T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2015 / 68
KARAR NO : 2015 / 92
KARAR TR : 2.3.2015
ÖZET : Dava konusu taşınmaza plan doğrultusunda tel örgü çekilmek suretiyle fiilen el konulduğu iddiasıyla ve taşınmazın bedelinin tazmini istemiyle açılan davanın, haksız fiillere ilişkin özel hukuk hükümlerine göre ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı : İ.Y.
Vekili :Av. B.G.
Davalı : Orman GenelMüdürlüğüne İzafeten Yalova Ormanİşletme Müdürlüğü
Vekili :Av.N.S.T.
O L A Y :Davacı vekili dava dilekçesinde, Yalova İli, Çınarcıkİlçesi, Esenköy Mahallesi, Çınarlı mevkii,164 ada, 39 ve 40 parselde bulunan gayrimenkullerin 31.8.1989 dan beri malikiolduğunu, Yalova Orman İşletmeMüdürlüğünün müvekkiline ait gayrimenkullerüzerinde usulüne uygun bir kamulaştırma kararı almadan16.1.1995 tarihinden itibaren taşınmazların telörgülerle çevirdiğini, taşınmazlara fiilen elkoyduğunu, ve el koyma neticesinde müvekkilinin maliki olduğutaşınmazlar üzerinde mülkiyet hakkından kaynaklanantasarruf imkanının kesintiye uğradığınıileri sürerek, müvekkile ait gayrimenkullerin Orman GenelMüdürlüğüne izafeten Yalova Orman İşletmeMüdürlüğü tarafından yapılankamulaştırmasız el atma neticesinde fazlaya ilişkinhakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00TL’nin kamulaştırmasız el atma tarihinden itibarenişleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesi istemiyleadli yargı yerinde dava açmıştır.
Davalı idare vekilisüresi içerisinde verdiği dilekçe ile taşınmazınbulunduğu yerde 1945 yılında orman kadastrosuyapıldığı ve taşınmazın buçalışmalarda orman sınırı dahilindekaldığı halde, yolsuz olarak tapu kaydıoluşturulduğu ve taşınmazın satış yolu iledavacıya geçtiğini; 6831 sayılı Yasanınherhangi bir kamulaştırma usulü öngörmediğiniileri sürerek, davanın reddine karar verilmesi talebindebulunmuştur.
YALOVA 2.ASLİYE HUKUKMAHKEMESİ: 27.3.2014 gün ve E:2013/608, K:2014/187 sayı ile, 11.6.2013tarihinde yürürlüğe giren 6487 sayılıYasanın 21.maddesi ile Kamulaştırma Kanununun geçici6.maddesinde yapılan değişiklik ile; “Uygulama imarplanlarında umumi hizmetlere ve resmi kurumlara ayrılmak suretiyleveya ilgili kanunların uygulamasıyla tasarufu kısıtlanantaşınmazlar hakkında, 3.5.1985 tarihli ve 3194 sayılıİmar Kanununda öngörülen idari başvuru veişlemler tamamlandıktan sonra idari yargıda dava açılabilir.Bumadde hükümleri karara bağlanmamış veya kararıkesinleşmemiş tüm davalara uygulanır”hükmünün getirildiğini, öte yandan AnayasaMahkemesinin 25.9.2013 gün, 2013/93 Esas, 2013/101 Karar sayılıilamında da; “Kamulaştırmasız el atmadan sözedilebilmesi için taşınmaz zilyetliğinin idareyegeçmesi ve taşınmazın fiilen kamu hizmetine tahsisedilmiş olması gerektiğini; imar kısıtlamalarındataşınmazın zilyetliğinin malikte kalmaya devam etmekteolup, yalnızca malikin tasarruf yetkisinin, ilgili mevzuattan kaynaklananbazı kısıtlamalara maruz kaldığını, bunedenle imar kısıtlamalarından kaynaklanan tazminatdavalarının idari yargıda açılabileceğigerekçesiyle davanın görev yönünden reddine kararvermiş, bu karar kesinleşmiştir.
Davacı vekili, aynı istemle bu kez idari yargı yerindedava açmıştır.
BURSA 2.İDARE MAHKEMESİ: 4.9.2014 gün ve E:2014/645,K:2014/918 sayı ile, 2577 sayılı İdari YargılamaUsulü Kanunu’nun 14.maddesinin 3.bendinde, davadilekçelerinin görev ve yetki, idari merci tecavüzü,ehliyet, idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gerekenbir işlem olup olmadığı, süre aşımı,husumet, 3. ve 5.maddelere uygun olup olmadıkları yönlerindensırasıyla inceleneceğini; aynı Kanunun 15.maddesinin 1/abendinde ise; adli yargının görevli olduğu konulardaaçılan davaların görev yönünden reddine kararverileceğinin belirtildiğini, uyuşmazlığa konu olayda,davacıya ait söz konusu taşınmazın meri imarplanında konut alanında kaldığı ancak davalıidare tarafından herhangi bir kamulaştırma işlemi olmaksızın1995 tarihinden beri tel örgülerle çevrilerek fiilendavacının tasarruf hakkının engellendiğini,uyuşmazlığın hukuki el atmadan değil, haksız fiilniteliğindeki fiili el atma nedeniyle oluşan zararın tazminineilişkin olduğu ve uyuşmazlığın görüm veçözümünün adli yargı yerinde olduğugerekçesiyle davanın görev yönünden reddine kararvermiş, bu karar kesinleşmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE: Uyuşmazlık MahkemesiHukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane TOPUZ,Alaittin Ali ÖĞÜŞ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 2.3.2015 günlütoplantısında;
l-İLK İNCELEME: Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; adli ve idari yargıyerleri arasında 2247 sayılı Yasa'nın 14. maddesindeöngörülen biçimde olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğu, idari ve adli yargıdosyalarının 15. maddede belirtilen yönteme uygun olarakdavacının istemi üzerine son görevsizlik kararınıveren mahkemece Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderildiği veusule ilişkin işlemlerde herhangi bir noksanlıkbulunmadığı anlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesineoybirliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakim GülşenAKAR PEHLİVAN’ın, davanın çözümündeadli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Uğurtan ALTUN ileDanıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada adliyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, davacılarıntaşınmazına idarece tel örgü çekilmeksuretiyle fiilen müdahalede bulunulduğu; ancak bugüne kadar herhangi bir kamulaştırma işlemiyapılmadığı gibi bir bedel de ödenmediğindenbahisle ve taşınmaza kamulaştırmasız el atılmasınedeniyle; taşınmazın bedelinin, fazlaya ilişkinhakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10,000.00 TL.sinindava tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte tahsili istemiyleaçılmıştır.
Dosyanın incelenmesinden, Yalova İli, Çınarcık İlçesi, Esenköy Mahallesi,Çınarlı mevkii, 164 ada, 39 ve 40 parsel sayılı,mülkiyeti davacıya ait taşınmazların telörgü çekilmek suretiyle fiilen tasarruf hakkınınelinden alındığından bahisleuğranıldığı ileri sürülen 10.000,00 TLzararın fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıylakamulaştırmasız el atma tarihinden itibaren işletilecekyasal faizi ile birlikte tazmini istemiyle görülmekteolan davanın açıldığı, Yalova 2.Asliye HukukMahkemesinin 19.12.2013 günlü Çınarcık BelediyeBaşkanlığı’na yazdığı yazı ile,dava konusu taşınmazlara fiilen el atma tarihi olan 16.1.1995 tarihindekiimar durumunun çıkarılarak mahkemelerine gönderilmesirica edilmiş; Esenköy Belediye Başkanlığı imarişleminin 18.12.2014 gün ve 177 sayılı cevabiyazısında taşınmazların, 16.1.1995 tarihi itibariyle otarihteki uygulama planında Konut Alanında Ön BahçeliAyrık Nizam 4 Kat Taks: 0.30 Kaks:1.20 olacak imarlı bulunduğubildirilmiştir.
Diğer yandan, davacıvekilince, dava dilekçesinde taşınmazlara telörgülerle çevrilmek suretiyle fiilen elatıldığı; bu el koyma neticesinde müvekkilinin malikiolduğu taşınmazlar üzerinde mülkiyet hakkındankaynaklanan tasarruf imkanının kesintiye uğradığıbelirtilmekle buna mukabil davalı idare vekilinin cevap dilekçesindetaşınmazın bulunduğu yerde, 1945 yılındayapılan orman kadastrosunda taşınmazın ormansınırı dahilinde kaldığı halde tapu kaydıoluşturularak satış yolu ile de davacıyageçtiği; hatalı tapu kaydı oluşturulmasındaidarelerin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığı vekamulaştırma yükümlülüğününolmadığı da savunulmak suretiyle, “taşınmazlaratel örgü çekilmesi” fiiliningerçekleştirildiğinin zımnen de olsa kabul edildiğianlamı taşıdığı sonucuna varılmış,zira davalı idarece taşınmazlara tel örgüçekilmediği şeklinde bir savunmadabulunulmamıştır.
İdarenin yürütmekle yükümlü bulunduğukamu hizmetine ilişkin olarak uygulamaya koyduğu plan ve projeyegöre meydana getirdiği yol, kanal, baraj, su yolları, suşebekesi gibi tesislerin kurulması, işletilmesi vebakımı sırasında kişilere verdiği zararlarıntazmini istemiyle açılacak davaların görüm veçözümünün, idari eylem ve işlemlerdendolayı kişisel hakları muhtel olanlar tarafındanaçılacak tam yargı davaları kapsamında yargısaldenetim yapan idari yargı yerine ait olduğu; idarece herhangi birayni hakka müdahalede bulunulduğu, özel mülkiyete konutaşınmaza kamulaştırmasız elatıldığı veya plan ve projeye aykırı işgörüldüğü iddiasıyla açılacakmüdahalenin men’i ve meydana gelen zararın tazmini davalarınınise, mülkiyete tecavüzün önlenmesine ve haksızfiillere ilişkin özel hukuk hükümlerine göre adliyargı yerinde çözümleneceği, yerleşikyargısal içtihatlarla kabul edilmiş bulunmaktadır.
Nitekim, yukarıda belirtilen genel kabul doğrultusundakiYargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulunun 11.2.1959günlü, E:1958/17, K:1959/15 sayılı kararının III.bölümünde, “İstimlaksiz el atma halinde ammeteşekkülü İstimlak Kanununa uygun hareket etmeden ferdinmalını elinden almış olması sebebiyle kanunsuz birharekette bulunmuş durumdadır. Ve bu bakımdan dava Medeni Kanunhükümlerine giren mülkiyete tecavüzün önlenmesiveya haksız fiil neticesinde meydana gelen zararın tazminidavasıdır. Ve bu bakımdan adliye mahkemesinin vazifesiiçindedir.” görüşüne yer verilmiştir.
Bu durumda, dava konusu taşınmazın imarplanında konut alanı olarak düzenlendiği, bunakarşılık, davacı vekili tarafından ısrarlıbir biçimde, davalı Orman Genel Müdürlüğütarafından, taşınmaza tel örgü çekilmeksuretiyle fiilen el konulduğunun iddia edildiği; bu bağlamda,taşınmaz üzerindeki mülkiyete ilişkin sorunçözülmeden taşınmaza el atılmasınedeniyle, taşınmazın bedelinin tazmini istemiyle davaaçıldığı ve bu iddianın aksinin de ispatedilmediği gözetildiğinde; davanın, haksız fiillereilişkin özel hukuk hükümlerine göre görüm veçözümünün, adli yargı yeriningörevine girdiği sonucuna ulaşılmıştır.
Öte yandan, davalılardan Orman GenelMüdürlüğünün savunma dilekçesinde, taşınmazın orman sınırları içerisindeolduğu, bu alanda imar planı yapılamayacağı,açılan davanın, orman kadastrosuna itiraz süresinikaçıran davacıya maddi anlamda yeni bir haktanımayacağı ifade edilmekte ise de, bakılan davanın,söz konusu işlem ya da işlemlere karşıaçılmadığı esasen bir başka davanınkonusunu oluşturabileceği açık olduğundan; buhususun, mevcut uyuşmazlığa ilişkin yargı yolunudeğiştirici bir etkisinin bulunmayacağı kanaatinevarılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, Adli Yargı yerinin görevliolduğu ve Yalova 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir.
S O N U Ç : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Yalova 2.Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 27.3.2014 gün veE:2013/608, K:2014/187 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININKALDIRILMASINA, 2.3.2015 gününde OY BİRLİĞİİLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan
Serdar
ÖZGÜLDÜR
Üye
Eyüp Sabri
BAYDAR
Üye
Alaittin Ali
ÖĞÜŞ
Üye
Ali
ÇOLAK
Üye
Ayhan
AKARSU
Üye
Nurdane
TOPUZ
Üye
Mehmet
AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy