T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2015 / 2
KARAR NO : 2015 / 44
KARAR TR : 02.02.2015
ÖZET: 2918 sayılı Yasadan kaynaklanan sorumluluk davasının ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R
Davacı : Ergo Sigorta A.Ş.
Vekili :Av. A.T.A. & Av. B.B.I.
Davalı : KarayollarıGenel Müdürlüğü
O L A Y : Davacı şirket vekili,dava dilekçesinde özetle; ALC LojistikTaşımacılık ve Dış Tic. Ltd. Şti.’yeait 34 VG 7393 plaka sayılı aracın davacı şirkettarafından kasko sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu;11.12.2013 tarihinde sigortalı aracın zincirleme trafik kazasınakarıştığı ve sigortalı araçta meydanagelen 43.990,54 TL hasarın 07.02.2014 tarihinde davacı şirkettarafından ödendiğini; dava konusu trafik kazası nedeniyledüzenlenen trafik kazası tespit tutanağında; yolda buzlanmaolduğu konusunda bilgi verilmesine rağmen tuzlamayapılmadığı gibi köprü üzerinde bulunanaydınlatma lambalarının da tamamen bozuk olduğunun tespitedildiğini; bu durumda kazanın oluşumunda davalı idareninsorumlu olduğu hususunun açık olduğunu belirtilerek;fazlaya ilişkin hakları saklı tutulmak kaydıyla,10.997,50TL nin ödeme tarihi olan 07.02.2014 tarihinden itibarenişleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline kararverilmesi istemiyle adli yargıda dava açmıştır. ANKARA 2. ASLİYE HUKUKMAHKEMESİ: 02.07.2014 gün ve E:2014/381 K:2014/353 sayılıkararında “…davalıya ait aracın yolaçtığı kaza sebebiyle değil yoldaki buzlanmaya vehizmet kusuruna dayalı olarak açıldığından 2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunun 2. maddesigereğince İdari Yargı görevlidir…”şeklindeki gerekçe ile hizmet kusuru iddiası ileaçılmış olan davada İdari Yargı görevliolduğundan mahkemenin görevsizliği sebebi ile dava dilekçesininreddine karar vermiş ve verilen görevsizlik kararı temyizedilmeksizin kesinleşmiştir. Davacı vekili bu kezaynı istemle idari yargı yerinde dava açmıştır. ANKARA15. İDARE MAHKEMESİ: 13.10.2014 gün ve E:2014/1698sayılı gönderme kararında “…2918sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 110. maddesinde;"İşleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamukuruluşları olan araçların sebebiyet verdiğizararlara ilişkin olanları dâhil, bu Kanundan doğansorumluluk davaları, adli yargıda görülür. Zarar göreninkamu görevlisi olması, bu fıkra hükmününuygulanmasını önlemez. Hemzemin geçitte meydana gelentren-trafik kazalarında da bu Kanun hükümleriuygulanır." aynı Kanun'un 7.maddesinde ise;"Karayolları Genel Müdürlüğü'nün buKanunla ilgili görev ve yetkileri şunlardır : a) Yapım vebakımdan sorumlu olduğu karayollarında can ve malgüvenliği yönünden gerekli düzenleme veişaretlemeleri yaparak önlemleri almak ve aldırmak", hükmüyer almaktadır. Davadosyasının incelenmesinde, davacı sigorta şirketine sigortalıolan 34 VG 7393 plaka sayılı aracın 11.12.2013 tarihindeSakarya'dan Bilecik istikametine seyir halinde iken davalı idareye aitkarayolundaki buzlanma ve kaza mahallindeki aydınlatmalambalarının bozuk olması nedeniyle zincirleme trafikkazası meydana geldiği, araçlarda maddi hasaroluştuğu, bu kapsamda davacı tarafından,sigortalısına 43.990,54 TL ödeme yapıldığı,bu miktarın, davalı idarenin kusuru oranında 10.997,00TL'ninödenmesi istemiyle Ankara 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde rücuentazminat davası açıldığı, Ankara 2. AsliyeHukuk Mahkemesi tarafından 02.07.2014 tarih ve E.2014/381, K:2014/353sayılı kararı ile görevsizlik kararı verildiği,bu kararın 09.09.2014 tarihinde kesinleşmesi üzerine iş budavanın açıldığıanlaşılmıştır. Davacısigorta şirketi tarafından kasko sigorta poliçesiuyarınca 34 VG 7393 Plaka sayılı araçta meydana gelen43.990,54 TL tutarındaki hasarın araç malikineödendiği, trafik kazası tesbit tutanağındaki kusuroranına göre 10.997,50 TL'sinin ödeme tarihi olan 07.02.2014 tarihindenitibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı idareden talepedildiği, dava konusu alacağın trafik kazası nedeniyleoluşan maddi zararın tazmini olduğu, yukarıda metniyazılı Yasa hükümlerine göre ile ilgili davalara bakmayetki ve görevinin asliye hukuk mahkemelerinde bulunduğu, asılalacağa karşı görevli yargı yerinin adli yargıolduğu durumlarda, idarenin hizmet kusuru olsa dahi rücuen tazminatdavasına bakma yetkisinin de adli yargıda olması gerektiği,bu nedenle iş bu davada görevli yargı yerinin adli yargıolduğu sonucuna varılmıştır…” şeklindeki gerekçe ile 2247sayılı Kanun'un 19. maddesi uyarınca görevli yargıyerinin belirlenmesi için dava dosyasının adliyargı dosyası ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesi’negönderilmesine, dosyanın incelenmesinin UyuşmazlıkMahkemesi’nce karar verilene kadar ertelenmesine karar vermiştir. İNCELEMEVE GEREKÇE : UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Alaittin AliÖĞÜŞ, Ertuğrul ARSLANOĞLU, Ayhan AKARSU ve MehmetAKBULUT’un katılımlarıyla yapılan 02.02.2015günlü toplantısında: l-İLK İNCELEME:Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre, İdare Mahkemesi’nceanılan Yasa’nın 19. maddesinde öngörülen usul veyönteme uygun biçimde başvuruda bulunulduğuanlaşılmaktadır. Usule ilişkin herhangi bir noksanlıkgörülmediğinden esasının incelenmesine oy birliğiile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Filiz BUDAK’ın, davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Uğurtan ALTUN ile Danıştay SavcısıYakup BAL’ın davada adli yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava,sigortalı aracın uğradığı hasarı ödeyensigorta şirketinin, zararın idarece giderilmesi isteminden ibaretbulunan bir rücuen tazminat davasıdır. 2918sayılı Karayolları Trafik Kanununun 1. maddesinde, Kanunun amacınınkarayollarında can ve mal güvenliği yönünden trafikdüzenini sağlayacak ve trafik güvenliğini ilgilendirentüm konularda alınacak önlemleri belirlemek olduğu;“Kapsam” başlıklı 2. maddesinde, bu Kanunun trafikleilgili kuralları, şartları, hak ve yükümlülükleribunların uygulamasını ve denetlenmesini ilgilikuruluşları ve bunların görev, yetki ve sorumluluk,çalışma usulleri ile diğer hükümlerikapsadığı ve bu kanunun karayollarındauygulanacağı belirtilmiş; aynı Kanunun, “Karayolları Genel Müdürlüğününgörev ve yetkileri” başlıklı 7. maddesinde;“ Karayolları Genel Müdürlüğününbu Kanunla ilgili görev ve yetkileri şunlardır: a)Yapım ve bakımdan sorumlu olduğu karayollarında can ve malgüvenliği yönünden gerekli düzenleme veişaretlemeleri yaparak önlemleri almak ve aldırmak, b)Tüm karayollarındaki işaretleme standartlarını tespitetmek, yayınlamak ve kontrol etmek, c)(Mülga: 17/10/1996 - 4199/47 md.) d)Trafik ve araç tekniğine ait görüş bildirmek,karayolu güvenliğini ilgilendiren konulardaki projeleri incelemek veonaylamak, e)Yapım ve bakımından sorumlu olduğu karayollarında,İçişleri Bakanlığının uygungörüşü alınmak suretiyle, yönetmelikte belirlenenhız sınırlarının üstünde veya altındahız sınırları belirlemek ve işaretlemek, f)Trafik kazalarının oluş nedenlerine göre verilerihazırlamak ve karayollarında, gerekli önleyici teknik tedbirlerialmak veya aldırmak, g)Yapım ve bakımından sorumlu olduğu karayollarındatrafik güvenliğini ilgilendiren kavşak, durak yeri,aydınlatma, yol dışı park yerleri ve benzeri tesisleriyapmak, yaptırmak veya diğer kuruluşlarca hazırlananprojeleri tetkik ve uygun olanları tasdik etmek, h)Yetkili birimlerce veya trafik zabıtasınca tespit edilen trafik kazaanalizi sonucu, altyapı ve yolun fiziki yapısı ileişaretlemeye dayalı kaza sebepleri göz önündebulundurularak önerilen gerekli önlemleri almak veya aldırmak, i)(Mülga: 3/5/2006 – 5495/4 md.) j)(Değişik: 17/10/1996 - 4199/5 md.) Trafikzabıtasının görev ve yetkileri saklı kalmak üzereBu Kanunun 13,14,16,17,18,47/a ve 65 inci maddelerihükümlerine aykırı hareket edenler hakkında suçveya ceza tutanağı düzenlemek; 47 nci maddenin (b), (c) ve (d)bentlerinde belirtilen kural ihlallerinin tespiti halinde, durumu bir tutanaklabelirlemek ve gerekli işlemin yapılması için enyakın trafik kuruluşuna teslim etmek, k)Bu Kanunla ve bu Kanuna göre çıkarılmış olanyönetmeliklerle verilen diğer görevleri yapmaktır. (Sonfıkra Mülga : 28/3/1985 - 3176/16 md.)” hükmüneyer verilmiştir. Öteyandan 2918 sayılı Yasanın 19.1.2011 günlü ResmiGazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6099sayılı Yasanın 14. maddesiyle değişik 110. maddesinde“İşleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamukuruluşları olan araçların sebebiyet verdiğizararlara ilişkin olanları dahil, bu Kanundan doğan sorumlulukdavaları, adli yargıda görülür. Zarar göreninkamu görevlisi olması, bu fıkra hükmününuygulanmasını önlemez. Hemzemin geçitte meydana gelentren-trafik kazalarında da bu Kanun hükümleri uygulanır. Motorluaraç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkindavalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigortasözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerindenbirinde açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yermahkemesinde de açılabilir”; Geçici 21. maddesinde de“Bu Kanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasınıngöreve ilişkin hükmü, yürürlüğegirdiği tarihten önce idari yargıda ve Askeri Yüksekİdare Mahkemesinde açılmış bulunan davalarauygulanmaz” denilmiştir. Dava dosyasında mevcut bilgive belgelerin incelenmesi sonucunda; davacı şirket tarafından kasko ilesigortalı bulunan 34 VG 7393 plakalı aracın, 11.12.2013tarihinde Sakarya’dan Bilecik istikametinde seyir halinde ikendavalı idareye ait karayolunda, buzlanma ve olay yerindeki aydınlatmalambalarının bozuk olması nedeniyle zincirleme trafikkazasına karışması nedeniyle hasar oluştuğu;hasarın davacı sigorta şirketince ödenmesinin ardındankazanın oluşumunda davalı idarenin sorumlu olduğugerekçesiyle davacı şirketçe araç sahibineödenen 10.997,50 TL tutarındaki tazminatın davalıdantahsili istemiyledavanın açılmış olduğuanlaşılmaktadır. 2918sayılı Kanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasınıniptali istemiyle Bursa 3.Asliye Hukuk Mahkemesi ve Batman 2.Asliye HukukMahkemesince yapılan itiraz başvuruları üzerine konuyuinceleyen Anayasa Mahkemesi, şu gerekçesi ile anılankuralı Anayasaya aykırı görmemiş ve iptal istemini oybirliğiyle reddetmiştir: “… Anayasa Mahkemesi’nindaha önceki kimi kararlarında da belirtildiği üzere,tarihsel gelişime paralel olarak Anayasa’da adli ve idari yargıayırımına gidilmemiş ve idari uyuşmazlıklarınçözümünde idare ve vergi mahkemeleriyleDanıştay yetkili kılınmıştır. Bu nedenle,genel olarak idare hukuku alanına giren konularda idari yargı,özel hukuk alanına giren konularda adli yargı görevliolacaktır. Bu durumda, idari yargının görev alanınagiren bir uyuşmazlığın çözümünde adliyargının görevlendirilmesi konusunda kanun koyucunun mutlak birtakdir yetkisinin bulunduğunu söylemek olanaklı değildir.Ancak, idari yargının denetimine bağlı olması gerekenidari bir uyuşmazlığın çözümü,haklı neden ve kamu yararının bulunması halinde kanunkoyucu tarafından adli yargıya bırakılabilir. İtirazkonusu kural, trafik kazasında zarar görenin asker kişi ya damemur olmasına, aracın askeri hizmete ilişkin olmasına veyaolayın hemzemin geçitte meydana gelmesi durumlarına görefarklı yargı kollarında görülmekte olan 2918sayılı Kanun’dan kaynaklanan tüm sorumlulukdavalarının adli yargıda görüleceğiniöngörmektedir. İtiraz konusu düzenlemeningerekçesinde de ifade edildiği gibi, askeri idari yargı, idariyargı veya adli yargı kolları arasında uygulamada var olanyargı yolu belirsizliği giderilerek söz konusu davalarla ilgiliolarak yeknesak bir usul belirlenmektedir. Aynı tür davalarınaynı yargı yolunda çözümlenmesi sağlanarakdavaların görülmesi ve çözümlenmesininhızlandırıldığı, bu suretle kısa süredesonuç alınmasının olanaklıkılındığı ve bunun söz konusu davaların adliyargıda görüleceği yolunda getirilen düzenlemenin kamuyararına yönelik olduğu anlaşılmaktadır. Öteyandan, 2918 sayılı Kanun’da tanımlanan Karayoluşeridi üzerindeki araç trafiğinden kaynaklanansorumlulukların, özel hukuk alanına girdiği konusunda birtartışma bulunmamaktadır. İdare tarafından kamugücünden kaynaklanan bir yetkinin kullanılması sözkonusu olmadığı gibi, aynı karayolu üzerinde aynıseyir çizgisinde hareket eden, bu nedenle aynı tür risküreten araçlar arasında özel-kamu ayırımıyapılmasını gerektiren bir neden de yoktur. Açıklanannedenlerle, itiraz konusu kural Anayasa’nın 2.,125. ve 155.maddelerine aykırı değildir. İtirazın reddigerekir…” (Any. Mah.nin 26.12.2013 tarih ve E.2013/68, K.2013/165sayılı kararı; R.G. 27.3.2014, Sayı: 28954, s.136-147.) Anayasa’nın158 inci maddesinin son fıkrasında “ Diğer mahkemelerle,Anayasa Mahkemesi arasındaki görev uyuşmazlıklarında,Anayasa Mahkemesi’nin kararı esas alınır.” denilmektedir.Anayasa Mahkemesi’nin yukarıda gerekçesine yer verilenkararı, yasa koyucunun idari yargının görevine giren birkonuyu adli yargının görevine verebileceğine,dolayısiyle 2918 sayılı Kanunun 110 uncu maddesinin birincifıkrası ile öngörülen, bu Kanun’dan doğantüm sorumluluk davalarının adli yargıda görülmesidüzenlemesinin Anayasa’ya aykırıbulunmadığına dair olup, esas itibariyle görev konusundaverilmiş bir karardır ve Anayasa’nın 158 inci maddesiuyarınca, başta Mahkememiz olmak üzere diğer yargıorganları bakımından da uyulması zorunlu bir kararmesabesindedir. Budurumda, 2918 sayılı Yasanın 19.01.2011 tarihindeyürürlüğe giren 110. maddesi ile AnayasaMahkemesi’nin işaret edilen kararı gözetildiğinde,bahsi geçen Kanun maddesinin karayollarında, can ve malgüvenliği yönünden trafik düzeninin sağlanaraktrafik güvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacakönlemleri kapsadığı ve Kanunun, trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleri,bunların uygulanmasını ve denetlenmesini, ilgilikuruluşları ve bunların görev yetki ve sorumluluklarıile, çalışma usullerini kapsadığı,dolayısıyla oluşan trafik kazası nedeniyleaçılacak sorumluluk davalarının görüm ve çözümündeadli yargının görevli olduğu; meydana gelen zararıntazmini istemiyle açılan bu davanın da adli yargı yerindeçözümlenmesi gerektiği sonucunavarılmıştır. Açıklanannedenlerle, Ankara 15.İdare Mahkemesi’nin başvurusununkabulü ile, Ankara 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 02.07.2014 günE:2014/381 K:2014/353 sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir. SO N U Ç :Davanın çözümünde ADLİ YARGININ görevliolduğuna, bu nedenle Ankara 15.İdare Mahkemesi’nin BAŞVURUSUNUNKABULÜ ile, Ankara 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 02.07.2014 günE:2014/381 K:2014/353 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININKALDIRILMASINA, 02.02.2015 gününde üye Eyüp SabriBAYDAR’ın KARŞI OYU ve OYÇOKLUĞU İLEKESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Ertuğrul ARSLANOĞLU Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy