T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2015 / 122
KARAR NO : 2015 / 139
KARAR TR : 2.3.2015
ÖZET : Subay olarak görev yaparken Yüksek Askeri Şura kararı ile Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiği kesilen; 6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu’nun 10. maddesi ile 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununa eklenen geçici 32. madde uyarınca yaptığı başvurusu kabul edilerek kendisine yarbay rütbesinden emekli aylığı bağlanan davacının; kademe ilerlemesi yapılarak albay rütbesine naspı, uzman doktor ve doçent unvanı da eklenerek emekli edilmesi istemiyle yaptığı başvurusunun, 926 Sayılı Kanunun 36. maddesinin (d) fıkrasındaki şartların oluşmadığından bahisle reddedilmesine ilişkin işlemin iptali ile kademe ilerlemesi verilmesi ve albay rütbesi ile emekliliğe sevk edilmesi istemiyle açtığı davanın ASKERİ İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :Ö.E.
Vekili :Av. A.Ş.
Davalı :Milli Savunma Bakanlığı
OL A Y : Davacıvekili dava dilekçesinde; “Müvekkil, 10.03.2011 Tarih ve 6191Sayılı Yasa ile değişik 926 Sayılı Yasaya eklenenGeçici Madde 32 hükümleri gereğince hakkındaişlem yapılmak üzere Bakanlığınızamüracaat etmiş ve gerekli evrakın tesliminden sonra başvurusukabul edilmiştir.
TürkSilahlı Kuvvetleri (TSK) bünyesinde Tabip KıdemliÜsteğmen rütbesinde iken Aralık 1997 tarihinde YüksekAskeri Şura Kararı ile re’sen ilişiğikesilmiştir. 6191 Sayılı yasa Geçici 32 nci maddekapsamında müracaatının kabulünden hemen sonrahakkında emeklilik işlemleri yapılmış, SGKtarafından “emekli yarbay” rütbesiyle emekliyeayrıldığı öğrenilmiştir.
Müracaatımız,anılan yasanın öngördüğü ve emsallerininmüracaat tarihindeki statüsü üzerinden özlük vesair haklarının iadesini Emsallerinin statüsünden emekliaylığı ile ödenmesi gereken bilumum ödeneklerin vesair haklarının verilmesini kapsıyordu.
Geçmişsafahatı incelendiğinde;
1995yılı ekim ayından itibaren GATA Haydarpaşa EğitimHastanesi Radyoloji Servisinde ihtisas eğitiminebaşladığı,
1997yılında ilişiğinin kesilmesini takiben radyolojieğitimine Van 100. Yıl Üniversitesi Tıp FakültesiRadyoloji Anabilim Dalında devam ederek 2001 yılı nisanayında radyoloji uzmanlığını aldığı vehalen de radyoloji mesleğini icra ettiği,
2001yılından 2006 ağustos tarihine kadar Van 100. YılÜniversitesi Tıp Fakültesinde Öğretimüyeliği yaptığı ve 2006 tarihinde“Doçent” unvanını aldığı,görülmektedir.
SGKtarafından “emekli yarbay” rütbesiyle emekliyeayrıldığı öğrenilen müvekkilin 1995yılından günümüze kadar geçen süre ileilgili radyasyonla iştigal eden kişilere uygulanan yıpranmaoranının yanında “uzman doktor” ve“doçent” unvanlarının dikkate"alınmadığı anlaşılmaktadır.
Keza,“uzman” ve “doçent” unvanında olanmüvekkilin kendi (1992) devresi de 2010 yılı itibariyle“albay” rütbesine naspedilmiş olmakla. 6191Sayılı Yasa hükümleri de dikkatealınmamıştır.
Nitekim10.03.2011 Tarih ve 6191 Sayılı Yasa ile değişik 926Sayılı Yasaya eklenen Geçici 32 nc maddesi;
“...Bukişilerin ilişiklerinin kesildiği tarihten bu maddeninyürürlüğe girdiği tarihe kadar geçensüreleri Türk Silahlı Kuvvetlerinde geçmiş kabuledilir..” (a),
“...statülerine göre Türk Silahlı Kuvvetlerindenilişiklerinin kesildiği tarihten aynı neşetli emsali subay(general olanlar hariç) veya astsubayın (subay olanlarhariç) sınıf, rütbe ve kıdemi üzerinden MilliSavunma Bakanlığına müracaat ettikleri tarihtekikatsayı esas alınır..”
“...Bu kişilerden statüsüne göre aynı neşetli emsalisubay (general olanlar hariç) veya astsubayın (subay olanlarhariç) tamamı emekli olanların kendilerine .. emekliolduğu tarihteki sınıf, rütbe ve kıdemiüzerinden..”
Denilmeksuretiyle, ilgililerin TSK’dan hiç ayrılmamış kabuledileceği ve aynı neşetli emsali subaylarla eşit muamelegöreceği hüküm altına alınmıştır.
Müvekkilin“uzman doktor” ve “doçent” unvanında olankendi (1992) devresinin 2010 yılı itibariyle “ALBAY”RÜTBESİNE naspedildiği ve “uzman doktor” ve“doçent” unvanının dikkatealınmadığı anlaşılmaktadır.Müracaatı kabul edilen müvekkilin SGK tarafından“emekli yarbay” rütbesiyle emekliye ayrılması, 6191Sayılı kanun düzenlemesi karşısında hukukauyarlık taşımamaktadır.
İdariYargılama Usulü Kanunu (İYUK) gereği, yargı yoluöncesinde müvekkil hakkındaki hukukaaykırılığın giderilmesi, mevcut durumundüzeltilmesi veya değiştirilmesi talebiyle Davalı MilliSavunma Bakanlığı’na müracaat edilmiştir. 18Ocak 2013 tarihli dilekçemiz Davalı İdare tarafındanmüvekkilin bağlısı bulunduğu Kara Kuvvetleri PersonelBaşkanlığına gönderilmiştir.
KaraKuvvetleri Personel Başkanlığı 07 Şubat 2013 tarihlicevabi yazısında özetle; “.. İlgi (c) Kanun’un(926 Sayılı TSK Personel Kanunu) 36’ncı madde dfıkrası (Değişik: 26.6.2012-6336/13 md.) hükmüamir olduğundan ve müvekkilin ilgili kanun maddesinde belirtilenşartları taşımadığından dolayı geriyedönük olarak intibak onayı alınamadığı, bunedenle bir üst derece/kademeye yükseltilme işlemiyapılmadığı..” ndan bahisle talebimizreddedilmiştir.
KaraKuvvetleri Personel Başkanlığı yazısı 15Şubat 2013 tarihinde tebellüğ edilmiştir.
KaraKuvvetleri Personel Başkanlığının yazısı vedayanağı 926 Sayılı TSK Personel Kanunu 36’ncımadde d fıkrası dikkatle okunduğunda müvekkilin üstderece/kademeye yükseltme işleminin yapılmasına engel birhüküm bulunmadığı gibi, bilakis müvekkilin birüst derece/kademeye yükseltilme işlemini zorunlukıldığı da açıkçaanlaşılacaktır. Kaldı ki, 6191 Sayılı yasaGeçici 32 nci madde kapsamında hakları iade edilenmüvekkilin emeklilik işleminde rütbe kıdeminineşitlenmesine ilişkin talebi de yasa gereğidir ve haklı birtaleptir. Aksine müvekkilin isteminin reddine dair işlem de hukukauyarlık bulunmamaktadır.
İşbunedenle huzurdaki davayı açma zarureti doğmuştur.
Arzve izah edilen nedenlerle; 10.03.2011 Tarih ve 6191 Sayılı Yasa ile değişik926 Sayılı Yasaya eklenen Geçici Madde 32 hükümlerigereğince Müvekkil hakkında tesis edilmiş olan emeklilikişleminde, 1995 yılından günümüze kadargeçen süre ile ilgili radyasyonla iştigal eden kişilereuygulanan yıpranma oranının yanında “uzman doktor”ve “doçent” unvanında olan kendi (1992) devresinin 2010yılı itibariyle “ALBAY” rütbesine nasbi ve“UZMAN DOKTOR” ve “DOÇENT” unvanınında dikkate alınarak emeklilik işlemindeki hukukaaykırılığın giderilmesi,
Talebinreddine dair davalı İdarenin işleminin İPTALİ,
Müvekkilinuğradığı mali kayıpların hesap edilerekdavalı idareden tahsili, fazlaya ilişkin hak ve taleplerimizinsaklı tutulması
Bilumumyargılama gideri ve ücreti vekâletin davalı idareyeyüklenmesi konusunda karar verilmesini arz ve talep ederiz.” demeksuretiyle askeri yüksek idare mahkemesinde davaaçmıştır.
AYİM3.Daire Başkanlığı: 14.03.2013 gün ve E:2013/355,K:2013/403 sayılı kararı ile özetle; “… davakonusu uyuşmazlık davacının Türk SilahlıKuvvetlerinden ilişiği kesildikten sonra 6191 sayılıKanundan yararlandırılmasına kadar geçen dönemdebitirmiş olduğu üst eğitimleri (tıpta uzmanlık veöğretim üyeliği) sebebiyle davacının intibakınınyapılıp yapılmayacağına ilişkindir. Davacınınbu eğitim ve öğretimlerini bitirdiği dönemde TürkSilahlı Kuvvetlerinde görevli bir personel olmadığıaçıktır. Bu nedenle dava konusu işlemin asker kişiile ilgili askeri hizmete ilişkin idari niteliğindeolmadığı, davaya bakmakla genel idari yargınıngörevli olduğu anlaşıldığından davanıngörev yönünden reddine karar verilmiştir.” demeksuretiyle davanın görev yönünden reddine kararvermiş ve karar kesinleşmiştir. Davacıvekili aynı istemle bu kez idari yargı yerinde davaaçmıştır. Ankara16.İdare Mahkemesi: 28.10.2014 gün ve E:2013/846 sayılıile özetle; “… olayda, davacının bitirdiğiihtisas nazara alınarak ve emsalinin albay olduğu belirtilerek emsalialbay esas alınmak suretiyle emeklilik işlemlerininyapılması gerektiğinin ileri sürüldüğü,davaya konu edilen uyuşmazlığın 6191 sayılıKanunun geçici 32’nci maddesi ve 926 sayılı Kanununemsal subaya ilişkin rütbe ile ilgili hükümlerine göreçözümlenmesi gerektiği, dava konusu işlemin askerkişiyi ilgilendiren ve askeri hizmete ilişkin idari işlemniteliğini taşıdığı dikkatealındığında, 1602 sayılı Kanunun 20’ncimaddesi uyarınca uyuşmazlığın görüm veçözümünün AYİM’ne ait olduğusonucuna varılmıştır.” demek suretiyle 2247sayılı Kanunun 19.maddesi uyarınca görevli yargıyerinin belirlenmesi için dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesinegönderilmesine karar vermiştir. İNCELEMEVE GEREKÇE: UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane TOPUZ, AlaittinAli ÖĞÜŞ, Ayhan AKARSU ve Mehmet Aydan AL’ınkatılımlarıyla yapılan 2.3.2015 günlü toplantısında: l-İLK İNCELEME: Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27.maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; askeri idari yargı yeriile genel idari yargı yerleri arasında 2247 sayılıyasa’nın 19.maddesinde öngörülen biçimdegörev uyuşmazlığı doğduğu, genel idariyargı dosyasının, son görevsizlik kararını verenmahkemece, askeri idari yargı dosyası da temin edilmek suretiyleUyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiği ve usuleilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görev uyuşmazlığınınesasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Selim Şamil KAYNAK’ın, davanınçözümünde askeri idari yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarcagörevlendirilen Danıştay Savcısı Yakup BAL ileAYİM Savcısı Mehmet ALP’in davada askeri idariyargının görevli olduğu yolundaki yazılı vesözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, Yüksek AskeriŞura kararı ile Türk Silahlı Kuvvetlerindenilişiği kesildikten sonra 22.03.2011 tarih ve 27882 sayılıResmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren6191 sayılı Yasa ile değişik 926 sayılı TürkSilahlı Kuvvetleri Personel Kanununa eklenen geçici 32. maddeuyarınca yaptığı başvurusu kabul edilerek emekli yarbayrütbesiyle emekli edilerek emekli aylığı bağlanandavacının, Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiğininkesilmesinden sonra 2001 yılında tamamladığı VanYüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp FakültesiRadyoloji Ana Bilim Dalında başladığı ihtisaseğitimi ve 2006 yılında aldığı doçentunvanı nedeniyle derece ve kademe ilerlemesi yapılarak albayrütbesinden emekli edilmesi ve 2010 yılı itibariyle Albayrütbesine naspı ve uzman doktor ve doçent unvanı dadikkate alınarak emeklilik işlemindeki iddia olunan hukukaaykırılığın giderilmesi istemiyleyaptığı başvurunun reddine dair işlemin iptaliistemiyle görülmekte olan dava açılmıştır. Anayasa’nın157.maddesinde, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi’nin, askeriolmayan makamlarca tesis edilmiş olsa bile, asker kişileriilgilendiren ve askeri hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerdendoğan uyuşmazlıkların yargı denetimini yapan ilk veson derece mahkemesi olduğu; ancak, askerlikyükümlülüğünden doğan uyuşmazlıklardailgilinin asker kişi olması şartınınaranmayacağı belirtilmiş; 1602 sayılı AskeriYüksek İdare Mahkemesi Kanunu’nun 25.12.1981 tarih ve 2568sayılı Yasa ile değişik 20. maddesinin birincifıkrasında, “Askeri Yüksek İdare Mahkemesi TürkMilleti adına; askeri olmayan makamlarca tesis edilmiş olsa bile,asker kişileri ilgilendiren ve askeri hizmete ilişkin idariişlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıkların ilk ve sonderece mahkemesi olarak yargı denetimini ve diğer kanunlardagösterilen, görevleri yapar. Ancak, askerlik yükümlülüğündendoğan uyuşmazlıklarda; ilgilinin asker kişi olmasışartı aranmaz” denilmiştir. Bunagöre, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi’nin bir davayabakabilmesi için dava konusu idari işlem veya eylemin “askerkişiyi ilgilendirmesi” ve “askeri hizmete ilişkinbulunması” koşullarının birliktegerçekleşmesi gerekmektedir. 1602sayılı Yasa’nın değişik 20. maddesinde,Türk Silahlı Kuvvetlerinde görevli bulunan veya hizmettenayrılmış olan subay, askeri memur, astsubay, askeriöğrenci, uzman çavuş, uzman jandarma çavuş,erbaş ve erler ile sivil memurlar asker kişi sayılmaktadır. DavacınınTürk Silahlı Kuvvetlerinden geçmiş kabul edilen hizmetibakımından, 1602 sayılı Yasa’nın 20. maddesindesayılan asker kişilerden olduğu ve bu nedenle dava konusu işleminasker kişiyi ilgilendirdiği açıktır. Davakonusu işlemin askeri hizmete ilişkin olup olmadığınagelince: İdari işlemin, görevliyargı yerinin tespiti yönünden “askeri hizmeteilişkin” olup olmadığının saptanabilmesiiçin işlemin konusuna bakılması gerekmektedir. Eğeridari işlem askeri gereklere, askeri usul ve yönteme ve askerihizmete göre tesis edilmiş ise, bu işlemin askeri hizmeteilişkin olduğu kabul edilmelidir. Daha açık bir ifadeyle,askeri hizmete ilişkin idari işlemler; idarenin bir askerkişinin askeri yeterlik ve yeteneklerinin, tutum vedavranışlarının, askeri geçmişinin, askerkişi olmaktan kaynaklanan hak ve ödevlerinin; askerlik hizmetininamacı, askeri görev yerlerinin özellikleri, askeri kural vegerekler göz önünde tutularak değerlendirilmesi sonucundatesis edilen işlemlerdir. İşlem, askeri olmayan bir makamtarafından tesis edilmiş olsa bile durum değişmemektemenfaati ihlal edilen asker kişinin açtığıdavanın Askeri Yüksek İdare Mahkemesi’ndegörülmesi gerekmektedir. 22.3.2011 tarih ve 27882sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarakyürürlüğe giren 6191 sayılı SözleşmeliErbaş ve Er Kanunu’nun 10. maddesi ile 926 sayılıTürk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununa eklenen geçici 32.maddede; “12 Mart 1971 tarihinden bu Kanunun yayımı tarihinekadar, yargı denetimine kapalı idari işlemler veya YüksekAskerî Şûra kararları ile Türk SilahlıKuvvetlerinden ilişiği kesilenler veya vefatları hâlindehak sahipleri, bu madde hükümlerinden yararlanabilmek içinaltmış gün içinde Milli SavunmaBakanlığına başvururlar. MilliSavunma Bakanı, başvurunun kabulüne veya reddine en geçaltı ay içinde karar verir. Milli Savunma Bakanı,hazırlık amacıyla sadece gerekli yazışmalarınyapılması hususunda yardımcı olmak üzeregerektiğinde komisyonlar kurabilir ve bu komisyonlara, ilgilibakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşlarından temsilciçağırabilir. İlgililerin, Türk SilahlıKuvvetlerinden ilişiklerinin kesilmesine esas bilgi ve belgelerGenelkurmay Başkanlığınca en geç altmışgün içinde Milli Savunma Bakanlığınagönderilir. Başvurununkabulü hâlinde aşağıdaki hükümleruygulanır: a)Bu kişilerin ilişiklerinin kesildiği tarihten bu maddeninyürürlüğe girdiği tarihe kadar geçensüreleri Türk Silahlı Kuvvetlerinde geçmiş kabuledilir. Bu süreler karşılığında 5434sayılı Kanunun mülga 32 nci maddesi ile 31/5/2006 tarihli ve5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel SağlıkSigortası Kanununun 40 ıncı maddesi uyarınca fiili hizmetsüresi zammı ve 5434 sayılı Kanunun mülga 36 ncıve mülga 37 nci maddeleri ile 5510 sayılı Kanunun 49 uncumaddesi hükümleri dikkate alınarak itibari hizmet süresizammı verilir. Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiklerininkesildiği tarih ile bu maddenin yürürlüğe girdiğitarih arasındaki dönem içinde uzun vadeli sigortakollarına tabi olarak sigorta primi ödenmemiş veya emeklikeseneği yatırılmamış olan sürelerineilişkin kesenek ve kurum karşılıkları ile fiili hizmetsüresi zammı ve itibari hizmet süresine ait kurumkarşılıkları, statülerine göre TürkSilahlı Kuvvetlerinden ilişiklerinin kesildiği tarihtenaynı neşetli emsali subay (general olanlar hariç) veya astsubayın(subay olanlar hariç) sınıf, rütbe ve kıdemiüzerinden Milli Savunma Bakanlığına müracaat ettikleritarihteki katsayı esas alınmak suretiyle ilgili KuvvetKomutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı veya SahilGüvenlik Komutanlığınca hesaplanarak Sosyal GüvenlikKurumuna defaten ödenir. Bu fıkranın (c) bendinin (2)numaralı alt bendi ile (ç) bendine görearaştırmacı kadrolarına atananlar için bu maddeninyürürlüğe girdiği tarih ile göreve başlamatarihleri arasındaki süreye ilişkin kesenek ve kurum karşılıklarıile fiili hizmet süresi zammı ve itibari hizmet süresine aitkurum karşılıkları, emeklilik keseneğine esasaylık derece ve kademeleri ile ek gösterge rakamları ilgili KuvvetKomutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı veya SahilGüvenlik Komutanlığınca tespit edilir ve görevebaşladığı kamu kurum ve kuruluşlarıtarafından Sosyal Güvenlik Kurumuna defaten ödenir. b) Bu kişilerdenstatüsüne göre aynı neşetli emsali subay (generalolanlar hariç) veya astsubayın (subay olanlar hariç)tamamı emekli olanların kendilerine, bunlardan vefat etmişolanların hak sahiplerine, statüsüne göre aynıneşetli en son emekli olan emsali subay (general olanlar hariç)veya astsubayın (subay olanlar hariç) emekli olduğu tarihtekisınıf, rütbe ve kıdemi üzerinden, 5510 sayılıKanunla yürürlükten kaldırılanhükümleri dâhil 5434 sayılı Kanunhükümlerine göre yapılmış olan toptanödeme tutarlarının toptan ödeme aldıkları tarihtebıraktıkları derece, kademe ve ek gösterge tutarlarıdikkate alınmak suretiyle Milli Savunma Bakanlığınabaşvuruda bulundukları tarihteki katsayı ve emeklikeseneğine esas aylığın hesabına ait diğerunsurlar üzerinden ve faizsiz hesaplanarak bulunan tutar, kendileri veyahak sahiplerine ödenecek emekli ikramiyesinden mahsup edilir. Emekliikramiyesinin ihya tutarını karşılamamasıhâlinde eksik kalan tutar kırksekiz eşit taksit hâlindeaylıklarından tahsil edilmek ve mülga 24/5/1983 tarihli ve 2829sayılı Sosyal Güvenlik Kurumlarına Tabi Olarak GeçenHizmetlerin Birleştirilmesi Hakkında Kanunun 8 inci maddesihükmü uygulanmaksızın 5510 sayılı Kanunlayürürlükten kaldırılan hükümleri dâhil5434 sayılı Kanun hükümlerine göre aylıkbağlanması şartlarını haiz olanlara Milli SavunmaBakanı tarafından verilen karar tarihini takip eden aybaşından itibaren, aylık bağlanmasışartlarını haiz olmayanlara ise bu şartları haizoldukları tarihten itibaren emekli veya dul ve yetim aylığıbağlanır. Bunlara Türk Silahlı Kuvvetleri ileilişiklerinin kesildiği tarih ile bu maddeninyürürlüğe girdiği tarihe kadar geçensürelerine karşılık emekli ikramiyesi ödenir. Ancakbunlardan, daha önceden herhangi bir sosyal güvenlik kurumundanaylık veya gelir alanlara, yüksek olan aylık veya gelirbağlanır. c)Statüsüne göre aynı neşetli emsali subay (generalolanlar hariç) veya astsubayın (subay olanlar hariç)tamamı emekli olmayanlardan; 1)İsteyenlere veya vefat etmiş olanların hak sahiplerine,statüsüne göre aynı neşetli emsali subay veyaastsubayın sınıf, rütbe ve kıdemi üzerinden, 5434sayılı Kanun hükümlerine göre yapılmışolan toptan ödeme tutarlarının toptan ödemealdıkları tarihte bıraktıkları derece, kademe ve ekgösterge tutarları dikkate alınmak suretiyle Milli SavunmaBakanlığına başvuruda bulundukları tarihtekikatsayı ve emekli keseneğine esas aylığınhesabına ait diğer unsurlar üzerinden ve faizsiz hesaplanarakbulunan tutar, kendileri veya hak sahiplerine ödenecek emekliikramiyesinden mahsup edilir. Emekli ikramiyesinin ihya tutarınıkarşılamaması hâlinde eksik kalan tutar kırksekizeşit taksit hâlinde aylıklarından tahsil edilmek vemülga 2829 sayılı Kanunun 8 inci maddesi hükmüuygulanmaksızın 5510 sayılı Kanunlayürürlükten kaldırılan hükümleri dâhil5434 sayılı Kanun hükümlerine göre aylıkbağlanması şartlarını haiz olanlara Milli SavunmaBakanı tarafından verilen karar tarihini takip eden aybaşından itibaren, aylık bağlanmasışartlarını haiz olmayanlara ise bu şartları haizoldukları tarihten itibaren emekli veya dul ve yetim aylığıbağlanır. Bunlara Türk Silahlı Kuvvetleri ileilişiklerinin kesildiği tarih ile bu maddeninyürürlüğe girdiği tarihe kadar geçen sürelerinekarşılık emekli ikramiyesi ödenir. Ancak bunlardan, dahaönceden herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan aylık veya geliralanlara, yüksek olan aylık veya gelir bağlanır. 2)İsteyenler, 657 sayılı Kanunun 48 inci maddesindeki genelşartları taşımaları kaydıyla, kamu kurum vekuruluşlarının araştırmacı unvanlıkadrolarına atanmak üzere Milli Savunma Bakanlığıtarafından mali ve sosyal haklarına esas olacak derece, kademe verütbeleri belirtilmek suretiyle Devlet PersonelBaşkanlığına bildirilir. Anılan Başkanlıktarafından kırkbeş gün içinde kamu kurum vekuruluşlarına bunların atamaları teklif edilir. Sözkonusu teklife ilişkin yazının atamayı yapacak kamu kurumve kuruluşuna intikalinden itibaren otuz gün içinde ilgilikamu kurum ve kuruluşu tarafındanatama işlemlerinin yapılması zorunludur. Atama emri ilgiliye atamayıyapan kamu kurum ve kuruluşu tarafından 11/2/1959 tarihli ve 7201sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğedilir. İlgililerin işe başlama sürelerine ve işebaşlamama hâlinde yapılacak işlemlere ilişkin olarak657 sayılı Kanunun 62 nci ve 63 üncü maddelerinin hükümlerininuygulanmasından atamayı yapan kamu kurum ve kuruluşu sorumludur.Kamu kurum ve kuruluşları atama ve göreve başlatmaişlemlerinin sonucunu en geç onbeş gün içindeDevlet Personel Başkanlığına bildirir. Bunlarastatüsüne göre bu Kanun hükümleri uyarıncakarargâhta görevli emsali sınıf, rütbe vekıdemdeki subay veya astsubaya ödenmekte olan aylık vediğer mali haklar (tayın bedeli ve fiilen çalışmakarşılığı yapılan ödemeler hariç)ödenir. Aylıklar, emsalleri esas alınarak her yıl kademeilerlemesi, her üç yılda bir derece yükselmesiişlemine tabi tutulur. Bu şekilde yükseltilen aylıklarda,azami rütbe tavanı subaylarda kıdemli albay, astsubaylarda ikikademeli kıdemli başçavuştur. Bunlar bufıkranın (b) bendi veya (c) bendinin (1) numaralı alt bendihükümleri çerçevesinde emekliye ayrılabilirler. ç)Statüsüne göre emsalleri emeklilik hakkıkazanamamış olanlardan isteyenler hakkında daüçüncü fıkranın (c) bendinin (2) numaralıalt bendi hükümleri uygulanır. Üçüncüfıkranın (b) ve (c) bentleri kapsamında ihya talebindebulunanlardan, bu bentlerin hükümlerine göre yapmışolduğu ihya ile birlikte emekli aylığıbağlanmasına yeterli hizmetlerinin olmaması durumunda, ihyatutarları tebliğ tarihinden itibaren kırksekiz eşit taksithâlinde Sosyal Güvenlik Kurumuna ödenir. d)Bu fıkranın (c) ve (ç) bentleri kapsamında olanlardanhâlen herhangi bir kamu kurum ve kuruluşundaçalışanlardan isteyenler, bu madde uyarınca ihdas edilenaraştırmacı kadrosuna kurumlarınca atanırlar vebunlara statüsüne göre bu Kanun hükümleriuyarınca karargâhta görevli emsali sınıf, rütbeve kıdemdeki subay veya astsubaya ödenmekte olan aylık vediğer mali haklar (tayın bedeli ve fiilen çalışmakarşılığı yapılan ödemeler hariç)ödenir. Aylıklar, emsalleri esas alınarak her yıl kademe ilerlemesi,her üç yılda bir derece yükselmesi işlemine tabitutulur. Bu şekilde yükseltilen aylıklarda, azami rütbetavanı subaylarda kıdemli albay, astsubaylarda iki kademelikıdemli başçavuştur. Bunlar bu fıkranın (b)bendi veya (c) bendinin (1) numaralı alt bendi hükümleriçerçevesinde emekliye ayrılabilirler. Kamu kurum vekuruluşları bu durumdaki personele ilişkin bilgileri bu maddeninyürürlüğe girdiği tarihten itibaren onbeş güniçinde Devlet Personel Başkanlığına bildirirler. e)Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce,ilgili mevzuatına göre her ne suretle olursa olsun evvelce işsonu tazminatı veya bu mahiyette olmakla birlikte başka bir adlatazminat ödenen süreler ile kıdem tazminatı ya da emekliikramiyesi ödenmiş olan süreler, bu madde uyarıncayapılacak emekli ikramiyesi ödemesinde esas alınacaksürelerden mahsup edilir. f)Bu madde gereği yapılacak her türlü ödemelerle ilgilizamanaşımı süresi, bu maddeninyürürlüğe girdiği tarihten itibaren işlemeyebaşlar. g)Bu kişilerin varsa öğrenim giderleri borcu tahsil edilmez. ğ)Bu kişilere, ilişiklerinin kesildiği tarihteki rütbe vekıdemleri üzerinden emekli kimlik kartı verilir ve bukişiler emekli Türk Silahlı Kuvvetleri mensuplarınatanınan sosyal haklardan genel hükümlere göreyararlanırlar. Ayrıca bu kişilere, emsali subay ve astsubaylargibi silah, silah taşıma ruhsatı ve pasaport verilir. h)Bu kişiler, emsallerinin ödemiş olduğu aidat ve aidatlaraisabet eden kâr paylarını güncel tutarlar üzerindenödemek şartıyla OYAK üyeliğinden doğan haklardan,intibaklarının yapıldığı rütbe ve kıdemüzerinden aynı şartlar altında yararlanır. ı)Bu kişilerin sicil dosyalarında yer alan, Türk SilahlıKuvvetlerinden ilişiklerinin kesilmesine esas tüm bilgi ve belgeler,herhangi bir müracaat aranmaksızın hükümsüzsayılarak dosyalarından çıkarılır ve herhangibir işleme esas alınmazlar. Başvurununreddi hâlinde, bu ret işlemine karşı ilgilileraltmış gün içinde Askerî Yüksek İdareMahkemesinde dava açabilirler. Bumadde uyarınca yapılacak atamalarda kullanılmak üzere,genel idare hizmetleri sınıfından 5 inci dereceli ikibin adetaraştırmacı kadrosu ihdas edilmiştir. Bu kadrolarıderece değişikliği yapmak suretiyle kamu kurum ve kuruluşlarınatahsis etmeye, Devlet Personel Başkanlığının teklifiüzerine Bakanlar Kurulu yetkilidir. Tahsis edilen kadrolar, BakanlarKurulu kararında belirtilen kurumlara ait 13/12/1983 tarihli ve 190sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında KanunHükmünde Kararnameye ekli cetvellerin ilgili bölümüneeklenmiş sayılır. (Ek cümle: 22/8/2011-KHK-651/13 md. ) 190sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında yer almayankamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlardanisteyenlerin kurumlarınca atanması durumunda ise kurumunstatüsüne uygun olarak atama yapılan sayı kadararaştırmacı unvanlı kadro başka bir işleme gerekkalmaksızın kurumun kadrolarına eklenir. İhdas edilen bukadrolardan kullanılmayanlar ile herhangi bir nedenle boşalanlar,başka bir işlem yapılmasına gerek kalmaksızıniptal edilmiş sayılır. Buna ilişkin bilgiler ilgilikurumlarca Devlet Personel Başkanlığına bildirilir.”hükmüne; AynıKanun’un “III – Nasıp düzeltilmesi”başlığını taşıyan 36.maddesinde; “(Değişik:7/7/1971 - 1424/7 md.) Kazaive idari kararlar neticesi nasıp düzeltilmesiaşağıdaki esaslara göre yapılır: (…) d)(Değişik: 5/4/2007 - 5621/1 md.) Kuvvet Harp Akademileriöğrenimini tamamlayıp kurmaylığı onaylanansubaylara iki yıl, bunlardan Silahlı Kuvvetler Yüksek Sevk veİdare Akademisinden mezun olanlara ayrıca bir yıl olmaküzere toplam üç yıl; HarpAkademileri Komutanlığınca düzenlenen ve iki yarıyıllık programı içeren komutanlık ve karargâhsubaylığı öğrenimini bitiren subaylara bir yıl; KuvvetKomutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve SahilGüvenlik Komutanlığı personel temin ve yetiştirmeplanlarında belirtilecek ihtiyaç duyulan bilim dallarındayüksek lisans öğrenimi yapanlardan; yüksek lisanseğitimi bitiriş notu, lisans eğitimi bitiriş notu, sicilnotu ortalaması, mükâfatlar ve cezalar ile TürkSilâhlı Kuvvetleri Lisansüstü ÖğrenimYönetmeliğinde belirtilen diğer şartlar esas alınarakyapılacak sıralamada Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma GenelKomutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınamına ve kendi namına olmak üzere ayrı ayrı olarakbilim dalı karşılığında tahsisi yapılankontenjanlara giren subaylara bir yıl, bunlardan doktora yapanlara biryıl, doğrudan doktora yapanlara iki yıl, doçent olanlaraayrıca bir yıl olmak üzere toplam üç yıl; Tıptauzmanlık belgesi alanlara, diş tabipliğinde, veterinerlikte, eczacılıktauzman belgesi alanlara veya doktora yapanlara iki yıl, bunlardandoçent olanlara ayrıca bir yıl olmak üzere toplamüç yıl; kıdemverilir. (Değişikikinci fıkra: 24/4/2008-5758/3 md.) Türk Silahlı Kuvvetlerinemuvazzaf subay olarak katılmadan önce branşları ile ilgiliyukarıda belirtilen öğrenimlerini kendi nam ve hesaplarınayapmış veya subay naspedildikten sonra bitirmiş olanlar,lisansüstü öğrenimi tamamladığı içinsınıfları değiştirilen subaylar ilelisansüstü öğrenimi tamamladıktan sonraastsubaylıktan subaylığa naspedilenler hakkında dayukarıdaki fıkra hükümleri uygulanır. Buşekilde kıdem alanların nasıpları düzeltilir. Bumadde hükümlerine göre verilen kıdemlerin toplamıhiçbir şekilde üç yılı aşamaz. Yukarıdayazılı nitelikleri haiz olanlara lisansüstüöğrenim kıdemi verilebilmesi için; 1.Müracaat tarihinde sicil notu ortalamasının, sicil tam notunun %90'ı ve daha üstünde olması, 2.Lisansüstü öğrenimini kendi nam ve hesabına yapanlariçin askerî disiplin, tutum ve davranışları,görevindeki başarısı, meslekî bilgi ve yetenekleri,genel kültürü, ahlakî ve şahsî nitelikleribakımından kıdem almaya layık bulunduğuna dair"Lisansüstü Öğrenim Kıdemi NitelikBelgesi"nin müspet olarak düzenlenmişolması, 3.Özel kanunlara tâbi olanların, yukarıdaki şartlarailave olarak bu sıfatlarını kazanmada, kendi kanun veyönetmeliklerinde belirtilen usûl ve esasları yerinegetirmiş olması, 4.Cezaları ertelenmiş, para cezasına çevrilmiş, genelveya özel af kanunları kapsamına girmiş, hükümlülüklerineilişkin kayıtları adlî sicildençıkarılmış olsalar bile; aa)Devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlar ile basitve nitelikli zimmet, irtikâp, iftira, rüşvet,hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik,güveni kötüye kullanma, yalan yere tanıklık, yalanyere yemin, suç uydurmak, cinsel saldırı, cinsel taciz,kişiyi hürriyetinden yoksun bırakmak, fuhuş, gayri tabiimukarenet, hileli iflas gibi yüz kızartıcı veya şerefve haysiyet kırıcı suçlar ilekaçakçılık, resmî ihale ve alım vesatımlara fesat karıştırma suçlarındanbirisinden mahkûm olmaması, bb)Firar, amir veya üste fiilen taarruz, emre itaatsizlikte ısrar,üste hakaret, mukavemet, fesat, isyan suçları ile 1632sayılı Askeri Ceza Kanununun 148 inci maddesinde belirtilensuçlardan mahkûm olmaması, cc) (Değişik: 31/1/2013-6413/45 md.) Taksirlisuçlar hariç olmak üzere, yukarıdaki bentlerdebelirtilen suçların dışındaki suçlardan,toplam olarak 21 gün ve daha fazla hapis, oda hapsi veya hizmet yeriniterk etmeme cezası ile mahkûm veyacezalandırılmış olmaması, gerekir. Açığaalınmayı gerektiren ya da yukarıdaki bentlerde sayılansuçlardan gözetim altına alınanlar, tutuklananlar veyakamu davası açılanlar, haklarındaki yargılama neticesinegöre işleme tâbi tutulurlar. e)(Ek: 17/4/1975 - 1875/3 md.) Nasıp düzeltilmek suretiyleyapılacak terfiler 33 üncü madde hükmüne tabidir. f)(Ek: 29/9/1988 - 3475/2 md.; Değişik: 9/8/1993 - KHK- 499/5 md.) Bumadde hükümlerine göre nasıpları leh veya aleyhedüzeltilenlerin terfi işlemlerinin ne şekildeyapılacağı ve kıdemlerinin verilme usul, esas veşartları Subay Sicil Yönetmeliğindegösterilir.” hükmüne yer verilmiştir. Dava dosyasınınincelenmesinden; subay olarak görev yapan davacının, YüksekAskeri Şura kararı ile 22.12.1997 tarihinde Türk SilahlıKuvvetlerinden ilişiğinin kesildiği, 22.03.2011 tarih ve 27882sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarakyürürlüğe giren 6191 sayılı Yasa iledeğişik 926 sayılı Türk Silahlı KuvvetleriPersonel Kanununa eklenen geçici 32. madde uyarınca yaptığıbaşvurusu kabul edilerek kendisine yarbay rütbesinden emekliaylığı bağlandığı; davacının 02Mayıs 2001 yılında uzmanlık belgesini, 13 Mart 2006tarihinde de doçentlik belgesini aldığınıbelirterek, kademe ilerlemesi yapılarak uzman doktor ve doçent unvanıile birlikte albay rütbesinden emekli edilmesi istemiyleyaptığı başvurusunun Kara KuvvetleriKomutanlığının 07.02.2013 tarih ve 1930-44186-13sayılı işlemiyle ve 926 Sayılı Kanunun 36. maddesinin(d) fıkrasındaki şartlarınoluşmadığından bahisle reddedildiği; davanın iseanılan işlemin iptali istemiyle açıldığıanlaşılmıştır. Uyuşmazlığailişkin mevzuat hükümleri ile somut olay ile birlikteirdelendiğinde, 926 sayılı Kanuna eklenen geçici maddedenyararlanarak emekli yarbay rütbesiyle emekliliğe hak kazanandavacının, 02 Mayıs 2001 yılında uzmanlıkbelgesini, 13 Mart 2006 tarihinde de doçentlik belgesini alması nedeniylekendisine bir kademe ilerlemesi verilmesi ve albay rütbesiyleemekliliğe sevk edilmesini talep ettiği; 926 sayılı Kanunungeçici 32. maddesi kapsamında ilgililerin yaptığıbaşvurunun reddi hâlinde, bu ret işlemine karşıAskerî Yüksek İdare Mahkemesinde dava açabileceğihükmüne yer verildiği; her ne kadar davacınınilk talebi kabul edilerek kendisi hakkında işlem tesis edilmişise de; davacının, dava konusunu da oluşturan yeni talebinin de,önceki başvurusundan bağımsız olarakdüşünülemeyeceği; diğer taraftan,davacının başvurusunun; Kara KuvvetleriKomutanlığınca; 926 Sayılı Kanunun 36. maddesinin(d) fıkrasındaki şartların oluşmadığıgerekçe gösterilerek reddedildiği; nasıpdüzeltilmesi başlığını taşıyan bu maddeincelendiğinde; maddede yazılı nitelikleri haiz olanlaralisansüstü öğrenim kıdemi verilebilmesi için,öğrenime ilişkin koşulların yanı sıra,ilgililerin askerî disiplin, tutum ve davranışları,görevindeki başarısı, meslekî bilgi ve yeteneklerininde olumlu olması gerektiğinin anlaşıldığı;ayrıca davacının isteminin, kendisine verilecek kıdemlebirlikte albay rütbesine terfiinin yapılması ve emekliaylığı ile diğer özlük haklarının“albay” rütbesi esas alınarak verilmesi olduğu, buistemin reddine dair idari işlemin, salt asker kişileri ilgilendirenve 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunuçerçevesinde çözümlenmesi gereken bir idaritasarruf olarak nitelendirilmesinin lüzumlu bulunduğu,dolayısıyla, gerek işlem tesis edilirken, gerekse de buişlemin yargısal denetimi sırasında askeri kural ve gerekleryönünden bir değerlendirme yapılmasıgerekeceğinden; dava konusu işlemin askeri hizmete ilişkinbulunduğu sonucuna varılmıştır. Belirtilenduruma göre ve olayda Anayasa’nın 157. ve 1602 sayılıYasanın 20. maddelerinde öngörülen “asker kişiyiilgilendirme” ve “askeri hizmete ilişkin bulunma”koşulları birlikte gerçekleştiğinden, davanıngörüm ve çözümünde askeri idari yargı yerigörevli bulunmaktadır. Açıklanannedenlerle, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi 3.Dairesince verilengörevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir. SO N U Ç : Davanınçözümünde ASKERİ İDARİ YARGININgörevli olduğuna, bu nedenle Askeri Yüksek İdare Mahkemesi3.Dairesinin 14.03.2013 gün, E:2013/355, K:2013/403 sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 2.3.2015 günündeOY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Nurdane TOPUZ Üye Mehmet Aydan AL
Full & Egal Universal Law Academy