T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2015 / 100
KARAR NO : 2015 / 117
KARAR TR : 2.3.2015
ÖZET : İcra takibine yapılan itirazın iptali istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R Davacı :G.G. Vekili :Av. H.G. Davalılar : 1-Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı Vekili :Av. M. A. (AdliYargıda) 2- Sağlık Bakanlığı Vekili :Av. E.G. (AdliYargıda) O L A Y : Davacıvekili dava dilekçesinde özetle; Ankara İli,Keçiören İlçesi, Bağlum Mahallesi 1244 ada 1parsel ve 1655 ada 1 parsel sayılı taşınmazlarda müvekkilininhisselerinin bulunduğunu, davalıların, dava konusu parsellerintamamına fiilen ve hukuken el atmak suretiyle müvekkilinintaşınmazlardan yararlanma imkanını ortadankaldırdıklarını, kamulaştırmasız el atmabedelinin ödenmesi için davalılar aleyhine Ankara 17.İcraMüdürlüğü’nün 2013/9010 Esassayılı takip dosyası ile icra takibiyaptıklarını, ancak davalıların itirazıüzerine takibin durduğunu belirterek, davalılarınitirazlarının iptali ile takibin devamına ve %40 icra inkartazminatına hükmedilmesine karar verilmesi istemiyle adli yargıyerinde dava açmıştır. Davalı Ankara Büyükşehir BelediyeBaşkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle;taşınmazla ilgili henüz kesinleşmiş bir imarplanının bulunmadığını, müvekkilitarafından taşınmaza fiili ya da hukuki elatılmadığını, davanın reddine karar verilmesinitalep etmiştir. Diğer davalı Sağlık Bakanlığı vekilicevap dilekçesinde özetle; taşınmazın imarplanında Sağlık Tesisleri alanınaayrıldığını, ancak taşınmaza fiilen elatılmadığını, idarenin taşınmazüzerinde herhangi bir tesisin bulunmadığını,davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davacı vekili 26.11.2013 tarihli oturumda; taşınmazafiilen el atmanın bulunmadığını, ancak hukuken elatmanın söz konusu olduğunu belirtmiştir. Ankara13.Asliye Hukuk Mahkemesi: 26.11.2013 gün, E:2013/192, K:2013/615 sayılıkararı ile özetle; “her ne kadar davacının, davayakonu taşınmazın imar planında sağlık alanıolarak ayrıldığı ve aradan geçen süreyerağmen kamulaştırılmamış olduğundan bahisledavalılar aleyhine kamulaştırmasız el atmadan kaynaklı5.000,00 TL alacağın tahsili amacıyla Ankara 17.İcraMüdürlüğü’nün 2013/9010 takipsayılı dosyasından icra takibi yapıldığı,davalıların itirazı üzerine takibin durduğundanbahisle itirazın iptali davası açılmış ise de,dava konusu taşınmaza fiilen el atılmadığından vehukuki el atmanın sabit olduğuanlaşıldığından, 6487 Sayılı Yasanın 21maddesi gereğince Mahkememizin görevsizliği nedeniyledavanın görev yönünden reddine” şeklinde kararvermiştir. İşbukarara karşı yapılan temyiz başvurusu üzerineYargıtay 5.Hukuk Dairesi 24.06.2014 gün ve E:2014/5148, K:2014/18456sayılı ilamı ile özetle; “dava konusutaşınmaz imar planında sağlık tesis alanı olarakayrılmış ise de; dosya içerisindeki delil ve belgelere,özellikle davacı vekilinin beyanına göretaşınmazlara davalı idarelerce fiilen elatılmadığı anlaşılmıştır. 11.06.2013tarihinde yürürlüğe giren 6487 sayılıyasanın 21.maddesi ile Kamulaştırma Kanunu’nungeçici 6.maddesinde yapılan değişiklik ile;“Uygulama imar planlarında umumi hizmetlere ve resmi kurumlaraayrılmak suretiyle veya ilgili kanunların uygulamasıylatasarrufu kısıtlanan taşınmazlar hakkında, 3/5/1985tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanununda öngörülenidari başvuru ve işlemler tamamlandıktan sonra idariyargıda dava açılabilir. Bu madde hükümleri kararabağlanmamış veya kararı kesinleşmemiş tümdavalara uygulanır.” hükmü getirilmiştir. Öteyandan Anayasa Mahkemesi’nin 25.09.2013 gün ve E:2013/93, K:2013/101sayılı ilamında da; “Kamulaştırmasız elatmadan söz edilebilmesi için taşınmaz zilyetliğininidareye geçmesi ve taşınmazın fiilen kamu hizmetinetahsis edilmiş olması gerektiği; imarkısıtlamalarından taşınmazın zilyetliğininmalikte kalmaya devam etmekte olup, yalnızca malikin tasarruf yetkisinin,ilgili mevzuattan kaynaklanan bazı kısıtlamalara maruzkaldığı, bu nedenle imar kısıtlamalarındankaynaklanan tazminat davalarının idari yargıdaaçılabileceği” kabul edilmiştir. Açıklanannedenlerle, davanın idari yargıda görülmesigerektiği” gerekçesiyle hükmün onanmasınakarar vermiş ve karar kesinleşmiştir. Davacı vekili aynı istemle bu kez adli yargı yerinde davaaçmıştır. Ankara 11.İdare Mahkemesi: 04.12.2014 gün veE:2014/1994 sayı ile özetle; “...Ankara 17.İcraMüdürlüğü’nün 2013/9010 sayılıdosyasına, davalılar tarafından yapılan itirazıniptaline, takibin devamına, borçlular aleyhine %40 icra inkartazminatı hükmedilmesi talebiyle açılmışİcra İflas Kanununda düzenlenen itirazın iptali davasıniteliğinde bir dava olduğundan ve davaya bakmakla adli yargıdüzeninde yer alan mahkemeler görevli kılındığındanortada görüm ve çözümü idari yargınıngörevinde bulunan bir idari dava bulunduğundan söz etmekolanaksızdır.” şeklindeki gerekçesi ile davada adliyargının görevli olduğunu belirterek mahkemeningörevsizliğine, 2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişiHakkında Kanun’un 19. maddesi hükümleri uyarıncagörevli yargı merciinin belirlenmesi için dosyanınUyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderilmesine,Uyuşmazlık Mahkemesi’nce karar verilinceye kadar davanınertelenmesine karar vermiş ve bu şekilde dosya Mahkememize gönderilmiştir. İNCELEME VE GEREKÇE : Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü’nün,Serdar ÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane TOPUZ, AlaittinAli ÖĞÜŞ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 2.3.2015 günlütoplantısında: l-İLK İNCELEME: Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27.maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; adli ve idari yargıyerleri arasında 2247 sayılı yasa’nın 19.maddesindeöngörülen biçimde görevuyuşmazlığı doğduğu, idari yargıdosyasının,adli yargı dosyası da temin edilmek suretiyle,son görevsizlik kararını veren mahkemece, UyuşmazlıkMahkemesi’ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakimİsmail SARI’nın, davanın çözümündeadli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen YargıtayCumhuriyet Savcısı Uğurtan ALTUN ile DanıştaySavcısı Yakup BAL’ın davada adli yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, davalılartarafından icra takibine yapılan itirazın iptali ile, takibindevamına, borçlular aleyhine %40 icra inkar tazminatınahükmedilmesine karar verilmesi istemi ileaçılmıştır. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun“İlamsız takip” başlıklıÜçüncü Bap, 42-49. maddelerinde takip yöntemlerigösterilmiş; değişik 58. maddesinde, takip talebinin icramemuruna yazı ile veya sözlü olarak yapılacağınaişaret edilmiş; değişik 60. maddesine göre, takiptalebi üzerine icra dairesince düzenlenen ödeme emrinindeğişik 61. maddede öngörülen şekilde takipborçlusuna tebliğ edileceği ve 62-65. maddelerde itirazailişkin hükümlere yer verilmiş olup, değişik 66.maddede, süresi içinde yapılan itirazın takibidurduracağı kurala bağlanmıştır. İtiraznedeniyle takibin durması üzerine alacaklıya, itirazıniptali için Yasada iki yola başvurma olanağıtanınmış olup, bunlardan birincisi, 67. maddeye göremahkemeye başvurmak, ikincisi ise 68, ek 68/a ve ek 68/b maddelerinegöre icra hakiminden itirazın kaldırılmasınıistemektir. İncelenen uyuşmazlıkta alacaklı konumundakidavacı tarafından, değişik 67. maddeye göre mahkemeyebaşvurmak suretiyle itirazın iptali davasıaçılmıştır. Söz konusu 67. Madde (Değişik: 18/2/1965 - 538/37 md.),“(Değişik birinci fıkra: 17/7/2003-4949/15 md.) Takiptalebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihindenitibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genelhükümler dairesinde alacağınınvarlığını ispat suretiyle itirazın iptalini davaedebilir. (Değişik: 9/11/1988 - 3494/1 md.) Bu davada borçlununitirazının haksızlığına karar verilirseborçlu; takibinde haksız ve kötü niyetligörülürse alacaklı; diğer tarafın talebiüzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunanşeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunanmeblağın yüzde kırkından aşağı olmamaküzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir. İtiraz eden veli, vasi veya mirasçı ise, borçluhakkında tazminat hükmolunması kötü niyetin sübutunabağlıdır. (Mülga dördüncüfıkra: 17/7/2003-4949/103 md.) Birinci fıkrada yazılı itirazın iptali süresinigeçiren alacaklının umumi hükümler dairesindealacağını dava etmek hakkı saklıdır”hükümlerini taşımaktadır. Anılan Yasanın değişik 1. maddesinin birincifıkrasında, “Her asliye mahkemesinin yargıçevresinde yeteri kadar icra dairesi bulunur” denilmekte olup,yukarıda hükmü yazılı 67. maddede sözüedilen “mahkeme” ile, icra dairesinin bulunduğu yargıçevresi bakımından bağlı olduğu asliye mahkemesininanlaşılması ve takip hukukuna özgü bulunanitirazın iptali davasının asliye mahkemesindegörülmesi gerektiği açıktır. Öte yandan, 2577 sayılı İdari YargılamaUsulü Kanunu’nun “İdari Dava Türleri ve İdariYargı Yetkisinin Sınırı” başlıklı 2.maddesinde, idari dava türleri: a)İdari işlemler hakkındayetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukukaaykırı olduklarından dolayı iptalleri içinmenfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptaldavaları, b)İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişiselhakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılantam yargı davaları, c)Tahkim yolu öngörülen imtiyazşartlaşma ve sözleşmelerinden doğanuyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birininyürütülmesi için yapılan her türlü idarisözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkanuyuşmazlıklara ilişkin davalar olaraksayılmıştır. Olayda, davacının kamulaştırmasız el atmadankaynaklı 5.000.000 TL tutarındaki alacağınındavalılar Ankara Büyükşehir BelediyeBaşkanlığı ile SağlıkBakanlığı’ndan tahsili için Ankara 17.İcraDairesi’nde icra takibi başlattığı,davalıların takibe yaptığı itiraz sonucu takibindurdurulmasına karar verilmesi üzerine; icra işlemineyapılan itirazın iptali için önce adli yargıda,yapılan itirazın görevsizlik nedeniyle reddedilmesinin ardındanidari yargıya başvurulduğu anlaşılmaktadır. Bu duruma göre, İcra ve İflas Kanunu’nundeğişik 67. maddesine göre açılan itirazıniptali davasının görüm ve çözümündeadli yargı yerinin görevli olduğu sonucunavarılmıştır. Açıklanan nedenlerle, Ankara 11.İdareMahkemesi’nin başvurusunun kabulü ile, Ankara 13.Asliye HukukMahkemesi’nin görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir. S O N U Ç : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Ankara 11.İdare Mahkemesince yapılan BAŞVURUNUNKABULÜ ile, Ankara 13. Asliye Hukuk Mahkemesinin 26.11.2013 gün,E:2013/192, K:2013/615 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININKALDIRILMASINA, 2.3.2015 gününde OY BİRLİĞİİLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Nurdane TOPUZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy