T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 631
KARAR NO : 2014 / 730
KARAR TR : 14.7.2014
ÖZET: Spor Müsabakalarına Dayalı Sabit İhtimalli ve Müşterek Bahis Oyunları Uygulama Yönetmeliği’nin 24.maddesine aykırı olarak, çocuğa oyun oynatıldığının tespit edilmesi nedeniyle, davacı adına kayıtlı spor toto bayilik ruhsatının iptaline ilişkin davalı idare işleminin iptali istemiyle açılan davanın, İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R
Davacı :PÇT Şans Oyunları Gıda Tütün MamulleriAlkollü Alkolsüz İçecekler
İnş.San.veTic. Ltd. Şti.
Vekilleri : Av.L.R. (İdari Yargıda)
Av.M. C. & Av.M.C. (Adli Yargıda)
Davalı :Spor Toto Teşkilat Başkanlığı (BaşbakanlıkGençlik ve Spor Genel
Müdürlüğü)
Vekilleri :Av. M.A. (İdari Yargıda)
Av. S.K. (Adli Yargıda)
O L A Y: Davacıvekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket iledavalı teşkilat arasında yapılan bayiliksözleşmesi ile 112116 nolu spor toto bayiliğinin davacıyatahsis edilmiş olduğunu, 05.05.2010 tarihinde çocuğa oyunoynattıklarına dair haklarında tutanak tutulduğunu ve davalıteşkilatın 30.06.2010 tarihinde sözleşmenin iptaledildiğini kendilerine bildirdiğini, çocuğa oyunoynatıldığı iddiasının gerçeğiyansıtmadığını ileri sürerek Spor Toto teşkilatınındavacının bayiliğini iptal eden 30.06.2010 tarih ve 4281sayılı kararın iptali istemiyle idari yargı yerinde davaaçmıştır.
Ankara15. İdare Mahkemesi; 19.10.2010 gün ve 2010/1441 Esas, 2010/1211Karar sayılı kararı ile özetle: idarenin davacı ileyapmış olduğu bayilik sözleşmesinin özel hukukhükümlerine tabi olduğu ve bu ilişkiden doğanhakların kullanılmasına ve takibine ilişkin davalarında özel hukuk hükümleri çerçevesindeçözümlenmesi gerekeceğini belirterek, taraflararasında imzalanan sözleşmenin uygulanmasından kaynaklananuyuşmazlığın görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu gerekçesi ile davanın görev yönündenreddine karar vermiş, verilen karar davalı vekili tarafındantemyiz edilmiştir.
Danıştay10. Daire’si 24.1.2013 gün ve 2011/1699 Esas, 2013/469 Kararsayılı kararı ile temyiz isteminin reddi ile kararınonanmasına hükmetmiş; verilen karar, davacı vekiline12.04.2013 tarihinde, davalı vekiline 09.04.2013 tarihinde tebliğedilerek yasal süresi içerisinde karar düzeltme talebindebulunulmadığından kesinleşmiştir.
Davacıvekili aynı istemle, bu kez adli yargı yerinde davaaçmıştır.
Ankara 9. Asliye Hukuk Mahkemesi; 04.03.2014 günve 2013/378 Esas, 2014/100 Karar sayılı kararı ile: “Uyuşmazlık Mahkemesiaynı nitelikteki bir davada, ‘İdare, özel hukukkişileri gibi özel hukuk sözleşmeleri yapabildiğigibi; kamusal yetkisinin verdiği üstünlük ve ayrıcalıklaradayanarak, konusu, hüküm ve koşulları bakımındanözel hukuk sözleşmelerinden farklı olansözleşmeler de yapabilir, idare hukuku esaslarına tabi bulunanbu sözleşmeler "idari sözleşme" olarakadlandırılırlar, idarenin, genel ehliyetini kullanarak, sözleşmeserbestisi ve tarafların eşitliği gözetilerekgerçekleştirdiği sözleşmelerinin tamamen özelhukuk hükümlerine tabi olması ve dolayısıylabunların yargısal denetiminin adli yargı yerince yapılmasınakarşılık, 2577 sayılı Yasa'nın idari davatürlerinin sayıldığı 2/1 -c maddesindebelirtildiği üzere "genel hizmetlerden birininyürütülmesi" amacıyla ve kamusal nitelikteüstün hak ve yetkilere dayanılarak yaptığı idarisözleşmelerden doğan uyuşmazlıklarıngörüm ve çözümünde ise, idari yargıyerleri görevli bulunmaktadır.Anılan düzenlemeleruyarınca, müşterek bahisler ile şans oyunlarıdüzenleme hak ve yetkisi sonuçta Spor Toto TeşkilatBaşkanlığına ait olduğuna ve bu hakkın birsözleşme ile bayilik ruhsatı alma koşullarımtaşıyanlara devredilebildiğine göre, buna ilişkinbayilik sözleşmesinin, bir genel hizmetin yürütülmesiiçin yapılan idari sözleşme olduğuaçıktır.Olayda, davacının bayi terminalininbulunduğu mahalde, jetonlu kumar makinesinin bulunduğununsaptanması üzerine, bayilik sözleşmesi hükümleriuyarınca bayilik ruhsatının iptal edildiğianlaşılmaktadır.Bu durumda, idarece kamu gücünedayanılarak ve tek yanlı irade ile yapılan bayiliksözleşmesinde yer alan yaptırımlarınuygulanmasına ilişkin işlemin iptali isteminden doğanuyuşmazlığın çözümünde, idariyargı yerinin görevli olduğu sonucunaulaşılmaktadır.Ayrıca, dava konusu işlem, bayiliksözleşmesine dayanılarak tesis edilmiş olmakla birlikte,Spor Toto Teşkilat Başkanlığının, ilgililerinbayilik ruhsatını, Futbolda Müşterek Bahis OyunlarıUygulama Yönetmeliğinin anılan hükümleri uyarıncatek taraflı olarak iptal etme yetkisi göz önünealındığında, sırf sözleşmehükümlerinin uygulanmasından kaynaklanan biruyuşmazlıktan söz etme olanağı dabulunmamaktadır.’ şeklinde karar vermiştir (17/11/2008 tarihve 2008/7-2008/279 sayılı kararı). Yukarıdaaçıklanan karar gereğince, dava konusuuyuşmazlığın idari yargının görevindeolduğu kanaati oluşmuştur. HMK'nun 114/1-c ve 115.maddeleri gereğince, görev dava şartlarından olup mahkeme,dava şartlarının mevcut olup olmadığınıdavanın her aşamasında kendiliğindenaraştırılabileceği gibi, taraflarca ilerisürülmesi mümkündür. Davaya konuuyuşmazlığın idari yargının görevindeolduğu anlaşıldığından, yargı yolu nedeniylemahkememizin görevsizliğine karar vermek gerekmiştir.” şeklindekigerekçesi ile davanın görev yönünden reddine kararvermiş, verilen karar, davacı vekiline 18.03.2013, davalıvekiline 21.03.2014 tarihinde tebliğ edilmiş yasal süresiiçinde kanun yollarına başvurulmaksızınkesinleşmiştir. Davacı vekili, idari ve adliyargı yerlerince verilen görevsizlik kararları nedeniyleoluşan olumsuz görev uyuşmazlığınıngiderilmesi istemiyle başvuruda bulunmuşlardır. İNCELEME VE GEREKÇE : Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane TOPUZ, AlaittinAli ÖĞÜŞ, Ayhan AKARSU, Mehmet AKBULUT ’unkatılımlarıyla yapılan 14.7.2014 günlütoplantısında: Dosya üzerinde 2247sayılı Yasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılanincelemeye göre; idari ve adli yargı yerleri arasında 2247sayılı yasa’nın 14.maddesinde öngörülenbiçimde olumsuz görev uyuşmazlığıdoğduğu, idari ve adli yargı dosyalarının 15.maddedebelirtilen yönteme uygun olarak davacının istemi üzerineson görevsizlik kararını veren mahkemece UyuşmazlıkMahkemesi’ne gönderildiği, usule ilişkin herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Birgül YİĞİT’in, davanınçözümünde idari yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Mehmet BAYHAN ve Danıştay Savcısı MehmetAli GÜMÜŞ’ün davada idari yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlü açıklamalarıda dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ: Dava, davacışirket ile davalı teşkilat arasında yapılan bayiliksözleşmesi ile 112116 nolu spor toto bayiliği tahsis edilendavacı şirketin, 05.05.2010 tarihinde çocuğa oyun oynattığınadair hakkında tutulan tutanak nedeni ile bayiliğinin iptal edilmesineilişkin Spor Toto Teşkilatı’nın 30.06.2010 tarih ve4281 sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır. Dava konusuişlemin tesis edildiği tarih itibariyle; 3289sayılı Gençlik ve Spor GenelMüdürlüğünün Teşkilat ve GörevleriHakkında Kanun’un 1. maddesine göre, Gençlik ve SporGenel Müdürlüğü, Başbakanlığabağlı ve tüzelkişiliğe sahip bir kamu kurumuiken; aynı Kanunun 4. maddesine göre GenelMüdürlüğe bağlı bir birim olan Spor TotoTeşkilat Başkanlığınıntüzelkişiliğinin bulunmadığı; Kanunun 2.maddesinin mülga (i) bendi uyarınca, Türkiye'dedüzenlenecek futbol ve diğer spor müsabakaları üzerinesabit ihtimalli ve müşterek bahisler ile şansoyunlarının düzenlenmesi ve yürütülmesi yetki vegörevinin Genel Müdürlüğe ait olduğu; GenelMüdürlüğün bu yetkisini, 7258 sayılı Futbolve Diğer Spor Müsabakalarında Bahis ve Şans OyunlarıDüzenlenmesi Hakkında Kanun’un 2. maddesi uyarınca SporToto Teşkilat Başkanlığı kanalı ilekullandığı; Başkanlığın ise kendisineait olan bu faaliyetini, sözleşme imzaladığı vebayilik ruhsatı verdiği bayileri aracılığı ileyürüttüğü görülmekte iken; 08.06.2011tarih,27958-Mük. Sayılı Resmi Gazetede yayınlanarakyürürlüğe giren 638 No.lu “Gençlik ve SporBakanlığının Teşkilat ve Görevleri HakkındaKanun Hükmünde Kararname” ile Gençlik ve SporBakanlığının kuruluş, görev, yetki vesorumlulukları düzenlenmiş; Kararnamenin 31. maddesinin1.fıkrasında; 21/5/1986 tarihli ve 3289 sayılıGençlik ve Spor Genel MüdürlüğününTeşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunda ve diğer mevzuattagençlik hizmetleriyle ilgili olarak Gençlik ve Spor GenelMüdürlüğüne yapılmış olanatıfların Bakanlığa, spor hizmetleriyle ilgili olarakGençlik ve Spor Genel Müdürlüğüneyapılmış olan atıfların Spor Genel Müdürlüğüneyapılmış sayılacağı; 2.fıkrasınınc bendinde (3289 sayılı Kanunun) 2 nci maddesinin birincifıkrasının (i) bendinin yürürlüktenkaldırıldığı; ç bendi ile; 4 üncümaddesinin ikinci fıkrasının (e) bendinin "e) UluslararasıOrganizasyonlar Dairesi Başkanlığı" şeklindedeğiştirildiği ve aynı maddede yer alan "BağlıBirimler: Spor Toto Teşkilat Başkanlığı"ibaresinin yürürlükten kaldırıldığı;Kararnamenin 31. maddesinin 6.fıkrasının a bendinde; 29/4/1959tarihli ve 7258 sayılı Futbol ve Diğer Spor MüsabakalarındaBahis ve Şans Oyunları Düzenlenmesi Hakkında Kanunun; 1 inci maddesinin birinci fıkrasının birinci cümlesinin "Yurtiçindeve yurtdışında spor müsabakaları üzerine sabitihtimalli ve müşterek bahis oyunlarını oynatmak üzere,Gençlik ve Spor Bakanlığına bağlı, tüzelkişiliği haiz Spor Toto Teşkilat Başkanlığıkurulmuştur." şeklinde değiştirildiği;Kararnamenin “Düzenleyici İşlemler”başlıklı Geçici 1. maddesinde; bu KanunHükmünde Kararnamenin uygulanmasına ilişkindüzenlemelerin, bir yıl içinde yürürlüğekonulacağı, bu düzenlemeler yürürlüğegirinceye kadar mevcut düzenlemelerin bu Kanun HükmündeKararnameye aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasınadevam olunacağı; Geçici 9.maddesinde; Gençlik ve SporGenel Müdürlüğünün, Spor Toto TeşkilatBaşkanlığının iş ve işlemleri nedeniyletaraf olduğu her türlü davalar ve icra takipleri ile sairhukukî ihtilaflardaki aktif ve pasif husumet ehliyetinin, bu KanunHükmünde Kararnamenin yürürlüğü tarihinde,başka herhangi bir işleme gerek kalmaksızın Spor TotoTeşkilat Başkanlığına devredilmişsayılacağı hükümlerine yer verilmiştir. 638 No.lu KanunHükmünde Kararname ile yapılan değişiklikler dedikkate alındığında; 7528 sayılı“Futbol ve Diğer Spor Müsabakalarında Bahis ve ŞansOyunları Düzenlenmesi Hakkında Kanun” 2. maddesinde; TeşkilatBaşkanlığının yetkisini bizzat kullanabileceğigibi kısmen veya tamamen özel hukuk tüzel kişilerinedevredebileceği veya mal ve hizmet satın alma yolunagidebileceği belirtilmiş; Yurt içinde ve yurtdışında yapılan her türlü spormüsabakası üzerine yurt içinde ve yurtdışında spora dayalı bahis ve şans oyunlarıdüzenlemek, denetim ve gözetimi altında düzenletmek,bunlara ilişkin her türlü izni vermek ve sözleşmeyiyapmak; spora dayalı bahis ve şans oyunlarına yönelikmevzuata aykırı iş ve eylemlerin önlenmesi için gereklidenetimleri yapmak, faaliyetlerde bulunmak ve tedbirleri almak; sporadayalı bahis ve şans oyunlarının kamu yararına vesosyal amaçlara uygun olarak düzenlenmesi ve gelişmesinisağlayacak politikalar belirlemek ve uygulamak; izinsiz olarak sporadayalı bahis ve şans oyunları düzenleyen, başbayilikveya bayilik faaliyetinde bulunan veya kurallara aykırı hareket edengerçek ve tüzel kişilere uygulanacak yaptırımlarailişkin esasları belirlemek ve bunlar hakkında gerekli yasalişlemleri yapmak; spora dayalı bahis ve şans oyunlarıdüzenleme faaliyetinin gelişmesini sağlayacak tedbirleri almakve bu konuda yapılması gerekli düzenlemeleri Gençlik veSpor Bakanlığına önermek TeşkilatBaşkanlığının görev ve yetkileri arasındasayılmış; aynı Maddede, TeşkilatBaşkanlığının spora dayalı bahis ve şansoyunlarının düzenlenmesi ve düzenletilmesinde tek yetkiliolduğu; Gençlik ve Spor Bakanlığının izin veyaonayıyla spora dayalı bahis ve şans oyunlarınındüzenlenmesi, denetim ve gözetimi altında düzenletilmesi,oynatılması, gerekli altyapı ve organizasyonunsağlanması ve yürütülmesi için gerçek vetüzel kişilerle sözleşme yapabileceği ifadeedilmiş; spora dayalı bahis ve şans oyunlarınındüzenlenmesine ilişkin kararları almanın, bayiliklerinnerede kurulacağını ve sayısını tespit etmenin,bayilere verilecek komisyon ve teşvik primi oranlarını tespitetmenin Yönetim Kurulunun görev ve yetkileri arasındaolduğu hükümlerine yer verilmiştir. 3289 ve 7258sayılı Kanun hükümlerine dayanılarak hazırlananve 28.02.2009 tarih ve 27155 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan“Spor Müsabakalarına Dayalı Sabit İhtimalli veMüşterek Bahis Oyunları UygulamaYönetmeliği”nin, spor müsabakalarına dayalıolarak düzenlenecek sabit ihtimalli ve müşterek bahislerinoynatılmasını, oyun çeşitlerini, bu oyunlara aitkupon kabul ve değerlendirme işlemlerini, dağıtılacakikramiye ile sabit, gezici ve sanal ortam bayilerine ilişkin esaslar ileuygulama şekil ve şartlarını kapsadığıbelirtilmiş; “Bayilik ruhsatı” başlıklı 14. maddesinde; “Sabit bayilik faaliyetininyapılabilmesi için Teşkilattan ruhsat alınmasızorunlu olup, bayilik faaliyetinde bulunması uygun görülenlerebayilik ruhsatı verilir. Ruhsat verildiği tarihten itibarenTeşkilatça iptal edildiği tarihe kadar başka birişleme gerek olmaksızın geçerlidir. Ancak, Teşkilattarafından gerekli görülen hallerde ruhsat yenilenebilir veyavize edilebilir.”; “Sabitbayilik sözleşmesi” başlıklı 15. maddesinde;“(1) Sabit bayilik ruhsatı verilen gerçek veya tüzelkişiler ile Teşkilat arasında süresi 10 yılıgeçmemek üzere süreli sabit bayilik sözleşmesiyapılır. (2) Sabit bayiliksözleşmesi ruhsatın geçerli olduğu süreceyürürlükte kalır, ruhsatın iptali halinde başkacabir işleme gerek olmaksızın kendiliğinden feshedilmişsayılır. (3)Teşkilatça gerekli görülen durumlarda sabit bayiliksözleşmesi yenilenebilir. (4) Sabit bayilikruhsatı vermeye ve bu bayiler ile sözleşme yapmaya TeşkilatBaşkanı yetkilidir. Teşkilat Başkanı bu yetkisini altbirimlere devredebilir. (5) Sabitbayilikler tüzel kişilere birden fazla olarak ve 16 ncı maddedebelirtilen kriterler dahilinde verilebilir. Bu durumda verilen bayiliklerin hertürlü hukuki ve cezai sorumluluğu bu tüzel kişiyeaittir.”; denilmiş; Yönetmeliğin16.maddesinde “Sabit bayilik ruhsatı verilmesişartları”, 17.maddesinde “Bayilerin işyerlerindearanılacak asgari nitelikler”,18.maddesinde “Sabitbayiliklerin verilmesinde izlenecek yöntem”, 19.maddesinde“Sabit bayilik teminatı”, 20.maddesinde “Sabit bayikomisyonu ve ikramiye ödeme primi oranı” 21.maddesinde“Sabit bayiinin adres değişikliği”, 22.maddesinde“Sabit bayiliğin devredilmesi”, 23.maddesinde “Sabitbayilik faaliyetinin sürekliliği ve yürütülmesi”ne ilişkin düzenlemelere yer verilmiş; “Sabitbayilik ruhsatının iptali” başlığınıtaşıyan 24.maddede ise “(1) Aşağıda belirtilenhallerde bayilik ruhsatı, Teşkilat tarafından tek taraflıolarak ve herhangi bir bildirim süresine uyulmaksızın iptaledilir: a) Gerçekkişi bayiinin ölmesi halinde mirasçılarındanaltmış gün içinde bayilik ruhsatı talebindebulunulmaması, b) Bayilikruhsatını haiz olan şirketin iflas etmesi, c) İzinlisüreler ve mücbir sebepler dışında, her ne sebepleolursa olsun bayiinin bir takvim yılı içerisinde, izinsiztoplam on beş gün oyun oynatmaması, ç)Teşkilatın izni olmaksızın, işyerinde Teşkilataait olmayan oyunlar oynatması, d) Teşkilattarafından her bayi için belirlenen haftalık hasılatlimitinin üzerinde oyun oynatılması, e) Oyunbedellerinin kayıt dışı olarak bayiinin kendi nam vehesabına tahsil edilmesi, f) Yetkisidahilindeki ikramiye ödeme taleplerini geri çevirmesi, g) Bayi olabilmeşartlarından herhangi birini kaybetmesi veya ruhsat verildikten sonrabu şartlardan herhangi birine sahip olmadığınınanlaşılması, ğ)Teşkilatın itibarını zedeleyecek veya Teşkilata olangüvenin sarsılmasına neden olacak davranış, yayınveya faaliyetlerde bulunulması, Teşkilat tarafından verilentalimat ve kurallara riayet edilmemesi, h)Teşkilatın veya Başbayiinin yetkili personellerine fiilisaldırı, hakaret ve tehditte bulunulması, ı) Teşkilatveya Başbayiinin mallarına kasıtlı zarar verilmesi, i) 18yaşından küçüklere oyun oynatılması veyaikramiye ödenmesi, j) Yılbaşındanitibaren dörder aylık periyotlardaki asgari haftalıksatış hasılatı ortalamasının YönetimKurulunca belirlenen limitin altında olması, k) Teşkilattanyazılı izin almadan adresini değiştirmesi veya bayiliğidevretmesi, l) Teşkilataait olan oyun hasılatlarının işlemiş yasal faiziylebirlikte veya gecikme cezalarının tamamının yatırmatarihinden itibaren en geç on beş gün içindeödenmemesi, m) Teşkilataait olan oyun hasılatının bir takvim yılıiçerisinde beş kez geç ödenmesi, n) Güncellenenteminat miktarının süresinde tamamlanmaması, o) Süreliteminat mektuplarının süresi dolmadan en geç on günönce yenilenmemesi, ö) Yasadışı bahis oynatılması, oynatılmasınaaracılık edilmesi, bunlara yer veya imkan sağlanması veyabunların reklam ve tanıtımın yapılması, p) Haklı birgerekçe olmadan bilet iptal edilmesi, iptal edilen biletlerin biryıl süresince saklanmaması veya iptal edilen biletlerin taleptarihinden itibaren en geç on beş gün içindeTeşkilata teslim edilmemesi, r) Oyunları,Teşkilat tarafından belirlenen değerinden fazla bedelleoynatması, s) Borçmukabili veya kredi kartıyla ya da kredili hesaptan oyun bedelini tahsiletmek suretiyle oyun oynatılması, (2) Teşkilattarafından bayilik ruhsatı iptal edilenlere yeniden bayilikruhsatı verilmez.” hükmü yer almıştır. Öte yandan, SporToto Teşkilat Müdürlüğü ile davacıarasında 11.01.2010 tarihinde, 112116 Numaralı Spor Toto SayısalBayilik Sözleşmesi imzalanmıştır. Söz konusuSözleşmenin 2. maddesinin (a) bendinde, 7258 sayılı FutbolMüsabakalarında Müşterek Bahisler Tertibi HakkındaKanun, Futbol Müsabakalarında Müşterek BahislerTüzüğü, Futbolda Müşterek Bahis OyunlarıUygulama Yönetmeliği ve bunlara ait tebliğler vetalimatların, bu sözleşmenin vazgeçilmezparçası olduğu, bunların bayilere aithükümlerine, bayiinin aynen uymakla yükümlübulunduğu; Bayiinin Teşkilatın ve Başbayiinin re’senvereceği talimatlara, mevcut veya değişebilecek Yönetmelikvb. düzenlemelere uymayı peşinen kabul edeceği; 8.maddenin(b) bendinde, ödeme ile ilgili maddeler ve bayiinin başbayiekarşı olan yükümlülükleri de dahil olmaküzere, bayi tarafından iş bu sözleşmenin maddelerineuyulmaması halinde bayilik ruhsatının Teşkilattarafından ayrıca herhangi bir gerekçe gösterilmeksiziniptal edileceği; (d) bendinde, bayilik ruhsatının herhangi birsebeple iptali halinde sözleşmenin kendiliğindenfeshedilmiş sayılacağı hükmebağlanmıştır. Uyuşmazlıkkonusu sözleşmenin hukuki niteliği incelendiğinde; İdare,özel hukuk kişileri gibi özel hukuk sözleşmeleriyapabildiği gibi; kamusal yetkisinin verdiği üstünlükve ayrıcalıklara dayanarak konusu, hüküm vekoşulları bakımından özel hukuk sözleşmelerindenfarklı olan sözleşmeler de yapabilir. İdare hukukuesaslarına tabi bulunan bu sözleşmeler “idarisözleşme” olarak adlandırılırlar. İdarenin,genel ehliyetini kullanarak, sözleşme serbestisi ve taraflarıneşitliği gözetilerek gerçekleştirdiği sözleşmelerintamamen özel hukuk hükümlerine tabi olması vedolayısıyla bunların yargısal denetiminin adli yargıyerince yapılmasına karşılık, 2577 sayılıYasa’nın idari dava türlerinin sayıldığı2/1-c maddesinde belirtildiği üzere, kamu hizmetlerinden birininyürütülmesi amacıyla ve kamusal nitelikte üstünhak ve yetkilere dayanarak yaptığı idari sözleşmelerdendoğan uyuşmazlıkların görüm veçözümünde ise, idari yargı yerleri görevlibulunmaktadır. Anılandüzenlemeler uyarınca, müşterek bahisler ile şansoyunları düzenleme hak ve yetkisi, Gençlik ve SporBakanlığına bağlı, tüzel kişiliği haizSpor Toto Teşkilat Başkanlığı’na aitolduğuna ve bu hak, bir sözleşme ile bayilik ruhsatı almakoşullarını taşıyanlara devredilebildiğinegöre, buna ilişkin bayilik sözleşmesinin, bir genelhizmetin yürütülmesi için yapılan idarisözleşme olduğu açıktır. Olayda, davacınındavalı idare ile 11.01.2010 tarihinde şans oyunları bayiliksözleşmesi imzalayarak 112116 nolu bayilik ruhsatı alıp,faaliyet göstermeye başladığı, sonrasında,yapılan kontrol ve denetimlerde davacının çocuğaoyun oynattığının tespiti üzerine, davalı idaretarafından davacıya gönderilen 02.07.2010 tarih, 4313sayılı yazı ile, Spor Müsabakalarına Dayalı Sabitİhtimalli ve Müşterek Bahis Oyunları UygulamaYönetmeliği’nin 24/i maddesi gereğince bayiliğininSpor Toto Teşkilat Başkanlığı’nın 30.06.2010gün ve 4281 sayılı oluruna istinaden iptaledildiğinin davacıya bildirildiği, bunun üzerinedavacı tarafından bu işlemin iptali istemiylegörülmekte olan davanın açıldığıanlaşılmıştır. Bu durumda,idarece, kamu gücüne dayanılarak tek yanlı düzenlenenbayilik sözleşmesinde yer alan yaptırımlarınuygulanmasına ilişkin işlemin iptali isteminden doğanuyuşmazlığın çözümünde, idariyargı yerinin görevli olduğu sonucunavarılmıştır. Öte yandan,dava konusu işlemin, hem bayilik sözleşmesine, hem de SporMüsabakalarına Dayalı Sabit İhtimalli ve MüşterekBahis Oyunları Uygulama Yönetmeliği hükümleriuyarınca tesis edildiği; İdarenin sözleşmeyianılan Yönetmelik hükümleri uyarınca tek taraflıolarak iptal etme yetkisi göz önüne alındığında,sadece sözleşme hükümlerinin uygulanmasındankaynaklanan bir uyuşmazlıktan söz etme olanağı dabulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle, Ankara15. İdare Mahkemesi’nce verilen görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir. S O N UÇ : Davanın çözümündeİDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Ankara 15.İdare Mahkemesi’nin 19.10.2010 gün ve 2010/1441 Esas, 2010/1211Karar sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 14.7.2014gününde Üye Nurdane TOPUZ’un KARŞI OYU ve OYÇOKLUĞU İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Nurdane TOPUZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy