T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO
: 2014 / 1177
KARAR NO : 2015 / 42
KARAR TR : 2.2.2015
ÖZET : 2918 sayılı Yasadan kaynaklanan sorumluluk davasının, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı : T. T.
Vekili : Av. S. E.
Davalı : ElazığBelediye Başkanlığı
Vekili : Av. E.S.
O L A Y : Davacı vekili dilekçesindeözetle; müvekkilinin sevk ve idaresindeki 23 DU 768 plakalıaracın 16.2.2012 tarihinde Elazığ İli, Merkez, FikretMemişoğlu Caddesini takiben itfaiye kavşağınadoğru seyir halinde iken No:22 deki binanın önündeki asfaltyolun ortasında bulunan 80-90 cm genişlikte, 18-19 cm lik derinliktekiçukurlara düşmesi sonucu, sağ tekerleğininpatlayarak, aracın sürücünün hakimiyetindençıkıp park halindeki iki araca çarparak durmasıylameydana gelen maddi hasarlı trafik kazası sonucu oluştuğuönesürülen 3.584,80 TL tutarındaki zararın 2.900,00TL‘lik kısmının kaza tarihinden, kalankısmının ise idareye başvuru tarihinden itibarenişleyecek yasal faiziyle birlikte tazmini istemiyle idari yargıyerinde dava açmıştır. ELAZIĞ 2.İDARE MAHKEMESİ: 8.5.2012 gün ve E:2012/1191,K:2012/560 sayı ile, 2918 Sayılı Kanunda yapılandeğişikle, 2918 Sayılı Kanunda kamu kurum vekuruluşlarına verilen görevlerin ya da yüklenensorumlulukların ilgili idare tarafından gereği gibi yerinegetirilmemesi nedeniyle meydana gelen trafik kazası neticesi ortayaçıkan zararın tazmini istemiyle açılacakdavaların adli yargı mercilerinde çözümekavuşturulacağınınöngörüldüğü dolayısıyla, 2918Sayılı Kanun uyarınca idareye karşı hizmet kusurubulunduğundan bahisle açılacak tazminat davalarının adliyargının görev alanına girdiği, olayda, 2918Sayılı Karayolları Trafik Kanununda belediyeye yüklenengörevlerin sayıldığı, tazminat davasına konuuyuşmazlığın 2918 Sayılı Kanun ile davalıidareye yüklenen görevlerin gereği gibi yerinegetirilmediği iddiasından başka bir ifadeyle 2918Sayılı Kanunun uygulanmasındankaynaklandığının görüldüğü budurumda, davalı idarenin gerekli tedbirleri almadığıiddiasından kaynaklanan uyuşmazlığın görümve çözümünün 2918 Sayılı KarayollarıTrafik Kanununun 110. maddesi hükmü uyarınca adliyargının görev alanına girdiği sonucunavarıldığı gerekçesiyle davanın görevnedeniyle reddine karar vermiş, bu karara davacı vekilince itirazedilmiştir. MALATYA BÖLGE İDARE MAHKEMESİ: 30.10.2012 gün veE:2012/701, K:2012/712 sayı ile, Elazığ 2.İdare Mahkemesikararı usul ve hukuka uygun olup bozulmasını gerektiren birneden bulunmadığından, itiraz isteminin reddi ile anılankararın onanmasına karar vermiş, bu kararkesinleşmiştir. Davacı vekili bu kez aynı istemle adli yargı yerinde davaaçmıştır. ELAZIĞ 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ: 21.10.2014 gün veE:2014/126, K:2014/839 sayı ile, İdari Yargılama UsulüYasasının 2/1-b maddesi, 11.2.1959 gün ve 17/15 sayılıYargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı veYargıtay 4. H.D’nin çeşitli kararlarına istinadendava tam yargı davasının konusunu oluşturduğundanidari yargının görevine girdiği, bu nedenle mahkemeleriningörevsizliğine, davacının idari yargı yerinde davaaçmakta muhtariyetine karar vermek gerektiği gerekçesiyledava dilekçesinin görev nedeniyle reddine ve kararın temyizedilmek suretiyle veya temyiz edilmeden kesinleşmesi halinde dahaönce aynı uyuşmazlıkta idari yargı yerindegörevsizlik kararı verilmesi nedeniyle yargı kollarıarasında oluşan olumsuz görev uyuşmazlığıhususunda karar verilmek üzere dosyanın UyuşmazlıkMahkemesine gönderilmesine karar vermiş, bu karar kesinleşmiştir. Davacı vekili, idari ve adli yargı yerlerince verilmişolan görevsizlik kararları nedeniyle oluştuğu önesürülen olumsuz görev uyuşmazlığınıngiderilmesi istemiyle başvuruda bulunmuştur. İNCELEME VE GEREKÇE: Uyuşmazlık MahkemesiHukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Alaittin AliÖĞÜŞ, Ertuğrul ARSLANOĞLU, Ayhan AKARSU ve MehmetAKBULUT’un katılımlarıyla yapılan 2.2.2015günlü toplantısında; l-İLK İNCELEME: Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; adli ve idari yargıyerleri arasında 2247 sayılı Yasa'nın 14. maddesindeöngörülen biçimde olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğu, idari ve adli yargıdosyalarının 15. maddede belirtilen yönteme uygun olarakdavacının istemi üzerine son görevsizlik kararınıveren mahkemece Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderildiği veusule ilişkin işlemlerde herhangi bir noksanlıkbulunmadığı anlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesineoybirliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Gülşen AKAR PEHLİVAN’ın,davanın çözümünde adli yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan;ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Uğurtan ALTUN ile Danıştay SavcısıYakup BAL’ın davada adli yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, davalı idarenin sorumluluk sahasında kalan yolda meydanagelen kaza nedeniyle oluştuğu öne sürülen maddi tazminatahükmedilmesi istemiyle açılmıştır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 1. maddesinde,Kanunun amacının karayollarında can ve mal güvenliğiyönünden trafik düzenini sağlayacak ve trafikgüvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacakönlemleri belirlemek olduğu; “Kapsam”başlıklı 2. maddesinde, bu Kanunun trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleribunların uygulamasını ve denetlenmesini ilgilikuruluşları ve bunların görev, yetki ve sorumluluk,çalışma usulleri ile diğer hükümlerikapsadığı ve bu kanunun karayollarındauygulanacağı; 10. maddesinde, yapım ve bakımdan sorumlu olduğuyolları trafik düzeni ve güvenliğini sağlayacakdurumda bulundurmanın, gerekli görülen kavşaklara veyerlere trafik ışıklı işaretleri, işaretlevhaları koymak ve yer işaretlemeleri yapmanın Belediye Trafikbirimlerinin görev ve yetkileri arasında olduğu belirtilmiştir. Öte yandan 2918 sayılı Yasanın 19.1.2011günlü Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğegiren 6099 sayılı Yasanın 14. maddesiyle değişik 110.maddesinde “İşleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamukuruluşları olan araçların sebebiyet verdiğizararlara ilişkin olanları dahil, bu Kanundan doğan sorumlulukdavaları, adli yargıda görülür. Zarar göreninkamu görevlisi olması, bu fıkra hükmününuygulanmasını önlemez. Hemzemin geçitte meydana gelentren-trafik kazalarında da bu Kanun hükümleri uygulanır. Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğailişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veyasigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yermahkemelerinden birinde açılabileceği gibi kazanın vukubulduğu yer mahkemesinde de açılabilir”; Geçici21. maddesinde de “Bu Kanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasınıngöreve ilişkin hükmü, yürürlüğegirdiği tarihten önce idari yargıda ve Askeri Yüksekİdare Mahkemesinde açılmış bulunan davalarauygulanmaz” denilmiştir. Dosyanın incelenmesinden, davacının sevk ve idaresindeki23 DU 768 plakalı aracın 16.2.2012 tarihinde Elazığİli, Merkez, Fikret Memişoğlu Caddesini takiben itfaiyekavşağına doğru seyir halinde iken No:22 deki binanınönündeki asfalt yolun ortasında bulunan 80-90 cmgenişlikte, 18-19 cm lik derinlikteki çukurlara düşmesisonucu, sağ tekerleğinin patlayarak, aracınsürücünün hakimiyetinden çıkıp parkhalindeki iki araca çarparak durmasıyla meydana gelen maddihasarlı trafik kazası sonucu oluştuğuönesürülen zararın işleyecek yasal faiziyle birliktetazmini istemiyle bakılan bu davanınaçıldığı anlaşılmaktadır. 2918 sayılı Kanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasınıniptali istemiyle Bursa 3.Asliye Hukuk Mahkemesi ve Batman 2.Asliye HukukMahkemesince yapılan itiraz başvuruları üzerine konuyuinceleyen Anayasa Mahkemesi, şu gerekçesi ile anılankuralı Anayasaya aykırı görmemiş ve iptal istemini oybirliğiyle reddetmiştir: “… Anayasa Mahkemesi’nindaha önceki kimi kararlarında da belirtildiği üzere,tarihsel gelişime paralel olarak Anayasa’da adli ve idari yargıayırımına gidilmemiş ve idariuyuşmazlıkların çözümünde idare ve vergimahkemeleriyle Danıştay yetkili kılınmıştır.Bu nedenle, genel olarak idare hukuku alanına giren konularda idariyargı, özel hukuk alanına giren konularda adli yargıgörevli olacaktır. Bu durumda, idari yargının görevalanına giren bir uyuşmazlığınçözümünde adli yargının görevlendirilmesikonusunda kanun koyucunun mutlak bir takdir yetkisinin bulunduğunusöylemek olanaklı değildir. Ancak, idari yargınındenetimine bağlı olması gereken idari biruyuşmazlığın çözümü, haklı nedenve kamu yararının bulunması halinde kanun koyucu tarafındanadli yargıya bırakılabilir. İtiraz konusu kural, trafikkazasında zarar görenin asker kişi ya da memur olmasına,aracın askeri hizmete ilişkin olmasına veya olayın hemzemingeçitte meydana gelmesi durumlarına göre farklıyargı kollarında görülmekte olan 2918 sayılıKanun’dan kaynaklanan tüm sorumluluk davalarının adliyargıda görüleceğini öngörmektedir. İtirazkonusu düzenlemenin gerekçesinde de ifade edildiği gibi,askeri idari yargı, idari yargı veya adli yargı kollarıarasında uygulamada var olan yargı yolu belirsizliği giderilereksöz konusu davalarla ilgili olarak yeknesak bir usul belirlenmektedir.Aynı tür davaların aynı yargı yolundaçözümlenmesi sağlanarak davalarıngörülmesi ve çözümlenmesininhızlandırıldığı, bu suretle kısa süredesonuç alınmasının olanaklıkılındığı ve bunun söz konusu davaların adliyargıda görüleceği yolunda getirilen düzenlemenin kamuyararına yönelik olduğu anlaşılmaktadır. Öteyandan, 2918 sayılı Kanun’da tanımlanan Karayoluşeridi üzerindeki araç trafiğinden kaynaklanan sorumlulukların,özel hukuk alanına girdiği konusunda bir tartışmabulunmamaktadır. İdare tarafından kamu gücündenkaynaklanan bir yetkinin kullanılması söz konusuolmadığı gibi, aynı karayolu üzerinde aynı seyirçizgisinde hareket eden, bu nedenle aynı tür risk üretenaraçlar arasında özel-kamu ayırımıyapılmasını gerektiren bir neden de yoktur.Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu kural Anayasa’nın2.,125. ve 155. maddelerine aykırı değildir. İtirazınreddi gerekir…” (Any. Mah.nin 26.12.2013 tarih ve E.2013/68,K.2013/165 sayılı kararı; R.G. 27.3.2014, Sayı: 28954,s.136-147.) Anayasa’nın 158 inci maddesinin son fıkrasında“ Diğer mahkemelerle, Anayasa Mahkemesi arasındaki görevuyuşmazlıklarında, Anayasa Mahkemesi’nin kararı esasalınır.” denilmektedir. Anayasa Mahkemesi’ninyukarıda gerekçesine yer verilen kararı, yasa koyucunun idariyargının görevine giren bir konuyu adli yargınıngörevine verebileceğine, dolayısıyla 2918 sayılıKanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrası ileöngörülen, bu Kanun’dan doğan tüm sorumlulukdavalarının adli yargıda görülmesi düzenlemesininAnayasa’ya aykırı bulunmadığına dair olup, esasitibariyle görev konusunda verilmiş bir karardır ve Anayasa’nın158 inci maddesi uyarınca, başta Mahkememiz olmak üzerediğer yargı organları bakımından da uyulmasızorunlu bir karar mesabesindedir. Budurumda, 2918 sayılı Yasanın 19.1.2011 tarihindeyürürlüğe giren 110. maddesi ile AnayasaMahkemesi’nin işaret edilen kararı gözetildiğinde, bahsigeçen Kanun maddesinin karayollarında, can ve malgüvenliği yönünden trafik düzeninin sağlanaraktrafik güvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacakönlemleri kapsadığı ve Kanunun, trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleri,bunların uygulanmasını ve denetlenmesini, ilgilikuruluşları ve bunların görev yetki ve sorumluluklarıile, çalışma usullerini kapsadığı,dolayısıyla oluşan trafik kazası nedeniyleaçılacak sorumluluk davalarının görüm veçözümünde adli yargının görevliolduğu; meydana gelen manevi zararın tazmini istemiyleaçılan bu davanın da adli yargı yerindeçözümlenmesi gerektiği sonucunavarılmıştır. Açıklanan nedenlerle, Elazığ 1. Asliye HukukMahkemesinin görevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir. S O N U Ç : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Elazığ 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 21.10.2014gün ve E:2014/126, K:2014/839 sayılı GÖREVSİZLİKKARARININ KALDIRILMASINA, 2.2.2015 gününde Üye Eyüp SabriBAYDAR’ın KARŞI OYU ve OY ÇOKLUĞU İLEKESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Ertuğrul ARSLANOĞLU Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy