T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2015 / 105
KARAR NO : 2015 / 122
KARAR TR : 2.3.2015
ÖZET : 2918 sayılı Yasadan kaynaklanan sorumluluk davasının ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R
Davacı :R. A.
Vekilleri :Av. S.S.& Av. Z.E. & Av. A.G.
Davalı :1- Konya Büyükşehir Belediye Başkanlığı
Vekili :Av. M. İ.
2- Devlet Demir Yolları Genel Müdürlüğü –ANKARA
Vekili :Av. S. Ö.
O L A Y : Davacıvekili dava dilekçesinde özetle; davacıya ait NW HA 42yabancı plakalı aracıyla Konya İli, Meramİlçesi, Arapöldüren caddesi istikametinden Yakut Hatunsokağını takiben seyredip Çığırsokağı kavşağına geldiğinde, hemzeminüzerinde bulunan bariyerin açık olması sonucunda,demiryolu hemzemin geçidinden geçerken, Devlet DemirYollarına ait Balas Regülatör aracı çarpmasısonucunda trafik kazasının meydana geldiğini, kazanınoluşumunda hemzemin geçitlerine bariyer yapıpçalışmasından sorumlu olan davalı belediyenin vediğer davalı Devlet Demir Yollarının kusurlu olduğunubelirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıylaşimdilik kazada meydana geldiği belirtilen 30.000,00 TL madditazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilinekarar verilmesi istemiyle idari yargı yerinde davaaçmıştır.
Konya 1.İdare Mahkemesi: 23.11.2011 gün ve E:2011/1701,K:2011/1478 sayılı kararı ile özetle; davanın adliyargı yerinde görülmesi gerektiğinden bahisle davanıngörev yönünden reddine karar vermiş ve kararkesinleşmiştir.
Davacı vekili aynı istemle bu kez adli yargı yerinde davaaçmıştır.
Konya 2.Asliye Hukuk Mahkemesi: 20.03.2014 gün ve E:2012/214,K:2014/185 sayılı kararı ile özetle; davalı TCDD ninkusuru bulunmadığından bahisle hakkında açılandavanın reddine, davalı Konya Büyükşehir BelediyeBaşkanlığı hakkında açılan davanınkısmen kabulü kısmen reddine karar vermiştir.
İş bu karara karşı davalı KonyaBüyükşehir Belediye Başkanlığıtarafından yapılan temyiz başvurusu üzerine Yargıtay17.Hukuk Dairesi 10.07.2014 gün ve E:2014/12617, K:2014/11090sayılı ilamı ile özetle; "…somut olayda,davacının işleten,/sürücüsü olduğuaracın hasarlanmasına neden olan kazada davalı Belediyeninsorumluluğunda olduğu iddia edilen bariyer sistemindeki gereklibakım ve düzenlemeyi yapmayan Konya BüyükşehirBelediyesi aleyhine hizmet kusuruna dayanılarak davaaçıldığından, mahkemece, adli yargınınyargı yolu bakımından görevsiz bulunması nedeniyledavalı yönünden dava dilekçesinin reddine karar verilmesigerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulmasıdoğru görülmemiştir.” demek suretiylehükmün bozulmasına karar vermiştir.
Konya 2.Asliye Hukuk Mahkemesi: Yargıtay’ın bozmailamına uyduktan sonra 18.12.2014 gün ve E:2014/592, K:2014/742sayılı kararı ile özetle; davalı KonyaBüyükşehir Belediye Başkanlığıbakımından açılan davada idari yargınıngörevli olduğundan bahisle davanın görev yönündenreddine karar vermiş ve karar kesinleşmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane TOPUZ, AlaittinAli ÖĞÜŞ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 2.3.2015 günlütoplantısında:
l-İLK İNCELEME: Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27.maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; 2918 sayılıYasa’dan kaynaklanan sorumluluk davasında davalılardan KonyaBüyükşehir Belediye Başkanlığıaçısından idari ve adli yargı yerleri arasında 2247sayılı Yasa’nın 14.maddesinde öngörülenbiçimde olumsuz görev uyuşmazlığıdoğduğu,davacı vekilinin istemi üzerine, adli yargıdosyasının son görevsizlik kararını veren mahkemece,idari yargı dosyasına ilişkin evrak da temin edilmek suretiyleUyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiği ve usuleilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığındangörev uyuşmazlığının esasınınincelenmesine oy birliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Selim Şamil KAYNAK’ın, davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Uğurtan ALTUN ile Danıştay SavcısıYakup BAL’ın davada adli yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, davacının NW HA 42 yabancı plakalıaracıyla Konya İli, Meram İlçesi, Arapöldürencaddesi istikametinden Yakut Hatun sokağını takiben seyredipÇığır sokağı kavşağınageldiğinde, hemzemin üzerinde bulunan bariyerin açıkolması sonucunda, demiryolu hemzemin geçidinden geçerken,Devlet Demir Yollarına ait Balas Regülatör aracı ile çarpışmasısonucunda meydana gelen trafik kazası sonucunda davacınınaracında meydana geldiği belirtilen zarara ilişkin olarakfazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik30.000,00 TL maddi tazminatın kazada kusuru bulunduğu iddia olunan davalılardantahsiline karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 1.maddesinde,Kanunun amacının karayollarında can ve mal güvenliğiyönünden trafik düzenini sağlayacak ve trafikgüvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacakönlemleri belirlemek olduğu; “Kapsam”başlıklı 2. maddesinde, bu Kanunun trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleribunların uygulamasını ve denetlenmesini ilgili kuruluşlarıve bunların görev, yetki ve sorumluluk, çalışmausulleri ile diğer hükümleri kapsadığı ve bukanunun karayollarında uygulanacağı; 10. maddesinde, yapımve bakımdan sorumlu olduğu yolları trafik düzeni vegüvenliğini sağlayacak durumda bulundurmanın gerekligörülen kavşaklara ve yerlere trafik ışıklıişaretleri, işaret levhaları koymak ve yer işaretlemeleriyapmanın Belediye Trafik birimlerinin görev ve yetkileriarasında olduğu belirtilmiştir.
Öte yandan 2918 sayılı Yasanın 19.01.2011günlü Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğegiren 6099 sayılı Yasanın 14. maddesiyle değişik 110.maddesinde “İşleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamukuruluşları olan araçların sebebiyet verdiğizararlara ilişkin olanları dahil, bu Kanundan doğan sorumlulukdavaları, adli yargıda görülür. Zarar göreninkamu görevlisi olması, bu fıkra hükmününuygulanmasını önlemez. Hemzemin geçitte meydana gelentren-trafik kazalarında da bu Kanun hükümleri uygulanır.
Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğailişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veyasigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yermahkemelerinden birinde açılabileceği gibi kazanın vukubulduğu yer mahkemesinde de açılabilir”; Geçici21. maddesinde de “Bu Kanunun 110 uncu maddesinin birincifıkrasının göreve ilişkin hükmü,yürürlüğe girdiği tarihten önce idariyargıda ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesindeaçılmış bulunan davalara uygulanmaz”denilmiştir.
2918 sayılı Kanunun 110 uncu maddesinin birincifıkrasının iptali istemiyle Bursa 3. Asliye Hukuk Mahkemesi veBatman 2.Asliye Hukuk Mahkemesince yapılan itiraz başvurularıüzerine konuyu inceleyen Anayasa Mahkemesi, şu gerekçesi ileanılan kuralı Anayasaya aykırı görmemiş ve iptalistemini oy birliğiyle reddetmiştir: “… AnayasaMahkemesi’nin daha önceki kimi kararlarında dabelirtildiği üzere, tarihsel gelişime paralel olarakAnayasa’da adli ve idari yargı ayrımına gidilmemiş veidari uyuşmazlıkların çözümünde idare vevergi mahkemeleriyle Danıştay yetkilikılınmıştır. Bu nedenle, genel olarak idare hukukualanına giren konularda idari yargı, özel hukuk alanınagiren konularda adli yargı görevli olacaktır. Bu durumda, idariyargının görev alanına giren biruyuşmazlığın çözümünde adliyargının görevlendirilmesi konusunda kanun koyucunun mutlak birtakdir yetkisinin bulunduğunu söylemek olanaklı değildir.Ancak, idari yargının denetimine bağlı olması gerekenidari bir uyuşmazlığın çözümü,haklı neden ve kamu yararının bulunması halinde kanun koyucutarafından adli yargıya bırakılabilir. İtirazkonusu kural, trafik kazasında zarar görenin asker kişi ya damemur olmasına, aracın askeri hizmete ilişkin olmasına veyaolayın hemzemin geçitte meydana gelmesi durumlarına görefarklı yargı kollarında görülmekte olan 2918sayılı Kanun’dan kaynaklanan tüm sorumlulukdavalarının adli yargıda görüleceğiniöngörmektedir. İtiraz konusu düzenlemeningerekçesinde de ifade edildiği gibi, askeri idari yargı, idariyargı veya adli yargı kolları arasında uygulamada var olanyargı yolu belirsizliği giderilerek söz konusu davalarla ilgiliolarak yeknesak bir usul belirlenmektedir. Aynı tür davalarınaynı yargı yolunda çözümlenmesi sağlanarakdavaların görülmesi ve çözümlenmesininhızlandırıldığı, bu suretle kısa süredesonuç alınmasının olanaklıkılındığı ve bunun söz konusu davaların adliyargıda görüleceği yolunda getirilen düzenlemenin kamuyararına yönelik olduğu anlaşılmaktadır. Öteyandan, 2918 sayılı Kanun’da tanımlanan Karayoluşeridi üzerindeki araç trafiğinden kaynaklanansorumlulukların, özel hukuk alanına girdiği konusunda birtartışma bulunmamaktadır. İdare tarafından kamugücünden kaynaklanan bir yetkinin kullanılması sözkonusu olmadığı gibi, aynı karayolu üzerinde aynıseyir çizgisinde hareket eden, bu nedenle aynı tür risküreten araçlar arasında özel-kamu ayırımıyapılmasını gerektiren bir neden de yoktur.Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu kural Anayasa’nın2.,125. ve 155. maddelerine aykırı değildir. İtirazınreddi gerekir…” (Any. Mah.nin 26.12.2013 tarih ve E.2013/68,K.2013/165 sayılı kararı; R.G. 27.3.2014, Sayı: 28954,s.136-147.)
Anayasa’nın 158 inci maddesinin son fıkrasında“ Diğer mahkemelerle, Anayasa Mahkemesi arasındaki görevuyuşmazlıklarında, Anayasa Mahkemesi’nin kararı esasalınır.” denilmektedir. Anayasa Mahkemesi’ninyukarıda gerekçesine yer verilen kararı, yasa koyucunun idariyargının görevine giren bir konuyu adli yargınıngörevine verebileceğine, dolayısıyla 2918 sayılıKanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrası ileöngörülen, bu Kanun’dan doğan tüm sorumlulukdavalarının adli yargıda görülmesi düzenlemesininAnayasa’ya aykırı bulunmadığına dair olup, esasitibariyle görev konusunda verilmiş bir karardır veAnayasa’nın 158 inci maddesi uyarınca, başta Mahkememizolmak üzere diğer yargı organları bakımından dauyulması zorunlu bir karar mesabesindedir.
Budurumda, 2918 sayılı Yasanın 19.01.2011 tarihindeyürürlüğe giren 110. maddesi ile AnayasaMahkemesi’nin işaret edilen kararı gözetildiğinde,bahsi geçen Kanun maddesinin karayollarında, can ve malgüvenliği yönünden trafik düzeninin sağlanaraktrafik güvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacakönlemleri kapsadığı ve Kanunun, trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleri,bunların uygulanmasını ve denetlenmesini, ilgilikuruluşları ve bunların görev yetki ve sorumluluklarıile, çalışma usullerini kapsadığı,dolayısıyla meydana gelen zararın tazmini istemiyleaçılan bu davanın da adli yargı yerindeçözümlenmesi gerektiği sonucunavarılmıştır.
Açıklanan nedenlerle davanın görüm veçözümü adli yargı yerinin görevinegirdiğinden Konya 2.Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilengörevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir.
S O N U Ç : Davanın çözümündeADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Konya 2.Asliye HukukMahkemesinin 18.12.2014 gün, E:2014/592, K:2014/742 sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 2.3.2015 günündeOY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan
Serdar
ÖZGÜLDÜR
Üye
Eyüp Sabri
BAYDAR
Üye
Alaittin Ali
ÖĞÜŞ
Üye
Ali
ÇOLAK
Üye
Ayhan
AKARSU
Üye
Nurdane
TOPUZ
Üye
Mehmet
AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy