T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 510
KARAR NO : 2014 / 720
KARAR TR : 14.07.2014
ÖZET : Ankara İli, Çankaya İlçesi, Dikmen Mahallesi 27018 ada, 1 parsel sayılı davalı belediye adına kayıtlı bulunan taşınmazın davacı idareye bedelsiz devredilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davanın, İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk K A R A R Davacı :Ankara İl Özel İdaresi Vekili : Av. D.O.İ. Davalı : Çankaya BelediyeBaşkanlığı Vekili : Av. B.C. O L A Y :Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Ankara İli,Çankaya İlçesi, Dikmen Mahallesinde bulunan 27018 ada, 1parsel sayılı 10.592,00 m2 alanlı arsanın ÇankayaBelediye Başkanlığı adına kayıtlıolduğunu ve imar planıyla “Eğitim TesisleriAlanı” olarak ayrıldığını; Çankaya İlçesinde engelli çocukların eğitimgöreceği özel eğitime yönelik temel eğitim okuluyapılması konusunda Valilik oluru bulunduğunu; bu konudaÇankaya Belediye Başkanlığına yapılanyazılı başvuru ile anılan arsanın Ankara İlÖzel İdaresi adına bedelsiz devrinin talep edildiğini,ancak davalı Belediye tarafından, taşınmazın 2886sayılı Yasa uyarınca “ihale edilme suretiylesatışının yapılacağı”nınbildirildiğini belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklıkalmak kaydıyla söz konusu arsanın 222 sayılı Yasadankaynaklı kamu hizmetini yerine getirebilmek üzere müvekkiliidareye bedelsiz devrine ve satışının önlenmesiiçin kaydına ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesi istemiyleadli yargı yerinde dava açmıştır. Davalı idarevekili verdiği dilekçede özetle, kamu hizmetinedayanılarak tesis edilen işlemlerin kamu hukukunadayandığı, bu işlemlerden doğan uyuşmazlıklarında idari yargı düzeninde görülmesi gerektiğini ilerisürerek, görev itirazında bulunmuştur. ANKARA 25.ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ: 26.11.2013 gün ve E:2013/301 sayıile, davanın niteliği itibariyle mahkemelerinin görevalanında kaldığı anlaşıldığındanyargı yolu itirazının reddine karar vermiştir. Davalı vekilininidari yargı yararına olumlu görevuyuşmazlığı çıkartılması yolundasüresi içinde verdiği dilekçesi üzerine dava dosyaörneği Danıştay Başsavcılığınagönderilmiştir. DANIŞTAY BAŞSAVCISI: Gerek uygulamada, gerekseöğreti’de, idari işlemin tanımının,idarenin kamu hizmetinin yürütümü amacıyla ve tekyanlı irade açıklamasıyla tesis etmiş olduğukesin ve yürütülmesi gerekli işlemler olarakyapıldığı; bu tanıma göre, idari yargıyerlerinde iptal davasına konu edilecek hukuksal işlemlerin;öncelikle, kamu idaresinin işlemi olması, kamu hizmetininyürütülmesi amacıyla tesis edilmiş bulunması,kamu idaresinin tek yanlı irade açıklamasınınürünü olması ve nihayet kesin ve icrai(yürütülmesinin gerekli) olmasının zorunlu olduğu;bu durumda; davanın konusunun, davalı idarece tek yanlı iradeile yapılan uygulama işlemleri sonucunda sözkonusutaşınmazın 222 sayılı Yasa’nın 62 ve 65.maddeleri uyarınca bedelsiz olarak Ankara II Özel idaresi adınadevredilip devredilemeyeceği hususundan kaynaklanmakta olup, bu haliyleuyuşmazlığın 2577 sayılı İdariYargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin 1. fıkrasının(a) bendi kapsamına girdiği, bu bakımdan; kamu hizmetinin en iyişekilde yerine getirilmesi amacıyla sözkonusutaşınmazın davacı idare adına devrininyapılıp yapılmayacağına ilişkin bulunandavanın, İdari Yargı yerinde çözümlenmesigerektiği; bu nedenle, 2247 sayılı Yasa’nın 10.maddesi uyarınca olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılmasına ve dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesi’negönderilmesine, durumun Ankara Yirmibeşinci Asliye Hukuk Mahkemesi'nebildirilmesine, kesin olarak karar vermiştir. Başkanlıkça, 2247sayılı Yasanın 13. maddesine göre YargıtayCumhuriyet Başsavcısı’nın da yazılıdüşüncesi istenilmiştir. YARGITAY CUMHURİYETBAŞSAVCISI: 222sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanunu’nun 62ve 65. maddeleri ile 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve KontrolKanunu ile ilgili Yönetmelik maddelerinden söz ederek, davakonusu taşınmazın ilgili mevzuat uyarınca kamu yararıamacıyla değerlendirilmek üzere bedelsiz tahsisinin diğerbir kamu kurumu olan davalı Çankaya Belediyesitarafından reddine dair işlemin davaya konu edildiği, davalıÇankaya belediyesince tesis edilen işlemin, 222 sayılı ve5018 sayılı Yasalara aykırılığı ilerisürülerek, usulsüz ve kamu yararınaaykırılığı gerekçe gösterilmekle,davalı idarenin tek taraflı ve kamu gücü kullanarak tesisettiği işlemin idari nitelikte bulunduğu ve 2577sayılı İYUHK 2/1-a maddesi kapsamında idari yargıyerinde incelenmesi gerektiği; diğer taraftan dava konusu ihtiyatitedbir talebinin de, idari yargı yerinde yürütmeyidurdurma talebine konu olabileceği İNCELEME VE GEREKÇE: UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane TOPUZ, AlaittinAli ÖĞÜŞ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT‘unkatılımlarıyla yapılan 14.07.2014 günlütoplantısında: l-İLK İNCELEME:Başvuruyazısı ve dava dosyası örneği üzerinde 2247sayılı Yasa’nın 27. maddesi gereğince yapılanincelemeye göre, davalı idare vekilinin anılan Yasanın 10/2maddesinde öngörülen yönteme uygun olarakyaptığı görev itirazının reddedilmesi ve 12/1.maddede belirtilen süre içinde başvuruda bulunmasıüzerine Danıştay Başsavcısı’nca, 10.maddede öngörülen biçimde olumlu görevuyuşmazlığı çıkarıldığıanlaşılmaktadır. Usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığından görev esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Gülşen AKAR PEHLİVAN’ın,davanın çözümünde idari yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan;ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Mehmet BAYHAN ile Danıştay Savcısı MehmetAli GÜMÜŞ’ün idari yargının görevliolduğu yolundaki sözlü açıklamaları dadinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ: Dava, Ankaraİli, Çankaya İlçesi, Dikmen Mahallesi 27018 ada, 1parsel sayılı davalı belediye adına kayıtlıbulunan taşınmazın davacı idareye bedelsiz devredilmesiistemiyle açılmıştır. 222 sayılıİlköğretim ve Eğitim Kanunu’nun 62. maddesinde,“İlköğretimokuluna tahsis edilmek üzere komisyonca seçilen Devlete, özelidarelere, belediyelere veya köy tüzel kişiliğine aitarazinin, miktar ve yerini gösteren birer tutanak tanzim edilerek valilikyolu ile ve arazinin aidiyetine göre MaliyeBakanlığının veya diğer idarelerin yetkili mercilerinegönderilir. Bu makamların tasdiki ile bu arazi parasız okulatahsis olunur. Okula gelir sağlamak maksadıyla seçilentopraklar, 50 dekardan fazla olamaz.” hükmüne, 65. maddesindeise; “Okullar için tahsis, satın alma veyakamulaştırma yoluyla sağlanan topraklarla bu topraklarüzerinde yapılacak bina veya tesisler, bulundukları yerleregöre köy veya özel idareler adına tapuya tescil edilir.Bunların ve bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihtenönce yapılmış olan okul binaları ile tesislerinindaimi bakım ve onarım giderleri, bulundukları yerlere göreözel idare veya köy bütçelerindenkarşılanır.” hükmüne yer verilmiştir. Dosyanın incelenmesinden; mülkiyeti Çankaya BelediyeBaşkanlığı adına kayıtlı olan ve imarplanında "Eğitim Tesisleri Alanı" olarak ayrılanihtilaflı taşınmaz için, Çankaya İlçesindeengelli çocukların eğitim göreceği özeleğitime yönelik temel eğitim okulu yapılmasıamacıyla Çankaya Belediye Başkanlığı'nabaşvuruda bulunularak taşınmazın 222 sayılıYasa'nın 62 ve 65. maddeleri uyarınca devrinin istenildiği,anılan başvurunun Belediye Başkanlığı'nın30.04.2013 tarih ve 1365 sayılı yazısıyla parselinmülkiyetinin belediyeye ait olduğundan bahisle ihale yoluylasatışa çıkarılacağının, devrineihtiyaç duyulması halinde 2942 sayılı Yasa'nın 30.maddesi kapsamında başvuruda bulunulması gerekliliğininbelirtilmesi suretiyle reddedilmesine karşın, 06.05.2013 tarihliValilik Oluru alınarak 14.05.2013 tarihli yazı ile yapılanbaşvuruda; sözkonusu taşınmazın yeniden 222sayılı Yasa kapsamında devrinin istenildiği, bubaşvurunun da 03.06.2013 tarih ve 1856 sayılı BelediyeBaşkanlığı işlemi ile taşınmazınsatışının 2886 sayılı Yasa uyarıncayapılacağı gerekçesiyle reddedilmesi üzerine,sözkonusu taşınmazın 222 sayılı Yasa'dankaynaklı kamu hizmetini yerine getirebilmek üzere Ankara İlÖzel İdaresi'ne bedelsiz devrine ve satışınınönlenmesi için kaydına ihtiyati tedbir konulmasına kararverilmesi istemiyle iş bu davanın açıldığıanlaşılmıştır. İdari yargıyetkisi, idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ilesınırlı olup, idarenin Kamu Hukuku alanlarına girenfaaliyetlerinin hukuka uygunluğu ile ilgilidir. Bunun yanında idariişlemler bir idari makam tarafından, bir kamu hizmetiyürütülmesi amacıyla İdare Hukukunun kendisinetanıdığı kamu gücünü kullanarak ve tekyanlı iradeyle yapılan kesin ve yürütülmesi zorunluher türlü işlemlerdir. Olayda, davanınkonusu davalı idarece tek yanlı irade ile yapılan uygulamaişlemleri sonucunda, söz konusu taşınmazın 222sayılı Yasanın 62 ve 65. maddeleri uyarınca bedelsiz olarakAnkara İl Özel İdaresi adına devredilip devredilemeyeceğihususundan kaynaklanmakta olup, bu haliyle uyuşmazlığın2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 2.maddesinin 1. fıkrası kapsamına girdiğiaçıktır. Açıklanan nedenlerle, davanıngörüm ve çözümünün idari yargı yerineait olduğu dolayısıyla, DanıştayBaşsavcısı’nın başvurusunun kabulü ile,davalı Çankaya Belediye Başkanlığı vekiliningörev itirazının, Ankara 25. Asliye Hukuk Mahkemesince reddineilişkin kararının kaldırılması gerekmiştir. S O N UÇ : Davanın çözümündeİDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenleDanıştay Başsavcısı’nın BAŞVURUSUNUNKABULÜ ile, davalı Çankaya BelediyeBaşkanlığı vekilinin GÖREV İTİRAZININ,Ankara 25. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 26.11.2013 gün ve E:2013/301sayılı REDDİNE İLİŞKİN KARARINKALDIRILMASINA, 14.07.2014 gününde OY BİRLİĞİİLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Nurdane TOPUZ Üye Mehmet AKBULUT
değerlendirildiğinden, DanıştayBaşsavcılığının 2247 sayılıYasa’nın 10. maddesi gereğince yapmış olduğubaşvurunun kabulü ile Ankara 25. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/301esas sayılı görevlilik kararınınkaldırılmasına karar verilmesi gerektiği yönündeyazılı görüş bildirmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy