T.C. UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ HUKUK BÖLÜMÜ ESAS NO : 2014 / 1072 KARAR NO : 2015 / 81 KARAR TR : 02.03.2015 ÖZET: Ankara İli, Kızılcahamam İlçesi, Soğuksu Milli Parkı dışında kalan 64.000m2 ormanlık saha ve üzerinde yer alan tamamlanmamış binanın Turizm ve Otelcilik Yüksekokulu olarak kullanılması amacıyla idarece yapılan harcamaların da ödenmesi kaydıyla 6831 sayılı Orman Kanunu’nun 17. maddesi kapsamında davacı Vakıf Üniversitesine Bakanlık Olur’u ile verilen iznin; arazinin tahsis amacı ve şartları dışında kullanıldığının tespit edilmesi nedeniyle iptal edilmesi üzerine; Bakanlık Olur’u ve yönetmelik hükümleri doğrultusunda 2008-2009-2010-20111-2012-2013 yıllarına ait arazi izin bedellerinin 06.12.2013 tarihi itibariyle gecikme faizi ile birlikte ödenmesi talebine ilişkin davalı idarenin işleminin iptali istemiyle açılan davanın, İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R Davacı :Başkent Üniversitesi Rektörlüğü Vekili : Av. S.Ö. Davalı :Orman Genel Müdürlüğü Vekili : Av.Ü.Ö. OL A Y: Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; Ankaraİli, Kızılcahamam İlçesi, Soğuksu MilliParkı dışında davalı idare tarafındanyapımına başlanan natamam binanın içindebulunduğu 14.000 m² alanı, bina için yapılanharcamaların ödenmesi kaydıyla, binanın tadilatıyapılarak Turizm ve Otelcilik Okulu olarak kullanılmasıiçin davalı idare tarafından Milli EğitimBakanlığı’na 26.03.1996 tarih ve 153 sayılıolurla 49 yıl süreli kesin izin verildiğini; Milli EğitimBakanlığı ile Başkent Üniversitesi arasındatanzim edilen 16.04.1996 tarihli taahhüt senedi ile, davalı idaretarafından Milli Eğitim Bakanlığı’na tahsisolunan 14.000m² alanın Başkent Üniversitesi’ne tahsisolunduğunu; 07.08.1997 tarih ve 499 sayılı olur ile de 14.000m² lik alana bitişik 50.000 m² lik alanınağaç kesilmemesi kaydıyla sportif tesisler ve koşu yoluyapılması için izin verildiğini; BaşkentÜniversitesi Turizm ve Otelcilik Yüksek Okulu tesisleri olarak tahsisedilen toplam 64.000 m² lik alan içinde, mevcut tesislere ek olarakbedelleri Başkent Üniversitesi tarafından ödenmeküzere 650 m² lik alanda 1.900 m² kapalı alana sahip fiziktedavi ve kür merkezi yapılması için 12.05.1999 tarih ve205 sayılı olurla 26.03.1996 tarihinden itibaren 49 yılsüreli bedelli ek tesis yapım izni verildiğini; natamam binaolarak belirtilen ve davacı tarafa teslim edildiği tarihte harabedurumunda olan bina için 58.000.000.000 TL ödemeyapıldığını; bu ödemeyi takiben ek tesisyapılması konusunda davalı idare tarafından verilen izinlebirlikte binanın yeniden, büyük maddi kaynaklar harcanarak,Turizm ve Otelcilik Yüksek Okulu olarak inşa edildiğini;binanın tamamlanmasını müteakip, davalı idarenin24.12.1996 tarihli olurları ile uygulama otelinin işletmesininBaşkent Üniversitesi’ne ait bağlı ortaklıkşeklindeki Patalya Turizm Otelcilik Ticaret A.Ş.’nebırakıldığını; bu tarihten itibarengünümüze kadar, Turizm ve Otelcilik Yüksek Okuluöğrencilerinin eğitim ve öğretimgördüğü bir uygulama oteli olarak işletildiğini;Orman ve Su İşleri Bakanlığı Orman Genel Müdürlüğü’nün 06.12.2013 tarih ve 547940sayılı yazısı ile, Ankara İli, Kızılcahamamİlçesi, Soğuksu Milli Parkı dışındadavalı idare tarafından tahsis edilen arazilere ilişkin olarak“ tesisin gelir getirici faaliyette bulunması ve izin maksadıdışında kullanılması” iddiası ile 2008-2009-2010- 2011-2012 ve 2013 yıllarına ait arazi izin bedellerinin vebu bedellerin 06.12.2013 tarihi itibariyle gecikme faizi ile birlikteödenmesinin istenildiğini; ancak dava konusu işlemin hukukaaykırı olduğunu; davalı idarenin aynı gerekçeile 2002 yılında tahsis izinlerinin iptali ve sonrasında2002-2005 yıllarına ilişkin tahsis bedellerininistenilmesi üzerine açılan davaların, gelir getirici birfaaliyet söz konusu olmadığı gerekçesiyle tahsis izinlerinin iptali ile tahsis bedeli istenilmesine ilişkinkararların idari mahkemelerince iptal edilerek ve kararlarınDanıştay tarafından onanarak kesinleştiğini; buşekilde yeniden idari işlemin söz konusu edilmesinin mahkemekararlarının etkisizleştirilmesi anlamına geldiğini;dava konusu işlemin dayandığı “tahsis amacıdışında tesisin otel olarak kullanılması ve gelirgetirici faaliyette bulunması” iddiasının dagerçeği yansıtmadığı gibi dava konusuişlemin amacının kamu yararınıyansıtmadığını; işlemin açıkçahukuka aykırı olması ve telafisi imkansız zararlardoğuracağı dikkate alınarak bir an önce savunmasüreleri kısaltılarak yürütülmesinindurdurulmasına, dava konusu Orman ve Su İşleriBakanlığı Orman Genel Müdürlüğü’nün 06.12.2013 tarih ve 547940sayılı işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle16.12.2013 tarihinde idari yargıda dava açmıştır. Davalıvekili; 16.01.2014 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; davakonusu idare işlemi izin-irtifak hakkı tesisine binaen vedavacının izinli sahada usulsüz yapılaşması,tahsis bedeline ilişkin tesis değerini gerçeğeaykırı beyanı; iznin eğitim amaçlı verilmesinekarşılık, söz konusu tesislerde gelir getiricifaaliyetlerde bulunulması dolayısıyla ve aradakisözleşme ilişkisi sebebiyle oluşan idarealacaklarının tahsil edilmesine yönelik olup söz konusuişlemin, İdare Mahkemesinin görev alanı ile ilgiliolmadığı uyuşmazlığın çözümyerinin adliye mahkemeleri olduğunu belirtilerek görevitirazında bulunmuştur. Ankara11. İdare Mahkemesi 31.01.2014 gün ve E:2013/1853 sayılıkararı ile bakılan dava ile Ankara 2. İdare Mahkemesi’ninE:2013/1672 esasına kayden açılan davalar arasındabağlantı bulunduğu gerekçesiyle, 2577 sayılıKanunun 38. ve 40. maddeleri uyarınca bağlantı hakkındakarar verilmek üzere dosyanın Ankara Bölge İdareMahkemesi’ne gönderilmesine karar vermesi üzerine; AnkaraBölge İdare Mahkemesi 19.03.2014 gün ve E:2014/1658 K:2014/6304sayılı kararı ile, Ankara 11. İdare Mahkemesi’nin2013/1853 esas sayısına kayıtlı dava ile Ankara 2.İdare Mahkemesi’nin 2013/1672 esas sayısına kayıtlıdava arasında 2577 sayılı Yasanın 38. maddesinin 1.fıkrasında öngörülen anlamdabağlantının varlığına, davalara bakmak üzereAnkara 2. İdare Mahkemesi’nin yetkili kılınmasınakarar vermiştir. ANKARA11. İDARE MAHKEMESİ: 10.04.2014 gün ve E:2013/1853 K:2014/404sayılı kararı ile, Ankara Bölge İdare Mahkemesi 1.Kurulu’nun 19.03.2014 gün ve E:2014/1658, K:2014/6304sayılı kararıyla davanın Ankara 2. İdareMahkemesi’nin E:2013/1672 sayılı dava dosyası ilebağlantılı olduğuna karar verilip davaya bakmakla Ankara 2.İdare Mahkemesi yetkili kılındığından, dosyanınesas kaydını kapatarak, dosyanın Ankara 2. İdareMahkemesi’ne gönderilmesine karar vermiştir. Dosyakapsamında yapılan incelemede; eldeki dosya ilebağlantılı olduğuna karar verilen dosyanın da Ankara2. İdare Mahkemesi’nin E:2014/688 sayılı dosya ilebağlantılı olduğu ve yargılamanın Ankara 2.İdare Mahkemesi’nin E:2014/688 sayılı dava dosyasıüzerinden yürütüldüğüanlaşılmıştır. ANKARA 2. İDAREMAHKEMESİ : 25.04.2014 gün ve E:2014/688 sayılıkararında “…2577 sayılı Yasanın 2. maddesinde;"İdari dava türleri, idari işlemler hakkında yetki,şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukukaaykırı olduklarından dolayı açılan iptaldavaları; idari işlem ve eylemlerden dolayı kişisel haklarıdoğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargıdavaları; kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesiiçin yapılan her türlü idari sözleşmelerdendolayı açılan davalar olarak sayılmış; idariyargının idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunundenetimini yapmakla görevli olduğu kuralabağlanmıştır. İdariişlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksatyönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarındandolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafındanaçılan iptal davalarının; idari dava türlerindenbiri olduğu idare hukukunun bilinen ilkelerindendir. İdare, idarehukuku alanında kamu gücüne dayalı olarak re-sen ve tekyanlı irade açıklaması sonucu tesis etmişolduğu işlemlere, hukuk alanında yeni durumlaroluşturmasıyla idari işlem kimliği kazandırmakta vekural olarak bu işlemler özel yasal düzenlemelerdışında, idari yargı denetimine tabi bulunmaktadır. Olayda, Ankaraİli, Kızılcahamam İlçesi, Soğuksu MilliParkı dışında kalan 64.000 m2 ormanlık saha veüzerinde yer alan natamam binanın Turizm ve OtelcilikYüksekokulu olarak kullanılması amacıyla idareceyapılan harcamalarında ödenmesi kaydıyla 6831sayılı Orman Kanunu'nun 17. maddesi kapsamında verilen izninBakanlık Olur'u ile iptali üzerine, Bakanlık Olur'u veYönetmelik hükümleri doğrultusunda2008-2009-2010-2011-2012-2013 yıllarına ilişkin arazi izinbedelleri ve bu bedellerin 6.12.2013 tarihi itibariyle gecikme faizi ileödenmesi talebine ilişkin davalı idarenin 06.12.2013 tarih ve547940 sayılı işlemin idari işlem niteliğitaşıdığı açık olup, davanıngörüm ve çözüm yerinin idari yargı mercileriolduğu…” gerekçesiyle görev itirazınınreddine karar vermiştir. Davalı Orman GenelMüdürlüğü vekilinin, idari yargı yararınaolumlu görev uyuşmazlığıçıkartılması yolunda süresi içindeverdiği dilekçesi üzerine; dava dosyasınınonaylı bir örneği Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’nagönderilmiştir. YARGITAYCUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI: “… Davacı BaşkentÜniversitesi Rektörlüğü'ne, Kızılcahamamilçesinde Soğuksu milli parkı ormanlık alanda bulunaniçinde natamam binanın da bulunduğu 14.000 m² alan içindekibina bedeli ödenmek şartı ile 6831 sayılı OrmanKanunu'nun 17. Maddesine göre, Üniversite bünyesinde Turizm veOtelcilik Meslek Yüksek Okulu olarak kullanım şartı ile,Milli Eğitim Bakanlığı'nın 26/03/1996 tarih ve 153sayılı oluru ile 49 yıllığına tahsisedilmiş, sonradan, 07/08/1997 tarih ve 499 sayılı ek izin ile50.000 m² lik alan daha tahsis edilmiştir. Ancak, tahsis amacınauygun kullanılmadığının ve tesisin otel olarakkullanıldığının, 600 m² lik alanda 1900 m²lik kapalı alan yapılması izninin ise izne aykırıolarak 4263 m² inşaat yapılarakaşıldığının anlaşılması, tahsisişartlarına uygun bedellerin eksik ödendiğinin tespiti ile,Başkent Üniversitesine yapılan tahsis, 21/10/2013 tarih ve 158sayılı Orman ve Su İşleri Bakanlığı oluruile iptal edilmiştir. Davacı Üniversiteye6831 sayılı Orman Kanunu'nun 17. Maddesi kapsamında,yapılana tahsis ve arazi kullanım izni sonucunda taraflararasında, 16/04/1996 tarihli, 650 m² alanının tahsisi ve ekfizik tedavi ve kür merkezi inşası için, Ankara DokuzuncuNoterliğin 20489 yevmiye numarasında kayıtlı olan"Turizm Kesin İzin Taahhüt Senedi"başlığı altında 18 maddeden oluşan birsözleşme yapıldığıanlaşılmaktadır. Sözleşmenin bedel tespitini,tarafların karşılıklı hak veyükümlülüklerini belirlediği, anlaşmazlıkhalinde ise yerelde genel mahkemeleri ve icra dairelerini yetkilikıldığı anlaşılmaktadır. Davanın konusu,Orman Genel Müdürlüğü'nün 06/12/2013 gün ve547940 sayılı yazısı ile, yukarıda sayılannedenlerle arazi tahsis işleminin iptali sonucunda, 2008- 2013 yıllarıarasında ödenmediği iddia olunan arazi tahsis bedelleriningecikme faizi ile birlikte ödenmesi talebinin iptali, diğer bir ifadeile borçlu olunmadığının tespiti olduğuanlaşılmaktadır. Dava, konusu ormanarazisinin, haksız işgal ya da izinsiz faaliyette bulunulmasısonucu ortaya çıkan kullanımdan kaynaklanan ecrimisiltalebinden kaynaklanmamakta, aksine, 6831 sayılı Yasanın 17.maddesi kapsamında verilen izin ve tahsis kapsamında taraflararasında yapılan sözleşme hükümlerineuyulmadığı iddiasından kaynaklanmakta olup, bu aşamadaortaya çıkan uyuşmazlıklarında özel hukukhükümlerine göre adli yargı yerindeçözümlenmesi gerektiğidüşünülmektedir…” şeklindekigerekçe ile 2247 sayılı Kanun'un 10. ve 13 maddelerigereğince, olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılmasına karar vermiştir. Başkanlıkça,2247 sayılı Yasa’nın 13. maddesine göreDanıştay Başsavcısı’ndan yazılıdüşünce istenilmiştir DANIŞTAYBAŞSAVCISI: “… 2577 sayılı İdari YargılamaUsulü Kanunu'nun 2. maddesinin (a) bendinde, idari işlemlerhakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biriile hukuka aykırı olduklarından dolayı menfaatleriihlâl edilenler tarafından açılan iptal davaları,(b) bendinde, idari eylem ve işlemlerden dolayı kişiselhakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılantam yargı davaları, (c) bendinde ise, tahkim yoluöngörülen imtiyaz şartlaşma vesözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç,kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılanher türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflararasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalaridari dava türleri arasında sayılmıştır. İdariişlemler hakkında yetki,şekil,sebep,konu ve maksatyönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarındandolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafındanaçılan iptal davalarının idari dava türlerinden biriolduğu idare hukukun bilinen ilkelerindendir. Kamu kurum vekuruluşlarının kendilerine ilgili mevzuatla verilen göreviyaparken, kamu kudretini kullanmak suretiyle tek yanlı olarak tesisettikleri icrai işlemler veya eylemlerden doğanuyuşmazlıkların idari yargı merciinceçözümlenmesi gerekmektedir. Yukarıdaki mevzuathükümlerinin uyuşmazlık konusu olayla birliktedeğerlendirilmesinden, her ne kadar kiralama işlemi 6831sayılı yasa'nın 17. maddesi hükmü uyarıncayapılmış ise de; dava konusu işlemin idarenin kamugücünü kullanarak tek yanlı olarak tesis ettiğiişlem olup, anılan işleme karşı açılandavada da idari yargı yerinin görevli olduğuaçıktır…” gerekçesiyle 2247sayılı Kanunun 13. maddesi uyarınca yapılan başvurununkabulüne hukuki olanak bulunmadığı şeklindedüşünce bildirmiştir. İNCELEME VE GEREKÇE: UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane TOPUZ, AlaittinAli ÖĞÜŞ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 02.03.2015 günlütoplantısında: l-İLK İNCELEME:Başvuru yazısı ve dava dosyası örneğiüzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27. maddesi gereğinceyapılan incelemeye göre, davalı Orman GenelMüdürlüğü vekilinin anılan Yasanın 10/2maddesinde öngörülen yönteme uygun olarakyaptığı görev itirazının reddedilmesi ve dahi12/1 maddede belirtilen süre içinde başvuruda bulunmasıüzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nca10. maddede öngörülen biçimde olumlu görevuyuşmazlığı çıkarıldığıanlaşılmaktadır. Usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığından görev uyuşmazlığınınesasın incelenmesine oy birliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Filiz BUDAK’ın, davanınçözümünde idari yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Uğurtan ALTUN’un adli yargının,Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın ise davada idariyargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamalarıda dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ: Dava, Ankara İli,Kızılcahamam İlçesi, Soğuksu Milli Parkıdışında kalan 64.000m2 ormanlık saha ve üzerinde yeralan tamamlanmamış binanın Turizm ve Otelcilik Yüksekokuluolarak kullanılması amacıyla idarece yapılanharcamaların da ödenmesi kaydıyla 6831 sayılı OrmanKanunu’nun 17. maddesi kapsamında davacı BaşkentÜniversitesi Rektörlüğü’ne 26.03.1996 tarih ve153 sayılı Bakanlık Olur’u ile verilen iznin; arazinintahsis amacı ve şartları dışındakullanıldığının tespit edilmesi nedeniyle iptaledilmesi üzerine; Bakanlık Olur’u ve yönetmelikhükümleri doğrultusunda 2008-2009-2010-20111-2012-2013yıllarına ait arazi izin bedellerinin 06.12.2013 tarihi itibariylegecikme faizi ile birlikte ödenmesi talebine ilişkin davalıidarenin 06.12.2013 tarih ve 547940 sayılı işlemin iptaliistemiyle açılmıştır. Anayasa’nın“Ormanların korunması ve geliştirilmesi”başlıklı 169. maddesinde “Devlet, ormanlarınkorunması ve sahalarının genişletilmesi için gereklikanunları koyar ve tedbirleri alır. Yanan ormanların yerindeyeni orman yetiştirilir, bu yerlerde başka çeşittarım ve hayvancılık yapılamaz. Bütünormanların gözetimi Devlete aittir. Devletormanlarının mülkiyeti devrolunamaz. Devlet ormanlarıkanuna göre, Devletçe yönetilir ve işletilir. Bu ormanlarzamanaşımı ile mülk edinilemez ve kamu yararıdışında irtifak hakkına konu olamaz. Ormanlarazarar verebilecek hiçbir faaliyet ve eyleme müsaade edilemez.Ormanların tahrip edilmesine yol açan siyasi propagandayapılamaz; münhasıran orman suçları içingenel ve özel af çıkarılamaz. Ormanları yakmak,ormanı yok etmek veya daraltmak amacıyla işlenen suçlargenel ve özel af kapsamına alınamaz. Ormanolarak muhafazasında bilim ve fen bakımından hiçbir yarargörülmeyen, aksine tarım alanlarınadönüştürülmesinde kesin yarar olduğu tespitedilen yerler ile 31/12/1981 tarihinden önce bilim ve fenbakımından orman niteliğini tam olarak kaybetmiş olantarla, bağ, meyvelik, zeytinlik gibi çeşitli tarımalanlarında veya hayvancılıkta kullanılmasında yarar olduğutespit edilen araziler, şehir, kasaba ve köyyapılarının toplu olarak bulunduğu yerlerdışında, orman sınırlarında daraltmayapılamaz.” denilerek ormanlar hakkındaayrıntılı düzenlemelere yer verilmiştir. Maddemetninden de açıkça anlaşıldığıüzere; devlet ormanları kanuna göre devletçeişletilecek ve mülkiyetleri devredilemeyecektir. 31.08.1956sayılı 6831 sayılı Orman Kanunu’nun“Ormanların Muhafazası”na ilişkin bölümdeyer alan 17. maddesinde; “orman içerisinde yer alacak bina vetesislere hangi hallerde izin verileceğine” ilişkindüzenlemelere yer verilmiştir. 31.08.1956tarih ve 6831 sayılı Kanun’un ilk hali; “Ormanlarda umumisıhhat ve emniyet ve menfaat icabı veya estetik ve turistikbakımdan yapılacak her nevi bina ve tesisat ile ormanhasılatı işleyeceklerin ve kullanacakların yapacaklarıbina ve her nevi tesisat için Ziraat Vekaletinden izinalınır.”şeklinde düzenlenmiştir. 23.09.1983 tarih2896 sayılı Kanun ile 6831 sayılı Kanun’un 17/3.fıkrası yürürlükten kaldırılarak 4.fıkra da eklenmek suretiyle yeni bir düzenlemeye gidilerek“Turizm bölge, alan ve merkezleri dışında kalanDevlet ormanlarında; kamu yararına olan her türlü bina vetesisler ile orman ürünlerini işleyeceklerin yapacaklarıbina ve tesisler için gerçek ve tüzelkişilere MaliyeBakanlığının görüşü alınarakTarım ve Orman Bakanlığınca, intifa için kullanımbedeli karşılığında izin verilebilir. Bu izinüzerine tesis edilecek intifa hakkı süresi kırkdokuzyılı geçemez. Bu süre sonunda bütün bina vetesisler bedelsiz ve eksiksiz olarak Hazineye devredilir. Ancak,işletmelerin başarılı olduğu, konusuyla ilgilibakanlıkça belgelenen hak sahiplerinin intifa hakkı Tarımve Orman Bakanlığınca; yer, bina ve tesislerin rayiçdeğeri üzerinden belirlenecek yıllık bedelle doksandokuzseneye kadar uzatılabilir. Bu durumda Hazineye devir işlemi bu uzatmasonunda yapılır. Bu suretle yapılmasına izin verilen binave tesislerin amaç dışı kullanılmasıyasaktır. Yukarıdakifıkrada belirtilen bina ve tesislerin, hükmi şahsiyeti haiz ammemüesseselerine ait ormanlarda veya hususi ormanlarda yapılmakistenmesi halinde, Maliye Bakanlığınıngörüşü alınmaksızın Tarım ve OrmanBakanlığınca izin verilebilir. Bu takdirde, kullanımbedeli, süresi, yapılan bina ve tesislerin devri gibi hususlar genelhükümlere uygun olarak taraflarca tespit olunur.”denilmiş, 22.05.1987 tarih ve3373 sayılı Kanun ile 17. Maddenin 3. fıkrası yenidendüzenlenen “Turizm alan ve merkezleri dışında kalanDevlet ormanlarında kamu yararına olan her türlü bina vetesisler için gerçek ve tüzelkişilere, Tarım Ormanve Köyişleri Bakanlığınca bedelikarşılığı izin verilebilir. Bu izin süresikırkdokuz yılı geçemez. Devletçe yapılantesisler dışında kalan her türlü bina ve tesisler izinsüresi sonunda eksiksiz ve bedelsiz olarak Orman GenelMüdürlüğünün tasarrufuna geçer. Ancakişletmenin maksadına uygun faaliyet gösterdiği Orman GenelMüdürlüğünce belgelenen hak sahiplerinin kullanmahakları yer, bina ve tesislerin rayiç değeri üzerindenbelirlenecek yıllık bedelle doksandokuz seneye kadar uzatılabilir.Bu durumda devir işlemleri bu uzatma sonunda yapılır. Turizmamaçlı tesisler için hak sahipleri adına tapuda irtifakhakkı tesis edilir. İzin ve irtifak hakları amaçdışı kullanılamaz.” madde metni 17.12.2002 tarih veE:2000/75 K:2002/200 sayılı Anayasa Mahkemesi’nin kararıile iptal edilmiştir. Kanunkoyucu söz konusu 6831 sayılı Orman Kanunu’nun 17.maddesinin 3.ve devam eden fıkralarında daha sonra da bir takımdeğişik ve düzenlemeler yapmıştır. 6831 sayılıOrman Kanunu’nun halen yürürlükte olan 17. maddesinin 3.ve ek fıkrasında;“(Değişik fıkra: 22/5/1987 -3373/7 md.; İptal: Ana. Mah.nin 17/12/2002 tarihli ve E.:2000/75,K.:2002/200 sayılı Kararı ile; Yeniden düzenleme:17/6/2004-5192/1 md.) (Değişik birinci cümle: 25/6/2010-6001/33md.) Savunma, ulaşım, enerji, haberleşme, su, atık su,petrol, doğalgaz, altyapı, katı atık bertaraf vedüzenli depolama tesislerinin; baraj, gölet, sokak hayvanlarıbakımevi ve mezarlıkların; Devlete ait sağlık,eğitim ve spor tesislerinin ve bunlarla ilgili her türlü yer ve binanın Devlet ormanları üzerindebulunması veya yapılmasında kamu yararı ve zaruretolması halinde, gerçek ve tüzel kişilere bedelimukabilinde Çevre ve Orman Bakanlığınca izin verilebilir.Devletçe yapılan ve/veya işletilenlerden bedel alınmaz.Bu izin süresi kırkdokuz yılı geçemez. Bu alanlardaDevletçe yapılanların dışındaki hertürlü bina ve tesisler iznin sona ermesi halinde eksiksiz ve bedelsizolarak Orman Genel Müdürlüğünün tasarrufunageçer. Söz konusu tesisler Orman GenelMüdürlüğü veya Çevre ve OrmanBakanlığı ihtiyacında kullanılabilir veya kirayaverilmek suretiyle değerlendirilebilir. İzin amaç veşartlarına uygun olarak faaliyet gösteren hak sahiplerininizin süreleri; yer, bina ve tesislerin rayiç değeriüzerinden belirlenecek yıllık bedelle doksandokuz yılakadar uzatılabilir. Bu durumda devir işlemleri uzatma süresisonunda yapılır. Verilen izinler amaç dışındakullanılamaz. (Ekfıkra: 23/9/1983 - 2896/10 md.; İptal: Ana. Mah.nin 17/12/2002tarihli ve E.:2000/75, K.:2002/200 sayılı Kararı ile; Yenidendüzenleme: 17/6/2004-5192/1 md.) Yukarıdaki fıkradabelirtilen bina ve tesislerin hükmi şahsiyeti haiz ammemüesseselerine ait ormanlarda veya hususi ormanlarda yapılmakistenmesi halinde de Çevre ve Orman Bakanlığınca izinverilebilir. Bu takdirde kullanım bedeli, süresi, yapılan binave tesislerin devri gibi hususlar genel hükümlere uygun olaraktaraflarca tespit edilir.” denilmektedir. 6183 sayılıOrman Kanunu’nun 17. Maddesine dayanılarakçıkarılan ve söz konusu işleminyapıldığı tarihte yürürlükte olan 05.04.1995tarih ve 22249 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan OrmanArazilerinin Tahsisi Hakkında Yönetmeliğin 47. maddesinin 1.fıkrasında; “İzin; sürenin dolması, izinsahibinin vazgeçmesi, bu Yönetmelik ve taahhütnamehükümlerine aykırı davranılması, TurizmBakanlığınca verilen Turizm Yatırım Belgesi veyaTurizm İşletme Belgesinin alınamaması, bu belgelerden iptaledilmiş olanların altı ay içinde yenilenmemişolması, taahhütnamesinde belirtilen süreler içinde bu Yönetmeliğin46 ncı maddesi hükümlerine aykırı devir işlemiyapılması hallerinde, Bakanlık onayı ile re'sen iptaledilerek sona erer . Varsa irtifak hakkı da kaldırılır.Taahhütnamesindeki hükümler gereğince işlemyapılır.” 49. maddesinin 1.fıkrasında; “ KamuKurum ve kuruluşlarına; kuruluş amaçlarına uygun vekanunlarında belirtilen görevleriyle ilgili olarak ormanlardayapılması zaruri tesis veya işletmeler için, buYönetmeliğin ilgili hükümlerine göre arazi tahsisiyapılabilir” 56. maddede; “ Kamu kurum ve kuruluşlarınınkanunda belirtilen ve kamu yararı amacıyla kar gayesi gütmeyengörevleri ile ilgili işlemler için devlet ormanlarındayapacakları tesislerden bu yönetmeliğin 52. ve 53.maddelerindeki bedeller alınmaz. Bu kuruluşların kamuyararı olsa bile gelir sağlamaya yönelik olarak yapacaklarıveya yaptıracakları faaliyetlerden bu yönetmeliğin 52. ve53. maddelerindeki bedeller alınır. 52. Maddenin 3.fıkrasında “ izin süresinde yapılan yatırımişletmeye geçtiği tarihten başlamak üzere, tahsisolunan arazi üzerinde kurulan işletmelere ait gayri safiyıllık gelirin %2si takip eden yılın Eylül ayısonuna kadar izin sahibinden tahsil edilir., tesisin işletmeyeaçıldığı yıl ile takip eden birinci takvimyılı için muafiyet tanınır. Gayri safi gelire tahsisedilen arazi üzerinde kurulan işletmelere ait tahakkuk eden hertürlü mal ve hizmet satış bedelleri faizler ileyapılan kiralamalar dahil edilir. Yıllık gayri safi gelirigösteren beyanname 01.06.1989 ve 3568 sayılı kanuna göreyetkili kılınan yeminli mali müşavirlere tasdikettirilir” hükümleri düzenlenmiştir. Anayasanın“Yükseköğretim Kurumları”başlıklı 130. maddesinin birinci fıkrasında,“Çağdaş eğitim-öğretim esaslarınadayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarınauygun insan gücü yetiştirmek amacı ile;ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerdeeğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın vedanışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmetetmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamutüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversitelerDevlet tarafından kanunla kurulur.”; 2. fıkrasında;“Kanunda gösterilen usul ve esaslara göre, kazançamacına yönelik olmamak şartı ile vakıflartarafından, Devletin gözetim ve denetimine tabiyükseköğretim kurumları kurulabilir.”; 10.fıkrasında; “Vakıflar tarafından kurulanyükseköğretim kurumları, mali ve idari konularıdışındaki akademik çalışmaları,öğretim elemanlarının sağlanması ve güvenlikyönlerinden, Devlet eliyle kurulan yükseköğretimkurumları için Anayasada belirtilen hükümleretabidir.” hükmüne yer verilmiştir. DavacıBaşkent Üniversitesi de anılan mevzuat hükümleriçerçevesinde 23.08.1993 tarih 515 sayılı KanunHükmünde Kararname ile eklenen ve 13.01.1994 tarih 3961sayılı Yasa ile değiştirilerek kabul edilen Ek 33.madde ile vakıf yükseköğretim kurumlarına ilişkinhükümlere tabi olmak üzere kamu tüzel kişiliğinesahip olarak kurulmuştur. Dosyanınincelenmesinden; Ankara İli, Kızılcahamam İlçesi,Soğuksu Milli Parkı dışında davalı idaretarafından yapımına başlanan natamam binanıniçinde bulunduğu 14.000m2 alan, bina için yapılanharcamaların ödenmesi kaydıyla, binanın tadilatıyapılarak Turizm ve Otelcilik Yüksek Okulu olarakkullanılması için Onman Bakanlığıtarafından Milli Eğitim Bakanlığı’na 26.03.1996tarih ve 153 sayılı olurla 49 yıl süreli izin kararıverildiği; Orman Bakanlığı tarafından 14.000 m2likalana bitişik 50.000 m2lik alanın kullanımı için,sportif tesisler, koşu yolu, yürüyüş yoluyapılması ve ağaç kesilmemesi kaydıyla 07.08.1997tarih ve 499 sayılı olurla ek izin verildiği; Milli EğitimBakanlığı’na tahsis olunan alanın, turizm veOtelcilik Yüksek Okulu Uygulama Oteli tesisleri inşa edilmeküzere Başkent Üniversitesi’ne tahsis olunmasınailişkin Milli Eğitim Bakanlığı ile BaşkentÜniversitesi arasında 16.04.1996 tarihli taahhüt senedi tanzimedildiği ve Orman Bakanlığı oluru ile alan BaşkentÜniversitesi’ne tahsis olunduğu; Başkent üniversitesiTurizm ve Otelcilik yüksek Okulu tesisleri olarak tahsis edilen toplam64.000 m2lik alan içinde, mevcut tesislere ek olarak bedelleriBaşkent Üniversitesi tarafından ödenmek üzere 650m2likalanda 1.900 m2 kapalı alana sahip fizik tedavi ve kür merkeziyapılması için 12.05.1999 tarih ve 205 sayılı olurla26.03.1996 tarihinden itibaren 49 yıl süreli bedelli ek tesisyapımı izni verildiği; natamam bina için başkentÜniversitesi tarafından 58.000.000.000 TL ödemeyapıldığı, bu ödemenin ardından ek tesisyapılması konusunda Orman Bakanlığı tarafındanverilen izinle birlikte, bina yeniden, Turizm ve Otelcilik Yüksek Okulu(Uygulama Oteli Tesisler) olarak inşa edildiği; inşaatıntamamlanması üzerine, Orman Bakanlığı’nın24.12.1996 tarihli olurları ile Uygulama Otelinin işletmesiBaşkent Üniversitesine ait bağlı ortaklıkşeklindeki Patalya Turizm Otelcilik Ticaret A.Ş.’nebırakıldığı ve o tarihten itibaren otel olarakişletildiği; Orman Bakanlığı 26.03.1996 tarih ve 153sayılı olurlarıyla verdiği izni “tesisin gelirgetirici faaliyette bulunması ve izin maksadı dışındakullanılması” gerekçeleri ile 31.10.2013/158sayılı oluru ile iptal ettiği ve bu nedenle2008-2009-2010-2011-2012 ve 2013 yıllarına ait arazi izinbedellerinin ve bedellerin 06.12.2013 tarihi itibariyle gecikmefaizleriyle ödenmesi istendiği; söz konusu işlemin sebep,konu ve amaç yönünden hukuka aykırı olduğuileri sürülerek, Orman ve su İşleriBakanlığı Orman GenelMüdürlüğü’nün 06.12.2013 tarih ve 547940sayılı 2008-2009-2010-2011-2012 ve 2013 yıllarına ait araziizin bedellerinin ödenmesi kararının iptali istemiyle davaaçıldığı anlaşılmaktadır. 2577sayılı İdari yargılama Usulü Kanunu’nun “idari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırıbaşlıklı 2. Maddesinde; “ (Değişik: 10/6/1994 -4001/1 md.) İdari dava türleri şunlardır: a)(İptal: Ana.Mah.nin 21/9/1995 tarih ve E:1995/27, K:1995/47sayılı kararı ile; Yeniden Düzenleme: 8/6/2000 - 4577/5md.) İdarî işlemler hakkında yetki, şekil,sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırıolduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâledilenler tarafından açılan iptal davaları, b)İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel haklarıdoğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargıdavaları, c)(Değişik: 18/12/1999-4492/6 md.) Tahkim yolu öngörülenimtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğanuyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birininyürütülmesi için yapılan her türlü idarisözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkanuyuşmazlıklara ilişkin davalar…” şeklindekidüzenleme ile idari dava türleri düzenlenmiştir. Olayda, davalıidare, 6831 sayılı Orman Kanunu’nun 17. maddesi ve bu maddekapsamında düzenlenen “ Orman Arazilerinin TahsisiHakkında Yönetmelik” kapsamında, Ankara İli,Kızılcahamam İlçesi, Soğuksu Milli Parkıdışında yer alan ormanlık alan ile içindeinşaatı bitmemiş binayı kamu yararı amacıylakullanılmak üzere kamu tüzel kişiliğine sahipdavacı Başkent Üniversitesi’ne vermiştir. Buradasöz konusu olan ormanlık alan ve içindeki binanınkiralanması olmayıp izin ve taahhüt kapsamında kamuyararı amacıyla kullanımdır. Davacı BaşkentÜniversitesi ile davalı Orman idaresi arasında 6831sayılı Kanun’un 17. Maddesi kapsamında verilen izinkapsamında düzenlenen taahhüt senedi söz konusudur. Busenedin özel hukuk anlamında sözleşme kapsamındakabulü mümkün değildir. Davalı idare 6831sayılı Kanun çerçevesinde ormanlarınkullanımına verdiği iznin denetim görevi kapsamındatespit ettiği ihlal nedeni ile davacıya verdiği izni iptalederek yine Bakanlık oluru ve yönetmelik hükümleridoğrultusunda 2008-2009-2010-2011-2012 ve 2013 yıllarınailişkin arazi izin bedelleri ve gecikme faizi talep etmiştir.Davalı idarenin tüm bu işlem ve düzenlemeleri kanunlar veilgili mevzuatın kendisine verdiği yetkiye dayalı olarak kamugücü kullanmak sureti ile ve tek taraflı irade beyanı ilegerçekleştirdiği kuşkusuzdur. Bu duruma göre,idare tarafından tesis edilen işlemin, anılan yasaldüzenlemelere uygunluğunun denetlenmesi gerektiğinden,davanın görüm ve çözümünde 2577sayılı Yasa’nın 2. maddesi gereğince idari yargıyerleri görevli olduğu sonucunaulaşılmıştır. Açıklanannedenlerle, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nınbaşvurusunun reddine karar verilmesi gerekmiştir. S O N UÇ : Davanınçözümünde İDARİ YARGININ görevliolduğuna, bu nedenle Yargıtay CumhuriyetBaşsavcısı’nın BAŞVURUSUNUN REDDİNE,02.03.2015 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİNOLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Nurdane TOPUZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy