T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 655
KARAR NO : 2014 / 944
KARAR TR : 17.11.2014
ÖZET :Davacının 2981 sayılı Yasa kapsamında tapu tahsis belgesi bulunduğu ve bu belgenin tanıdığı hak sahipliği nedeniyle davalı belediye adına kayıtlı taşınmazın davacı adına tescili istemiyle açılan davanın İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı : M.Ç.
Vekili : Av. C. Ü.
Davalı :Gebze BelediyeBaşkanlığı
Vekilleri :Av. M. T.& Av. T. D. & Av. K. T.
O L A Y : Davacı vekilidava dilekçesinde özetle; davacının, Kocaeli İli, Gebzeİlçesi, Mustafa Paşa Mahallesi 83 pafta, 321 ada 91 parselsayılı ve 2336312 m² miktarlı taşınmazüzerinde tek katlı yığma konut inşa ederek ikametetmekte iken, 24.02.1984 tarihinde yürürlüğe giren 2981sayılı İmar ve Gecekondu Mevzuatına AykırıYapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785 sayılıİmar Kanununun Bir Maddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanungereğince tapu veya tapu tahsis belgesi almak için gereklibaşvurularda bulunduğunu ve kendisine tapu tahsis belgesininverildiğini, tapu tahsis belgesinde de belirtildiği üzeredavacının müracaat masrafını ve taşınmazvergilerini de ödediğini, davaya konu taşınmazın dahasonra imar uygulamasına tabi tutularak Gebze, Mustafa Paşa Mahallesi3139 ada, 176,00 m² miktarlı 6 parsel sayılıtaşınmaz olaraksınırlandırıldığını,davacının tasarrufundaki taşınmaz kısmınındavacı adına tahsis edildiğini, tahsis edilen taşınmazadavalı belediyece sayısız imar uygulamasıyapıldığını, buna rağmentaşınmazın tapusunun davacıya verilmesi gerekirken herhangibir tapunun verilmediğini belirterek, davaya konu taşınmazınüçüncü kişilere devir vesatışının önlenmesi amacıyla, taşınmazkaydına ihtiyati tedbir konulmasına, taşınmazın davalıadına olan tapu kaydının iptali ile davacı adınatesciline karar verilmesi istemiyle adli yargı yerinde davaaçılmıştır.
Davalı Gebze BelediyeBaşkanlığı vekili süresi içerisinde sunduğucevap dilekçesinde özetle; görev itirazındabulunmuştur.
Gebze 5. Asliye Hukuk Mahkemesi: 13.01.2014 gün ve E:2013/113 sayı ile,davalı Gebze Belediye Başkanlığı vekilinin görevitirazının reddine karar vermiştir.
Davalı Gebze BelediyeBaşkanlığı vekilinin idari yargı yararına olumlugörev uyuşmazlığı çıkartılmasıyolunda süresi içinde verdiği dilekçe üzerine,dava dosyasının onaylı bir örneği DanıştayBaşsavcılığı'na gönderilmiştir.
DanıştayBaşsavcısı: 2981sayılı İmar ve Gecekondu Mevzuatına AykırıYapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785 sayılıİmar Kanununun Bir Maddesinin Değiştirilmesi HakkındaKanunun tespit ve değerlendirme işlemleri başlıklı8.maddesinde tespit kapsamına, temel inşaatı tamamlanmışveya sömel betonları dökülmüş olmak kaydıile hazine, belediye, il özel idarelerine ait veya Vakıflar GenelMüdürlüğünün idare etmekte olduğu arsa veyaarazilerdeki inşaatına Kanunun 14.maddesinin (f)fıkrasındaki tarihlerden önce başlanmış mesken,kısmenişyeri ve konut olarak kullanılan veya evvelce konut olarakkullanılıp sonra işyerine çevrilen gecekondular ile imarmevzuatına, ruhsat ve eklerine aykırı tümyapıların dahil olduğu hükmebağlandığını;aynı Yasanın 10. maddesinde, buKanun hükümlerine göre, hazine, belediye, il özel idaresineait veya Vakıflar Genel Müdürlüğünün idareettiği arsa veya araziler üzerinde, gecekondu sahiplerinceyapılmış yapıların,12.madde hükümlerinegöre tespit ettirildikten sonra, kayıt maliki kamu kuruluşuncabu yerin hak sahibine tahsis edileceği ve bu tahsisinyapıldığının tapu sicilinin beyanlar hanesindegösterilerek ilgilisine "Tapu Tahsis Belgesi" verileceği;yukarıdayer alan mevzuat hükümlerinde yer alan taşınmazlardabulunan gecekonduların nasıl tespit edileceği, tespitsonrasında ne tür işlemlerin yapılacağı, haksahiplerince alınan tapu tahsis belgesinin sonradan tapuyadönüştürüleceğininöngörüldüğünü, yasa hükmünde ifadeedilen “tapu vermek” şeklinde bu yetki idari niteliktaşıyan uygulama işlemlerinin doğrudan bir sonucu olarakkullanıldığını, bu duruma göredavacının taşınmaz üzerindeki iddiası,gayrimenkul mülkiyetinin iktisap yollarına ilişkin Medeni Kanunhükümlerine değil,2981 sayılı Yasa’daöngörülen hak sahipliği esasınadayandığını,hak sahipliğinin tespiti ve gerialınmasının idari usul ve esaslar çerçevesindebelirlendiği göz önüne alındığından 2981sayılı Yasa’ya dayanılarak açılan tapu iptalive tescil davasının görüm ve çözümündeidari yargı yerinin görevine girdiği gerekçesiyle;2247 sayılıYasanın 10'uncu maddesi uyarınca olumlu görevuyuşmazlığı çıkarılmasına ve dosyanınUyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine karar vermiştir.
Başkanlıkça 2247 sayılı Yasanın13. maddesine göre Yargıtay CumhuriyetBaşsavcılığı’nın da yazılıdüşüncesi istenilmiştir. YargıtayCumhuriyet Başsavcısı; 2981sayılı "imar ve Gecekondu Mevzuatına Aykırı YapılaraUygulanacak Bazı işlemler ve 6785 sayılı imar Kanununun BirMaddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun" imar ve gecekondumevzuatına aykırı olarak inşa edilmiş ve inşaatıdevam etmekte olan tüm yapılar hakkında uygulanacakişlemleri düzenlemek ve bu işlemlere dair başvuru, tespit,değerlendirme, uygulama esasların belirlemek amacınıtaşımakta olup, valilik veya belediyelerce yetki ve sorumlulukalanlarında ıslah imar düzenlemeleri yapılmak suretiyle,yeniden gecekondu yapılmasının önlenmesi için teminedilecek arsaların ve korunması mümkün görülengecekonduların Yasa’da öngörülen usul ve esaslarauygun olarak hak sahibi olduğu belirlenen kişilere verilmesine olanaksağlamıştır. Bu Yasa’nın 8. maddesinde, imarmevzuatına aykırı yapılarla gecekondular için tespitişlemleri yapılacağı, bu tespit kapsamına, temelinşaatı tamamlanmış veya sömel betonlarıdökülmüş olmak kaydı ile Hazine, belediye, ilözel idarelerine ait veya Vakıflar GenelMüdürlüğünün idare etmekte olduğu arsa vearazilerdeki inşaatına Kanunun 14 üncü maddesinin (f)fıkrasındaki tarihlerden önce başlanmış mesken,kısmen işyeri ve konut olarak kullanılan veya evvelce konutolarak kullanılıp sonra işyerine çevrilen gecekondularile imar mevzuatına, ruhsat ve eklerine aykırı tümyapıların dahil olduğu; 9.maddesinin (b) fıkrasında,arsa bedelinin ilgili kuruluşa peşin veya engeç 4 yıliçinde oniki eşit taksitle, bu Kanun hükümlerinceçıkarılacak Yönetmelikte belirtilen esaslara göreödeneceği; 10. maddesinin (a) fıkrasında, Tapu tahsisbelgesinin, ıslah imar planı veya kadastro planlarıyapıldıktan sonra hak sahiplerine verilecek tapuya esas teşkiledeceği hususları düzenlenmiştir. AnılanMevzuat uyarınca yapılan tespit ve değerlendirme sonucunda,öngörülen koşullara uygunluğu saptanan ilgililere arsaveya hisse tahsis etmek ve bunlar adına tapuya tescil ettirmek,koşulları taşımayanların istemlerini ise reddetmekyetkisine sahip olan idarenin söz konusu uygulama işlemleri, kamugücüne dayalı, re’sen ve tek yanlı niteliktaşımaktadır. Anayasa’nın125. maddesinin son fıkrasında, idarenin kendi eylem veişlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüolduğu kurala bağlanmış; 2577 sayılı İdariYargılama Usulü Kanunu’nun 2/1-b. maddesinde, idari eylem veişlemlerden dolayı hakları ihlal edilenler tarafındanaçılan tanı yargı davaları, idari dava türleriarasında sayılmıştır. Uyuşmazlık,davalı idarenin kamu gücünü kullanarak res’en ve tektaraflı olarak tesis ettiği idari nitelikteki işlemlerindenkaynaklandığından, bu işlemlere ilişkin denetiminidare hukuku kurallarına göre idari yargı yerindeyapılması gerektiğini belirterek, DanıştayBaşsavcılığının 2247 sayılıYasa'nın 10. maddesi gereğince yapmış olduğubaşvurunun kabulü ile Gebze 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/113esas sayılı görevlilik kararınınkaldırılmasına karar verilmesi gerektiğinibelirtmiştir. İNCELEME VE GEREKÇE : UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane Topuz, AlaittinAli ÖĞÜŞ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 17.11.2014 günlütoplantısında: l-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılıYasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeyegöre, davalı Gebze Belediye Başkanlığı vekilininanılan Yasanın 10. maddesinde öngörülen yöntemeuygun olarak yaptığı görev itirazınınreddedilmesi ve dahi 12. maddede belirtilen süre içindebaşvuruda bulunması üzerine, DanıştayBaşsavcısı’nca 10.maddede öngörülenbiçimde, olumlu görev uyuşmazlığıçıkarıldığı anlaşılmaktadır.Usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığındangörev uyuşmazlığının esasınınincelenmesine oy birliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Selim Şamil KAYNAK’ın, davanınçözümünde idari yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Mehmet BAYHAN ile Danıştay Savcısı MehmetAli GÜMÜŞ’ün davada idari yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, 08.05.1987 tarih 1710 yevmiyenolu tapu tahsis belgesine dayanılarak 83 pafta, 321 ada, 91 parselin tapukaydının iptali ile davacı adına tescili istemiyle açılmıştır. Uyuşmazlığa konuişlemin tesis edildiği ve davanınaçıldığı tarih itibariyle yürürlüktebulunan 2981 sayılı İmar ve Gecekondu MevzuatınaAykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785sayılı İmar Kanununun Bir Maddesinin DeğiştirilmesiHakkında Kanun,imar ve gecekondu mevzuatına aykırı olarakinşa edilmiş ve inşa halindeki bütün yapılarhakkında uygulanacak işlemleri düzenlemek ve bu işlemleredair müracaat, tespit, değerlendirme, uygulama ve duyuruesaslarını ve ilgili diğer hususları belirlemekamacını taşımakta olup, valilik veya belediyelerce yetki vesorumluluk alanlarında ıslah imar düzenlemeleri yapılmaksuretiyle, yeniden gecekondu yapılmasının önlenmesiiçin temin edilecek arsaların ve muhafazası mümküngörülen gecekonduların Yasa’da öngörülenusul ve esaslara göre hak sahipliği belirlenen kişilereverilmesine olanak sağlamıştır. Nitekim, anılan Yasa’nın“Tapu Verme” başlıklı 3290 sayılı Yasa iledeğişik 10. maddesinin (a) bendi, “Bu Kanunhükümlerine göre hazine, belediye, il özel idaresine aitveya Vakıflar Genel Müdürlüğünün idareettiği arsa veya araziler üzerinde, gecekondu sahiplerinceyapılmış yapılar, 12 nci madde hükümlerinegöre tespit ettirildikten sonra, kayıt maliki kamu kuruluşuncabu yer hak sahibine tahsis edilir ve bu tahsisin yapıldığıtapu sicilinin beyanlar hanesinde gösterilerek ilgilisine “TapuTahsis Belgesi” verilir. Tapu tahsis belgesi, ıslah imar planıveya kadastro planları yapıldıktan sonra hak sahiplerineverilecek tapuya esas teşkil eder. (Ek: 18/5/1987-3366/4 md.) Ancakıslah imar planı veya kadastro planları ile belirlenen alanlardatapu tahsis belgesi yerine hak sahiplerine doğrudan tapularıverilebilir” denilmektedir. Buna göre, Yasa’daöngörülen usul ve koşullara uygunluğu saptananlara haksahipliği ölçütüne dayalı olarak arsa veyahisse tahsis edilmekte ve gerekli düzenlemeler tamamlandıktan sonrada, yapılmış olan tahsis esas alınarak idarece haksahiplerine tapu verilmektedir. 2981 sayılı Yasahükümlerine göre, idarenin hak sahiplerine "tapuvermek" ya da 10. maddesinin b bendinde belirtildiği gibi hak sahibiolmadıkları anlaşılanlara verilmiş olan"tapuları resen iptal etmek" şeklindeki bu yetkileriniidari nitelik taşıyan uygulama işlemlerinin doğrudan birsonucu olarak kullanması ve ayrıca bu şekilde kurulanmülkiyet, Medeni Kanun hükümleri dışında veözel bir kanun hükmü gereğince idari tescile dayandığıgibi tapuya yapılan tescilin de, bu idari işlemin icrasıniteliğinde olması karşısında,uyuşmazlığın sözü edilen uygulamaişlemlerinin dayanağı olan yasal düzenlemeçerçevesinde çözümlenmesi gerekeceğiaçıktır. Davacı vekili davadilekçesinde, 2981 sayılı yasanın aradığıtüm koşulların oluştuğunu, buna karşın tapuverilmesi gerektiği halde verilmediğini belirterek, davacıyatahsis edilen yerin tapusunun verilmesi için söz konusu yerin davacıadına tescili istemiyle söz konusu davayı açtığınıbelirtmiştir. Bu duruma göre, davacınıntaşınmaz üzerindeki iddiası, gayrimenkul mülkiyetininiktisap yollarına ilişkin Medeni Kanun hükümlerinedeğil, 2981sayılı Yasa’da öngörülen hak sahipliğiesasına dayandığı, hak sahipliğinin tespiti ve gerialınmasının idari usul ve esaslar çerçevesindebelirlendiği göz önüne alındığında,uyuşmazlığa konu işlemin tesis edildiği vedavanın açıldığı tarih itibariyleyürürlükte bulunan 2981sayılı Yasa’ya dayanılarakaçılan tapu iptali ve tescil davasının görüm veçözümü idari yargı yerinin görevinegirmektedir. Açıklanannedenlerle, Danıştay Başsavcısı’nca yapılanbaşvurunun kabulü ile, davalı Gebze Belediye Başkanlığıvekilinin görev itirazının Gebze 5. Asliye Hukuk Mahkemesincereddine ilişkin kararın kaldırılması gerekmiştir. S O N UÇ : Davanın çözümünde İDARİ YARGININgörevli olduğuna, bu nedenle DanıştayBaşsavcısı’nın BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile, davalıGebze Belediye Başkanlığı vekilinin GÖREVİTİRAZININ REDDİNE İLİŞKİN Gebze 5.AsliyeHukuk Mahkemesince verilen 13.01.2014 gün ve E:2013/113 sayılıKARARININ KALDIRILMASINA, 17.11.2014 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Nurdane TOPUZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy