T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 628
KARAR NO : 2014 / 942
KARAR TR : 17.11.2014
ÖZET: Davacının 2981 sayılı Yasa kapsamında tapu tahsis belgesi bulunduğu ve bu belgenin tanıdığı hak sahipliği nedeniyle hazine adına kayıtlı taşınmazın davacı adına tescili, olmadığı takdirde taşınmazın bedelinin ödenmesi istemiyle açılan davanın, İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı : K.S.
Vekili : Av. D. Ö.
Davalı :Gebze BelediyeBaşkanlığı
Vekili :Av. T.D.
O L A Y : Davacı vekili,dava dilekçesinde özetle; davalı Gebze Belediyesitarafından 321 ada 91 parselin 400 m² lik kısmı ile üzerindeki binanın davacıya satılarak bedelin ödenmesininardından tapu tahsis belgesinin verildiğini, dava konusutaşınmazın vergilerinin ödendiğini, elektrikbağlantılarının yapılarak tahsis tarihinden itibarenkullanımının devam ettiğini açıklayarak davakonusu taşınmaz ve binanın davacı adına tesciline, butalebin kabul edilmemesi halinde dava konusu taşınmazınbugünkü değerinin davacıya ödenmesine, fazlayailişkin haklarını saklı tutarak taşınmaz için8.000,00 TL ; bina için 2.000,00 TL’nin dava tarihinden itibarenyasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili istemiyle adli yargıdadava açılmıştır.
Davalı Gebze BelediyeBaşkanlığı vekili süresi içerisinde verilen cevapdilekçesinde özetle; davanın dayanağınıoluşturan tapu tahsis belgesinin idari bir işlem sonucuverildiğini belirterek davada idari yargının görevliolduğu gerekçesiyle görev itirazında bulunulmuştur.
Gebze 2.Asliye Hukuk Mahkemesi: 26.12.2012gün ve E:2012/323, K:2012/661 sayı ile, UyuşmazlıkMahkemesinin 05.11.2012 tarih ve 2012/140 Esas, 2012/223 Karar sayılıkararına göre 2981 sayılı yasa gereğincedüzenlenen Tapu Tahsis Belgesine dayalı bu nev’i davalara bakmagörevinin İdari Yargı alanına girdiğianlaşıldığından ve Uyuşmazlık Mahkemesikararları Anayasa gereği bağlayıcı olup usuleilişkin görev kuralı her aşamada re’sengözetilmesi gereken derhal etkiye sahip olduğundan sonuçitibariyle davanın İdari Yargı görev alanıiçinde kaldığının kabul edilmesi gerektiğideğerlendirildiğinden davanın dava şartıeksikliğine bağlı olarak usulden reddine karar verilmesigerektiği kanaatine varıldığı gerekçesiyledavanın İdari Yargı görev alanı kapsamındaolduğuna ve mahkemelerinin görevsizliğine, davanıngörev alanı yönünden usulden reddine karar vermiş, bukarar davacı vekilince temyiz edilmiştir.
Yargıtay 14.Hukuk Dairesi: 13.6.2013gün ve E:2013/7547, K:2013/9000 sayı ile, davacı, hak sahibi H.A.Ş. adına düzenlenen 27.7.1987 tarihli tapu tahsis belgesineistinaden, hak sahibi ile yapılan ve bedeli ödenen 17.1.1994 tarihlisözleşmeye dayanarak tapu iptali ve tescil, olmadığıtakdirde tazminata karar verilmesini istemiş olup, idari bir işlem vekararın iptali istenmediğinden bu türuyuşmazlıkların adli yargıda çözümlenmesigerektiği, Mahkemece taraf delilleri değerlendirilerek davanınesası hakkında dairelerinin ilkeleri doğrultusunda bir kararverilmesi gerekirken idari yargının görevli olduğundanbahisle davanın reddinin doğru görülmediği, bu nedenlekararın bozulması gerektiği gerekçesiyle, temyizitirazlarının kabulü ile kararın bozulmasına kararvermiştir.
GEBZE 2. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ:24.12.2013 gün ve E:2013/488 sayı ile, uyulan bozma ilamıgereği Mahkemelerinin görevli olduğuna, davalı GebzeBelediye Başkanlığı vekilinin görev itirazınınreddine karar vermiştir.
Davalı Gebze BelediyeBaşkanlığı vekilinin olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılması yolundaki dilekçesi üzerine, davadosyasının onaylı bir örneği DanıştayBaşsavcılığına gönderilmiştir.
DANIŞTAY BAŞSAVCISI: 2981sayılı İmar ve Gecekondu Mevzuatına AykırıYapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785 sayılıİmar Kanununun Bir Maddesinin Değiştirilmesi HakkındaKanunun tespit ve değerlendirme işlemleri başlıklı 8.maddesinde tespit kapsamına, temel inşaatı tamamlanmışveya sömel betonları dökülmüş olmak kaydıile hazine, belediye, il özel idarelerine ait veya Vakıflar Genel Müdürlüğününidare etmekte olduğu arsa veya arazilerdeki inşaatına Kanunun14.maddesinin (f) fıkrasındaki tarihlerden öncebaşlanmış mesken, kısmen işyeri ve konut olarakkullanılan veya evvelce konut olarak kullanılıp sonraişyerine çevrilen gecekondular ile imar mevzuatına, ruhsat veeklerine aykırı tüm yapıların dahil olduğuhükme bağlandığını; aynı Yasanın 10.maddesinde, bu Kanun hükümlerine göre, hazine, belediye, ilözel idaresine ait veya Vakıflar GenelMüdürlüğünün idare ettiği arsa veya arazilerüzerinde, gecekondu sahiplerince yapılmışyapıların, 12. madde hükümlerine göre tespitettirildikten sonra, kayıt maliki kamu kuruluşunca bu yerin haksahibine tahsis edileceği ve bu tahsisin yapıldığınıntapu sicilinin beyanlar hanesinde gösterilerek ilgilisine "TapuTahsis Belgesi" verileceği; tapu tahsis belgesinin, ıslah imarplanı veya kadastro planları yapıldıktan sonra haksahiplerine verilecek tapuya esas teşkil edeceği, hak sahibiolmadığı halde tapu verilen kişilerin tapularınınresen iptal edileceği; yine aynı Yasanın 13. Maddesinin 1.fıkrası (b) bendinde; hazine, belediye, il özel idarelerine aitveya Vakıflar Genel Müdürlüğünün idaresindeolan veya bu Kanun uyarınca mülkiyetlerine geçen arsa veyaaraziler üzerinde ıslah imar planları ile meydana getirilen imarparselleri içinde hak sahiplerine, yapılarının işgalettiği arazi de dikkate alınarak ıslah imar planındagetirilen ölçülere uygun şekilde arsa veya hisse tahsisedileceği; gecekondusu muhafaza edilemeyen hak sahiplerine aynıbölgede veya diğer gecekondu ıslah veya önlemebölgesinden başka bir arsa veya hisse verileceği; aynımaddenin 2. fıkrasında da, bulundukları yerde korunamayangecekondu sahiplerinden hak sahibi sıfatı taşıyanlara, birgecekondu önleme veya ıslah bölgesinde veya yakın bölgelerdeyapılmış ıslah imar planı içinde meydana gelenboş imar parsellerinin müstakil, hisseli veya kat mülkiyetiesasına göre verileceği hükme bağlanmış; 14.maddesinde ise bu kanun hükümlerinden yararlanamayacak olanyapılar ayrıntılı olarak düzenlendiği; anılanyasa hükümlerine göre, idarenin, hak sahibi olduğu saptanankişilere tapu vermek, şartları taşımayanlarıntapularını resen iptal etmek konusundaki yetkisi idari niteliktaşıyan uygulama işlemlerinin doğrudan bir sonucu olarakkullanılmakta ve bu yolla kurulan mülkiyet de Medeni Kanunhükümleri dışında idari bir işlemin icrasıniteliğini taşıdığını; olayda, davalıbelediyeye ait taşınmaz üzerinde davacı tarafındanyapılan gecekondu için 2981 sayılı Yasadan yararlanmakamacıyla yapılan başvurunun kabul edilerek davacıya taputahsis belgesi verildiği, gecekondunun bulunduğu arsanınbedelinin davacı tarafından ödendiği, yapı vetaşınmazın adına tescilinin, bu mümkün olmazsa bedelinintazmini istemiyle bakılan davanın açıldığıanlaşıldığı; davalı idare tarafından ise,bölgede imar planı ve parselasyon işlemiyapılmadığından davacının tapu tahsis belgesinedayalı olarak bir hak ileri süremeyeceği, ayrıca taputahsis belgesine esas gecekondunun 60m2 olduğu, davacının buebattan fazla inşaat yapması durumunda yine hak sahibiolamayacağı, yerinde bunun tespit edilmesi gerektiği, arsabedelinin de valiliğe ödendiği ilerisürüldüğü; bu durumda, davacının davaaçmaktaki asıl amacı, taşınmazın Medeni Kanunhükümleri uyarınca adına tescilini sağlamakdeğil, 2981 sayılı Yasa'da öngörülen haksahipliği hükümleri uyarınca tapu tahsis belgesinedayalı olarak taşınmazın tesciliningerçekleştirilmesi, bu mümkün olmazsa zararınıntazmini olduğundan, davacının talebinin 2981 sayılıYasada öngörülen hak sahipliği esaslarına uygun olupolmadığının belirlenmesinden kaynaklananuyuşmazlığın çözümünde idariyargı yerleri görevli bulunduğu gerekçesiyle; 2247 sayılıYasanın 10'uncu maddesi uyarınca olumlu görevuyuşmazlığı çıkarılmasına vedosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine kararvermiştir.
Başkanlıkça, 2247sayılı Yasanın 13.maddesine göre Yargıtay CumhuriyetBaşsavcısı’nın da yazılıdüşüncesi istenilmiştir.
YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCISI: Yapılantespit ve değerlendirme sonucunda öngörülen koşullarauygunluğu saptanan ilgililere arsa veya hisse tahsis etmek ve bunlaradına tapuya tescil ettirmek, koşullarıtaşımayanların istemlerini ise reddetmek yetkisine sahip olanidarenin söz konusu uygulama işlemlerinin, kamu gücünedayalı, re’sen ve tek yanlı niteliktaşıdığı, Anayasa’nın 125.maddesinin sonfıkrasında, idarenin kendi eylem işlemlerinden doğanzararı ödemekle yükümlü olduğu; 2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 2/1-b.maddesinde,idari eylem ve işlemlerden dolayı hakları ihlal edilenlertarafından açılan tam yargı davalarının, idaridava türleri arasında sayıldığı,Uyuşmazlık davalı idarenin kamu gücünü kullanarakre’sen ve tek taraflı olarak tesis ettiği idari niteliktekiişlemlerinden kaynaklandığından, bu işlemlereilişkin denetimin idare hukuk kurallarına göre idari yargıyerinde yapılması gerektiği, bu nedenle DanıştayBaşsavcılığının 2247 sayılıYasa’nın 10.maddesi gereğince yapmış olduğu başvurununkabulü ile Gebze 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/488 esassayılı görevlilik kararınınkaldırılmasına karar verilmesi gerektiği yönündedüşünce bildirmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE: Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane TOPUZ,Alaittin Ali ÖĞÜŞ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 17.11.2014 günlütoplantısında;
l-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılıYasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeyegöre, davalı Gebze Belediye Başkanlığı vekilininanılan Yasanın 10. maddesinde öngörülen yöntemeuygun olarak yaptığı görev itirazınınreddedilmesi ve 12. maddede belirtilen süre içinde başvurudabulunması üzerine, DanıştayBaşsavcısı’nca davalı Gebze BelediyeBaşkanlığı bakımından 10. maddedeöngörülen biçimde olumlu görevuyuşmazlığı çıkarıldığı anlaşıldığındanve usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesineoybirliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Gülşen AKAR PEHLİVAN’ın,davanın çözümünde idari yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan;ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Mehmet BAYHAN ile Danıştay Savcısı MehmetAli GÜMÜŞ’ün davada idari yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, tapu tahsis belgesine dayanılarak321 ada 91 parselin 400m² lik kısmının tapukaydının iptali ile davacı adına tescili, bu talebin kabuledilmemesi halinde taşınmaz bedelinin tahsili istemiyle terditliolarak açılmıştır.
Uyuşmazlığa konuişlemin tesis edildiği ve davanınaçıldığı tarih itibariyle yürürlüktebulunan 2981 sayılı İmar ve Gecekondu MevzuatınaAykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785sayılı İmar Kanununun Bir Maddesinin DeğiştirilmesiHakkında Kanun, imar ve gecekondu mevzuatına aykırı olarakinşa edilmiş ve inşa halindeki bütün yapılarhakkında uygulanacak işlemleri düzenlemek ve bu işlemleredair müracaat, tespit, değerlendirme, uygulama ve duyuruesaslarını ve ilgili diğer hususları belirlemekamacını taşımakta olup, valilik veya belediyelerce yetki vesorumluluk alanlarında ıslah imar düzenlemeleri yapılmaksuretiyle, yeniden gecekondu yapılmasının önlenmesiiçin temin edilecek arsaların ve muhafazası mümküngörülen gecekonduların Yasa’da öngörülenusul ve esaslara göre hak sahipliği belirlenen kişilereverilmesine olanak sağlamıştır.
Nitekim, anılan Yasa’nın“Tapu Verme” başlıklı 3290 sayılı Yasa iledeğişik 10. maddesinin (a) bendi, “Bu Kanunhükümlerine göre hazine, belediye, il özel idaresine aitveya Vakıflar Genel Müdürlüğünün idareettiği arsa veya araziler üzerinde, gecekondu sahiplerinceyapılmış yapılar, 12 nci madde hükümlerinegöre tespit ettirildikten sonra, kayıt maliki kamu kuruluşuncabu yer hak sahibine tahsis edilir ve bu tahsisin yapıldığıtapu sicilinin beyanlar hanesinde gösterilerek ilgilisine “TapuTahsis Belgesi” verilir. Tapu tahsis belgesi, ıslah imar planıveya kadastro planları yapıldıktan sonra hak sahiplerineverilecek tapuya esas teşkil eder. (Ek: 18/5/1987-3366/4 md.) Ancakıslah imar planı veya kadastro planları ile belirlenen alanlardatapu tahsis belgesi yerine hak sahiplerine doğrudan tapularıverilebilir” denilmektedir.
Buna göre, Yasa’daöngörülen usul ve koşullara uygunluğu saptananlara haksahipliği ölçütüne dayalı olarak arsa veyahisse tahsis edilmekte ve gerekli düzenlemeler tamamlandıktan sonrada, yapılmış olan tahsis esas alınarak idarece haksahiplerine tapu verilmektedir.
2981 sayılı Yasahükümlerine göre, idarenin hak sahiplerine "tapuvermek" ya da 10. maddesinin b bendinde belirtildiği gibi hak sahibiolmadıkları anlaşılanlara verilmiş olan"tapuları resen iptal etmek" şeklindeki bu yetkileriniidari nitelik taşıyan uygulama işlemlerinin doğrudan birsonucu olarak kullanması ve ayrıca bu şekilde kurulan mülkiyet,Medeni Kanun hükümleri dışında ve özel bir kanunhükmü gereğince idari tescile dayandığı gibitapuya yapılan tescilin de, bu idari işlemin icrasıniteliğinde olması karşısında,uyuşmazlığın sözü edilen uygulamaişlemlerinin dayanağı olan yasal düzenleme çerçevesindeçözümlenmesi gerekeceği açıktır.
Davacı vekili davadilekçesinde, 2981 sayılı yasanın aradığıtüm koşulların oluştuğunu, buna karşın tapuverilmesi gerektiği halde verilmediğini belirterek, davacıyatahsis edilen yerin tapusunun verilmesi için söz konusu yerin belediyeadına olan tapu kaydının iptali ve davacı adınatescili, bunun mümkün olmaması halinde isetaşınmazın bedelinin ödenmesine karar verilmesi istemiyleterditli olarak açtığını belirtmiştir.
Bu duruma göre, davacınıntaşınmaz üzerindeki iddiası, gayrimenkul mülkiyetininiktisap yollarına ilişkin Medeni Kanun hükümlerinedeğil, 2981sayılı Yasa’da öngörülen hak sahipliğiesasına dayandığı, hak sahipliğinin tespiti ve gerialınmasının idari usul ve esaslar çerçevesindebelirlendiği göz önüne alındığında,uyuşmazlığa konu işlemin tesis edildiği vedavanın açıldığı tarih itibariyleyürürlükte bulunan 2981sayılı Yasa’ya dayanılarakaçılan tapu iptali ve tescil davasının görüm veçözümü idari yargı yerinin görevinegirmektedir.
Açıklanan nedenlerle,Danıştay Başsavcısı’nca yapılanbaşvurunun kabulü ile, davalı Gebze BelediyeBaşkanlığı vekilinin görev itirazının Gebze2.Asliye Hukuk Mahkemesince reddine ilişkin kararın kaldırılmasıgerekmiştir.
S O N U Ç : Davanın çözümündeİDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenleDanıştay Başsavcısı’nın BAŞVURUSUNUNKABULÜ ile davalı GebzeBelediye Başkanlığıvekilinin GÖREV İTİRAZININ REDDİNEİLİŞKİN Gebze 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 24.12.2013gün ve E:2013/488 sayılı KARARININ KALDIRILMASINA, 17.11.2014gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAKkarar verildi.
Başkan
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Eyüp Sabri
BAYDAR
Üye
Alaittin Ali
ÖĞÜŞ
Üye
Ali
ÇOLAK
Üye
Ayhan
AKARSU
Üye
Nurdane
TOPUZ
Üye
Mehmet
AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy