T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 1002
KARAR NO : 2014 / 1044
KARAR TR : 17.11.2014
ÖZET : Davacı şirket hakkında, kaçak su kullandığı iddiası ile para cezası verilmesine ilişkin davalı Belediye Encümen Kararının iptali istemiyle açılan davanın İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı : A. GıdaTur.Tük.Mad.Paz.İth.İhr. ve San.Tic.Ltd.Şti.
Vekili : Av. B. K.
Davalı :Aydın Belediye Başkanlığı O L A Y : Davacı vekili davadilekçesinde özetle; davalı belediye tarafından tanzimedilen 12.10.2012 günlü tutanakta müvekkili şirkethakkında “…belediyeye ait parka sulama içinbırakılan uçtan boru döşeyerek Menderes Parkınaait Çocuk Dünyası Oyun Parkına musluk bağlayaraksayaçsız su kullanıldığı…” nıniddia edildiğini, bu tutanak doğrultusunda Aydın BelediyeBaşkanlığı’nın 09.01.2013 gün ve 59sayılı encümen kararı ile 3.000,00 TL para cezasıverildiğini belirterek, Aydın BelediyeBaşkanlığı’nın 09.01.2013 gün ve 59sayılı işleminin iptaline karar verilmesi istemiyle idariyargı yerinde dava açmıştır. Aydın 1.İdare Mahkemesi: 29.11.2013 gün ve E:2013/161, K:2013/1342sayılı kararı ile özetle; “...kaçak sukullanıldığından bahisle davacıya verilen idari paracezasının, 5326 sayılı Kanun’un 16. maddesindebelirtilen idari yaptırım türlerinden biri olduğununanlaşılması karşısında; işbu davanınçözümünün Kabahatler Kanunu uyarınca AdliYargı (Yetkili Sulh Ceza Mahkemesi) mercilerinin görevindeolduğu sonucuna ulaşılmıştır.” demeksuretiyle davanın 2577 sayılı İdari YargılamaUsulü Yasasının 15/1-a maddesi hükmü uyarıncagörev yönünden reddine karar vermiştir. İş bu karara karşı yapılan itirazüzerine Aydın Bölge İdare Mahkemesi 19.03.2014 gün veE:2014/672, K:2014/792 sayılı ilamı ile hükmünonanmasına karar vermiş ve karar kesinleşmiştir. Davacı vekili aynı istemle bu kez adli yargıyerinde dava açmıştır. Aydın 2. Sulh Ceza Mahkemesi: 06.06.2014 gün ve 2014/494 D.İş nolukararı ile özetle; “...itiraz edene (davacıya) verilenpara cezasının tazmini nitelikte para cezası olduğu, bupara cezasının 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 16/1maddesinde düzenlenen kabahatlerden olmadığı, 5393sayılı Belediye Kanunu’nun 15/1-d maddesine istinadenkaçak kullanılan su alacağının tahsilineyönelik idarece kamu gücüne dayalı re’sen ve tektaraflı olarak tesis edilen bir idari işlem niteliğitaşıdığı, uyuşmazlık mahkemesinin yerleşikiçtihatları nazara alındığında mahkememizingörevli olmadığı ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun28/8-a ve 2577 sayılı yasanın 9/1. maddesi gereğinceitirazın görev yönünden reddi gerektiğikanısına varılmış, aynı dava hakkındaAydın 1. İdare Mahkemesi’nin kararı ile de davanıngörev yönünden reddine karar verildiğianlaşıldığından yargı yollarıarasındaki uyuşmazlığın giderilmesi içindosyanın 2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesi’ninKuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun’un 19.maddesigereğince Uyuşmazlık MahkemesiBaşkanlığı’na gönderilmesine kararverilmiştir. ” demek suretiyle 2247 sayılı Kanun’un 19.maddesiuyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi için dosyanınUyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine karar vermiştir. İNCELEME VEGEREKÇE : UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane Topuz, AlaittinAli ÖĞÜŞ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 17.11.2014 günlütoplantısında: l-İLK İNCELEME: Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27.maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; idari ve adli yargıyerleri arasında 2247 sayılı yasa’nın 19.maddesindeöngörülen biçimde görevuyuşmazlığı doğduğu,adli yargıdosyasının, son görevsizlik kararını veren mahkemece, idariyargı dosyası da temin edilmek suretiyle UyuşmazlıkMahkemesi’ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Selim Şamil KAYNAK’ın, davanınçözümünde idari yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Mehmet BAYHAN ile Danıştay Savcısı MehmetAli GÜMÜŞ’ün davada idari yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, davacı Aymenderes GıdaTur. Tük. Mad. Paz. İth. İhr. ve San. Tic. Ltd. Şti.hakkında, kaçak su kullandığı iddiası ile3.000,00 TL tutarında para cezası verilmesine ilişkin 09.01.2013tarih ve 59 sayılı Aydın Belediye EncümenKararının iptali istemiyle açılmıştır. Dosya kapsamında yer alan 09.01.2013tarih, 59 sayılı Aydın Belediye BaşkanlığıEncümen Kararında özetle; Kurtuluş Mahallesi 2012 sok. no:2’ninkarşısındaki Aydın Belediye’sine ait parka sulamaiçin bırakılan uçtan boru döşeyerek MenderesParkına ait Çocuk Dünyası Oyun Parkına muslukbağlayarak sayaçsız su kullanıldığına dairgörüntü alınarak tespit yapıldığıbelirtilerek, Aymenderes Gıda Tur. Tük. Mad. Paz. İth. İhr.ve San. Tic. Ltd. Şti’ne kaçak su kullanımınedeniyle 768 ton su tahakkuku yapıldığı, BelediyeMeclisinin belirlemiş olduğu gelir ücret tarifesine göre sözkonusu kaçak su kullanımı nedeniyle davacı şirkethakkında 3.000,00 TL para cezası verilmesine karar verildiğianlaşılmıştır. Hangi fiil ve eylemlerin kabahatniteliğinde olduğu, idari yaptırım türleri ve butürler arasında sayılan İdari Para Cezalarınınneler olduğu ve bunlara itiraz yolları 5326 sayılıKabahatler Kanunu’nda düzenlemiştir. 5326 sayılıKabahatler Kanunu’nun 2.maddesinde; ‘’ Kabahat deyiminden;kanunun, karşılığında idari yaptırımuygulanmasını öngördüğü haksızlıkanlaşılır. ‘’ hükmü yer almakta ve bumaddede kabahatin tanımı yapılmaktadır. ‘’Kanunilik İlkesi ‘’ başlıklı 4.maddesinin2.fıkrasında da ‘’ Kabahat karşılığıolan yaptırımların türü, süresi ve miktarı,ancak kanunla belirlenebilir. ‘’ hükmü yer almakta,böylece işlenen bir kabahatin karşılığı olanyaptırımın türü, süresi, miktarınınancak kanun ile belirlenebileceği ifade edilmiş olmaktadır. ‘’Çeşitli Kabahatler ‘’ başlıklı 32 vedevamı maddelerinde ise, hangi fiillerin ve eylemlerin kabahatoluşturduğu belirtilerek kabahat çeşitlerisayılmış, ‘’ İdari Para Cezası‘’ başlıklı 17.maddesinde de idari para cezasıtürleri belirtilmiştir. Belirtilen yasal düzenlemelerışığında, somut olayda davaya konu yapılan 09.01.2013gün ve 59 sayılı Aydın BelediyeBaşkanlığı Encümen Kararının konusunuoluşturan kaçak su kullanımı 5326 sayılıKabahatler Kanunu’ndaki kabahat tanımına uygunolmadığı gibi, eylemin karşılığı olan 3.000,00TL ödenmesine ilişkin işlem de, anılan kanunda sayılanidari para cezası niteliğine uygun değildir. Ayrıca, davayakonu olayda iptali istenilen işlemin dayanağı vekaynağı yasada belirtilenin aksine kanun değildir.Dolayısıyla, davaya konu edilen işlem 5326 sayılıKabahatler Kanunu’nun konusuna girmemektedir. Öteyandan; 3/7/2005 gün ve 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun15. maddesinin (d) bendinde, özel kanunları gereğince belediyeyeait vergi, resim, harç, katkı ve katılma paylarınıntarh, tahakkuk ve tahsilini yapmak; vergi, resim ve harçdışındaki özel hukuk hükümlerine göretahsili gereken doğal gaz, su, atık su ve hizmetkarşılığı alacakların tahsilini yapmak veyayaptırmak belediyenin yetki ve imtiyazları arasındasayılmıştır. Belediye, belde sakinlerinin mahallî müşterek niteliktekiihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan ve kararorganı seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan,idarî ve malî özerkliğe sahip kamu tüzelkişisini ifade eder. Böyleolmakla birlikte, bu kuruluşun kişilere sağladığıhizmete ilişkin işlem ve eylemlerinin yargısal denetiminiyapacak yargı düzenini belirleyebilmek için, işlem ya daeylemin özel hukuk ilişkilerinden veya kamusal yetkilerinkullanılmasından doğup doğmadığına bakmakgerekir. Dosyanınincelenmesinden; davalı idare ile dava dışı Mentur Tur.Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti arasında, Kurtuluş Mahallesi,Adnan Menderes Bulvarı, Menderes Parkı güneyinde bulunan“Menderes Parkı Çocuk Oyun Alanı ve BasketbolSahası” nın kiralanması konusunda 07.04.2003 tarihli kirasözleşmesinin imzalandığı, 31.05.2005 tarihinde davadışı Mentur Tur. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti iledavacı şirket arasında, davalı BelediyeBaşkanlığı’nın 25.05.2005 tarih ve 966sayılı Encümen Kararı’na istinaden taşınmazmal kira devir sözleşmesi imzalanarak söz konusu yerindavacı şirkete devredildiği ve sonrasında bu yerin oyunparkı olarak kullanıldığı, davalı idarecesöz konusu yere davacı şirket tarafından borudöşenmek suretiyle kaçak su kullanıldığıiddiası ile 09.01.2013 gün ve 59 sayılı encümenkararı ile 3.000,00 TL’lik para cezası kesildiği,davacı tarafından bu işlemin iptali istemiyleuyuşmazlığa konu davanınaçıldığı anlaşılmıştır. Elektrik, su ve doğal gaz gibikamu idarelerince bedeli karşılığıdağıtılan kamu hizmetlerinden abonman sözleşmesi ileyararlanılmakta olup, bu sözleşmeler belirli bir konuyu,şartları, karşılıklı hakları veborçları belirler. Sözleşmedeki koşulların yerinegetirilmemesi halinde tarafların edimlerini yerine getirmektenkaçınma hakları doğar ve gerekirse cezai şartlarailişkin hükümler uygulanır. Bu sözleşmelerinuygulanmasından doğan uyuşmazlıkların da adliyargı yerinde çözümlenmesi gerektiğiaçıktır. Olayda ise, kaçak sukullanıldığından bahisle kaçak su bedeli tahakkukettirilerek dava konusu işlemle davacıdan istenildiği, ortadataraflar arasında daha önceden belirlenmiş bir aboneliksözleşmesi bulunmadığı, bu haliyle davaya konu edilenişlemin, idarece kamu gücüne dayanılarakhazırlanmış ve tek taraflı olarak uygulanan bir idariişlem niteliğinde olduğunun kabulü gerekmektedir. Açıklanannedenlerle, davanın görüm ve çözümünde idariyargı yeri görevli olduğundan, Aydın 2.Sulh CezaMahkemesince yapılan başvurunun kabulü ile, Aydın1.İdare Mahkemesince verilen görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir. S O N UÇ : Davanın çözümünde İDARİYARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Aydın 2.Sulh Ceza Mahkemesinceyapılan BAŞVURUNUN KABULÜ ile, Aydın 1.İdareMahkemesinin 29.11.2013 gün ve E:2013/161,K:2013/1342 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININKALDIRILMASINA, 17.11.2014 gününde OY BİRLİĞİİLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Nurdane TOPUZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy