T.C. UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ HUKUK BÖLÜMÜ ESAS NO : 2014 / 769 KARAR NO : 2014 / 821 KARAR TR : 14.07.2014 ÖZET : Sigortalı aracın uğradığı hasarı ödeyen sigorta şirketinin zararının idarece giderilmesi istemiyle açtığı rücuen tazminat davasının, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R Davacı : A.Sigorta A.Ş. Vekili : Av.F.P. Davalı :İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Vekili : Av.M.B. (Adli Yargıda) Av. A.F. (İdariYargıda) OL A Y : Davacı vekili, davadilekçesinde özetle; davacı şirkete 0001-0210-03992030nolu Tüm Oto Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalı olan PartnerOtomotiv ve Ticaret A.Ş.’ye ait Fırat Sönmez’in sevkve idaresindeki 34 AB 4450 plakalı aracın 14.02.2012 tarihinde,İstanbul Avcılar D-100 karayolu istikametinde seyir halinde ikenyolun sol kısmındaki çukura girmesi nedeni ile tektaraflı maddi hasarlı trafik kazası meydanageldiğini; kazanın yolun gerekli bakım veonarımından sorumlu olan davalı idarenin hizmet kusurundankaynaklandığını; davacı şirkete vaki hasarihbarına müteakip yapılan inceleme neticesinde düzenlenen19.04.2012 tarihli ekspertiz raporuna istinaden sigortalıya 1.392,16 TLhasar tazminatının 30.04.2012 tarihinde ödendiğini;1.392,16 TL’lik rücu alacağı için davalıidareye başvuruda bulunduğunu, davalı idare tarafından butalebinin 04.06.2012 reddedildiğini belirterek; 1.392,16 TL’ninödeme günü olan 30.04.2012 tarihinden itibaren işleyecekyasal faizi ile davalı idareden tahsili istemiyle idari yargıda davaaçmıştır. İSTANBUL7. İDARE MAHKEMESİ: 25.09.2012 gün ve E:2012/1169 K:2012/1352sayılı kararında “… 2918 sayılıKarayolları Trafik Kanunu’nun 19.01.2011 tarihindeyürürlüğü giren 6099 sayılı Kanunu’nun14. maddesi ile değişik 110. maddesinde, bu Kanundan doğansorumluluk davalarının, (işleteni veya sahibi Devlet vediğer kamu kuruluşları olan araçların sebebiyetverdiği zararlara ilişkin olanları dahil) adli yargıdagörüleceği hükmü getirilmiştir. Anılanmevzuat hükmü uyarınca 2918 sayılı Kanundan doğansorumluluk davalarının, hizmet kusuru veya kişisel kusurayrımı yapılmaksızın, adli yargı mercilerinceçözümlenmesi gerekmektedir. Davadosyasının incelenmesinde; bakılmakta olan davanındavalı idarenin yol bakım görevini yerine getirmemesinebağlı hizmet kusuru nedeniyle oluşan zararın tazminiistemiyle açıldığı görülmekte olup, 2918sayılı Kanun ile davalı idareye getirilen sorumluluğunyerine getirilmediği iddiasından kaynaklanan davanınyukarıda yer verilen mevzuat hükmü uyarınca adli yargımercilerinde çözümlenmesi…” gerekçesi ile2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunun 15/1-amaddesi uyarınca davanın görev yönünden reddine kararvermiştir. Verilen karara davalı vekilince itiraz edilmesiüzerine; İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 06.02.2013 günve E:2013/187 K:2013/1839 sayılı ilamı ile itirazın reddiile görevsizlik kararının onanmasına karar vermiş veonama kararına karşı yapılan karar düzeltme talebininde aynı mahkemece 04.09.2013 gün ve E:2013/11201 K:2013/11057sayılı kararı ile reddedilmesi ile görevsizlik kararıkesinleşmiştir. Davacıvekili bu kez aynı istemle adli yargıda davaaçmıştır. İSTANBUL25. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ: 16.04.2014 gün ve E:2013/511K:2014/191 sayılı kararında ; “… Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin 06.05.2013 gün E:2013/2277 K:2013/6380 sayılıkararı ve yine aynı dairenin 18/04/2013 gün E:2013/2089K:2013/5786 sayılı ilamlarında olduğu gibi 2577sayılı idari yargılama usulü yasasının 2/bmaddesine göre idari yargıda tam yargı davası olarakaçılması gerekir. 2918 sayılı yasanın 110.maddesi kapsamında değerlendirilmesinin mümkünolmadığı bu nedenle adli yargının görevliolmadığı…” gerekçesiyle davadilekçesinin görev yönünden reddine, dava konusu miktar dikkatealınarak kesin olarak karar vermiştir. Davacıvekilinin talebi üzerine dosya mahkememize gönderilmiştir. İNCELEMEVE GEREKÇE : UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane TOPUZ, AlaittinAli ÖĞÜŞ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 14.07.2014 günlütoplantısında: l-İLKİNCELEME:Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27.maddesi gereğince yapılan incelemeye göre; adli ve idariyargı yerleri arasında 2247 sayılı Yasa’nın 14.maddesinde öngörülen biçimde, olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğu, adli yargıdosyasının 15. maddede belirtilen yönteme uygun olarakdavacı vekilinin istemi üzerine son görevsizlikkararını veren mahkemece, ekinde idari yargı dosyası ilebirlikte Uyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiği veusule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görev uyuşmazlığınınesasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi. II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim Filiz BUDAK’ın,davanın çözümünde adli yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan;ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Mehmet BAYHAN ile Danıştay Savcısı MehmetAli GÜMÜŞ’ün davada adli yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, sigortalıaracın uğradığı hasarı ödeyen sigortaşirketinin, zararın idarece giderilmesi isteminden ibaret bulunan birrücuen tazminat davasıdır. 2918 sayılıKarayolları Trafik Kanununun 1. maddesinde, Kanunun amacınınkarayollarında can ve mal güvenliği yönünden trafikdüzenini sağlayacak ve trafik güvenliğini ilgilendiren tümkonularda alınacak önlemleri belirlemek olduğu;“Kapsam” başlıklı 2. maddesinde, bu Kanunun trafikleilgili kuralları, şartları, hak veyükümlülükleri bunların uygulamasını vedenetlenmesini ilgili kuruluşları ve bunların görev, yetkive sorumluluk, çalışma usulleri ile diğerhükümleri kapsadığı ve bu kanunun karayollarındauygulanacağı; 10. maddesinde, yapım ve bakımdan sorumluolduğu yolları trafik düzeni ve güvenliğinisağlayacak durumda bulundurmanın gerekli görülenkavşaklara ve yerlere trafik ışıklı işaretleri,işaret levhaları koymak ve yer işaretlemeleri yapmanın BelediyeTrafik birimlerinin görev ve yetkileri arasında olduğubelirtilmiştir. Öte yandan 2918sayılı Yasanın 19.1.2011 günlü Resmi Gazetedeyayımlanarak yürürlüğe giren 6099 sayılıYasanın 14. maddesiyle değişik 110. maddesinde“İşleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamukuruluşları olan araçların sebebiyet verdiğizararlara ilişkin olanları dahil, bu Kanundan doğan sorumlulukdavaları, adli yargıda görülür. Zarar göreninkamu görevlisi olması, bu fıkra hükmününuygulanmasını önlemez. Hemzemin geçitte meydana gelentren-trafik kazalarında da bu Kanun hükümleri uygulanır. Motorlu araçkazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar,sigortacının merkez veya şubesinin veya sigortasözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerindenbirinde açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yermahkemesinde de açılabilir”; Geçici 21. maddesinde de“Bu Kanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasınıngöreve ilişkin hükmü, yürürlüğegirdiği tarihten önce idari yargıda ve Askeri Yüksekİdare Mahkemesinde açılmış bulunan davalarauygulanmaz” denilmiştir. Dosyalarınincelenmesinden; şirkete sigortalı vasıtanın 14.02.2012tarihinde İstanbul Avcılar D-100 karayolu istikametinde seyir halindeiken, tek taraflı maddi hasarlı trafik kazasıgerçekleştiği, meydana gelen hasarın davacı sigortaşirketince sigortalıya ödendiği, trafik kazası tespittutanağına göre yolun bakımından sorumlu olandavalı idarenin kusurlu olduğu ileri sürülerek 1.392,16TLrücuen tazminatın ödeme tarihinden itibaren işleyecekfaiziyle birlikte davalıdan tahsili istemiyle davanınaçılmış olduğu anlaşılmaktadır. 2918 sayılıKanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasının iptali istemiyleBursa 3.Asliye Hukuk Mahkemesi ve Batman 2.Asliye Hukuk Mahkemesinceyapılan itiraz başvuruları üzerine konuyu inceleyen AnayasaMahkemesi, şu gerekçesi ile anılan kuralı Anayasayaaykırı görmemiş ve iptal istemini oy birliğiylereddetmiştir: “… Anayasa Mahkemesi’nin daha öncekikimi kararlarında da belirtildiği üzere, tarihsel gelişimeparalel olarak Anayasa’da adli ve idari yargıayırımına gidilmemiş ve idariuyuşmazlıkların çözümünde idare ve vergimahkemeleriyle Danıştay yetkili kılınmıştır.Bu nedenle, genel olarak idare hukuku alanına giren konularda idariyargı, özel hukuk alanına giren konularda adli yargı görevliolacaktır. Bu durumda, idari yargının görev alanınagiren bir uyuşmazlığın çözümünde adliyargının görevlendirilmesi konusunda kanun koyucunun mutlak birtakdir yetkisinin bulunduğunu söylemek olanaklı değildir.Ancak, idari yargının denetimine bağlı olması gerekenidari bir uyuşmazlığın çözümü,haklı neden ve kamu yararının bulunması halinde kanunkoyucu tarafından adli yargıya bırakılabilir. İtirazkonusu kural, trafik kazasında zarar görenin asker kişi ya damemur olmasına, aracın askeri hizmete ilişkin olmasına veyaolayın hemzemin geçitte meydana gelmesi durumlarına görefarklı yargı kollarında görülmekte olan 2918sayılı Kanun’dan kaynaklanan tüm sorumluluk davalarınınadli yargıda görüleceğini öngörmektedir.İtiraz konusu düzenlemenin gerekçesinde de ifade edildiğigibi, askeri idari yargı, idari yargı veya adli yargıkolları arasında uygulamada var olan yargı yolubelirsizliği giderilerek söz konusu davalarla ilgili olarak yeknesakbir usul belirlenmektedir. Aynı tür davaların aynıyargı yolunda çözümlenmesi sağlanarak davalarıngörülmesi ve çözümlenmesininhızlandırıldığı, bu suretle kısa süredesonuç alınmasının olanaklı kılındığıve bunun söz konusu davaların adli yargıdagörüleceği yolunda getirilen düzenlemenin kamuyararına yönelik olduğu anlaşılmaktadır. Öteyandan, 2918 sayılı Kanun’da tanımlanan Karayoluşeridi üzerindeki araç trafiğinden kaynaklanansorumlulukların, özel hukuk alanına girdiği konusunda birtartışma bulunmamaktadır. İdare tarafından kamugücünden kaynaklanan bir yetkinin kullanılması sözkonusu olmadığı gibi, aynı karayolu üzerinde aynıseyir çizgisinde hareket eden, bu nedenle aynı tür risküreten araçlar arasında özel-kamu ayırımıyapılmasını gerektiren bir neden de yoktur. Açıklanannedenlerle, itiraz konusu kural Anayasa’nın 2.,125. ve 155.maddelerine aykırı değildir. İtirazın reddigerekir…” (Any. Mah.nin 26.12.2013 tarih ve E.2013/68, K.2013/165sayılı kararı; R.G. 27.3.2014, Sayı: 28954, s.136-147.) Anayasa’nın 158inci maddesinin son fıkrasında “ Diğer mahkemelerle,Anayasa Mahkemesi arasındaki görev uyuşmazlıklarında,Anayasa Mahkemesi’nin kararı esas alınır.”denilmektedir. Anayasa Mahkemesi’nin yukarıda gerekçesine yerverilen kararı, yasa koyucunun idari yargının görevinegiren bir konuyu adli yargının görevine verebileceğine,dolayısiyle 2918 sayılı Kanunun 110 uncu maddesinin birincifıkrası ile öngörülen, bu Kanun’dan doğantüm sorumluluk davalarının adli yargıda görülmesidüzenlemesinin Anayasa’ya aykırıbulunmadığına dair olup, esas itibariyle görev konusundaverilmiş bir karardır ve Anayasa’nın 158 inci maddesiuyarınca, başta Mahkememiz olmak üzere diğer yargıorganları bakımından da uyulması zorunlu bir kararmesabesindedir. Budurumda, 2918 sayılı Yasanın 19.01.2011 tarihindeyürürlüğe giren 110. maddesi ile AnayasaMahkemesi’nin işaret edilen kararı gözetildiğinde,bahsi geçen Kanun maddesinin karayollarında, can ve malgüvenliği yönünden trafik düzeninin sağlanaraktrafik güvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacakönlemleri kapsadığı ve Kanunun, trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleri,bunların uygulanmasını ve denetlenmesini, ilgilikuruluşları ve bunların görev yetki ve sorumluluklarıile, çalışma usullerini kapsadığı,dolayısıyla oluşan trafik kazası nedeniyleaçılacak sorumluluk davalarının görüm ve çözümündeadli yargının görevli olduğu; meydana gelen zararıntazmini istemiyle açılan bu davanın da adli yargı yerindeçözümlenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Açıklanannedenlerle, davanın görüm ve çözümündeadli yargı görevli olduğundan İstanbul 25. Asliye HukukMahkemesinin 16.04.2014 gün ve E:2013/511 K:2014/191 sayılıgörevsizlik kararının kaldırılmasıgerekmiştir. S O N UÇ : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle, İstanbul 25. Asliye Hukuk Mahkemesinin 16.04.2014 gün veE:2013/511 K:2014/191 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININKALDIRILMASINA, 14.07.2014 gününde Üye Eyüp SabriBAYDAR’ın KARŞI OYU ve OY ÇOKLUĞU İLEKESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Nurdane TOPUZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy