T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2015 / 55
KARAR NO : 2015 / 71
KARAR TR : 2.2.2015
ÖZET : Davacı şirkete trafik poliçesi ile sigorta edilen araçta bulunan yolculardan birinin, yolun bozuk ve bakımsızlığı ile su birikintisi sebebiyle meydana gelen trafik kazasında yaralanarak % 32 oranında sürekli özürlü kalması sonucu davacı tarafından ödenen tazminatın ödenme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte, olayda kusuru bulunan davalılardan müştereken ve müteselsilen rücuen tazmini istemi ile açılan davanın; 2918 sayılı Yasanın 19.01.2011 tarihinde yürürlüğe giren 110. Maddesi gereğince ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi
Vekili :Av.E.A.
Davalılar :1.Başakşehir Belediye Başkanlığı
Vekili :Av.E.K.A.
2.İstanbul Büyükşehir BelediyesiBaşkanlığı
Vekili :Av.E.K.
3.Karayolları Genel Müdürlüğü
Vekili :Av. H.K.
O L A Y :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili sigortaşirketine 292927810 nolu trafik poliçesi ile sigorta edilen 34 YA6805 plakalı aracın, 19.04.2011 tarihinde yaptığı kazasonucu Mansur Balkaya’nın yaralandığını ve %32oranında sürekli özürlü kaldığını,müvekkili şirket tarafından Mansur Balkaya’ya meydanagelen kaza neticesi yaralanmasına bağlı olarak 41.116,15 TLödeme yapıldığını ve daha sonra İstanbul34.Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2012/175 Esas sayılı dosyasındaverilen karara istinaden Mansur Balkaya’ya 93.742,00 TL ödendiğini;adı geçen mahkeme kararında, meydana gelen kazada yolun bozukve bakımsızlığı ile su birikintisinin kazanınoluşunda etken olması nedeniyle davalı kamu kurumunun %40oranında kusurlu olduğunun tespit edildiğini belirterek; 53.943,26TL tazminatın fazlaya ilişkin hakları saklı kalmakkaydıyla 16.446,46 TL’sinin 28.07.2011 ödenme tarihindenitibaren, 37.496,80 TL sinin ödenme tarihi olan 05.02.2014 tarihindenitibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardanmüştereken ve müteselsilen rücuen tahsili istemi ile 21.03.2014tarihinde adli yargı yerinde dava açmıştır.
Küçükçekmece5.Asliye Hukuk Mahkemesi: 17.04.2014 gün ve 2014/124 Esas, 2014/130Karar sayılı kararı ile aynen; “…Dosyanınincelenmesinde; davalı kurumların yol yapım vebakımından sorumlu olarak hizmet kusuru nedeni ile sorumluoldukları belirtilerek dava açılmakla bu yöndensorumluluğun tartışılmasının idariyargının görevine girdiği idari yargılama usulükanunun 2.maddesi uyarınca tam yargı davasıylaçözüleceğinden görevli mahkemenin idari yargıyeri olduğundan HMK 114 ve 115.maddeleri uyarınca yargı yolubakımından görevsizliğine, görevli mahkemeninİdari Mahkemesi olduğu sonuç ve kanaatine ulaşılarakdava dilekçesinin yargı yolu bakımından reddine” şeklindeki gerekçesi iledava dilekçesinin yargı yolu bakımından reddine karar vermiş,verilen karar tarafların temyiz etmemesi üzerine 21.11.2014tarihinde kesinleşmiş ve karara bu şekilde şerhedilmiştir.
Davacıvekili, aynı istemle; bu kez İdari Yargı yerinde dava açmıştır.
İstanbul 10.İdare Mahkemesi: 16.12.2014 gün ve 2014/2475 Esassayılı kararı ile aynen; “Uyuşmazlık konusu olayda, davacı şirkettarafından söz konusu tazminatın ödenmesi istemiyleKüçükçekmece 5.Asliye Hukuk Mahkemesi'ndeaçılan dava sonucunda anılan Mahkemenin 17.04.2014 tarih ve E:2014/124,K2014/130sayılı kararı ile davanın idari yargı yerindegörülmesi gerektiği gerekçesiyle görevyönünden reddine karar verildiği dosya kapsamındaki bilgive belgelerin incelenmesinden anlaşılmaktadır. /2918 sayılı Yasa'nın 110.maddesindeyer alan hüküm nedeniyle öncelikle görevli yargıyerinin belirlenmesi gerekmektedir. 2247 sayılı UyuşmazlıkMahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun'un1.maddesiyle Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ile görevlendirilmiş,adli, idari ve askeri yargı mercileri arasındaki görev vehüküm uyuşmazlıklarını kesin olarakçözmeye yetkili ve bu kanunla kurulup görev yapanbağımsız bir yüksek mahkeme olan UyuşmazlıkMahkemesinin bu konudaki kararlarının irdelenmesi de yararlıolacaktır. /18.06.2012gün ve 28327 sayılı Mükerrer Resmi Gazete'deyayımlanan Uyuşmazlık Mahkemesi kararlarınabakıldığında, köprüde trafik kazası yaparak yaşamınıyitiren şahsın yakınları tarafından, yolun veköprünün yol bakım, onarım ve yapımınınuygun olmadığı, hiçbir işaretlemeninbulunmadığı, bu eksiklerin oluşan kazaya büyükölçüde sebebiyet verdiği, kazanın hizmet kusurunedeniyle meydana geldiği ileri sürülerek açılantazminat davasında çıkan görevuyuşmazlığı sonucu Uyuşmazlık Mahkemesi'nin 04.06.2012gün ve E:2012/107, K2012/134 sayılı kararı ile "2918sayılı Yasa'nın 110.maddesinin 19.01.2011 tarihindeyürürlüğe girdiği gözetildiğinde,göreve ilişkin hükmün bu tarihten önce idariyargı yerinde açılmış olan davalarauygulanmayacağı açıktır. Bu durumda, görevmaddesinin yürürlük tarihi olan 19.01.2011 tarihinden önce(14.05.2010 tarihinde) idari yargı yerinde açılmışolan işbu davanın idari yargı yerindeçözümlenmesi gerektiğine karar verilmiş, yine resmibir aracın yolda bulunan logar kapağına çarpmasınedeniyle hasara uğraması sonucu açılan dava sonucundaçıkarılan görev uyuşmazlığı sonucuMahkemenin, 04.06.2012 gün ve E:2012/101, K:2012/133 sayılıkaran ile "2918 sayılı Yasa'nın 19.01.2011 tarihindeyürürlüğe giren 110.maddesi gözetildiğinde meydanagelen zararın tazmini istemiyle açılan davanın adliyargı yerinde çözümlenmesi gerektiğine kararverilmiştir. /Budurumda, yukarıda aktarılan ve kesin olan UyuşmazlıkMahkemesi kararları ve 2918 sayılı Yasa'nın 19.01.2011tarihinde yürürlüğe giren 110.maddesigözetildiğinde meydana gelen zararın tazmini istemiyle14.11.2011 tarihinde açılan davanın adli yargı yerindeçözümlenmesi gerektiği sonucunavarılmıştır.” şeklindekigerekçesi ile davanın adli yargının görevalanına girdiğini belirterek, 2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişiHakkında Kanun’un 19.maddesi hükümleri uyarıncagörevli yargı merciinin belirlenmesi için dosyanınUyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderilmesine karar vererek dosyaMahkememize gönderilmiştir. İNCELEMEVE GEREKÇE : Uyuşmazlık MahkemesiHukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Alaittin AliÖĞÜŞ, Ertuğrul ARSLANOĞLU, Ayhan AKARSU, MehmetAKBULUT ’un katılımlarıyla yapılan 2.2.2015günlü toplantısında: Dosya üzerinde 2247sayılı Yasa’nın 27.maddesi uyarınca yapılanincelemeye göre; 2918 sayılı Kanun’dan kaynaklanansorumluluk davasında adli ve idari yargı yerleri arasında 2247sayılı Kanunun 19.maddesinde öngörülen biçimde görevuyuşmazlığı doğduğu, idari yargıdosyasının son görevsizlik kararını veren mahkemece, adliyargı dosyası da temin edilmek suretiyle UyuşmazlıkMahkemesi’ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi birnoksanlık bulunmadığı anlaşıldığındangörev uyuşmazlığının esasınınincelenmesine oy birliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Birgül YİĞİT’in, davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarcagörevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı UğurtanALTUN ile Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın davadaadli yargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava,davacı şirkete trafik poliçesi ile sigorta edilen 34 YA 6805plakalı araçta bulunan Mansur Balkaya’nın, yolun bozukve bakımsızlığı ile su birikintisi sebebiyle meydanagelen trafik kazasında yaralanarak % 32 oranında sürekliözürlü kalması sonucu davacı tarafındanödenen 53.943,26 TL tazminatın ödenme tarihinden itibarenişleyecek yasal faiziyle birlikte, olayda kusuru bulunan davalılardanmüştereken ve müteselsilen rücuen tazmini istemi ileaçılmıştır. 2918sayılı Karayolları Trafik Kanununun 1.maddesinde, Kanununamacının karayollarında can ve mal güvenliğiyönünden trafik düzenini sağlayacak ve trafikgüvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacakönlemleri belirlemek olduğu; “Kapsam”başlıklı 2. maddesinde, bu Kanunun trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleribunların uygulamasını ve denetlenmesini ilgilikuruluşları ve bunların görev, yetki ve sorumluluk,çalışma usulleri ile diğer hükümlerikapsadığı ve bu kanunun karayollarındauygulanacağı; 10. maddesinde, yapım ve bakımdan sorumluolduğu yolları trafik düzeni ve güvenliğinisağlayacak durumda bulundurmanın gerekli görülenkavşaklara ve yerlere trafik ışıklı işaretleri,işaret levhaları koymak ve yer işaretlemeleri yapmanınBelediye Trafik birimlerinin görev ve yetkileri arasında olduğubelirtilmiştir. Öteyandan 2918 sayılı Yasanın 19.01.2011 günlü ResmiGazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6099sayılı Yasanın 14. maddesiyle değişik 110. maddesinde“İşleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamu kuruluşlarıolan araçların sebebiyet verdiği zararlara ilişkinolanları dahil, bu Kanundan doğan sorumluluk davaları, adliyargıda görülür. Zarar görenin kamu görevlisiolması, bu fıkra hükmünün uygulanmasınıönlemez. Hemzemin geçitte meydana gelen tren-trafik kazalarındada bu Kanun hükümleri uygulanır. Motorluaraç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkindavalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigortasözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerindenbirinde açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yermahkemesinde de açılabilir”; Geçici 21. maddesinde de“Bu Kanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasınıngöreve ilişkin hükmü, yürürlüğegirdiği tarihten önce idari yargıda ve Askeri Yüksekİdare Mahkemesinde açılmış bulunan davalarauygulanmaz” denilmiştir. Dosyanınincelenmesinden; davanın, 19.04.2011 günü yolun bozuk vebakımsız oluşundan dolayı meydana geldiği iddia edilentrafik kazası sonucu davacı şirkete sigortalı olanaraçta yolcu olarak bulunan Mansur Balkaya’nın yaralanarak%32 oranında sürekli özürlü kaldığı,meydana gelen kazada yolun bakım ve onarımından sorumlu kamukurumunun %40 oranında kusurlu olduğu ve bu nedenle MansurBalkaya’ya ödenen toplam tutarın %40’ı olan53.943,26 TL tutarın olayda kusuru bulunan davalılardanmüştereken ve müteselsilen rücuen tazmini gerektiğibelirtilerek Küçükçekmece 5.Asliye Hukuk Mahkemesi’ndeaçıldığı, davanın görev yönündenreddedilmesi üzerine bu kez İstanbul 10.İdareMahkemesi’nde dava açıldığı, İstanbul 10.İdareMahkemesi’nce davada adli yargının görevli olduğubelirtilerek; 2247 sayılı Uyuşmazlık MahkemesiKanunu’nun 19.maddesi gereğince görevli yargı yerininbelirlenmesi amacı ile dosyanın Mahkememize gönderildiğianlaşılmıştır. 2918sayılı Kanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasınıniptali istemiyle Bursa 3.Asliye Hukuk Mahkemesi ve Batman 2.Asliye HukukMahkemesince yapılan itiraz başvuruları üzerine konuyuinceleyen Anayasa Mahkemesi, şu gerekçesi ile anılankuralı Anayasaya aykırı görmemiş ve iptal istemini oybirliğiyle reddetmiştir: “… Anayasa Mahkemesi’nindaha önceki kimi kararlarında da belirtildiği üzere,tarihsel gelişime paralel olarak Anayasa’da adli ve idari yargıayırımına gidilmemiş ve idariuyuşmazlıkların çözümünde idare ve vergimahkemeleriyle Danıştay yetkili kılınmıştır.Bu nedenle, genel olarak idare hukuku alanına giren konularda idariyargı, özel hukuk alanına giren konularda adli yargıgörevli olacaktır. Bu durumda, idari yargının görevalanına giren bir uyuşmazlığınçözümünde adli yargının görevlendirilmesikonusunda kanun koyucunun mutlak bir takdir yetkisinin bulunduğunusöylemek olanaklı değildir. Ancak, idari yargınındenetimine bağlı olması gereken idari biruyuşmazlığın çözümü, haklı nedenve kamu yararının bulunması halinde kanun koyucu tarafındanadli yargıya bırakılabilir. İtiraz konusu kural, trafikkazasında zarar görenin asker kişi ya da memur olmasına,aracın askeri hizmete ilişkin olmasına veya olayın hemzemingeçitte meydana gelmesi durumlarına göre farklıyargı kollarında görülmekte olan 2918 sayılıKanun’dan kaynaklanan tüm sorumluluk davalarının adliyargıda görüleceğini öngörmektedir. İtirazkonusu düzenlemenin gerekçesinde de ifade edildiği gibi,askeri idari yargı, idari yargı veya adli yargı kollarıarasında uygulamada var olan yargı yolu belirsizliği giderilereksöz konusu davalarla ilgili olarak yeknesak bir usul belirlenmektedir. Aynıtür davaların aynı yargı yolundaçözümlenmesi sağlanarak davalarıngörülmesi ve çözümlenmesininhızlandırıldığı, bu suretle kısa süredesonuç alınmasının olanaklıkılındığı ve bunun söz konusu davaların adliyargıda görüleceği yolunda getirilen düzenlemenin kamuyararına yönelik olduğu anlaşılmaktadır. Öteyandan, 2918 sayılı Kanun’da tanımlanan Karayoluşeridi üzerindeki araç trafiğinden kaynaklanansorumlulukların, özel hukuk alanına girdiği konusunda birtartışma bulunmamaktadır. İdare tarafından kamugücünden kaynaklanan bir yetkinin kullanılması sözkonusu olmadığı gibi, aynı karayolu üzerinde aynıseyir çizgisinde hareket eden, bu nedenle aynı tür risküreten araçlar arasında özel-kamu ayırımıyapılmasını gerektiren bir neden de yoktur.Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu kural Anayasa’nın2.,125. ve 155. maddelerine aykırı değildir. İtirazınreddi gerekir…” (Any. Mah.nin 26.12.2013 tarih ve E.2013/68,K.2013/165 sayılı kararı; R.G. 27.3.2014, Sayı: 28954,s.136-147.) Anayasa’nın158 inci maddesinin son fıkrasında “ Diğer mahkemelerle,Anayasa Mahkemesi arasındaki görev uyuşmazlıklarında,Anayasa Mahkemesi’nin kararı esas alınır.”denilmektedir. Anayasa Mahkemesi’nin yukarıda gerekçesine yerverilen kararı, yasa koyucunun idari yargının görevine girenbir konuyu adli yargının görevine verebileceğine,dolayısiyle 2918 sayılı Kanunun 110 uncu maddesinin birincifıkrası ile öngörülen, bu Kanun’dan doğantüm sorumluluk davalarının adli yargıda görülmesidüzenlemesinin Anayasa’ya aykırıbulunmadığına dair olup, esas itibariyle görev konusundaverilmiş bir karardır ve Anayasa’nın 158 inci maddesiuyarınca, başta Mahkememiz olmak üzere diğer yargıorganları bakımından da uyulması zorunlu bir kararmesabesindedir. Budurumda, 2918 sayılı Yasanın 19.1.2011 tarihindeyürürlüğe giren 110. maddesi ile AnayasaMahkemesi’nin işaret edilen kararı gözetildiğinde,bahsi geçen Kanun maddesinin karayollarında, can ve malgüvenliği yönünden trafik düzeninin sağlanaraktrafik güvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacakönlemleri kapsadığı ve Kanunun, trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleri,bunların uygulanmasını ve denetlenmesini, ilgilikuruluşları ve bunların görev yetki ve sorumluluklarıile, çalışma usullerini kapsadığı,dolayısıyla oluşan trafik kazası nedeniyleaçılacak sorumluluk davalarının görüm veçözümünde adli yargının görevliolduğu; meydana gelen zararın tazmini istemiyle açılan budavanın da adli yargı yerinde çözümlenmesigerektiği sonucuna varılmıştır. Açıklanannedenlerle davanın görüm ve çözümü adliyargı yerinin görevine girdiğinden İstanbul 10.İdareMahkemesi’nce yapılan başvurunun kabulü ile, Küçükçekmece5.Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir. S O N UÇ : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle İstanbul 10.İdare Mahkemesi’nce yapılanBAŞVURUNUN KABULÜ ile,Küçükçekmece 5.AsliyeHukuk Mahkemesi’nin 17.04.2014 gün ve 2014/124 Esas, 2014/130 Kararsayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 2.2.2015gününde Üye Eyüp Sabri BAYDAR’ın KARŞI OYUve OY ÇOKLUĞU İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Ertuğrul ARSLANOĞLU Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy