açılan davalaryönünden oluşan” görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim Gülten FatmaBÜYÜKEREN’in, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Uğurtan ALTUN ileDanıştay Savcısı Yakup BAL’ın adliyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava,2918 sayılı Yasa’nın 48/5 ve 48/9. maddeleri uyarıncaverilen idari para cezalarının iptal edilmesi istemiyleaçılmıştır.
13.10.1983 tarih ve 2918 sayılı KarayollarıTrafik Kanunu’nun 48. maddesinin beşinci fıkrasında (Değişik:8/1/2003 - 4785/3 md), “Yönetmelik ile belirtilen miktarlarınüzerinde alkollü araç kullandığı tespit edilensürücülerin, suçun işlendiği tarihten itibarengeriye doğru beş yıl içinde; birinci defasında sürücübelgeleri altı ay süreyle geri alınır ve haklarında265 300 000 lira para cezası uygulanır. İkinci defasındasürücü belgeleri iki yıl süreyle geri alınırve haklarında 332 600 000 lira para cezası uygulanır ve busürücüler Sağlık Bakanlığınca, esas veusulleri Sağlık ve İçişleri Bakanlıklarıncaçıkarılacak yönetmelikte gösterilensürücü davranışlarını geliştirmeeğitimine tabi tutulurlar, eğitimi başarıylatamamlayanların belgeleri süresi sonunda iade edilir. Üçveya üçten fazlasında ise, sürücü belgeleribeş yıl süreyle geri alınır ve altı aydanaşağı olmamak üzere hafif hapis cezası ile birlikte532 600 000 lira hafif para cezası uygulanır. Ayrıca,psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayenesine tabitutulurlar. Bu değerlendirme ve muayene sonrasında uygungörülenlere, geri alma süresi sonunda sürücübelgeleri iade edilir. Psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatriuzmanı muayenesinin yapılmasına dair esas ve usulleryönetmelikte gösterilir” denilmekte iken, maddenin beşincifıkrası,“Yapılan tespit sonucunda 0.50 promilin üzerindealkollü olarak araç kullandığı tespit edilensürücüler hakkında,fiili bir suç oluştursabile,700 Türk Lirası idari para cezası verilir vesürücü belgesi altı ay süreyle gerialınır.Hususi otomobil dışındaki araçlarıalkollü olarak kullanan sürücüler bakımındanpromil alt sınırı 0.21 olarak uygulanır.Alkollü olarakaraç kullanma nedeniyle sürücü belgesi geri alınankişiye,son ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren geriyedoğru beş yıl içinde;ikinci defasında 877 TürkLirası idari para cezası verilir ve sürücü belgeleriiki yıl süreyle,üç veya üçten fazlasındaise,1.407 Türk Lirası idari para cezası verilir vesürücü belgeleri her seferinde beşer yıl süreylegeri alınır.Sürücü belgelerinin herhangi bir nedenlegeçici olarak geri alınmış olması halinde belirtilensüreler,geçici alma süresinin bitiminde başlar”şeklinde 24.5.2013 tarihli 6487 sayılı Kanun’un 19.maddesiyleyeniden düzenlenmiş, maddeye;
“Uyuşturucu veya uyarıcı maddelerinkullanılıp kullanılmadığı ya da alkolünkandaki miktarını tespit amacıyla, kollukça teknikcihazlar kullanılmasını kabul etmeyen sürücülere2.000 Türk Lirası idari para cezası verilir vesürücü belgesi iki yıl süreyle geri alınır”denilmek suretiyle dokuzuncu fıkra eklenmiştir.
Uyuşmazlık Mahkemesi, 2918sayılı Yasa’nın 116. maddesi kapsamında araçtescil plakasına göre düzenlenenler dışındatrafik zabıtasınca uygulanan idari para cezalarınakarşı açılan davaları; bu uygulamanın idariceza kapsamında bulunması; Yasada idari cezalarla ilgili davalardagörevli yargı yerini açıkça belli eden birhükme yer verilmemesi; 12.7.2013 tarih ve 6495 sayılıKanun’un 20.maddesi ile yapılan değişiklikten öncekihali ile, bu Yasada gösterilen adli cezalara hükmetmekle görevlimahkemeye işaret eden 112. maddeye de herhangi bir atıfta bulunulmamışolması karşısında ve göreve ilişkin genelilkelere göre idari yargının görev alanındagörmüştür.
30.3.2005gün ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 6.12.2006gün ve 5560 sayılı Yasa’nın 31. maddesiyledeğiştirilen 3. maddesinde, " (1) Bu Kanunun;
a) İdarî yaptırım kararlarına karşı kanunyoluna ilişkin hükümleri, diğer kanunlarda aksinehüküm bulunmaması halinde,
b) Diğer genel hükümleri, idarî para cezası veyamülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımınıgerektiren bütün fiiller hakkında,
uygulanır"; Kanunun “Başvuru yolu”başlıklı 27. maddesinin 1. fıkrasında ise"idari para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesineilişkin idari yaptırım kararına karşı,kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geçonbeş gün içinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir.Bu süre içinde başvurunun yapılmamışolması halinde idari yaptırım kararı kesinleşir"düzenlemeleri yer almıştır.
Bu düzenlemelere göre; Kabahatler Kanunu’nun, idarîyaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde uygulanacağı; diğer Kanunlardagörevli mahkemenin gösterilmesi durumunda iseuygulanmayacağı anlaşılmaktadır.
Görev kuralları kamu düzenineilişkin olduğundan, görev konusunda taraflar için bir müktesephak doğmayacağı; bu nedenle, yeni bir yasayla kabul edilengörev kurallarının, geçmişe de etkiliolacağı, bilinen bir genel hukuk ilkesidir.
Davanın açıldığı andakikurallara göre görevli olan mahkeme, yeni bir yasa ile görevsizhale gelmiş ise, (davanın açıldığı andagörevli olan ve fakat yeni yasaya göre görevsiz hale gelen)mahkemenin görevsizlik kararı vermesi gerekeceği; ancak, yeniyasadaki görev kuralının, değişikliğinyürürlüğe girmesinden sonra açılacak davalardauygulanacağına dair intikal hükümlerininvarlığı halinde, mahkemece görevsizlik kararıverilemeyeceği açıktır.
Diğertaraftan, dava görevsiz mahkemede açılmış, busırada yapılan bir kanun değişikliği ile görevsizmahkeme o dava için görevli hale gelmiş ise, mahkeme,artık görevsizlik kararı veremeyip (yeni kanuna göregörevli hale geldiği için) davaya bakmaya devam etmesigerekir.
İncelenenuyuşmazlıkta, öngörülen trafik paracezasının 5326 sayılı Kanun’un 16. maddesindebelirtilen idari yaptırım türlerinden biri olduğu, 2918sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nda son olarak 12.7.2013gün ve 6495 sayılı Kanun’la değişiklikyapıldığı, bu haliyle de idari para cezasınakarşı kanun yoluna ilişkin bir düzenlemeye yerverilmediği anlaşılmıştır. Bu durumda, KabahatlerKanunu’nun 5560 sayılı Kanun’la değişik 3.maddesinde belirtildiği üzere, idari yaptırımkararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmamasıhalinde uygulanacağı nedeniyle, görevli mahkemeninbelirlenmesinde 5326 sayılı Kanun hükümleri dikkatealınacağından, idari para cezasına karşıaçılan davanın görüm veçözümünde, anılan Kanunun 27. maddesinin (1)numaralı bendi uyarınca adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır. Açıklanannedenlerle Erzurum 1. İdare Mahkemesince yapılan başvurununkabulü ile, Erzurum 2. Sulh Ceza Hakimliğince verilen, 25.9.2014gün ve D.İş:2014/74, 25.9.2014 gün veD.İş:2014/75 sayılı görevsizlik kararlarınınkaldırılması gerekmiştir.
S O N UÇ : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Erzurum 1. İdare Mahkemesince yapılan BAŞVURUNUNKABULÜ ile, Erzurum 2. Sulh Ceza Hakimliğince verilen, 25.9.2014gün ve D.İş:2014/74, 25.9.2014 gün veD.İş:2014/75 sayılı GÖREVSİZLİK KARARLARININKALDIRILMASINA 2.3.2015 gününde OYBİRLİĞİ İLEKESİN OLARAK karar verildi Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Nurdane TOPUZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy