T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2015 / 12
KARAR NO : 2015 / 48
KARAR TR : 2.2.2015
ÖZET : 2918 sayılı Yasadan kaynaklanan sorumluluk davasının, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı : E. Sig. A.Ş.
Vekili : Av. T. T.
Davalılar : 1-Çorlu BelediyeBaşkanlığı
Vekili : Av.E. L. T.
2-Karayolları Genel Müdürlüğü
Vekili : Av.D.A. U.
O L AY : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 59 NE 064 plakasayılı aracın, 18512307 nolu ve 19/10/2011 - 19 10/2012 vadelikasko sigorta poliçesi ile müvekkili şirkete sigortalıolduğunu, 27/08/2012 tarihinde sürücü C. G.'in sevk veidaresindeki 59 PU 442 plaka sayılı aracın D-100 Karayolunutakiben Edirne istikametine seyri sırasında ÇerkezköyBağlantı yolu köprü üzerine geldiğinde, solşeritte bulunan ve yağıştan dolayı yol üzerindebirikmiş olan su birikintisine girerek, aracın direksiyonhakimiyetini kaybettiğini, sol tarafta bulunan bariyerlere vurduğunu,sonra 59 PU 442 plakalı aracı savurarak kendisinden tahmini 10 dakikaönce kaza yaparak yolun sağ tarafında bekleyen 59 NE 064plakalı aracın sol arka kısmına çarpıp dahasonra demir bariyerlere çarparak durması neticesinde maddihasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza tespittutanağında da belirtildiği üzere, kazanın,sağanak yağıştan dolayı köprüüzerindeki su tahliye mazgallarının yetersiz alması ve bunedenle de su birikintisinin meydana gelmesinden dolayıkaynaklandığını, 2918 sayılı KarayollarıTrafik Kanunun 13. maddesinde "Karayolunun yapım ve bakımıile görevli ve sorumlu bütün kuruluşlar karayoluyapısını, trafik güvenliğini sağlayacak durumdabulundurmakla yükümlüdür" şeklinde olduğunu,köprü üzerinde bulunan mazgalların bakım ve onarımınıyapmak, mazgalların yeterliliğini sağlamanın, davalıidarelerin görevi olduğunu, davalı idarelerin, köprüüzerinde bulunan mazgalların bakım ve onarımınıyapmamalarından ve mazgalların yetersiz olmasından dolayıkusurlarının bulunduğunu, karayolunun, bakım veonarımı ile görevli ve sorumlu olan davalı idarelerin,karayolu yapısını trafik güvenliğini sağlayacakdurumda bulundurmamalarından dolayı, zararı tazminyükümlülüklerinin olduğunu, kaza sonrasımüvekkili şirketin, sigortalı 59 NE 064 plakalı araçiçin eksper raporuna istinaden 11/10/2012 tarihindesigortalısına 15.670.00 TL ödediğini, müvekkilişirketin, sigortalısının zararını ödeyerekTürk Ticaret Kanunun 1472. maddesi uyarınca,sigortalısının haklarına halef olduğunu belirterek,15.670,00 TL nin 11/10/2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ileberaber davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilinekarar verilmesi istemiyle adli yargı yerinde davaaçmıştır.
ÇORLU1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ: 1.10.2013 gün ve E:2013/308, K:2013/484sayı ile, davacı yanın rücuen tahsilini istediğitazminatı gerektiren haksız eylemin davalıların tüzelkişiliği yönünden kamu hizmetinin ifasına dairolduğu ve hizmet kusuru ile bağımlı bulunduğu, o haldeuyuşmazlığın tam yargı davasının konusunuoluşturacağı, 2577 Sayılı İdari YargılamaUsulü Hakkındaki Kanunu’nun 2. maddesi uyarınca hizmetkusurundan doğan zararlardan dolayı idareye karşı idariyargı yerinde tam yargı davası açılmasıgerekeceği, davacı yanın davasını rücuyadayalı haksız fiil kurallarına göre açmışolmasının bu olguyu değiştirmeyeceği, görevkurallarının kamu düzenine dair olduğu ve mahkemelerceistek olmasa bile kendiliğinden dikkate alınacağı, bu itibarla,davada mahkemelerinin değil idare mahkemelerinin görevli olduğugerekçesiyle, yargı yolu caiz bulunmadığından davaşartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine kararvermiş, bu karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.
Yargıtay 17. Hukuk Dairesi:31.3.2014 gün ve E:2014/5276, K:2014/4697 sayı ile, kararınonanmasına karar vermiş, bu karar kesinleşmiştir.
Davacı vekili bu kezaynı istem ile idari yargı yerinde davaaçmıştır.
TEKİRDAĞ İDARE MAHKEMESİ:29.8.2014 gün ve E:2014/936 sayı ile, dava konusuuyuşmazlığın 2918 sayılı Karayolları TrafikKanunu’nun uygulanmasına ilişkin bir tazminat davasıolduğu, anılan Kanunun 110. maddesi uyarınca davanıngörüm ve çözümünde adli yargı mercileriningörevli olduğu gerekçesiyle adli yargının görevalanına giren davanın 2577 sayılı Yasa’nın14/3-a ve 15/1-a maddeleri uyarınca görev yönünden reddigerektiğinden, 2247 sayılı UyuşmazlıkMahkemesi’nin Kuruluş ve İşleyişi HakkındaKanunun 19. maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesiiçin dosyanın Uyuşmazlık mahkemesine gönderilmesineve dosya incelemesinin bu konuda Uyuşmazlık Mahkemesince kararverilinceye kadar ertelenmesine karar vermiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE: Uyuşmazlık MahkemesiHukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Ali ÇOLAK, Bahri AYDOĞAN, Alaittin AliÖĞÜŞ, Ertuğrul ARSLANOĞLU, Ayhan AKARSU ve MehmetAKBULUT’un katılımlarıyla yapılan 2.2.2015günlü toplantısında;
l-İLK İNCELEME: Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; İdare Mahkemesince, 2247sayılı Yasa’nın 19. maddesine göre başvurudabulunulmuş olduğu, idari yargı dosyasının Mahkemece,ekinde adli yargı dosyası ile birlikte UyuşmazlıkMahkemesi’ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesineoybirliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Gülşen AKAR PEHLİVAN’ın,davanın çözümünde adli yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan;ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Uğurtan ALTUN ile Danıştay SavcısıYakup BAL’ın davada adli yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, sigortalı aracın uğradığı hasarıödeyen sigorta şirketinin, zararın idarece giderilmesiisteminden ibaret bulunan bir rücuen tazminat davasıdır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 1. maddesinde,Kanunun amacının karayollarında can ve mal güvenliğiyönünden trafik düzenini sağlayacak ve trafik güvenliğiniilgilendiren tüm konularda alınacak önlemleri belirlemekolduğu; “Kapsam” başlıklı 2. maddesinde, buKanunun trafikle ilgili kuralları, şartları, hak veyükümlülükleri bunların uygulamasını vedenetlenmesini ilgili kuruluşları ve bunların görev, yetkive sorumluluk, çalışma usulleri ile diğerhükümleri kapsadığı ve bu kanunun karayollarındauygulanacağı belirtilmiştir.
Öte yandan 2918 sayılı Yasanın 19.1.2011günlü Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğegiren 6099 sayılı Yasanın 14. maddesiyle değişik 110.maddesinde “İşleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamukuruluşları olan araçların sebebiyet verdiğizararlara ilişkin olanları dahil, bu Kanundan doğan sorumlulukdavaları, adli yargıda görülür. Zarar göreninkamu görevlisi olması, bu fıkra hükmününuygulanmasını önlemez. Hemzemin geçitte meydana gelentren-trafik kazalarında da bu Kanun hükümleri uygulanır.
Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğailişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veyasigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yermahkemelerinden birinde açılabileceği gibi kazanın vukubulduğu yer mahkemesinde de açılabilir”; Geçici21. maddesinde de “Bu Kanunun 110 uncu maddesinin birincifıkrasının göreve ilişkin hükmü,yürürlüğe girdiği tarihten önce idariyargıda ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde açılmışbulunan davalara uygulanmaz” denilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden,dava dosyasında mevcut bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;Şirkete sigortalı vasıtanın geçirdiği trafikkazası neticesinde hasarlandığı, bahis konusu olayneticesinde vasıtada maddi hasarın meydana geldiği; tespitedilen hasar bedelinin sigortalı vasıta sahibine ödendiği,olayın meydana gelişinde davalı idarelerin yol kusurunun tespitedildiği, meydana gelen hasar nedeniyle sigortalısına tazminatödeyen şirketin kusur nispetine göre avans faiziyle birliktedavalılardan tahsili istemiyle davanın açılmışolduğu anlaşılmaktadır.
2918 sayılı Kanunun 110 uncu maddesinin birincifıkrasının iptali istemiyle Bursa 3.Asliye Hukuk Mahkemesi veBatman 2.Asliye Hukuk Mahkemesince yapılan itiraz başvurularıüzerine konuyu inceleyen Anayasa Mahkemesi, şu gerekçesi ileanılan kuralı Anayasaya aykırı görmemiş ve iptalistemini oy birliğiyle reddetmiştir: “… AnayasaMahkemesi’nin daha önceki kimi kararlarında dabelirtildiği üzere, tarihsel gelişime paralel olarakAnayasa’da adli ve idari yargı ayırımınagidilmemiş ve idari uyuşmazlıklarınçözümünde idare ve vergi mahkemeleriyleDanıştay yetkili kılınmıştır. Bu nedenle,genel olarak idare hukuku alanına giren konularda idari yargı,özel hukuk alanına giren konularda adli yargı görevliolacaktır. Bu durumda, idari yargının görev alanınagiren bir uyuşmazlığın çözümünde adliyargının görevlendirilmesi konusunda kanun koyucunun mutlak birtakdir yetkisinin bulunduğunu söylemek olanaklı değildir.Ancak, idari yargının denetimine bağlı olması gerekenidari bir uyuşmazlığın çözümü,haklı neden ve kamu yararının bulunması halinde kanunkoyucu tarafından adli yargıya bırakılabilir. İtirazkonusu kural, trafik kazasında zarar görenin asker kişi ya damemur olmasına, aracın askeri hizmete ilişkin olmasına veyaolayın hemzemin geçitte meydana gelmesi durumlarına görefarklı yargı kollarında görülmekte olan 2918sayılı Kanun’dan kaynaklanan tüm sorumlulukdavalarının adli yargıda görüleceğiniöngörmektedir. İtiraz konusu düzenlemeningerekçesinde de ifade edildiği gibi, askeri idari yargı, idariyargı veya adli yargı kolları arasında uygulamada var olanyargı yolu belirsizliği giderilerek söz konusu davalarla ilgiliolarak yeknesak bir usul belirlenmektedir. Aynı tür davalarınaynı yargı yolunda çözümlenmesi sağlanarakdavaların görülmesi ve çözümlenmesininhızlandırıldığı, bu suretle kısa süredesonuç alınmasının olanaklıkılındığı ve bunun söz konusu davaların adliyargıda görüleceği yolunda getirilen düzenlemenin kamuyararına yönelik olduğu anlaşılmaktadır. Öteyandan, 2918 sayılı Kanun’da tanımlanan Karayoluşeridi üzerindeki araç trafiğinden kaynaklanansorumlulukların, özel hukuk alanına girdiği konusunda birtartışma bulunmamaktadır. İdare tarafından kamugücünden kaynaklanan bir yetkinin kullanılması sözkonusu olmadığı gibi, aynı karayolu üzerinde aynıseyir çizgisinde hareket eden, bu nedenle aynı tür risküreten araçlar arasında özel-kamu ayırımıyapılmasını gerektiren bir neden de yoktur. Açıklanannedenlerle, itiraz konusu kural Anayasa’nın 2.,125. ve 155.maddelerine aykırı değildir. İtirazın reddigerekir…” (Any. Mah.nin 26.12.2013 tarih ve E.2013/68, K.2013/165sayılı kararı; R.G. 27.3.2014, Sayı: 28954, s.136-147.)
Anayasa’nın 158 inci maddesinin son fıkrasında“ Diğer mahkemelerle, Anayasa Mahkemesi arasındaki görevuyuşmazlıklarında, Anayasa Mahkemesi’nin kararı esasalınır.” denilmektedir. Anayasa Mahkemesi’ninyukarıda gerekçesine yer verilen kararı, yasa koyucunun idariyargının görevine giren bir konuyu adli yargınıngörevine verebileceğine, dolayısıyla 2918 sayılıKanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrası ileöngörülen, bu Kanun’dan doğan tüm sorumlulukdavalarının adli yargıda görülmesi düzenlemesininAnayasa’ya aykırı bulunmadığına dair olup, esasitibariyle görev konusunda verilmiş bir karardır veAnayasa’nın 158 inci maddesi uyarınca, başta Mahkememizolmak üzere diğer yargı organları bakımından dauyulması zorunlu bir karar mesabesindedir.
Bu durumda, 2918 sayılı Yasanın 19.1.2011 tarihindeyürürlüğe giren 110. maddesi ile AnayasaMahkemesi’nin işaret edilen kararı gözetildiğinde, bahsigeçen Kanun maddesinin karayollarında, can ve malgüvenliği yönünden trafik düzeninin sağlanaraktrafik güvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacakönlemleri kapsadığı ve Kanunun, trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleri,bunların uygulanmasını ve denetlenmesini, ilgilikuruluşları ve bunların görev yetki ve sorumluluklarıile, çalışma usullerini kapsadığı,dolayısıyla oluşan trafik kazası nedeniyleaçılacak sorumluluk davalarının görüm veçözümünde adli yargının görevliolduğu; meydana gelen zararın tazmini istemiyle açılan budavanın da adli yargı yerinde çözümlenmesigerektiği sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle davanın görüm veçözümünde adli yargının görevliolduğu dolayısıyla, Tekirdağ İdare Mahkemesinin başvurusununkabulü ile, Çorlu 1. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir.
S O N U Ç : Davanın görümve çözümünde ADLİ YARGININ görevliolduğuna, bu nedenle Tekirdağ İdare MahkemesininBAŞVURUSUNUN KABULÜ ile, Çorlu 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin1.10.2013 gün ve E:2013/308, K:2013/484 sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 2.2.2015 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAKkarar verildi.
Başkan
Serdar
ÖZGÜLDÜR
Üye
Ali
ÇOLAK
Üye
Ertuğrul ARSLANOĞLU
Üye
Bahri
AYDOĞAN
Üye
Ayhan
AKARSU
Üye
Alaittin Ali
ÖĞÜŞ
Üye
Mehmet
AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy