T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 539
KARAR NO : 2014 / 575
KARAR TR : 5.5.2014
ÖZET : Araştırma görevlisi olarak görev yaparken, 2547 sayılı Yasanın 35. maddesi kapsamında yüksek lisans / doktora eğitimi alması amacıyla kadrosu geçici olarak başka bir Üniversiteye aktarılan davacının, davalı Üniversite ile imzalamış olduğu, Kamu Personeline Mahsus Yüklenme Senedi ve Muteber İmzalı Müteselsil Kefalet Senedine Göre, Yerine Getirmesi Gereken Mecburi Hizmet Yükümlülüğünün İptali istemiyle yaptığı başvurusunun reddine ilişkin davalı Rektörlük kararının iptali istemiyle açtığı davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :C.K.Ö.
Vekilleri :Av. M.B. & Av. H.U.
Davalı :Yüzüncü Yıl ÜniversitesiRektörlüğü
Vekili : Av. H.K.
O L A Y :Davacı vekili müvekkilinin, Yüzüncü YılÜniversitesi adına, 2547 sayılı Yasanın 35. maddesiuyarınca, Öğretim Üyesi Yetiştirme ProgramıKapsamında Orta Doğu Teknik Üniversitesi MimarlıkBölümünde araştırma görevlisi olarak lisansüstü eğitim alması nedeniyle, davalıYüzüncü Yıl Üniversitesi ile imzalamışolduğu, İzmir 15. Noterliğinin 27.12.2004 Tarih, 24079 YevmiyeNumaralı, Kamu Personeline Mahsus Yüklenme Senedi ve Muteberİmzalı Müteselsil Kefalet Senedine Göre, Yerine GetirmesiGereken Mecburi Hizmet Yükümlülüğününİptali istemiyle yaptığı 3.11.2012 tarihli başvurusununreddine ilişkin davalı Rektörlüğün 23.11.2012,tarih B.08.06.YÖK.2.YY.0.71/907.01-6981 sayılıkararının iptali istemiyle idari yargı yerinde davaaçmıştır.
Davalıidare vekilince birinci savunma dilekçesinde, UyuşmazlıkMahkemesinin kararları doğrultusunda, davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu ileri sürülerek, görev itirazındabulunulmuştur.
VAN 1. İDARE MAHKEMESİ; 21.2.2013 gün ve E:2012/1884sayı ile, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun35.maddesinin 2'nci ve 3'üncü fıkralarında düzenlenenbir üniversitede görev yapan öğretim elemanınkadrosunun başka bir üniversiteye nakledilmesindeki amacın,ilgililerin akademik gelişimini sağlamak olduğu, kurumlarınbu gelişimin maliyetlerini üstlenirken öğretimelemanlarının gelişim sürecinde elde ettikleri bilgi vetecrübelerinin, hizmet götürdükleri üniversiteye veyaüniversite öğrencilerine yansıtılmasınıgözetmek ve sağlamak durumunda oldukları dikkatealındığında, idarelerce bu hizmetyansımasını ve kamu yararını gerçekleştirmekiçin başka bir kuramda görevlendirdiği veya kadrosuylanaklettiği öğretim elemanlarının geridönüşünü sağlamak üzere önlemleralabileceği, bunun için ilgili yönetmelikte kişileremecburi hizmet yükümlülüğü veya taahhütnameve kefalet senedi imzalatmak şeklinde yaptırımlaröngören düzenlemeler yapılabileceğinin yargıkararlarıyla kabul edildiği; nitekim 2547 sayılıYasanın 35'inci maddesinde belirtilen kamusal yararın elde edilmesineyönelik olmaları nedeniyle bu hükme dayanılarakçıkartılan Yönetmelikte hukuka aykırılıkbulunmadığı, ayrıca, taahhütname ve kefalet senedininilgili idarelerce kamu gücüne dayalı, tek taraflı irade iledüzenlendiği ve ilgililerine hizmet gereğinin bir koşuluolarak imzalattırıldığı hususlarının,Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 15.11.2002günlü, E:2002/557, K:2002/809 sayılı kararı ilehükme bağlandığı; bu durumda, 2547 sayılıYasanın 35'inci maddesi uyarınca başka bir üniversitedeöğretim üyesi yetiştirme programı kapsamındaeğitim yapmak üzere görevlendirilmesindeki amaç gözönüne alındığında, davacınıntaahhüt ve kefalet senedini idare ile eşit düzeyde olarak,isteği ve özgür iradesi ile imzaladığınınkabulü mümkün olmadığı gibi, bu senedin ihtivaettiği yaptırımların, kamu hukuku düzenlemeleri vehizmet gereklerine dayandığı gerçeğikarşısında, senedin icrası aşamasında ortadaözel hukuk alanını ilgilendiren biruyuşmazlığın varlığından söz etmeyeolanak bulunmadığından, idarece kamu gücünedayanılarak ve tek yanlı irade ile kurulan taahhüt ve kefaletsenedinde yer alan mali yaptırımların uygulanmasınailişkin işlemin iptali isteminden doğanuyuşmazlığın çözümünde idariyargı yerinin görevli olduğu sonucunaulaşıldığından, davalı vekilinin bu davanınadli yargıda çözümlenmesi gerektiğini ilerisürerek yaptığı görev itirazının yerindegörülmediği gerekçesiyle; davalı idarenin görevitirazının reddine, uyuşmazlığıçözümlemekle Mahkemelerinin görevli olduğuna kararvermiştir.
Davalı idare vekilinin olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılması yolunda süresi içerisindeverdiği dilekçesi üzerine dava dosyasınınonaylı örneği Yargıtay CumhuriyetBaşsavcılığı’na gönderilmiştir.
YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCISI; konununçözümü için uyuşmazlığıntemelini oluşturan işlemin incelenmesinin gerektiği; dava konusuuyuşmazlığın, taraflar arasındakisözleşmeden diğer bir ifadeyle yüklenme ve kefaletsenedinde yer alan borçtan kaynaklandığı; 2547sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun öğretimelemanı yetiştirmeye ilişkin 35. maddesinde,“Yükseköğretim kurumları; kendilerinin ve yenikurulmuş ve kurulacak diğer yükseköğretimkurumlarının ihtiyacı için yurt içinde vedışında, kalkınma planı ilke ve hedeflerine veYükseköğretim Kurulunun belirteceği ihtiyaca ve esaslaragöre öğretim elemanı yetiştirirler. (Ek fıkra:17/08/1983 - 2880/18 md.) Öğretim elemanı yetiştirilmesiamacıyla üniversitelerin araştırma görevlisikadroları, araştırma veya doktoraçalışmaları yaptırmak üzere başka birüniversiteye, Yükseköğretim Kurulunca geçici olaraktahsis edilebilir. Bu şekilde doktora veya tıpta uzmanlık veyasanatta yeterlik payesi alanlar, bu eğitimin sonunda kadrolarıylabirlikte kendi üniversitelerine dönerler. / (Ek fıkra:17/08/1983 - 2880/18 md.) Yurt içi veya yurt dışındayetiştirilen öğretim elemanları, genel hükümleregöre bağlı oldukları yükseköğretimkurumlarında mecburi hizmetlerini yerine getirmek zorundadırlar. Buyükümlülüğü yerine getirmeyenlere,yükseköğretim kurumlarında görev verilmez. Özelkanunlarla getirilen mecburi hizmet çalışmaları buhüküm dışındadır.” hükmününyer aldığı; olayda, davacının Orta Doğu TeknikÜniversitesinde görevlendirilmeden önce yüklenmesenedi ve kefalet senedi ile, mecburi hizmet süresi dolmadan hizmetindebulunduğu Yüksek Öğretim Kurumu ve mecburi hizmetinindevredildiği kurum tarafından görevden çekilmişsayıldığında mecburi hizmetine tekabül edenödemelerin tamamının ve % 50 fazlası ile ayrıca buödemelere ilişkin sarf tarihinden itibaren hesaplanacak yasal vs.vergi ve kanuni ödemelerle birlikte nakden ve defaten ödemeyi kabulve taahhüt etmiş olduğu; söz konu yüklenme vekefalet senedi ile, Üniversiteye karşı mecburi hizmetyükümlülüğü ya da parasalkarşılığı taahhüt edilmek suretiyleÜniversite ile araştırma görevlisi arasında,tarafların karşılıklı hak veyükümlülüklerini içeren bir sözleşmeilişkisi kurulduğunun açık olduğu; dolayısıyla, uyuşmazlığın taraflararasındaki sözleşmeden diğer bir ifadeyle yüklenme vekefalet senedinde yer alan borçtan kaynaklandığı, sözleşmede yer alan borçtan kaynaklananuyuşmazlığın özel hukuk hükümlerinegöre görüm ve çözümünde adli yargıyerinin görevli bulunduğu gerekçesiyle; 2247 sayılıKanun'un 10. ve 13. maddeleri gereğince, olumlu görevuyuşmazlığı çıkarılmasına,dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığınagönderilmesine karar vermiştir.
Başkanlıkça,2247 sayılı Yasa’nın 13. maddesine göreDanıştay Başsavcısının yazılıdüşüncesi istenilmemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü’nün,Serdar ÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, SıddıkYILDIZ, Nurdane TOPUZ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 5.5.2014 günlü toplantısında;
l-İLKİNCELEME:Başvuru yazısı ve dava dosyası üzerinde2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesi gereğinceyapılan incelemeye göre, davalı idare vekilinin anılanYasanın 10/2 maddesinde öngörülen yönteme uygun olarakyaptığı görev itirazının reddedilmesi ve 12/1.maddede belirtilen süre içinde başvuruda bulunmasıüzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nca, 10.maddede öngörülen biçimde olumlu görevuyuşmazlığı çıkarıldığıanlaşılmaktadır. Usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığından görev uyuşmazlığınınesasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim TaşkınÇELİK’in, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Mehmet BAYHAN ile DanıştaySavcısı Mehmet Ali GÜMÜŞ’ün davada adliyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, Yüzüncü Yıl Üniversitesinde araştırmagörevlisi olarak görev yaparken, 2547 sayılı Yasanın35. maddesi kapsamında yüksek lisans / doktora eğitimi almasıamacıyla kadrosu geçici olarak Orta Doğu TeknikÜniversitesine aktarılan davacının, davalıÜniversite ile imzalamış olduğu, Kamu Personeline MahsusYüklenme Senedi ve Muteber İmzalı Müteselsil KefaletSenedine Göre, Yerine Getirmesi Gereken Mecburi HizmetYükümlülüğünün İptali istemiyleyaptığı 3.11.2012 tarihli başvurusunun reddineilişkin davalı Rektörlüğün 23.11.2012, tarihB.08.06.YÖK.2.YY.0.71/907.01-6981 sayılı kararınıniptali istemiyle açılmıştır.
2547sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun, “Öğretimelemanı yetiştirme” başlıklı 35. maddesinde“Yükseköğretim kurumları; kendilerinin ve yenikurulmuş ve kurulacak diğer yükseköğretimkurumlarının ihtiyacı için yurt içinde vedışında, kalkınma planı ilke ve hedeflerine veYükseköğretim Kurulunun belirteceği ihtiyaca ve esaslaragöre öğretim elemanı yetiştirirler.
(Ekfıkralar: 17/8/1983-2880/18 md.) Öğretim elemanıyetiştirilmesi amacıyla üniversitelerin araştırmagörevlisi kadroları, araştırma veya doktoraçalışmaları yaptırmak üzere başka birüniversiteye, Yükseköğretim Kurulunca geçici olaraktahsis edilebilir. Bu şekilde doktora veya tıpta uzmanlık veyasanatta yeterlik payesi alanlar, bu eğitimin sonunda kadrolarıylabirlikte kendi üniversitelerine dönerler.
Yurtiçi veya yurt dışında yetiştirilen öğretimelemanları, genel hükümlere göre bağlıoldukları yükseköğretim kurumlarında mecburihizmetlerini yerine getirmek zorundadırlar. Buyükümlülüğü yerine getirmeyenlere,yükseköğretim kurumlarında görev verilmez. Özelkanunlarla getirilen mecburi hizmet çalışmaları buhüküm dışındadır.” hükmüne yerverilmiştir.
Dosyanınincelenmesinden, davacının Yüzüncü YılÜniversitesi’nde araştırma görevlisi olarakgörev yapmakta iken, 2547 sayılı YükseköğretimKanunu'nun 35.maddesi uyarınca Orta Doğu Teknik Üniversitesi’ndegörevlendirildiği; Yüzüncü Yıl Üniversitesiile imzalamış olduğu, İzmir 15. Noterliğinin27.12.2004 Tarih, 24079 Yevmiye Numaralı, Kamu Personeline MahsusYüklenme Senedi ve Muteber İmzalı Müteselsil KefaletSenedine Göre, Yerine Getirmesi Gereken Mecburi HizmetYükümlülüğünün İptali istemiyleyaptığı 3.11.2012 tarihli başvurusunun reddine ilişkindavalı Rektörlüğün 23.11.2012, tarih B.08.06.YÖK.2.YY.0.71/907.01-6981sayılı kararının iptali istemiyle bakılan davanınaçıldığı anlaşılmaktadır.
Bu durumagöre, taahhüt ve kefalet senedinin davacı ve kefilleritarafından tek taraflı olarak imzalanarak idareye karşıtaahhütte bulunulması karşısında, davacıtarafından mecburi hizmetyükümlülüğünün iptali istemiyleaçılan davanın görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanannedenlerle, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nınbaşvurusunun kabulü ile davalı Rektörlük vekiliningörev itirazının reddine ilişkin Van 1. İdareMahkemesi kararının kaldırılması gerekmiştir.
S O N UÇ : Davanın çözümündeADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle YargıtayCumhuriyet Başsavcısı’nın BAŞVURUSUNUNKABULÜ ile davalı Rektörlük vekilinin görevitirazının reddine ilişkin Van 1. İdare Mahkemesinin21.2.2013 gün ve E:2012/1884 sayılı GÖREVLİLİK KARARININKALDIRILMASINA, 5.5.2014 gününde Üye SıddıkYILDIZ’ın KARŞI OYU ve OY ÇOKLUĞU İLEKESİN OLARAK karar verildi.
Başkan
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Eyüp Sabri
BAYDAR
Üye
Nurdane
TOPUZ
Üye
Ali
ÇOLAK
Üye
Ayhan
AKARSU
Üye
Sıddık
YILDIZ
Üye
Mehmet
AKBULUT
KARŞI OY
Dava,Yüzüncü Yıl Üniversitesinde araştırmagörevlisi olarak görev yaparken, 2547 sayılıYasanın 35. maddesi kapsamında yüksek lisans / doktoraeğitimi alması amacıyla kadrosu geçici olarak OrtaDoğu Teknik Üniversitesine aktarılan davacının,davalı Üniversite ile imzalamış olduğu, KamuPersoneline Mahsus Yüklenme Senedi ve Muteber İmzalıMüteselsil Kefalet Senedine Göre, Yerine Getirmesi Gereken MecburiHizmet Yükümlülüğünün İptali istemiyleyaptığı 3.11.2012 tarihli başvurusunun reddineilişkin davalı Rektörlüğün 23.11.2012, tarihB.08.06.YÖK.2.YY.0.71/907.01-6981 sayılı kararınıniptali istemiyle açılmıştır.
2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2/1-amaddesinde, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep konu vemaksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarındandolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafındanaçılan iptal davaları idari dava türleri arasındasayılmıştır.
2547sayılı Yasa uyarınca başka bir üniversitedeöğretim üyesi yetiştirme programı kapsamındaeğitim yapmak üzere görevlendirilmesindeki amaç gözönünde bulundurulduğunda, davacının bu taahhüt vekefalet senedini idare ile eşit düzeyde olarak, isteği veözgür iradesi ile imzaladığından söz etmeyeolanak bulunmadığından, ortada özel hukuk alanınıilgilendiren bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.
İdarece kamugücüne dayanılarak ve tek taraflı irade ile kurulantaahhüt ve kefalet senedine ilişkin uyuşmazlığın2577 sayılı Yasanın 2/1-a maddesinde sayılan iptaldavaları kapsamında görüm veçözümünde idari yargı görevlibulunmaktadır.
Açıklanannedenlerle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’ncayapılan başvurunun reddi gerektiğigörüşüyle, aksi yöndeki kararakarşıyım.
Üye
SıddıkYILDIZ
Full & Egal Universal Law Academy