T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 1035
KARAR NO : 2015 / 2
KARAR TR : 26.1.2015
ÖZET : Kentsel Yenileme ve Gecekondu Dönüşüm Projesi kapsamında davalı idare ile imzalanan arsa ve tesis karşılığı konut sözleşmesi gereğince davalı idareye devredilen, davacının paydaşı olduğu taşınmaz üzerinde yer alan yapının bedeli yerine enkaz bedeli ödenmesi nedeniyle, yapı bedeline esas olmak üzere açılan tazminat davasının, İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :Ş. Y.
Vekili :Av. M.D.
Davalı :Mamak Belediye Başkanlığı
Vekili :Av. Y.O. T.
O L A Y :Davacı vekili dava dilekçesinde; Anayurt-Gülseren Mahallelerikentsel dönüşüm yenileme gecekondu ve gelişim projealanı içerisinde yer alan arsa sahipleri uygulamaesaslarının, Mamak Belediye Başkanlığı’ncabelirlendiğini; bu esaslar doğrultusunda müvekkilinin malikibulunduğu Mamak ilçesi, Anayurt Mahallesi 37627 Ada, 7 parseldebulunan 358,17 m2 yüzölçümlü arsasınıdaire karşılığı Mamak Belediyesine devretmeyi kabul ettiğini;bunun üzerine davalı ile müvekkili arasında Arsa ve TesisKarşılığı Konut Sözleşmesi imzalandığını;arsanın mülkiyetinin davalıya devredildiğini; 358,17m2 arsa üzerinde müvekkilinin ev ve müştemilatındanoluşan tesisleri bulunduğunu; sözleşmeye göre tesisin,müvekkili tarafından elektrik, su, doğalgaz ilişiklerikesildikten sonra boş olarak davalıya teslim edilmişolduğunu; yukarıda belirtilen uygulama esaslarıdoğrultusunda, Mamak Belediye Başkanlığı Emlakİstimlak Daire Başkanlığı Kıymet TakdirKomisyonunun 360 Analiz no’lu raporuyla 7.573,50 TL yapı bedelitespit edildiğini; müvekkiliyle akdedilen Arsa Ve TesisSözleşmesi’nin 2. maddesinde yer alan Hak Sahibi Ş.Y.’inAlacakları başlıklı bölümünün 2.paragrafında ise özetle; sözleşme gereği 1 adetbrüt 127 m2’lik, 1 adet brüt 115 m2’lik daire verilmesinoktasında müvekkiliyle anlaşıldığını; buna göre müvekkilinin toplam arsayüzölçümü 358,17 m2 olduğundan bu payının375 m2’ye tamamlattırıldığını ve eksik olan16,833. m2 X 450 = 7.573,50 TL müvekkiline borççıkarıldığını; yukarıda tespit edilen7.573,50 TL ise, davalı tarafça yine aynı sözleşmedebelirtildiği üzere, 360 sayılı ANALİZ RAPORUYANLIŞ OLARAK DEĞERLENDİRİLEREK ve GERÇEK BEDEL MÜVEKKİLDENGİZLENEREK tespit edilen 3.588,17 TL’den düşüldüğünüve müvekkilinin 3.985,33 TL borçlandırılmışolduğunu; Kıymet Takdir Komisyonunca Belirlenen gerçekbedelin müvekkilden gizlendiğini; müvekkilinin bedel konusundahataya düşürüldüğünü, müvekkilindengizlenen, daha sonra haricen öğrenilen Kıymet Takdir Komisyonuraporu ile belirlenen bina, müştemilat ve ağaç bedelleridavalı tarafça ödenmediğinden işbu davayıaçmanın zaruri hale geldiğini ifade ederek; müvekkileödenmeyen tesis, müştemilat ve ağaç bedellerininfazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıylaşimdilik 15.000 TL’sinin faiziyle beraber davalıdan tazminedilmesi istemiyle adli yargı yerinde dava açmıştır.
Davalı vekili süresiiçerisinde sunduğu cevap dilekçesinde görevitirazında bulunmuştur.
ANKARA15.ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ:10.6.2014 gün ve E:2013/457 sayıile, davanın alacak davası olarakaçıldığı, davalı tarafın cevapdilekçesinde sözleşme gereği alacak davasıaçılmasının mümkünolmadığını bildirerek kamulaştırma işlemininhukuka aykırı olduğunun düşünülmesi halindeidari yargının görevli olacağını bildirdiği,davanın kamulaştırma işlemine yönelik davaolmadığı, taraflar arasında yapılan sözleşmehükümleri gereğince alacak davası olarakgörüldüğünün anlaşıldığıgerekçesiyle; yargı yolu itirazının reddine kararvermiştir.
Davalı vekilinin, idariyargı yararına olumlu görev uyuşmazlığıçıkartılması yolunda süresi içinde verdiğidilekçesi üzerine, dava dosyasının onaylı birörneği Danıştay Başsavcılığı'nagönderilmiştir.
DANIŞTAYBAŞSAVCISI: “(…)5393 sayılı BelediyeKanunu'nun "Kentsel dönüşüm ve gelişimalanı" başlıklı 73. maddesinde;Büyükşehir belediye ve mücavir alansınırları içinde kentsel dönüşüm vegelişim projesi alanı ilan etmeye büyükşehirbelediyelerinin yetkili olduğu, Büyükşehir belediyemeclisince uygun görülmesi halinde ilçe belediyelerinin kendisınırları içinde kentsel dönüşüm vegelişim projelerini uygulayabileceği, Büyükşehir belediyeleritarafından yapılacak kentsel dönüşüm vegelişim projelerine ilişkin her ölçekteki imarplanı, parselasyon planı, bina inşaat ruhsatı, yapıkullanma izni ve benzeri tüm imar işlemleri ve 3/5/1985 tarihli ve3194 sayılı İmar Kanununda belediyelere verilen yetkilerikullanmaya büyükşehir belediyelerinin yetkili olduğu,kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanlarındabulunan yapıların boşaltılması, yıkımıve kamulaştırılmasında anlaşma yolunun esasolduğu, kentsel dönüşüm ve gelişim projealanlarındaki gayrimenkul sahipleri ve 24/2/1984 tarihli ve 2981sayılı İmar ve Gecekondu Mevzuatına AykırıYapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785 Sayılıİmar Kanununun Bir Maddesinin Değiştirilmesi HakkındaKanuna istinaden, hak sahibi olmuş kimselerle anlaşmalarıhalinde kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanındahaklarının verileceği, 2981 sayılı Kanun kapsamınagirmeyen gecekondu sahiplerine enkaz ve ağaç bedellerininverileceği veya belediye imkanları ölçüsündekentsel dönüşüm ve gelişim proje alanıdışında arsa veya konut satışıyapılabileceği, bu kapsamda bulunanlara Toplu Konut İdaresiBaşkanlığı ile işbirliği yapılmak suretiylekonut satışı da yapılabileceği, enkaz veağaç bedellerinin arsa veya konut bedellerinden mahsupedileceği, Belediyenin, kentsel dönüşüm ve gelişimprojelerini gerçekleştirmek amacıyla; imar uygulamasıyapmaya, imar uygulaması yapılan alanlardakitaşınmazların değerlerini tespit etmeye ve bu değerüzerinden hak sahiplerine dağıtım yapmaya veya hasılatpaylaşımını esas alan uygulamalar yapmaya yetkili olduğu;bu Kanunun konusu ile ilgili hususlarda Başbakanlık Toplu Konutİdaresine 2985 sayılı Kanun ve diğer kanunlarla verilenyetkilerin saklı olduğu hükümleri yeralmıştır.
2985sayılı Toplu Konut Kanunu'nun "İskan SahalarınınTespiti, Kamulaştırma Ve Kadastro" başlıklı 4.maddesinde; "Başkanlık, gecekondu dönüşümprojesi uygulayacağı alanlarda veya mülkiyeti kendisine ait arsave arazilerde veya valiliklerce toplu konut iskan sahası olarak belirlenenalanlarda çevre ve imar bütünlüğünübozmayacak şekilde her tür ve ölçekteki planlar ile imarplanlarını yapmaya, yaptırmaya ve tadil etmeye yetkilidir. Buplanlar; büyükşehir belediye sınırlarıiçerisinde kalan alanlar için büyükşehir belediyemeclisi tarafından, il ve ilçe belediye sınırlarıile mücavir alanları içerisinde kalan alanlar içinilgili belediye meclisleri tarafından, beldelerde ve diğer yerlerdeilgili valilik tarafından, planların belediyelere veya valiliğeintikal ettiği tarihten itibaren üç ay içerisinde aynenveya değiştirilerek onaylanır. Belediyeler ve valiliktarafından üç ay içerisinde onaylanmayan planlarBaşkanlık tarafından re'sen onaylanır. Belediyeler, valilikveya Başkanlık tarafından onaylanan bu planlar; askı, ilanve itiraza dair kararlar da dahil olmak üzere 3194 sayılıİmar Kanunu hükümlerine göre belediyeler ve ilgili kamukurumlan tarafından yapılacak tüm işlemlerBaşkanlık tarafından re'sen yapılmak suretiyleyürürlüğe konur.
Başkanlıkkanundaki görevleri çerçevesinde gerçek ve tüzelkişilere ait arazi ve arsaları ve bunların içerisindeveya üzerinde bulunan her türlü eklenti ve yapıları kamulaştırmayayetkilidir. Başkanlık tarafından yapılacakkamulaştırmalar, 4.11.1983 tarihli ve 2942 sayılıKamulaştırma Kanununun 3 üncü maddesinin ikincifıkrasındaki iskân projelerinin gerçekleştirilmesiamaçlı kamulaştırma sayılır."hükmüne yer verilmiştir.
Uygulama veöğreti'de, kamu idarelerinin, kamu hizmetininyürütümü sırasında, kamu gücükullanarak tek yanlı irade açıklamalarıylayapmış oldukları işlemler idari işlem olaraktanımlanmaktadır.
Butanıma göre, idarelerin 3194 sayılı İmar Kanununun8'inci maddesi uyarınca tek yanlı irade açıklamalarıile tesis ettikleri, genel ve düzenleyici imar planları, kentseldönüşüm ve gelişim projeleri, bu projeleruyarınca tesis edilen imar uygulamaları, konut tahsisi vesatışı, kamulaştırma, arsa payı tahsisi gibibireysel işlemler, "idari işlem" niteliğitaşımaktadır.
Dosyanınincelenmesinden; davacının paydaşı olduğutaşınmazın bulunduğu yerde davalılardan MamakBelediyesi ile Başbakanlık Toplu Konut İdaresiBaşkanlığı arasında 2985 sayılı Toplu KonutKanunu, 775 sayılı Gecekondu Kanunu, 5393 sayılı BelediyeKanunu, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu, 3194sayılı İmar Kanunu hükümleriçerçevesinde "Anayurt- Gülseren Kentsel Yenileme veGecekondu Dönüşüm Projesi"ne ilişkin olarakhazırlanan 25.11.2011 tarihli protokolün imzalandığı,Mamak Belediye Meclisinin 05.11.2011 günlü, 664 sayılıkararıyla Uygulama Yönetmeliğininhazırlandığı, protokol gereği anılanbölgenin Başbakanlık Toplu Konut İdaresiBaşkanlığınca 775 sayılı Kanun uyarıncaGecekondu Önleme Bölgesi olarak ilan edildiği, bölgedekamulaştırma yapılabilmesi amacıyla Mamak BelediyeEncümeni kararı ile kamu yararı kararı alınarakkaymakamlıkça onaylandığı, 03.08.2012 tarihli ResmiGazete'de yayımlanan Bakanlar Kurulu kararıyla proje alanındakalan taşınmazların Toplu Konut İdaresiBaşkanlığı tarafından acelekamulaştırılmasına karar verildiği, anılandüzenlemeler uyarınca davacı ile arsa ve tesiskarşılığı konut sözleşmesininimzalandığı, bu sözleşme gereğidavacının devrettiği hissenin verilecek olan konutalanından az olması nedeniyle eksik olan hisse miktarıiçin hesaplanan bedelden yapısı için hesaplanan enkazbedeli düşüldükten sonra davacının ödemesigereken miktarın belirlendiği, davacı tarafından,yapısına karşılık kıymet takdir komisyonu raporuile saptanan yapı bedelinin ödenmesi gerekirken enkaz bedeliödenmesinin öngörüldüğünden bahisleyapı bedelinin ödenmesi istemiyle bakılmakta olan davanınaçıldığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda,davacının, belirlenen enkaz bedelininarttırılmasını değil, yapının bedelininödenmesini istemesi karşısında;uyuşmazlığın, bedel artırımıniteliğinde olmayıp, Kentsel Yenileme ve GecekonduDönüşüm Projesi kapsamında kalan davacınıntaşınmazının kamulaştırılmasısırasında yapının enkaz bedelinin mi maliyet bedelinin miödenmesi gerektiği noktasından kaynaklandığı,dolayısıyla, 2981 sayılı Yasa ve kentseldönüşüm ve gelişim alanlarına ilişkinmevzuat hükümleri uyarınca çözümlenmesi gerektiğianlaşıldığından, davanın idari yargı yerindegörülmesi gerektiği sonucunaulaşılmıştır.
Her ne kadar,proje kapsamında davalı idare ile davacı arasında arsa vetesis karşılığı konut sözleşmesiimzalanmış ve sözleşme ile davacıya aityapının enkaz bedelinin ödeneceği yolunda anlaşmasağlanmışsa da, sözleşmenin niteliğiincelendiğinde, sözleşmenin, Kentsel Yenileme ve GecekonduDönüşüm Projesi kapsamında kalan taşınmazüzerinde 2981 sayılı Yasa uyarınca davacının haksahibi olduğu yapısına karşılık konut tahsisiamacıyla tesis edildiği, idarenin üstün hak ve yetkilerininbulunduğu bir sözleşme olduğu, dolayısıylatarafların serbest iradeleri ile anlaşmaları niteliğindeolmayıp, idari sözleşme niteliğitaşıdığı anlaşıldığından,uyuşmazlığın sözleşmeye dayalı alacakdavası olarak nitelendirilmesine de olanak bulunmamaktadır.Diğer taraftan, davalı idarece kamulaştırma işlemindenvazgeçilerek sözleşmenin feshedildiği de belirtilmişbulunmaktadır.…” gerekçesiyle 2247Sayılı Yasanın 10'uncu maddesi uyarınca olumlu görevuyuşmazlığı çıkarılmasına vedosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine kararvermiştir.
Başkanlıkça,2247 sayılı Yasa’nın 13. maddesine göre YargıtayCumhuriyet Başsavcısı’ndan da yazılıdüşüncesi istenilmiştir.
YARGITAYCUMHURİYET BAŞSAVCISI; “(…)Dava dosyasınınincelenmesinde; davacının paydaşı olduğutaşınmazın bulunduğu yerde davalılardan MamakBelediyesi ile Başbakanlık Toplu Konut İdaresiBaşkanlığı arasında 2985 sayılı Toplu KonutKanunu, 775 sayılı Gecekondu Kanunu, 5393 sayılı BelediyeKanunu, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu, 3194sayılı İmar Kanunu hükümleriçerçevesinde, kentsel dönüşüm ve konutedindirme amacıyla "Anayurt - Gülseren Mahallesi KentselYenileme ve Gecekondu Dönüşüm Projesi"ne ilişkinolarak hazırlanan 25/11/2011 günlü protokolünimzalandığı, Mamak Belediye Meclisinin 05/11/2011günlü, 664 sayılı kararıyla Uygulama Yönetmeliğininhazırlandığı, protokol gereği anılanbölgenin Başbakanlık Toplu Konut İdaresiBaşkanlığınca 775 sayılı Kanun uyarıncaGecekondu Önleme Bölgesi olarak ilan edildiği, bölgedekamulaştırma yapılabilmesi amacıyla Mamak BelediyeEncümeni kararı ile kamu yararı kararı alınarakkaymakamlıkça onaylandığı, anılandüzenlemeler uyarınca davacı ile arsa ve tesiskarşılığı konut sözleşmesinin imzalandığı,imzalanan sözleşme ve yukarıda anılan mevzuathükümlerine göre, davacının kentseldönüşüme tabi alanda bulunan 358,17 m2 lik arsa payınakarşılık 127 ve 115 m2 lik konut isabet ederken, üzerindekiyapının tesisi- enkaz bedelinin 7.573,50 TL olarak takdir edilmesi vearsa payının konut payına isabet etmesi gereken 375 m2 dendüşük olması nedeniyle hesaplanan 3.985,33 TL farkındavacı tarafından ödenmesi şartı ile konutsözleşmesi yapıldığıanlaşılmaktadır.
Davacı,konut sözleşmesi imzalandıktan sonra, sözleşmekapsamında konut hakkı için kendisine düşenödeme miktarının hesabında dikkate alınan, 360 Analiznolu, "Kentsel Yenileme Projesi Kıymet Takdir Raporu" ndabelirlenen gecekondu niteliğindeki yapının tesis ve enkazbedelinin; Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin Yeni MamakKentsel Dönüşüm Gelişim Proje Alanı Uygulamaesaslarına ilişkin 2 kararındaki esaslara ve hakkaniyete uygunyapılmaması nedeniyle eksik ödenen tesisi ve enkaz bedelininfaizi ile ödenmesini dava etmektedir.
5393sayılı Belediye Kanunu’nun kentsel dönüşümve gelişim alanına ilişkin 73. maddesinde: “ Belediye,kentin gelişimine uygun olarak eskiyen kentkısımlarını yeniden inşa ve restore etmek; konutalanları, sanayi ve ticaret alanları, teknoloji parkları vesosyal donatılar oluşturmak, deprem riskine karşı tedbirleralmak veya kentin tarihî ve kültürel dokusunu korumakamacıyla kentsel dönüşüm ve gelişim projeleriuygulayabilir.
Kentseldönüşüm ve gelişim projelerine konu olacak alanlar,meclis üye tam sayısının salt çoğunluğununkararı ile ilân edilir.
Kentseldönüşüm ve gelişim proje alanlarındayıkılarak yeniden yapılacak münferit yapılarda ilgiliresim ve harçların dörtte biri alınır.
Bir yerinkentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı olarakilân edilebilmesi için; o yerin belediye veya mücavir alansınırları içerisinde bulunması ve en az ellibinmetrekare olması şarttır.
Kentseldönüşüm ve gelişim proje alanlarında bulunanyapıların boşaltılması, yıkımı vekamulaştırılmasında anlaşma yolu esastır. Kentseldönüşüm ve gelişim projesi kapsamında bulunanmülk sahipleri tarafından açılacak davalar, mahkemelerdeöncelikle görüşülür ve karara bağlanır.”hükmü yer almaktadır.
Anayasa'nın125/son madde ve fıkrasında, idarenin kendi eylem veişlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlübulunduğu kurala bağlanmış; 2577 sayılıİdari Yargılama Usulü Kanunun 2/1 -b maddesi gereğinceidari eylem ve işlemlerden dolayı zarara uğrayanlartarafından açılan tam yargı davaları, idari davatürleri arasında sayılmıştır.
Uyuşmazlık,davalı idarenin 5393 sayılı Yasa’nın 73. maddesindeyer alan düzenleme gereğince hazırladığı KentselDönüşüm ve Gelişim Projesinin uygulanmasısırasında sözleşme öncesi, gecekondu önlemealanında bulunan davacıya ait gecekondu vasfındakiyapının tesisi ve enkaz bedelinin Belediye Meclis kararıdoğrultusunda takdir edilmesine ilişkin işlemdenkaynaklanmaktadır.
Davalıidarenin yetkili organının kamu gücünü kullanarak,res’en ve tek taraflı olarak tesis ettiği işlem nedeniyleuğranıldığı ileri sürülen zarardankaynaklandığından; söz konusu zararın tazminineyönelik bulunan davanın, 2577 sayılı Kanun’un 2/1-bmaddesinde yer alan idari eylem ve işlemlerden dolayı kişiselhakları doğrudan zarar görenler tarafındanaçılan tam yargı davaları kapsamında idariyargı yerinde çözümlenmesi gerekmektedir.
Bu nedenleDanıştay Başsavcılığının 2247sayılı Yasa’nın 10. maddesi gereğinceyapmış olduğu başvurunun kabulü ile Ankara 15. AsliyeHukuk Mahkemesinin 2013/457 esas sayılı görevlilikkararının kaldırılmasına karar verilmesigerekmektedir.” yolunda düşünce vermiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE: Uyuşmazlık MahkemesiHukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane TOPUZ, MehmetAli DURAN, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 26.1.2015 günlütoplantısında;
l-İLK İNCELEME: Başvuruyazısı ve dava dosyası örneği üzerinde 2247sayılı Yasa'nın 27. maddesi gereğince yapılanincelemeye göre, davalı vekilinin anılan Yasanın 10/2maddesinde öngörülen yönteme uygun olarakyaptığı görev itirazının reddedilmesi ve 12/1.maddede belirtilen süre içinde başvuruda bulunması üzerineDanıştay Başsavcısı'nca 10.maddedeöngörülen biçimde, olumlu görevuyuşmazlığı çıkarıldığıanlaşılmaktadır. Usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığından görev uyuşmazlığınınesasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Taşkın ÇELİK’in, davanınçözümünde idari yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Uğurtan ALTUN ile Danıştay SavcısıYakup BAL’ın davada idari yargının görevliolduğu yolundaki sözlü açıklamaları dadinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, Ankara İli, "Anayurt-Gülseren Kentsel Yenileme ve GecekonduDönüşüm Projesi" kapsamında davalı idare ileimzalanan arsa ve tesis karşılığı konutsözleşmesi gereğince davalı idareye devredilen,davacının paydaşı olduğu taşınmazüzerinde yer alan yapının bedeli yerine enkaz bedeliödenmesi nedeniyle yapı bedeline esas olmak üzere fazlayailişkin haklar saklı tutularak 15.000,00 TL'nin faizi ile birliktetahsiline karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
03.07.2005 tarih ve 5393sayılı Belediye Kanunu'nun “Kentsel dönüşümve gelişim alanı” başlıklı 73. maddesinde;“(Değişik: 17/6/2010–5998/1 md.) Belediye, belediyemeclisi kararıyla; konut alanları, sanayi alanları, ticaret alanları,teknoloji parkları, kamu hizmeti alanları, rekreasyon alanlarıve her türlü sosyal donatı alanları oluşturmak,eskiyen kent kısımlarını yeniden inşa ve restoreetmek, kentin tarihi ve kültürel dokusunu korumak veya deprem riskinekarşı tedbirler almak amacıyla kentseldönüşüm ve gelişim projeleri uygulayabilir. Biralanın kentsel dönüşüm ve gelişim alanıolarak ilan edilebilmesi için yukarıda sayılan hususlardanbirinin veya bir kaçının gerçekleşmesi ve bualanın belediye veya mücavir alan sınırları içerisindebulunması şarttır. Ancak, kamunun mülkiyetinde veyakullanımında olan yerlerde kentsel dönüşüm vegelişim proje alanı ilan edilebilmesi ve uygulama yapılabilmesiiçin ilgili belediyenin talebi ve Çevre ve ŞehircilikBakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca buyönde karar alınması şarttır.
Kentseldönüşüm ve gelişim proje alanı olarak ilanedilecek alanın; üzerinde yapı olan veya olmayan imarlıveya imarsız alanlar olması, yapı yükseklik veyoğunluğunun belirlenmesi, alanınbüyüklüğünün en az 5 en çok 500 hektararasında olması, etaplar halinde yapılabilmesihususlarının takdiri münhasıran belediye meclisininyetkisindedir. Toplamı 5 hektardan az olmamak kaydı ile projealanı ile ilişkili birden fazla yer tek birdönüşüm alanı olarak belirlenebilir.
Büyükşehirbelediye ve mücavir alan sınırları içinde kentseldönüşüm ve gelişim projesi alanı ilan etmeyebüyükşehir belediyeleri yetkilidir. Büyükşehirbelediye meclisince uygun görülmesi halinde ilçe belediyelerikendi sınırları içinde kentseldönüşüm ve gelişim projeleri uygulayabilir.
Büyükşehirbelediyeleri tarafından yapılacak kentsel dönüşümve gelişim projelerine ilişkin her ölçekteki imarplanı, parselasyon planı, bina inşaat ruhsatı, yapıkullanma izni ve benzeri tüm imar işlemleri ve 3/5/1985 tarihli ve3194 sayılı İmar Kanununda belediyelere verilen yetkilerikullanmaya büyükşehir belediyeleri yetkilidir.
Kentseldönüşüm ve gelişim proje alanlarında bulunanyapıların boşaltılması, yıkımı vekamulaştırılmasında anlaşma yolu esastır. Kentseldönüşüm ve gelişim projesi kapsamında bulunangayrimenkul sahipleri ve belediye tarafından açılacak davalar,mahkemelerde öncelikle görüşülür ve kararabağlanır.
Kentseldönüşüm ve gelişim alanları içinde yeralan eğitim ve sağlık alanları hariç kamuya aitgayrimenkuller harca esas değer üzerinden belediyelere devredilir.Kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanlarındayıkılarak yeniden yapılacak münferit yapılarda ilgilivergi, resim ve harçların dörtte biri alınır.
Kentseldönüşüm ve gelişim proje alanlarındakigayrimenkul sahipleri ve 24/2/1984 tarihli ve 2981 sayılı İmarve Gecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara UygulanacakBazı İşlemler ve 6785 Sayılı İmar Kanununun BirMaddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanuna istinaden, hak sahibiolmuş kimselerle anlaşmaları halinde kentseldönüşüm ve gelişim proje alanında haklarıverilir. 2981 sayılı Kanun kapsamına girmeyen gecekondusahiplerine enkaz ve ağaç bedelleri verilir veya belediyeimkanları ölçüsünde kentsel dönüşümve gelişim proje alanı dışında arsa veya konutsatışı yapılabilir. Bu kapsamda bulunanlara Toplu Konutİdaresi Başkanlığı ile işbirliğiyapılmak suretiyle konut satışı da yapılabilir. Enkazve ağaç bedelleri arsa veya konut bedellerinden mahsup edilir.
Kentseldönüşüm ve gelişim alanı ilan edilen yerlerdebelediyelere ait gayrimenkuller ile belediyelerin anlaşmasağladığı veya kamulaştırdıklarıgayrimenkuller üzerindeki inşaatların tamamı belediyelertarafından yapılır veya yaptırılır. Belediye ileanlaşma yapmayan veya belediyece kamulaştırılmasınagerek duyulmayan gayrimenkul sahiplerinden proje alanında kendilerine 3194sayılı Kanunun 18 inci maddesine göre ayrı ada ve parseldeimar hakkı verilmemiş olanlar kamulaştırmasız el atmadavası açabilir.
Kentseldönüşüm ve gelişim proje alanlarındayapılacak alt yapı ve rekreasyon harcamaları, proje ortak giderisayılır. Belediyelere ait inşaatların proje ortak giderleribelediyeler tarafından karşılanır. Kendilerine ayrıada veya parsel tahsis edilen gayrimenkul sahipleri ile kamulaştırmadışı kalan gayrimenkul sahipleri, sahip olduklarıinşaatın toplam metrekaresi oranında proje ortak giderlerinekatılmak zorundadır. Proje ortak gideri ödenmeden inşaatruhsatı, yapılan binalara yapı kullanma izni verilemez; su,doğalgaz ve elektrik bağlanamaz.
Dönüşümalanı sınırı kesinleştiği tarihte, busınırlar içindeki gayrimenkullerin tapukütüğünün beyanlar hanesine kaydedilmek üzeretapu sicil müdürlüğüne, paftasındagösterilmek üzere kadastro müdürlüğünebildirilir. Söz konusu gayrimenkullerin kaydında meydana gelendeğişiklikler belediyeye bildirilir.
Kentseldönüşüm ve gelişim alanı ilan edilen yerlerde;ifraz, tevhit, sınırlı ayni hak tesisi ve terkini, cinsdeğişikliği ve yapı ruhsatı verilmesine ilişkinişlemler belediyenin izni ile yapılır. (İptal ikinci ,üçüncü, dördüncü cümleler: AnayasaMahkemesi’nin 18/10/2012 tarihli ve E.: 2010/82, K.:2012/159sayılı Kararı ile)
Belediye,kentsel dönüşüm ve gelişim projelerinigerçekleştirmek amacıyla; imar uygulaması yapmaya, imaruygulaması yapılan alanlardaki taşınmazlarındeğerlerini tespit etmeye ve bu değer üzerinden hak sahiplerinedağıtım yapmaya veya hasılatpaylaşımını esas alan uygulamalar yapmaya yetkilidir.
Kentseldönüşüm ve gelişim projelerinin uygulanmasısırasında, tapu kayıtlarında mülkiyet hanesiaçık olan veya ayni hakları davalı olantaşınmazlar doğrudan kamulaştırılarak bedellerimahkemece tayin edilen bankaya belli olacak hak sahipleri adına blokeedilir. Belediye kentsel dönüşüm ve gelişim projelerininuygulama alanında bulunan taşınmazlarınkamulaştırılması sırasında veraset ilamıçıkarmaya veya tapudaki kayıt malikine göre işlemyapmaya yetkilidir.
(Ekfıkra: 16/5/2012-6306/17 md.) Büyükşehirlerdebüyükşehir belediye meclisinin, il ve ilçelerde belediyemeclislerinin salt çoğunluk ile alacağı karar ilemasrafların tamamı veya bir kısmı belediyebütçesinden karşılanmak kaydıyla kentin uygungörülen alanlarında bina cephelerinde değişiklik veyenileme ile özel aydınlatma ve çevre tanzimiçalışmaları yapılabilir. Cephedeğişikliği yapılacak binalarda telif hakkı sahibiproje müelliflerine talep etmeleri hâlinde, değiştirilecekcephe veya cephelerin beher metrekaresi için bir günlük netasgari ücret tutarını geçmemek üzere telifhakkı ödenir. Büyükşehir belediye meclisince uygungörülmesi hâlinde, büyükşehir belediyesi içindekiilçe belediyeleri kendi sınırları içinde bufıkrada belirtilen iş ve işlemleri yapabilir.
(Ekfıkra: 16/5/2012-6306/17 md.) Bina cephelerinde değişiklik veyenileme ile özel aydınlatma ve çevre tanzimiçalışmaları için yapılması gerekeniş, işlem ve yetkilendirmeler, kat maliklerinin arsa payıçoğunluğu ile verecekleri karara göre yapılır.
(Ekfıkra: 16/5/2012-6306/17 md.) Büyükşehir belediyelerince,kentsel dönüşüm ve gelişim alanı ilan edilenalanlar ile 5366 sayılı Kanuna göre yenileme alanı ilanedilen alanlarda veya bu Kanunun 75 inci maddesine göre kamu kurum vekuruluşları ile protokol yapmaları hâlinde,büyükşehir belediye meclisi kararı ile, yıkılanibadethane ve yurtların yerine veya ihtiyaç duyulan yerlerdeibadethane ve yurt inşa edilebilir.
Kentseldönüşüm ve gelişim projesi kapsamındakiişler, kamu idareleriyle 75 inci madde çerçevesinde ortakhizmet projeleri aracılığıylagerçekleştirilebilir.
BuKanunun konusu ile ilgili hususlarda Başbakanlık Toplu Konutİdaresine 2985 sayılı Kanun ve diğer kanunlarla verilenyetkiler saklıdır.” hükmü yer almış; bu Kanunun işaret ettiği 2985 sayılı Toplu Konut Kanunu'nun" İskan sahalarının tespiti, kamulaştırma vekadastro " başlıklı 4. maddesinde; "(Değişik: 5/5/2004 – 5162/2 md.)
(Değişikbirinci fıkra: 24/7/2008-5793/7 md.) Başkanlık, gecekondudönüşüm projesi uygulayacağı alanlarda veyamülkiyeti kendisine ait arsa ve arazilerde veya valiliklerce toplu konutiskan sahası olarak belirlenen alanlarda çevre ve imarbütünlüğünü bozmayacak şekilde her türve ölçekteki planlar ile imar planlarını yapmaya,yaptırmaya ve tadil etmeye yetkilidir. Bu planlar;büyükşehir belediye sınırları içerisindekalan alanlar için büyükşehir belediye meclisitarafından, il ve ilçe belediye sınırları ilemücavir alanları içerisinde kalan alanlar için ilgilibelediye meclisleri tarafından, beldelerde ve diğer yerlerde ilgilivalilik tarafından, planların belediyelere veya valiliğe intikalettiği tarihten itibaren üç ay içerisinde aynen veyadeğiştirilerek onaylanır. Belediyeler ve valilik tarafındanüç ay içerisinde onaylanmayan planlar Başkanlıktarafından re’sen onaylanır. Belediyeler, valilik veyaBaşkanlık tarafından onaylanan bu planlar; askı, ilan veitiraza dair kararlar da dahil olmak üzere 3194 sayılı İmarKanunu hükümlerine göre belediyeler ve ilgili kamukurumları tarafından yapılacak tüm işlemlerBaşkanlık tarafından re’sen yapılmak suretiyleyürürlüğe konur.
Başkanlıkkanundaki görevleri çerçevesinde gerçek ve tüzelkişilere ait arazi ve arsaları ve bunların içerisindeveya üzerinde bulunan her türlü eklenti ve yapılarıkamulaştırmaya yetkilidir. Başkanlık tarafındanyapılacak kamulaştırmalar, 4.11.1983 tarihli ve 2942sayılı Kamulaştırma Kanununun 3 üncü maddesininikinci fıkrasındaki iskân projelerinin gerçekleştirilmesiamaçlı kamulaştırma sayılır.”hükmüne yer verilmiştir.
Dava konusunailişkin olarak davalı idarece verilen cevap dilekçesinde; MamakBelediyesi sınırlarında bulunan Gülseren-Anayurtmahallelerinde, imarlaşmanın çeşitli sebeplerlegerçekleşmemesi ve mevcut yapılaşmanınsağlıklı olamaması nedeniyle Kentsel Yenileme ve GecekonduDönüşüm Projesi uygulanmasına kararverildiği; Belediye ve T.C. Başbakanlık' Toplu Konutİdaresi Başkanlığı arasında, 2985sayılı Toplu Konut Kanunu, 775 sayılı Gecekondu Kanunu,5393 sayılı Belediye Kanunu, 2942 sayılıKamulaştırma Kanunu 3194 sayılı İmar Kanunuhükümleri çerçevesinde Projeye ilişkin olarakhazırlanan 10/08/2010 tarihli protokol imzalandığı veBelediye Meclisinin 05/11/2011 tarihli ve 664 sayılı kararıylaUygulama Yönetmeliği hazırlandığı; Mamak BelediyeEncümeninin anılan bölgede kamulaştırmayapılabilmesi için 29/11/2011 tarihli ve 1917/2054 sayılı“kamu yararı” kararı almış olduğu, bukararın Mamak Kaymakamlığınca onaylandığı; 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 27nci maddesiuyarınca Bakanlar Kurulunun 16/07/2012 tarihli kararı ile anılanbölgede bulunan taşınmazların acelekamulaştırılmasına karar verilmiş olduğu,03/08/2012 tarihli ve 2012/3421 sayılı Resmi Gazetede yayımlandığı; Belediyece kamulaştırma işlemlerine başlanıldığı,uzlaşma görüşmelerinin halen devam ettiği; UygulamaEsaslarına Dair Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde, dairesözleşmesinin hangi koşullarda yapılabileceğinindüzenlendiği; buna göre; (b) Arsa miktarı 50 m2 ve dahabüyük olan hisse sahipleri ile proje alanında üretilecekkonutlar karşılığı sözleşmeyapılabileceği, (c) İmarlı arsası üzerindeyapısı olan arsa sahipleriyle hisse miktarına bakılmaksızınproje kapsamında üretilecek konutlarkarşılığı sözleşme yapılabileceği,(d) Tapusuz yapısı olanlar ile tapu tahsis belgesi olduğu haldeyapılacak araştırma sonucu hak sahibi olamayacağıbelirlenen vatandaşlara talep etmeleri halinde; proje kapsamındasatışa esas üretilecek konutlardan enkaz bedelleri Belediyecepeşinata sayılarak TOKİ’ye borçlanma suretiyleöncelikli konut alma hakkı tanınacağı, (e) Tapu tahsisbelgesi olup hali hazırda yapı sahibi olanlar ile yapılacaktespit neticesinde mevzuat uyarınca yapılacak kesinti sonucunda kalanhissesine uygun olarak konut sözleşmesi yapılacağı vebu kapsamda tapu tahsis belgesine istinaden daha önce arsa bedeliödeyenlerden ayrıca bir bedel talep edilmeyeceği, arsa bedelihiç ödemeyenler veya eksik ödeyenlerinseborçlandırılacağının hükümaltına alınmış olduğu; anılan hükmün(f) bendinde ise vatandaşlarla hangi koşullarda borçsuz konutsözleşmesi yapılabileceğinin düzenlendiği; (g)bendinde ise, ... Proje alanı içinde yer alan enkazlara aitbedeller hak sahiplerinin borçlarından düşülecektir.Buna rağmen borcu kalmazsa artan enkaz bedeli kendisine nakit olaraködenecektir.” hükmünün yer aldığı; anılanYönetmelikte vatandaşların hangi koşullarda daire sahibiolabileceklerinin yasal takdir yetkisi kullanılarak İdareleri tarafındanbelirlenmiş olduğu; vatandaşın talep ettiğidaireyi alabilmesi için hissesinin yeterli olmadığıdurumda ise kişilerin eksik arsa payı içinborçlandırılarak daire karşılığısözleşme imzalandığı; Kentsel Gelişim veGecekondu Dönüşüm Projesi kapsamında idarelerince yürütülenkamulaştırma işlemlerinde, yukarıda anılan yasal hükümuyarınca gecekondu sahiplerine enkaz bedeli ödenmekte olduğu; yanienkaz bedelinin hak sahiplerinin borçlarından düşüldüğü;nitekim, Proje alanında vatandaşların sahip olmalarıistenilen arsa miktarı düşük tutulduğundan, gecekonduiçin verilecek bedelin enkaz bedeli olmasının hakkaniyeteuygun olduğu; bu durumda dahi vatandaşların piyasa“fiyatının yarısının da altında bir bedelledaire sahibi olabildikleri; gecekondu sahibi vatandaşlara yapı bedeliödenebilmesinin ancak, vatandaşların daha fazla miktarda hissesahibi olmaları halinde mümkün bulunduğu; ayrıca,anılan Yönetmelik uyarınca imzalanan konutkarşılığı sözleşmelerin, klasik KatKarşılığı İnşaat Sözleşmesi ilemukayese edilemeyeceğini; çünkü, KatKarşılığı Konut Sözleşmelerinde devredilecekarsa payı karşılığında kişilereyalnızca hakları olan dairelerin teslim edildiği, ancak projealanında yalnızca konut yapılmadığı, aynızamanda yapılacak konutlarda ikamet edecek vatandaşların ortakkullanımına hizmet edecek, rekreasyon alanları, ticaret merkezleri,okul, ibadet, park alanları, sosyo-kültürel tesis alanları,alt yapı hizmeti, istinat duvarları, asansör, çevredüzenlemesi gibi hizmetlerin sunularak daha çağdaşyaşam alanına kavuşmalarının sağlanacağı;açıklanan nedenlerle, idarelerince, dairekarşılığı sözleşme yapılabilecekvatandaşlardan istenilen arsa miktarı benzer uygulamalarlakıyaslandığında daha az ve hakkaniyete uygun olup, tamamenvatandaşı koruyucu mahiyette olduğu; vatandaşın istediği daire tipine arsa miktarınınyetmemesi halinde, eksik arsa payı karşılığındaher m2 için 450,00 - TL borçlandırılması yolunagidildiği; bu şartlarda dahi vatandaşların piyasakoşullarının çok daha altında bir bedelle dairesahibi olduğu; Uygulama Esaslarına Dair Yönetmeliğin 6 ncımaddesinde, davacı ile aynı konumda olan yani tapulu gecekondularauygulanacak esasların belirlenmiş olduğu; sözleşmeninyönetmelik hükümlerine uygun olarak hazırlandığıve davacı tarafın da bu sözleşmeyi kabul ederek imzaladığı;davacının Anayurt Mahallesinde 1357 m2 alanlı 37627 ada 7numaralı parselde 358,17 m2 hissesinin, verilecek olan 1 adet brüt127 m2 ve 1 adet brüt 115 m2 3+1 konutkarşılığına isabet eden toplam 375 m2 hisseden 16,83m2 eksik olduğunu (375m2- 358,17 m2 = 16,83 m2); eksik olan hissemiktarı 16,83 m2 x450,00 TL=7.573,50 - TL bedelden, 360 Analiz nolutesisi için takdir edilen 3.588,17 – TL, enkaz bedelidüşüldükten sonra (7.573,50 TL - 3.588,17 TL = 3.985,33 TL)ödeyeceği toplam bedelin 3.985,33 – TL. olduğu; ProjeAlanına ilişkin olarak hazırlanan Protokol ve Yönetmelikuyarınca İdarelerince yürütülen kamulaştırmaişlemi çerçevesinde yapılan uzlaşmagörüşmelerinde, davacıyla yukarıda hesaplanan bedelüzerinde anlaşılmış olduğu; davacıdan sahipolması istenilen arsa miktarı düşük tutulduğundan,gecekondu için verilecek bedelin enkaz bedeli olmasınınhakkaniyete uygun olduğu, bu durumda dahi piyasa fiyatınınyarısının da altında bir bedelle daire sahibi olabileceği;bu nedenlerle, Proje kapsamında hazırlanan Protokol veYönetmelik doğrultusunda başlatılan kamulaştırmaişlemleri çerçevesinde yapılangörüşmelerde davacı ile tüm hususlardaanlaşılması üzerine uzlaşma sağlanmış olduğu,daire sözleşmesi imzalandığı, gecekondusu enkazbedeline sayıldığı ve tapu devri de yapıldığı;davacı ile imzalanan daire sözleşmesinin her iki tarafın daözgür iradesiyle tanzim edilmiş olduğu, taraflarçekince koymaksızın tüm hususlar üzerinde anlaşıldığı;bu halde, taraflar arasında uzlaşma sağlanıp,kamulaştırma işlemleri kesinleşmiş ve tapu devri deyapılmış olduğundan, huzurdaki davanın konusunun kalmadığı,savunulmuştur.
Davacıvekili tarafından, müvekkilinin, Kentsel Yenileme ve GecekonduDönüşüm Projesi kapsamında kalan Anayurt Mahallesiimarın 37627 ada 7 numaralı parseldeki 358,17 m2 hissesi ve butaşınmaz üzerinde bulunan gecekondusukarşılığında imzalanan konut sözleşmesineistinaden ödeneceği taahhüt edilen enkaz bedelinin bina bedelinetamamlanması gerektiği iddiasıyla, şimdilik 15.000 TL.ninödenmesi istemiyle dava açıldığı;Danıştay Başsavcısı tarafından, davanın,2981 sayılı Yasa ve Kentsel Dönüşüm veGelişim alanlarına ilişkin mevzuat hükümleriuyarınca çözümlenmesi gerekçesiyle olumlugörev uyuşmazlığıçıkarıldığıgörülmüştür.
İdareninyürütmekle yükümlü bulunduğu kamu hizmetineilişkin olarak uygulamaya koyduğu plan ve projeye göre meydanagetirdiği yol, kanal, baraj, su yolları, su şebekesi gibitesislerin kurulması, işletilmesi, bakım ve onarımısırasında kişilere verdiği zararların tazminiistemiyle açılacak davaların görüm veçözümünde, idari eylem ve işlemlerden dolayıkişisel hakları muhtel olanlar tarafından açılacaktam yargı davaları kapsamında yargısal denetim yapan idariyargı yerleri görevli bulunmaktadır.
Anayasanın125'inci maddesinin son fıkrasında, idarenin kendi eylem veişlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüolduğu kurala bağlanmış; 2577 sayılı idariYargılama Usulü Kanunu'nun 2'nci maddesinin 1'incifıkrasının (b) bendinde, idari eylem ve işlemlerdendolayı kişisel hakları ihlal edilenler tarafındanaçılan tam yargı davaları, idari dava türleriarasında sayılmıştır.
Bu durumda;davalı Mamak Belediyesi ile Başbakanlık Toplu Konut İdaresiBaşkanlığı arasında 2985 sayılı Toplu KonutKanunu, 775 sayılı Gecekondu Kanunu, 5393 sayılı BelediyeKanunu, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu, 3194 sayılıİmar Kanunu hükümleri çerçevesinde "Ankaraİli, Mamak İlçesi, Anayurt ve Gülseren MahalleleriKentsel Yenileme ve Gecekondu Dönüşüm Projesi"neilişkin olarak hazırlanan 10.08.2010 tarihli protokolünimzalandığı, Mamak Belediye Meclisince Uygulama Yönetmeliğininhazırlandığı, protokol gereği anılanbölgenin Başbakanlık Toplu Konut İdaresiBaşkanlığınca 775 sayılı Kanun uyarıncaGecekondu Önleme Bölgesi olarak ilan edildiği, bölgedekamulaştırma yapılabilmesi amacıyla Mamak BelediyeEncümeni kararı ile kamu yararı kararı alınarakKaymakamlıkça onaylandığı, davacı ile arsa vetesis karşılığı konut sözleşmesiimzalandığı, sözleşme gereği davacınınyapısı için hesaplanan enkaz bedelinin davacıya tahsisedilen konuta isabet eden paya karşılık gelen miktardan düşüldüktensonra davacının ödemesi gereken miktarın belirlendiği,bu arada 19.3.2013 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan Bakanlar Kurulukararıyla proje alanında kalan taşınmazların TopluKonut İdaresi Başkanlığı tarafından acelekamulaştırılmasına karar verildiği, anılanprotokol gereği kamulaştırma işlemlerinin davalı MamakBelediyesince yürütüldüğü, dava konusutaşınmazın söz konusu proje kapsamında kaldığı;dava konusu uyuşmazlığın, Kentsel Yenileme ve GecekonduDönüşüm Projesi kapsamında davalı idare ileimzalanan arsa ve tesis karşılığı konutsözleşmesi gereğince davalı idareye devredilen,davacının paydaşı olduğu taşınmazüzerinde yer alan yapının bedeli yerine enkaz bedeliödenmesi nedeniyle, yapı bedeline esas olmak üzere tazminatisteminden kaynaklandığı dikkatealındığında; davanın, 2577 sayılı Kanun'un2/1-b maddesinde yer alan idari eylem ve işlemlerden dolayıkişisel hakları doğrudan zarar görenler tarafındanaçılan tam yargı davaları kapsamında idariyargı yerinde çözümlenmesi gerekmektedir.
Belirtilennedenlerle, Danıştay Başsavcısı’nınbaşvurusunun kabulü ile davalı Mamak BelediyeBaşkanlığı vekilinin görev itirazınınreddine ilişkin Ankara 15.Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilenkararın kaldırılması gerekmiştir.
S O N UÇ : Davanın çözümündeİDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenleDanıştay Başsavcısı’nın BAŞVURUSUNUNKABULÜ ile davalı Mamak Belediye Başkanlığıvekilinin GÖREV İTİRAZININ REDDİNEİLİŞKİN Ankara 15. Asliye Hukuk Mahkemesinin 10.6.2014gün ve E:2013/457 sayılı KARARININ KALDIRILMASINA, 26.1.2015gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAKkarar verildi.
Başkan
Serdar
ÖZGÜLDÜR
Üye
Eyüp Sabri
BAYDAR
Üye
Mehmet Ali
DURAN
Üye
Ali
ÇOLAK
Üye
Ayhan
AKARSU
Üye
Nurdane
TOPUZ
Üye
Mehmet
AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy