T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2015 / 71
KARAR NO : 2015 / 38
KARAR TR : 26.1.2015
ÖZET :Davacının 2981 sayılı Yasa kapsamında tapu tahsis belgesi bulunduğu ve bu belgenin tanıdığı hak sahipliği nedeniyle davalı belediye adına kayıtlı taşınmazın davacı adına tescili istemiyle açılan davanın İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R
Davacı : H. Ö. Vekili : Av. H. Y. Davalılar :1- Başbakanlık Toplu Konut İdaresi Başkanlığı(TOKİ) Vekili :Av. H. B. 2- Maliye Bakanlığı Vekili : Av. H. Ö. O L A Y : Davacı vekilidava dilekçesinde; “Dava konusu taşınmaz İstanbulİli Ataşehir ilçesi Örnek Mah. 1511 ada 24 parselde (eski82/1 pafta, 1511 ada 1 parsel) kayıtlı olup, davalı TOKİadına kayıtlıdır. Taşınmaz 24.02.1984 tarih ve2981 sayılı kanuna göre üzerinde müvekkile ait binaolduğu halde 18.04.1985 tarihli tapu tahsis belgesi ile müvekkileözgülenmiştir. Müvekkil tapu tahsis belgesinde üzerinedüşen tüm hukuki ve mali mükellefiyetleri yerinegetirmesine rağmen ıslah imar planlarının daha geçyapılması ve idari sorunlar sebebiyle şimdiye kadar tapusunualamamıştır. Davacının yan komşularıaynı statüde olduğu halde tapularınıalmışlardır. Müvekkil3290 sayılı kanuna göre idareye 27.09.1984 tarihinde tarihlimüracaat formu ile başvuruda bulunmuştur. Müvekkil istenentüm edimleri yerine getirmiştir. Nitekim "27.09.1984 tarihli209050 sayılı makbuzla Doğancılar Emlak Vergi Dairesinevergilerin yattığı, 27.09.1984 tarih ve 65 sayı ilebaşvuru dilekçesi formunun kabul edildiği, 27.09.1984 tarih ve950676 sayı ile 2.000,00 TL'lik makbuzun Ziraat Bankasınaödendiği, 18.04.1985 tarih ve 2816 sayılı Tapu TahsisBelgesinde tek tek gösterilmiştir. Müvekkil istenen tümresmi işlemleri yerine getirdiği gibi tüm ödemeleri deeksiksiz yapmıştır. Taputahsis belgesine ve müvekkil başvurusuna istinaden Maliye veGümrük Bakanlığı (Hazine) İstanbulDefterdarlığı Milli EmlakMüdürlüğü'nün 18.03.1987 tarih ve 6942 ile23.10.1987 tarih ve 33216 sayılı yazılarında dava konusutaşınmazın nitelikleri belirtilerek taşınmaziçin takdir edilen toplam 201.600,00 TL' ninyatırılmasına karar verilmiştir. Müvekkil ekli18.03.1987 tarihli dekontla 16.800,00 TL, 07.10.1987 tarihli dekontla 16.800,00TL, 23.10.1987 tarihli dekontla 16.800,00 TL, 23.10.1987 tarihlidekontla 151.200,00 TL ki takdir edilen toplam 201.600.00 TL'yi de Emlak KrediBankası Çemberlitaş Şubesineyatırmıştır. Müvekkil idarece takdir edilen tümbedeli yatırmış olup hiçbir borcu bulunmamaktadır. Taşınmazönce 82 pafta 1511 ada, 1 parsel sayılı ve 4.690.00m2alanlı Maliye Hazinesine ait iken sonradan yapılan ıslah imaruygulaması sonucunda 1511 ada 24 nolu bağımsız parselhaline getirilmiştir. Başka bir ifade ile 07.08.1991 tarihindeBelediye tarafından yapılan imar uygulaması sonucundamüstakil parselleredönüştürülmüştür. Taşınmazöncesinde 2 nolu davalı maliye hazinesine ait arsa iken tüm hakve mükellefiyetleri ile birlikte Kamu Kurumlan arası bedelsiz devriile 1 nolu davalı adına tescil edilmiştir. Malumunuzolduğu ve Yüksek Mahkemenin ( T.C.YARGITAY 14. HUKUKDAİRESİ E.2004/2166 K.2004/3824 T. 10.5.2004, YARGITAY HUKUK GENELKURULU E. 1998/14-524 K. 1998/560 T. 1.7.1998 ) pek çok kararındabelirtildiği üzere tapu tahsis belgesinin tapuyadönüşebilmesi ve tahsis kapsamındaki yerin hak sahibiadına tescil edilebilmesi için aşağıdakişartlar gerekir. Hukukiyönden geçerliliğini koruyan bir tapu tahsis belgesibulunması(18.04.1985 tarihli tapu tahsis belgesi ektedir) Tahsisekonu yerde 3194 Sayılı Yasanın 18.maddesi uyarınca imarplan» veya 3290 Sayılı Yasa ile değişik 2981Sayılı Yasa uyarınca ıslah-imar planlarınınyapılmış olması, (07.08.1991 tarihinde Belediyetarafından imar uygulaması yapılmış vetaşınmaz bağımsız parsel halinedönüşmüştür) İlgilisine,tapu tahsis belgesi gereğince bir başka yerden tahsisyapılmamış olması, (müvekkile başkaca birtaşınmaz tahsis edilmemiştir) Tahsisekonu yerin kamu hizmetine ayrılmamış ve imar planınagöre konut alanında kalmış olması, (ektekiAtaşehir imar Müdürlüğü internetçıktısından da anlaşılacağıüzere taşınmaz konut alanında kalmakta olup kamu hizmetialanında da bulunmamaktadır) Tahsisekonu yer ile tescili istenilen taşınmazın aynı yer olupolmadığı ve taşınmazın niteliklerinin belirlenmesiamacıyla mahallinde uzman bilirkişiler aracılığıile keşif yapılması (Yapılacak keşifle tapu tahsisbelgesindeki taşınmazın dava konusu taşınmazlaaynı niteliklere haiz olduğu görülecektir) Tahsisekonu arsa bedelinin ödenmiş olması gerekir. (Taşınmazıntakdir edilen toplam 201.600,00 TL bedeli ekli makbuzlarla Emlak KrediBankası Çemberlitaş Şubesineyatırılmıştır.) Müvekkilyukarıdaki istenen şartların tamamını yerinegetirmiştir. Taşınmazda imar uygulaması dayapılmış olduğundan ve Hazine'ye ait taşınmazimar görerek müstakil imar parsellerine bölünmüşve tapuya da işlenmiş olduğundan davacıya şahsi hakdoğuran bu tapu tahsis belgesine dayanarak davalı adına olan tapukaydının iptali ile müvekkil adına tesciline kararverilmesini talep ediyoruz. Açıklanannedenlerle; Evvelemirde tensiple beraber Ataşehir ilçesi ÖrnekMah. İstanbul ili Ataşehir İlçesi Örnek Mah. 1511ada 24 parsel (eski 82/1 pafta, 1511 ada 1 parsel )kayıtlı taşınmazın3.şahıslara devir ve temlik edilmesinin önlenmesi içinüzerine teminatsız İHTİYATİ TEDBİR KARARIVERİLMESİNE, Davalıadına kayıtlı olan taşınmazın tapukaydının iptali ile müvekkil adına tesciline” kararverilmesi istemiyle adli yargı yerinde davaaçmıştır. DavalıBaşbakanlık Toplu Konut İdaresi Başkanlığı(TOKİ) vekilince süresi içerisinde verilen cevapdilekçesinde özetle, davada idari yargının görevliolduğu ileri sürülerek görev itirazındabulunulmuştur. İstanbulAnadolu 28. Asliye Hukuk Mahkemesi; 02.09.2014 gün ve E:2013/280sayılı kararı ile, davalı Başbakanlık Toplu Konutİdaresi Başkanlığı (TOKİ) vekilinin görevitirazının reddine karar vermiştir. DavalıTOKİ vekilince süresi içinde verilen dilekçe ile,olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılması istemiyle başvuruda bulunulmasıüzerine dilekçe, dava dosyasının onaylıörneği ile birlikte DanıştayBaşsavcılığı’na gönderilmiştir. DanıştayBaşsavcısı; “2981 sayılı İmar ve GecekonduMevzuatına Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazıİşlemler ve 6785 sayılı İmar Kanununun Bir MaddesininDeğiştirilmesi Hakkında Kanunun tespit ve değerlendirmeişlemleri başlıklı 8. maddesinde tespit kapsamına,temel inşaatı tamamlanmış veya sömel betonlarıdökülmüş olmak kaydı ile hazine, belediye, ilözel idarelerine ait veya Vakıflar GenelMüdürlüğünün idare etmekte olduğu arsa veyaarazilerdeki inşaatına Kanunun 14.maddesinin (f)fıkrasındaki tarihlerden önce başlanmış mesken,kısmen işyeri ve konut olarak kullanılan veya evvelce konutolarak kullanılıp sonra işyerine çevrilen gecekondularile imar mevzuatına, ruhsat ve eklerine aykırı tümyapıların dahil olduğu hükmebağlanmıştır. Aynı Yasanın 10. maddesinde, buKanun hükümlerine göre, hazine, belediye, il özel idaresineait veya Vakıflar Genel Müdürlüğünün idareettiği arsa veya araziler üzerinde, gecekondu sahiplerinceyapılmış yapıların, 12. madde hükümlerinegöre tespit ettirildikten sonra, kayıt maliki kamu kuruluşuncabu yerin hak sahibine tahsis edileceği ve bu tahsisinyapıldığının tapu sicilinin beyanlar hanesindegösterilerek ilgilisine "Tapu Tahsis Belgesi" verileceği;tapu tahsis belgesinin, ıslah imar planı veya kadastro planlarıyapıldıktan sonra hak sahiplerine verilecek tapuya esas teşkiledeceği, hak sahibi olmadığı halde tapu verilenkişilerin tapularının resen iptal edileceği; aynıYasanın 13. Maddesinin 1. fıkrası (b) bendinde; hazine,belediye, il özel idarelerine ait veya Vakıflar GenelMüdürlüğünün idaresinde olan veya bu Kanunuyarınca mülkiyetlerine geçen arsa veya araziler üzerindeıslah imar planları ile meydana getirilen imar parselleriiçinde hak sahiplerine, yapılarının işgalettiği arazi de dikkate alınarak ıslah imar planındagetirilen ölçülere uygun şekilde arsa veya hisse tahsisedileceği; gecekondusu muhafaza edilemeyen hak sahiplerine aynıbölgede veya diğer gecekondu ıslah veya önlemebölgesinden başka bir arsa veya hisse verileceği; aynımaddenin 2. fıkrasında da, bulundukları yerde korunamayangecekondu sahiplerinden hak sahibi sıfatı taşıyanlara, birgecekondu önleme veya ıslah bölgesinde veya yakınbölgelerde yapılmış ıslah imar planıiçinde meydana gelen boş imar parsellerinin müstakil, hisseliveya kat mülkiyeti esasına göre verileceği hükmebağlanmış; 14. maddesinde ise bu kanun hükümlerindenyararlanamayacak olan yapılar ayrıntılı olarakdüzenlenmiştir. Anılanyasa hükümlerine göre, idarenin, hak sahibi olduğu saptanankişilere tapu vermek, şartları taşımayanlarıntapularını resen iptal etmek konusundaki yetkisi idari niteliktaşıyan uygulama işlemlerinin doğrudan bir sonucuolarak kullanılmakta ve bu yolla kurulan mülkiyet de Medeni Kanunhükümleri dışında idari bir işlemin icrasıniteliğini taşımaktadır. Olaydahazineye ait olup sonradan davalı idarelerden Toplu Konut İdaresiBaşkanlığına bedelsiz devredilen taşınmazüzerinde davacı tarafından yapılan gecekondu için2981 sayılı Yasadan yararlanmak amacıyla yapılanbaşvurunun kabul edilerek tapu tahsis belgesi verildiği, gecekondununbulunduğu arsanın bedelinin ödendiği, daha sonra 2981sayılı Yasa uyarınca ıslah imar planı uygulamaçalışmalarının da yapıldığı,yasal şartların yerine getirilmesine karşın gecekondunedeniyle tapu verilmemesi üzerine taşınmazın davalıTOKİ adına olan tapu kaydının iptal edilerek davacıadına tescili istemiyle bakılan davanınaçıldığı anlaşılmıştır. Budurumda, davacının dava açmaktaki asıl amacı,taşınmazın Medeni Kanun hükümleri uyarıncaadına tescilini sağlamak değil, 2981 sayılı Yasa'daöngörülen hak sahipliği hükümleri uyarıncatapu tahsis belgesine dayalı olarak taşınmazın tesciliningerçekleştirilmesi olduğundan, davacının talebinin2981 sayılı Yasada öngörülen hak sahipliğiesaslarına uygun olup olmadığının belirlenmesindenkaynaklanan uyuşmazlığın çözümündeİdari Yargı yerleri görevli bulunmaktadır.”şeklindeki gerekçesi ile 2247 sayılı UyuşmazlıkMahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun'un10'uncu maddesi uyarınca olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılmasına ve dosyanın UyuşmazlıkMahkemesi'ne gönderilmesine karar vermiştir. İNCELEMEVE GEREKÇE : UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane Topuz, MehmetAli DURAN, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 26.1.2015 günlütoplantısında: l-İLKİNCELEME:Dosya üzerinde 2247sayılı Yasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılanincelemeye göre, davalı Başbakanlık Toplu Konutİdaresi Başkanlığı (TOKİ) vekilinin anılan Yasanın 10. maddesinde öngörülenyönteme uygun olarak yaptığı görevitirazının reddedilmesi ve dahi 12. maddede belirtilen süreiçinde başvuruda bulunması üzerine, DanıştayBaşsavcısı’nca davalı TOKİ bakımından 10. maddede öngörülenbiçimde olumlu görev uyuşmazlığıçıkarıldığı anlaşıldığındanve usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığından görev uyuşmazlığınınesasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi. II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim İsmail SARI’nın,davanın çözümünde idari yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan;ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Uğurtan ALTUN ile Danıştay SavcısıYakup BAL’ın davada idari yargının görevliolduğu yolundaki sözlü açıklamaları dadinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ: Dava,18.04.1985 tarih 1758 yevmiye nolu tapu tahsis belgesine dayanılarak 1511ada, 24 parselin (eski 82/1 pafta, 1551 ada, 1 parsel) tapu kaydınıniptali ile davacı adına tescili istemiyle açılmıştır. Uyuşmazlığakonu işlemin tesis edildiği ve davanınaçıldığı tarih itibariyle yürürlüktebulunan 2981 sayılı İmar ve Gecekondu MevzuatınaAykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785sayılı İmar Kanununun Bir Maddesinin DeğiştirilmesiHakkında Kanun,imar ve gecekondu mevzuatına aykırı olarakinşa edilmiş ve inşa halindeki bütün yapılarhakkında uygulanacak işlemleri düzenlemek ve bu işlemleredair müracaat, tespit, değerlendirme, uygulama ve duyuruesaslarını ve ilgili diğer hususları belirlemekamacını taşımakta olup, valilik veya belediyelerce yetki vesorumluluk alanlarında ıslah imar düzenlemeleri yapılmaksuretiyle, yeniden gecekondu yapılmasının önlenmesiiçin temin edilecek arsaların ve muhafazası mümküngörülen gecekonduların Yasa’da öngörülenusul ve esaslara göre hak sahipliği belirlenen kişilereverilmesine olanak sağlamıştır. Nitekim,anılan Yasa’nın “Tapu Verme”başlıklı 3290 sayılı Yasa ile değişik 10.maddesinin (a) bendi, “Bu Kanun hükümlerine göre hazine,belediye, il özel idaresine ait veya Vakıflar GenelMüdürlüğünün idare ettiği arsa veya arazilerüzerinde, gecekondu sahiplerince yapılmış yapılar, 12nci madde hükümlerine göre tespit ettirildikten sonra,kayıt maliki kamu kuruluşunca bu yer hak sahibine tahsis edilir ve butahsisin yapıldığı tapu sicilinin beyanlar hanesindegösterilerek ilgilisine “Tapu Tahsis Belgesi” verilir. Taputahsis belgesi, ıslah imar planı veya kadastro planlarıyapıldıktan sonra hak sahiplerine verilecek tapuya esas teşkileder. (Ek:18/5/1987-3366/4 md.) Ancak ıslah imar planı veya kadastro planlarıile belirlenen alanlarda tapu tahsis belgesi yerine hak sahiplerinedoğrudan tapuları verilebilir” denilmektedir. Bunagöre, Yasa’da öngörülen usul ve koşullarauygunluğu saptananlara hak sahipliği ölçütünedayalı olarak arsa veya hisse tahsis edilmekte ve gereklidüzenlemeler tamamlandıktan sonra da, yapılmış olantahsis esas alınarak idarece hak sahiplerine tapu verilmektedir. 2981 sayılı Yasa hükümlerine göre, idarenin hak sahiplerine "tapu vermek" ya da 10. maddesinin bbendinde belirtildiği gibi hak sahibi olmadıklarıanlaşılanlara verilmiş olan "tapuları resen iptaletmek" şeklindeki bu yetkilerini idari nitelik taşıyanuygulama işlemlerinin doğrudan bir sonucu olarak kullanması veayrıca bu şekilde kurulan mülkiyet, Medeni Kanunhükümleri dışında ve özel bir kanunhükmü gereğince idari tescile dayandığı gibitapuya yapılan tescilin de, bu idari işlemin icrasıniteliğinde olması karşısında,uyuşmazlığın sözü edilen uygulamaişlemlerinin dayanağı olan yasal düzenlemeçerçevesinde çözümlenmesi gerekeceğiaçıktır. Davacı vekili dava dilekçesinde, 2981 sayılıyasanın aradığı tüm koşullarınoluştuğunu, buna karşın tapu verilmesi gerektiği haldeverilmediğini belirterek, davacıya tahsis edilen yerin tapusununverilmesi için söz konusu yerin davacı adına tesciliistemiyle söz konusu davayı açtığınıbelirtmiştir. Bu duruma göre, davacının taşınmazüzerindeki iddiası, gayrimenkul mülkiyetinin iktisapyollarına ilişkin Medeni Kanun hükümlerine değil, 2981 sayılı Yasa’daöngörülen hak sahipliği esasına dayandığı,hak sahipliğinin tespiti ve geri alınmasının idari usul veesaslar çerçevesinde belirlendiği göz önünealındığında, uyuşmazlığa konuişlemin tesis edildiği ve davanınaçıldığı tarih itibariyle yürürlüktebulunan 2981 sayılı Yasa’yadayanılarak açılan tapu iptali vetescil davasının görüm ve çözümüidari yargı yerinin görevine girmektedir. Açıklanannedenlerle, Danıştay Başsavcısı’nca yapılanbaşvurunun kabulü ile, davalı TOKİvekilinin görev itirazının reddineilişkin İstanbul Anadolu 28. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilenkararın kaldırılması gerekmiştir. SO N U Ç : Davanınçözümünde İDARİ YARGININ görevliolduğuna, bu nedenle DanıştayBaşsavcısı’nca yapılan BAŞVURUNUN KABULÜile, davalı TOKİ vekilinin GÖREV İTİRAZININREDDİNE İLİŞKİN İstanbul Anadolu 28.Asliye HukukMahkemesinin 02.09.2014 gün ve E:2013/280 sayılı KARARININKALDIRILMASINA, 26.1.2015 gününde OY BİRLİĞİİLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Mehmet Ali DURAN Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Nurdane TOPUZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy