T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2015 / 20
KARAR NO : 2015 / 52
KARAR TR : 2.2.2015
ÖZET: Türk Telekomünikasyon A.Ş.’de çalışırken Kurumun özelleştirilmesi nedeniyle başka kuruma nakledilen davacının, maaş nakil ilmühaberinin düzeltilmesi ve alacağının faizi ile birlikte tazmini istemiyle açtığı davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R
Davacı :M.Ç.
Vekili :Av. S.Ö.
Davalı :Türk Telekomünikasyon A.Ş.
Vekili :Av. M.E. (Adli Yargıda)
O L A Y : Davacı vekili davadilekçesinde özetle; davalı şirkette görev yapmaktaiken, 406 sayılı Yasanın Ek-29. maddesi ile 4046sayılı Yasanın 22. maddesine göre adı Devlet PersonelBaşkanlığına bildirilen davacının, daha sonra 20.08.2010tarihinde Kültür ve Turizm kurumu emrine atandığını,ancak bu nakil sırasında maaş nakil bildiriminin 4046sayılı yasanın 22.maddesi ve 406 sayılı yasanınek 29.maddesine uygun düzenlenmediğinin fark edildiğinibelirterek, maaş nakil ilmühaberinin yeniden düzenlenerek, yanlışdüzenlenmesi sonucu alamadığını belirttiği 1.000TL’nin fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak, faiziylebirlikte davalıdan tahsili istemi ile adli yargı yerinde davaaçmıştır.
Ankara 10. İş Mahkemesi: 26.03.2013 gün ve E:2012/1287,K:2013/363 sayı ile özetle, davanın idari yargı yerindegörülmesi gerektiğinden bahisle görev yönündenreddine karar vermiş ve karar kesinleşmiştir.
Davacı vekili aynı istemle bu kez idari yargı yerinde davaaçmıştır.
Ankara 9.İdare Mahkemesi: 15.05.2013 gün ve E:2013/824,K:2013/720 sayılı kararı ile özetle; “davaya konuherhangi bir işleminin iptalinin talep edilmesi gerekirken bir tespityapılamasının talep edildiği, idareye herhangi birbaşvuru olup olmadığınınanlaşılmadığı, şayet bir başvuruyapılmışsa bu başvuru sonucunda işlem tesis edilipedilmediğinin açık olmadığı, davanınkonusunun açıkça belirtilmediği, davadilekçesinin usulüne uygun olarak düzenlenmediği,dolayısıyla yukarıda belirtildiği üzere, idariyargı mercilerince idari eylem veya işlem niteliğinde yargıkararı verilemeyeceği açık olduğundan, davacıtarafından; maaş nakil ilmühaberinin yeniden düzenlenmesi,düzenlenen yeni maaş ilmühaberinin Devlet PersonelBaşkanlığı’na bildirilmesi, dava tarihinden itibarenişleyecek maaşlara bu farkların yansıtılmasıgerektiğinin tespitine karar verilmesi istemine ilişkin davadilekçesinin 2577 sayılı Yasanın 3.maddesine uygunolmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, dava dilekçesinin 2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun15.maddesinin 1.fıkrası (d) bendi gereğince bu kararıntebliğ tarihini izleyen günden itibaren (30) gün içindebizzat veya bir avukat vasıtasıyla, 3 üncü ve 14üncü maddeye uygun şekilde düzenlenerek “yeniden davaaçılmak üzere” reddine” şeklinde kararvermiştir.
Davacı vekilitarafından süresi içerisinde dava dilekçesi yenidendüzenlenerek idari yargı yerinde aynı istemle davaaçılmıştır.
Ankara 9.İdare Mahkemesi: 31.07.2013 gün ve E:2013/1232,K:2013/1165 sayılı kararı ile özetle; davanın adli yargıyerinde görülmesi gerektiğinden bahisle görevyönünden reddine karar vermiştir.
İşbu karara karşı yapılan temyiz başvurusuüzerine Danıştay 5.Daire 21.02.2014 gün ve E:2013/9669,K:2014/1272 sayılı ilamı ile özetle “....imtiyazsözleşmesi ile bir kamu hizmetinin yürütmekle görevlive yetkili kılınması nedeniyle, diğer özel hukuktüzel kişilerinden farklı olarak kimi kamusalayrıcalıklara ve yükümlülüklere tabi olan, 406sayılı Yasa hükümleri ile, kamu kurumlarına nakilhakkı bulunan personeli ile ilgili olarak bazı kamusal görevleryüklenen davalı şirketin, belirtilen görevlerikapsamında tesis ettiği işlemlerin idari işlemniteliğinde olduğu ve bu işlemlerden kaynaklanan uyuşmazlıklarınidari yargının görevinde bulunduğu sonucuna varılmaktaolup, aksi yöndeki kararda hukuki isabetgörülmemiştir.” demek suretiyle 2577 sayılıİdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49.maddesinin 1/cfıkrası uyarınca bozulmasına karar vermiştir.
Ankara 9.İdare Mahkemesi: 18.09.2014 gün ve E:2014/1200,K:2014/796 sayılı kararı ile özetle; dava tarihindedavacının İzmir ilinde görev yaptığındanbahisle 2577 sayılı yasanın 15/1-a maddesi uyarınca yetkiyönünden reddine, dosyanın yetkili İzmir İdareMahkemesine gönderilmesine karar vermiştir.
İzmir 1. İdare Mahkemesi: 19.11.2014 gün ve E:2014/1779sayı ile özetle, davanın adli yargı yerindegörülmesi gerektiğini belirterek, 2247sayılı Kanun’un 19.maddesi gereğince görevliyargı yerinin belirlenmesi için dosyanın UyuşmazlıkMahkemesi’ne gönderilmesine karar vermiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE :
Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Alaittin AliÖĞÜŞ, Ertuğrul ARSLANOĞLU, Ayhan AKARSU ve MehmetAKBULUT’un katılımlarıyla yapılan 2.2.2015günlü toplantısında:
l-İLK İNCELEME: Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27.maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; adli ve idari yargıyerleri arasında 2247 sayılı yasa’nın 19.maddesindeöngörülen biçimde görevuyuşmazlığı doğduğu, idari yargıdosyasının,adli yargı dosyası da temin edilmek suretiyle,son görevsizlik kararını veren mahkemece, UyuşmazlıkMahkemesi’ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi birnoksanlık bulunmadığı anlaşıldığındangörev uyuşmazlığının esasınınincelenmesine oy birliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim İsmail SARI’nın, davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Uğurtan ALTUN ile Danıştay SavcısıYakup BAL’ın davada adli yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava,davalı şirkettegörev yapmakta iken, 406 sayılı Yasa'nın Ek-29. maddesi ile4046 sayılı Yasa'nın 22. maddesine göre adı DevletPersonel Başkanlığına bildirilen, sonrasında KamuKurumu emrine atanan davacı tarafından; maaş nakililmühaberinin eksik ve hatalı olduğundan bahisle iptali,maaş nakil ilmühaberinde gösterilmeyen ödemeler ile eködemelere ilişkin eksikliklerin tespiti, nakil ilmühaberininyeniden düzenlenmesi ve eksik ödenen tutarların yasal faizleriile birlikte tahsili istemiyle açılmıştır.
1953tarih ve 6145 sayılı Yasa ile, Türkiye Cumhuriyeti Posta,Telgraf ve Telefon İşletmesi kurulmuş; 1924 tarih ve 406sayılı Telgraf ve Telefon Kanunu’nun 10.6.1994 tarih ve 4000sayılı Yasa’yla değiştirilen 1. maddesi ile, posta vetelgraf tesis ve işletmesine ilişkin hizmetler, Postaİşletmesi Genel Müdürlüğü’nce(P.İ), telekomünikasyon hizmetleri ise, “TürkTelekomünikasyon Anonim Şirketi (Şirket)” tarafındanyürütülecek şekilde yenidenyapılandırılmıştır.
27.1.2000 tarih ve 4502 sayılıYasa’nın 1. maddesi ile, 406 sayılı Yasa’nın 1.maddesine eklenen dokuzuncu fıkrada, “Türk Telekom, bu Kanun veözel hukuk hükümlerine tabi bir anonim şirkettir. Kamuİktisadi Teşebbüslerinin kuruluş, teşkilât vefaaliyetleri ile ilgili mevzuat Türk Telekom’a uygulanmaz. Sadece,Türkiye Büyük Millet Meclisi denetimine ilişkin 2.4.1987tarihli ve 3346 sayılı Kanunun 9 uncu maddesi hükümleriuygulanır” denilmiş; anılan fıkra hükmü,12.5.2001 tarih ve 4673 sayılı Yasa’nın 1. maddesi iledeğiştirilmiş ve “Türk Telekom, bu Kanun ve özelhukuk hükümlerine tabi bir anonim şirkettir. Bu Kanunhükümleri saklı kalmak üzere, kamu iktisaditeşebbüsleri de dahil, sermayesinin yarısından fazlasıkamuya ait olan kamu kurum, kuruluş ve ortaklıklarına uygulananmevzuat Türk Telekom’a uygulanmaz. Sermayesinin yarısındanfazlası kamuda kaldığı sürece, TürkiyeBüyük Millet Meclisi denetimine ilişkin 2.4.1987 tarihli ve 3346sayılı Kanunun 9 uncu maddesi hükümleri uygulanır.16.7.1965 tarihli ve 697 sayılı Kanun ile milli güvenlik ve kamudüzeniyle sıkıyönetim ve seferberlik hallerindetelekomünikasyon hizmetlerinin yürütülmesine ilişkinözel kanunların hükümleri saklıdır”; Ek 29.maddesinin 3.7.2005 gün ve 5398 sayılı Kanun’un 14.maddesi ile değişik birinci fıkrasında, “TürkTelekom hisselerinin devri sonucu kamu payının yüzde ellininaltına düşmesi durumunda; Türk Telekomda ek 22 nci maddenin(a) bendinin bu Kanunla yürürlükten kaldırılanhükümleri uyarınca belirlenen aslî ve sürekligörevlerde çalışmakta olanlar ile 22.1.1990 tarihli ve399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye tâbi olarakkadrolu veya sözleşmeli personel statüsündeçalışanlar ve kapsam dışı personel, kamugörevlerinden yüzseksen gün aylıksız izinlisayılır…” denilmiştir.
Öte yandan; 406 sayılı Yasa’nın 4502sayılı Yasa ile değişik 2. maddesinin (c) bendinin birincialt bendinin birinci cümlesinde, “Türk Telekom;telekomünikasyon şebekeleri üzerinden sunulan ulusal ve uluslararasıses iletimini ihtiva eden telefon hizmetlerini, 31.12.2003 tarihine kadar buKanun ve görev sözleşmesi çerçevesinde tekelolarak yürütür” denildikten sonra, anılan (c)bendinin birinci alt bendine 12.5.2001 tarih ve 4673 sayılı Yasa ileeklenen üçüncü cümlede, “Ancak, TürkTelekom’daki kamu payı %50’nin altınadüştüğünde, Türk Telekom’un tüm tekelhakları 31.12.2003 tarihinden önce de olsa ortadan kalkmışolur” denilmiş; 4502 sayılı Yasa’nınGeçici 3. maddesi ile de Türk Telekomünikasyon A.Ş., 233sayılı KHK’nin ekindeki “B-Kamu İktisadiKuruluşları (KİK)” bölümünde yer alankuruluşlar listesinden çıkarılmıştır.
Bu düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde, telekomünikasyonşebekeleri üzerinden sunulan ulusal ve uluslararası sesiletimini ihtiva eden telefon hizmetlerini 31.12.2003 tarihine kadar“tekel” olarak yürütmekle görevli kılınanve çoğunluk hisseleri kamuya ait bulunan TürkTelekom’un, tekel kapsamında kamu hizmeti yürüten, ancakkuruluş yasasındaki son düzenlemeler ile kendine özgüstatüye sahip olan ve sermayesindeki kamu payı %50’ninaltına düşünceye kadar kamu kuruluşu niteliğinitaşıyan bir kuruluş olduğutartışmasızdır.
Özelleştirme kapsamında bulunan TürkTelekomünikasyon A.Ş.’deki tamamı Hazineye ait bulunanhisselerden % 55’i, Bakanlar Kurulu’nun 25.7.2005 tarih ve2005/9146 sayılı “Türk TelekomünikasyonAnonim Şirketi (Türk Telekom)’nin % 55 OranındakiHissesinin Blok Olarak Satışına İlişkin Nihai Devirİşlemlerine Dair Kararın YürürlüğeKonulması Hakkında Karar”ı uyarınca, 14.11.2005tarihli Hisse Satış Sözleşmesi ile (6.550.000.000 USD.bedelle) Ojer Telekomünikasyon A.Ş.’nesatılmıştır.
Bu sürece paralel olarak Türk Telekom personelinin durumuincelendiğinde:
TürkTelekom A.Ş., 4502 sayılı Yasa’nın 29.1.2000 tarih ve23948 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarakyürürlüğe girdiği dikkatealındığında, 29.1.2000 tarihi itibariyle 233sayılı KHK kapsamıdışında kalmış ve anılan KHK eki cetvellerden çıkarılmışolması nedeniyle, Uyuşmazlık Mahkemesi Genel Kurulu’nun 22.1.1996 gün ve E:1995/1,K:1996/1 sayılı ve özelleştirme kapsamında bulunankamu iktisadi teşebbüslerindesözleşmeli veya kapsam dışı statüdeçalışan personelin kurumları ile olan ilişkilerindendoğan anlaşmazlıkların çözüm yerinin idariyargı olduğu yolundaki İlke Kararı kapsamıdışında değerlendirilmesi gerekmektedir.
Anılan 4502 sayılı Yasa’nın 13. maddesi ile 406sayılı Yasa’ya eklenen Ek 22. maddenin (a) bendinde, “a)Personelin statüsü: Telekomünikasyon hizmetleriningerektirdiği asli ve sürekli görevler telekomünikasyonalanında sekiz yıl tecrübeye sahip ve en az dörtyıllık yüksek öğrenim görmüş bir genelmüdür ile kadro, unvan, derece ve sayıları YönetimKurulunun önerisi ve Bakanlığın teklifi üzerine buKanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibarenyüzseksen gün içerisinde Bakanlar Kurulu Kararı ilebelirlenen kadrolarda istihdam edilen personel eliyleyürütülür. Bu personel hakkında bu Kanundaöngörülen hükümler saklı kalmak üzere 399sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümleriuygulanır. Bunların dışında kalan personel işmevzuatı uyarınca istihdam edilir. İş mevzuatınagöre istihdam edilenlere ilişkin kayıt ve şartlarYönetim Kurulu tarafından tayin olunur” hükmüne yerverilmiş; bu bent hükmü, 4673 ve 5189 sayılı Yasalarlayapılan değişiklikler sonucunda; “a) Personelinstatüsü: (Ek ibare: 12.5.2001-4673/6. md.) Türk Telekomdaki kamupayı %50’nin altına düşünceye kadar, TürkTelekom Yönetim Kurulu üyeliklerine atanacaklarda Devlet memurluğunaatanabilme genel şartlarına sahip olma ve en az dörtyıllık yüksek öğrenim görme şartlarıaranır. (Mülga ikinci ve üçüncü cümle:16.6.2004-5189/12 md.) Bunların dışında kalan personeliş mevzuatı uyarınca istihdam edilir. İşmevzuatına göre istihdam edilenlere ilişkin kayıt veşartlar Yönetim Kurulu tarafından tayin olunur”hükmünü almış; aynı maddenin (b) bendinin ikinciparagrafında da iş mevzuatına tabi olan Türk Telekomçalışanlarının aylık ücretlerininkendilerini atamaya yetkili olan Yönetim Kurulu tarafından tespitolunacağı kurala bağlanmıştır.
406 sayılı Yasa’nın anılan Ek 22. maddesiuyarınca, Türk Telekom A.Ş. GenelMüdürlüğü’ne ait asli ve sürekli kadrolarbelirlenerek 4.4.2000 tarih ve 24010 (Mükerrer) sayılı R.G. deyayımlanan 31.3.2000 tarih ve 2000/331 sayılı Bakanlar KuruluKararı ekinde yer alan listede: merkez teşkilatı için 100ve taşra teşkilatı için 100 (6 BölgeMüdürü, 12 Bölge Müdür Yardımcısıve 82 İl Telekom Müdürü) kadro ihdas edilmiş; öteyandan, aynı Yasa maddesinin verdiği yetkiye dayanılarakhazırlanan “Türk Telekomünikasyon A.Ş. KapsamDışı Personel Yönetmeliği” adıaltındaki düzenleme, Yönetim Kurulunun 31.8.2000 tarih ve 407sayılı kararıyla kabul edilmek suretiyleyürürlüğe konulmuştur.
Kanunla, Kurumda görev yapan personelden asli ve sürekligörev yapacak olanları kadro unvanı itibariyle belirlemekkonusunda Bakanlar Kurulu'na yetki verildiği açıktır. Buyetki 4502 sayılı Kanun’un yürürlüğegirdiği 29.1.2000 tarihi ile 5189 sayılı Kanun’unyürürlüğe girdiği 2.7.2004 tarihleri arasındageçerli olmuştur.
Anayasa’nın 128. maddesinde, “Devletin, kamuiktisadî teşebbüsleri ve diğer kamutüzelkişilerinin genel idare esaslarına göreyürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetleriningerektirdiği aslî ve sürekli görevler, memurlar vediğer kamu görevlileri eliyle görülür”denilmiştir.
406 sayılı Yasa’nın Ek 29. maddesinin 3.7.2005 tarihve 5398 sayılı Kanun’la değişik birincifıkrasında, “Türk Telekom hisselerinin devri sonucu kamupayının yüzde ellinin altına düşmesi durumunda;Türk Telekomda ek 22 nci maddenin (a) bendinin bu Kanunlayürürlükten kaldırılan hükümleriuyarınca belirlenen asli ve sürekli görevlerdeçalışmakta olanlar ile 22.1.1990 tarihli ve 399sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye tabi olarak kadrolu veyasözleşmeli personel statüsünde çalışanlarve kapsam dışı personel, kamu görevlerinden yüzseksengün aylıksız izinli sayılır. Bu personel belirtilensüre içinde Türk Telekomda çalışmaya devameder ve hisse devir tarihinden nakli için Devlet PersonelBaşkanlığına bildirildikleri tarihe kadarki aylıkücret, harcırah, sağlık giderleri, cenaze giderleri veölüm yardımı ile diğer mali ve özlükhakları Türk Telekom tarafından karşılanır…”denilerek, yasakoyucu tarafından Türk Telekom’da 22.1.1990tarihli ve 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye tabiolarak sözleşmeli personel statüsündeçalışanlar ile kapsam dışı personel, kamupersoneli sayılmıştır.
Olayda, davalının hisse devir(17.02.2012) tarihinde davalı kuruluşta çalışmaktaiken 406 sayılı Yasa'nın Ek-29. maddesi ile 4046sayılı Yasa'nın 22. maddesine göre adı Devlet PersonelBaşkanlığına bildirilen ve sonrasında kamu kurumuemrine atanan davacı tarafından; maaş nakil ilmühaberinineksik ve hatalı olduğundan bahisle iptali, maaş nakililmühaberinde gösterilmeyen ödemeler ile ek ödemelereilişkin eksikliklerin tespiti, nakil ilmühaberinin yenidendüzenlenmesi ve eksik ödenen tutarların yasal faizleri ilebirlikte tahsili istemiyle dava açılmıştır.
2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun“İdari Dava Türleri ve İdari Yargı YetkisininSınırı” başlıklı 2. maddesinindeğişik 1 numaralı bendinde:
“a)(Değişik : 8.6.2000-4577/5 md.) İdari işlemlerhakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biriile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleriiçin menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılaniptal davaları,
b)İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel haklarıdoğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargıdavaları,
c)(Değişik: 18.12.1999-4492/6 md.) Tahkim yolu öngörülenimtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğanuyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birininyürütülmesi için yapılan her türlü idarisözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkanuyuşmazlıklara ilişkin davalar” idari dava türleriolarak sayılmış olup; kural olarak, idari yargıda ancakDevlete ve kamu tüzel kişilerine karşı açılandavalara bakılabilir.
Buna göre, işlemin tesis edildiği ve davaaçıldığı tarihte davalı mevkiinde kamukuruluşu niteliği taşımayan Türk TelekomünikasyonA.Ş.'nin olması karşısında, idari yargı yetkisikapsamında açılmış bir idari dava bulunduğundansöz etmek olanaksız olduğundan;uyuşmazlığın, özel hukuk hükümlerinegöre görüm ve çözümünde adli yargıyerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davanın görüm veçözümünde adli yargı görevli olduğundan,İzmir 1. İdare Mahkemesi’nce yapılan başvurununkabulü ile, Ankara 10. İş Mahkemesinin görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir.
S O N U Ç : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle İzmir 1.İdare Mahkemesince yapılan BAŞVURUNUNKABULÜ ile, Ankara 10.İş Mahkemesinin 26.03.2013 gün veE:2012/1287, K:2013/363 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININKALDIRILMASINA, 2.2.2015 gününde OY BİRLİĞİİLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan
Serdar
ÖZGÜLDÜR
Üye
Eyüp Sabri
BAYDAR
Üye
Ertuğrul
ARSLANOĞLU
Üye
Ali
ÇOLAK
Üye
Ayhan
AKARSU
Üye
Alaittin Ali
ÖĞÜŞ
Üye
Mehmet
AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy