T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 728
KARAR NO : 2014 / 783
KARAR TR : 14.7.2014
ÖZET : Davacı ile davalı Belediye arasında Kentsel Dönüşüm Projesi çerçevesinde imzalanan arsa ve tesis karşılığı konut sözleşmesinde; Belediye kıymet takdir komisyonu raporuna göre yapı bedeli olarak takdir edilen bedelin tamamının ödenmemesi nedeniyle, davacıya ait taşınmazın değerinin sözleşme tarihi itibariyle yapı yaklaşık birim fiyatları çerçevesinde güncellenerek hesaplanmasına, tarafların sözleşmeden kaynaklı karşılıklı alacak ve borçlarının takas yoluyla mahsubu ile 14.744,72 TL bedelin faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi istemiyle açılan davanın İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı : H.D.
Vekili : Av. Ö.K. Davalı : Mamak BelediyeBaşkanlığı Vekili :Av. L. D. O L A Y : Davacı vekili davadilekçesinde özetle; davacı ile davalı Belediyearasında Anayurt – Gülseren Kentsel Yenileme ve GecekonduDönüşüm Projesi kapsamında 16.07.2013 tarihli arsa vetesis karşılığı konut sözleşmesiimzalandığını, davacının iş busözleşme ile Ankara ili, Mamak İlçesi, Anayurt Mahallesi,37617 ada, 7 parsel üzerinde bulunan 226,85 m² tapulutaşınmazını konut karşılığındadavalıya devrettiğini, sözleşme kapsamında davalıbelediye tarafından davacının taşınmazına2.550,42 TL tesis/enkaz bedelinin ödeneceğinin bildirildiğini,sözleşme ile davacıya, kentsel yenileme ve gecekondudönüşüm projesi kapsamında 250 m² hisseiçin (4+1) daire verilmesininkararlaştırıldığını, ancakdavacının davalıya devrettiği hissenin 250 m² den azolması nedeniyle; davacının eksik olan 23,15 m²hisselik miktar için davalıya 10.417,50 TLborçlandırıldığını, neticetendavacının yapısına ödenecek olan 2.550,42 TL yapıbedelinin mahsubu ile davacıya 7.867,08 TL borcun tahakkukettirildiğini, ancak Belediye kıymet takdir komisyonu raporunagöre yapı bedeli olarak takdir edilen miktarıntamamının davacıya ödenmesi gerektiğini, bu bedelinintamamının değil takdir edilen yapı değerininyaklaşık %10 luk kısmının ödendiğinibelirterek, davacıya ödenmesi gereken 25.162,23 TL’den(yapı ve ağaç bedeli), davacıya tahakkuk ettirilen10.417,50 TL borcun mahsubu ile davacıya ödenmesi gerekenrakamın 14.744,73 TL olması gerektiği iddiasıyla,davacıya ait taşınmazın(yapı+kömürlük+ağaç vs) değerininsözleşme tarihi itibariyle yaklaşık birim fiyatlarıçerçevesinde güncellenerek hesaplanmasına,tarafların sözleşmeden kaynaklıkarşılıklı alacak ve borçlarının takasyoluyla mahsubu ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmakkaydı ile şimdilik 14.744,72 TL’nin sözleşme tarihindenitibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idareden tahsilinekarar verilmesi istemiyle adli yargı yerinde dava açmıştır. DavalıMamak Belediye Başkanlığı vekili süresiiçerisinde sunduğu cevap dilekçesinde özetle; görevitirazında bulunmuştur. Ankara17. Asliye Hukuk Mahkemesi: 25.03.2014 gün ve E:2013/435 sayı ileözetle davalı vekilinin görev itirazının reddine kararvermiştir. DavalıMamak Belediye Başkanlığı vekilinin, idari yargıyararına olumlu görev uyuşmazlığıçıkartılması yolunda süresi içinde verdiğidilekçesi üzerine, dava dosyasının onaylı birörneği Danıştay Başsavcılığı'nagönderilmiştir. DanıştayBaşsavcısı: “…5393 sayılı BelediyeKanunu'nun "Kentsel Dönüşüm ve GelişimAlanı" başlıklı 73. maddesinde;Büyükşehir belediye ve mücavir alansınırları içinde kentsel dönüşüm vegelişim projesi alanı ilan etmeye Büyükşehirbelediyelerinin yetkili olduğu, Büyükşehir belediyemeclisince uygun görülmesi halinde ilçe belediyelerinin kendisınırları içinde kentsel dönüşüm vegelişim projelerini uygulayabileceği, Büyükşehirbelediyeleri tarafından yapılacak kentsel dönüşümve gelişim projelerine ilişkin her ölçekteki imarplanı, parselasyon planı, bina inşaat ruhsatı, yapıkullanma izni ve benzeri tüm imar işlemleri ve 3/5/1985 tarihli ve3194 sayılı İmar Kanununda belediyelere verilen yetkilerikullanmaya Büyükşehir belediyelerinin yetkili olduğu,kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanlarındabulunan yapıların boşaltılması, yıkımıve kamulaştırılmasında anlaşma yolunun esasolduğu, kentsel dönüşüm ve gelişim projealanlarındaki gayrimenkul sahipleri ve 24/2/1984 tarihli ve 2981sayılı İmar ve Gecekondu Mevzuatına AykırıYapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785 Sayılıİmar Kanununun Bir Maddesinin Değiştirilmesi HakkındaKanuna istinaden, hak sahibi olmuş kimselerle anlaşmalarıhalinde kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanındahaklarının verileceği, 2981 sayılı Kanunkapsamına girmeyen gecekondu sahiplerine enkaz ve ağaçbedellerinin verileceği veya belediye imkanlarıölçüsünde kentsel dönüşüm vegelişim proje alanı dışında arsa veya konutsatışı yapılabileceği, bu kapsamda bulunanlara TopluKonut İdaresi Başkanlığı ile işbirliğiyapılmak suretiyle konut satışı dayapılabileceği, enkaz ve ağaç bedellerinin arsa veyakonut bedellerinden mahsup edileceği, Belediyenin, kentseldönüşüm ve gelişim projelerinigerçekleştirmek amacıyla; imar uygulaması yapmaya, imaruygulaması yapılan alanlardaki taşınmazlarındeğerlerini tespit etmeye ve bu değer üzerinden hak sahiplerinedağıtım yapmaya veya hasılatpaylaşımını esas alan uygulamalar yapmaya yetkiliolduğu; bu Kanunun konusu ile ilgili hususlarda BaşbakanlıkToplu Konut İdaresine 2985 sayılı Kanun ve diğer kanunlarlaverilen yetkilerin saklı olduğu hükümleri yeralmıştır. 2985 sayılıToplu Konut Kanunu'nun "İskan Sahalarının Tespiti,Kamulaştırma Ve Kadastro" başlıklı 4. maddesinde;"Başkanlık, gecekondu dönüşüm projesi uygulayacağıalanlarda veya mülkiyeti kendisine ait arsa ve arazilerde veyavaliliklerce toplu konut iskan sahası olarak belirlenen alanlardaçevre ve imar bütünlüğünü bozmayacakşekilde her tür ve ölçekteki planlar ile imarplanlarını yapmaya, yaptırmaya ve tadil etmeye yetkilidir. Buplanlar; Büyükşehir belediye sınırlarıiçerisinde kalan alanlar için Büyükşehir belediyemeclisi tarafından, il ve ilçe belediye sınırları ilemücavir alanları içerisinde kalan alanlar için ilgilibelediye meclisleri tarafından, beldelerde ve diğer yerlerde ilgilivalilik tarafından, planların belediyelere veya valiliğe intikalettiği tarihten itibaren üç ay içerisinde aynen veyadeğiştirilerek onaylanır. Belediyeler ve valilik tarafındanüç ay içerisinde onaylanmayan planlar Başkanlıktarafından re'sen onaylanır. Belediyeler, valilik veyaBaşkanlık tarafından onaylanan bu planlar; askı, ilan veitiraza dair kararlar da dahil olmak üzere 3194 sayılı İmarKanunu hükümlerine göre belediyeler ve ilgili kamu kurumlantarafından yapılacak tüm işlemler Başkanlıktarafından re'sen yapılmak suretiyle yürürlüğekonur. Başkanlıkkanundaki görevleri çerçevesinde gerçek ve tüzelkişilere ait arazi ve arsaları ve bunların içerisindeveya üzerinde bulunan her türlü eklenti ve yapıları kamulaştırmayayetkilidir. Başkanlık tarafından yapılacakkamulaştırmalar, 4.11.1983 tarihli ve 2942 sayılıKamulaştırma Kanununun 3 üncü maddesinin ikincifıkrasındaki iskân projelerinin gerçekleştirilmesiamaçlı kamulaştırma sayılır."hükmüne yer verilmiştir. Uygulama veöğreti'de, kamu idarelerinin, kamu hizmetininyürütümü sırasında, kamu gücükullanarak tek yanlı irade açıklamalarıylayapmış oldukları işlemler idari işlem olaraktanımlanmaktadır. Bu tanıma göre,idarelerin 3194 sayılı İmar Kanununun 8'inci maddesiuyarınca tek yanlı irade açıklamaları ile tesisettikleri, genel ve düzenleyici imar planları, kentseldönüşüm ve gelişim projeleri, bu projeleruyarınca tesis edilen imar uygulamaları, konut tahsisi vesatışı, kamulaştırma, arsa payı tahsisi gibibireysel işlemler, "idari işlem" niteliğitaşımaktadır. Dosyanınincelenmesinden; davacının paydaşı olduğutaşınmazın bulunduğu yerde davalılardan MamakBelediyesi ile Başbakanlık Toplu Konut İdaresiBaşkanlığı arasında 2985 sayılı Toplu KonutKanunu, 775 sayılı Gecekondu Kanunu, 5393 sayılı BelediyeKanunu, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu, 3194sayılı İmar Kanunu hükümleriçerçevesinde "Anayurt-Gülseren Kentsel Yenileme veGecekondu Dönüşüm Projesi"ne ilişkin olarakhazırlanan 25.11.2011 tarihli protokolün imzalandığı,Mamak Belediye Meclisinin 05.11.2011 günlü, 664 sayılıkararıyla Uygulama Yönetmeliğininhazırlandığı, protokol gereği anılanbölgenin Başbakanlık Toplu Konut İdaresiBaşkanlığınca 775 sayılı Kanun uyarıncaGecekondu Önleme Bölgesi olarak ilan edildiği, bölgedekamulaştırma yapılabilmesi amacıyla Mamak BelediyeEncümeni kararı ile kamu yararı kararı alınarakkaymakamlıkça onaylandığı, anılandüzenlemeler uyarınca 16.07.2013 tarihinde davacı ile arsa vetesis karşılığı konut sözleşmesininimzalandığı, bu sözleşme gereğidavacının devrettiği hissenin verilecek olan konut alanındaaz olması nedeniyle eksik olan hisse miktarı için hesaplananbedelden yapısı için hesaplanan enkaz bedelidüşütlükten sonra davacının ödemesi gerekenmiktarın belirlendiği, davacı tarafından yapısınakarşılık kıymet takdir komisyonu raporu ile saptananyapı bedelinin ödenmesi gerekirken enkaz bedeli ödenmesininöngörüldüğünden bahisle yapı bedelininödenmesi istemiyle bakılmakta olan davanınaçıldığı anlaşılmaktadır. Bu durumda,davacının, belirlenen enkaz bedelininarttırılmasını değil, yapının bedelininödenmesini istemesi karşısında;uyuşmazlığın, bedel artırımı niteliğindeolmayıp, Kentsel Yenileme ve Gecekondu Dönüşüm Projesikapsamında kalan davacının taşınmazınınkamulaştırılması sırasında yapınınenkaz bedelinin mi maliyet bedelinin mi ödenmesi gerektiğinoktasından kaynaklandığı, dolayısıyla, 2981sayılı Yasa ve kentsel dönüşüm ve gelişimalanlarına ilişkin mevzuat hükümleri uyarıncaçözümlenmesi gerektiğianlaşıldığından, davanın idari yargı yerindegörülmesi gerektiği sonucunaulaşılmıştır. Her ne kadar, projekapsamında davalı idare ile davacı arasında arsa ve tesiskarşılığı konut sözleşmesiimzalanmış ve sözleşme ile davacıya aityapının enkaz bedelinin ödeneceği yolunda anlaşmasağlanmışsa da, sözleşmenin niteliğiincelendiğinde, sözleşmenin, Kentsel Yenileme ve GecekonduDönüşüm Projesi kapsamında kalan taşınmazüzerinde 2981 sayılı Yasa uyarınca davacının haksahibi olduğu yapısına karşılık konut tahsisi amacıylatesis edildiği, idarenin üstün hak ve yetkilerininbulunduğu bir sözleşme olduğu, dolayısıylatarafların serbest iradeleri ile anlaşmaları niteliğindeolmayıp, idari sözleşme niteliğitaşıdığı anlaşıldığından,uyuşmazlığın sözleşmeye dayalı alacak davasıolarak nitelendirilmesine de olanak bulunmamaktadır. Diğer taraftan,davalı idarece kamulaştırma işleminden vazgeçilereksözleşmenin feshedildiği de belirtilmişbulunmaktadır…” gerekçesiyle 2247Sayılı Yasanın 10'uncu maddesi uyarınca olumlu görevuyuşmazlığı çıkarılmasına vedosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine karar vermiştir. İNCELEME VEGEREKÇE : UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane Topuz, AlaittinAli ÖĞÜŞ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 14.7.2014 günlütoplantısında: l-İLKİNCELEME: Başvuru yazısı ve dava dosyasıörneği üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27. maddesigereğince yapılan incelemeye göre,davalı Mamak BelediyeBaşkanlığı vekilinin anılan Yasanın 10/2maddesinde öngörülen yönteme uygun olarakyaptığı görev itirazının reddedilmesi ve dahi 12/1.maddede belirtilen süre içinde başvuruda bulunması üzerineDanıştay Başsavcısı'nca 10.maddedeöngörülen biçimde, olumlu görev uyuşmazlığıçıkarıldığı anlaşılmaktadır.Usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi. II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim Selim ŞamilKAYNAK’ın, davanın çözümünde idariyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Mehmet BAYHAN ile DanıştaySavcısı Mehmet Ali GÜMÜŞ’ün davada idariyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava,davacı iledavalı Belediye arasında Kentsel Dönüşüm Projesiçerçevesinde imzalanan arsa ve tesiskarşılığı konut sözleşmesinde; Belediyekıymet takdir komisyonu raporuna göre yapı bedeli olarak takdiredilen bedelin tamamının ödenmemesi nedeniyle, davacıya aittaşınmazın değerinin sözleşme tarihi itibariyleyapı yaklaşık birim fiyatları çerçevesindegüncellenerek hesaplanmasına, tarafların sözleşmedenkaynaklı karşılıklı alacak veborçlarının takas yoluyla mahsubu ile fazlaya ilişkinhakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 14.744,72 TL bedelinfaizi ile birlikte davalıdan tahsili istemiyleaçılmıştır. 03.07.2005tarih ve 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun “Kentseldönüşüm ve gelişim alanı” başlıklı73. maddesinde; “(Değişik: 17/6/2010–5998/1 md.)Belediye, belediye meclisi kararıyla; konut alanları, sanayialanları, ticaret alanları, teknoloji parkları, kamu hizmetialanları, rekreasyon alanları ve her türlü sosyaldonatı alanları oluşturmak, eskiyen kent kısımlarınıyeniden inşa ve restore etmek, kentin tarihi ve kültüreldokusunu korumak veya deprem riskine karşı tedbirler almakamacıyla kentsel dönüşüm ve gelişim projeleriuygulayabilir. Bir alanın kentsel dönüşüm vegelişim alanı olarak ilan edilebilmesi için yukarıdasayılan hususlardan birinin veya bir kaçınıngerçekleşmesi ve bu alanın belediye veya mücavir alansınırları içerisinde bulunması şarttır.Ancak, kamunun mülkiyetinde veya kullanımında olan yerlerdekentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı ilan edilebilmesive uygulama yapılabilmesi için ilgili belediyenin talebi veÇevre ve Şehircilik Bakanlığının teklifiüzerine Bakanlar Kurulunca bu yönde karar alınmasışarttır. Kentseldönüşüm ve gelişim proje alanı olarak ilanedilecek alanın; üzerinde yapı olan veya olmayan imarlıveya imarsız alanlar olması, yapı yükseklik veyoğunluğunun belirlenmesi, alanınbüyüklüğünün en az 5 en çok 500 hektararasında olması, etaplar halinde yapılabilmesihususlarının takdiri münhasıran belediye meclisininyetkisindedir. Toplamı 5 hektardan az olmamak kaydı ile projealanı ile ilişkili birden fazla yer tek birdönüşüm alanı olarak belirlenebilir. Büyükşehirbelediye ve mücavir alan sınırları içinde kentseldönüşüm ve gelişim projesi alanı ilan etmeyebüyükşehir belediyeleri yetkilidir. Büyükşehirbelediye meclisince uygun görülmesi halinde ilçe belediyelerikendi sınırları içinde kentseldönüşüm ve gelişim projeleri uygulayabilir. Büyükşehirbelediyeleri tarafından yapılacak kentsel dönüşümve gelişim projelerine ilişkin her ölçekteki imarplanı, parselasyon planı, bina inşaat ruhsatı, yapıkullanma izni ve benzeri tüm imar işlemleri ve 3/5/1985 tarihli ve3194 sayılı İmar Kanununda belediyelere verilen yetkilerikullanmaya büyükşehir belediyeleri yetkilidir. Kentseldönüşüm ve gelişim proje alanlarında bulunanyapıların boşaltılması, yıkımı vekamulaştırılmasında anlaşma yolu esastır. Kentseldönüşüm ve gelişim projesi kapsamında bulunangayrimenkul sahipleri ve belediye tarafından açılacak davalar,mahkemelerde öncelikle görüşülür ve kararabağlanır. Kentseldönüşüm ve gelişim alanları içinde yeralan eğitim ve sağlık alanları hariç kamuya aitgayrimenkuller harca esas değer üzerinden belediyelere devredilir.Kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanlarındayıkılarak yeniden yapılacak münferit yapılarda ilgilivergi, resim ve harçların dörtte biri alınır. Kentseldönüşüm ve gelişim proje alanlarındakigayrimenkul sahipleri ve 24/2/1984 tarihli ve 2981 sayılı İmarve Gecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara UygulanacakBazı İşlemler ve 6785 Sayılı İmar Kanununun BirMaddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanuna istinaden, hak sahibiolmuş kimselerle anlaşmaları halinde kentseldönüşüm ve gelişim proje alanında haklarıverilir. 2981 sayılı Kanun kapsamına girmeyen gecekondusahiplerine enkaz ve ağaç bedelleri verilir veya belediyeimkanları ölçüsünde kentsel dönüşümve gelişim proje alanı dışında arsa veya konutsatışı yapılabilir. Bu kapsamda bulunanlara Toplu Konutİdaresi Başkanlığı ile işbirliğiyapılmak suretiyle konut satışı da yapılabilir. Enkazve ağaç bedelleri arsa veya konut bedellerinden mahsup edilir. Kentseldönüşüm ve gelişim alanı ilan edilen yerlerdebelediyelere ait gayrimenkuller ile belediyelerin anlaşmasağladığı veya kamulaştırdıklarıgayrimenkuller üzerindeki inşaatların tamamı belediyelertarafından yapılır veya yaptırılır. Belediye ileanlaşma yapmayan veya belediyece kamulaştırılmasınagerek duyulmayan gayrimenkul sahiplerinden proje alanında kendilerine 3194sayılı Kanunun 18 inci maddesine göre ayrı ada ve parseldeimar hakkı verilmemiş olanlar kamulaştırmasız el atmadavası açabilir. Kentseldönüşüm ve gelişim proje alanlarındayapılacak alt yapı ve rekreasyon harcamaları, proje ortak giderisayılır. Belediyelere ait inşaatların proje ortak giderleribelediyeler tarafından karşılanır. Kendilerine ayrıada veya parsel tahsis edilen gayrimenkul sahipleri ile kamulaştırmadışı kalan gayrimenkul sahipleri, sahip oldukları inşaatıntoplam metrekaresi oranında proje ortak giderlerine katılmakzorundadır. Proje ortak gideri ödenmeden inşaat ruhsatı,yapılan binalara yapı kullanma izni verilemez; su, doğalgaz veelektrik bağlanamaz. Dönüşümalanı sınırı kesinleştiği tarihte, busınırlar içindeki gayrimenkullerin tapukütüğünün beyanlar hanesine kaydedilmek üzeretapu sicil müdürlüğüne, paftasındagösterilmek üzere kadastro müdürlüğünebildirilir. Söz konusu gayrimenkullerin kaydında meydana gelendeğişiklikler belediyeye bildirilir. Kentseldönüşüm ve gelişim alanı ilan edilen yerlerde;ifraz, tevhit, sınırlı ayni hak tesisi ve terkini, cinsdeğişikliği ve yapı ruhsatı verilmesine ilişkinişlemler belediyenin izni ile yapılır. (İptal ikinci ,üçüncü, dördüncü cümleler: AnayasaMahkemesi’nin 18/10/2012 tarihli ve E.: 2010/82, K.:2012/159sayılı Kararı ile) Belediye,kentsel dönüşüm ve gelişim projelerinigerçekleştirmek amacıyla; imar uygulaması yapmaya, imaruygulaması yapılan alanlardaki taşınmazlarındeğerlerini tespit etmeye ve bu değer üzerinden hak sahiplerinedağıtım yapmaya veya hasılatpaylaşımını esas alan uygulamalar yapmaya yetkilidir. Kentseldönüşüm ve gelişim projelerinin uygulanmasısırasında, tapu kayıtlarında mülkiyet hanesiaçık olan veya ayni hakları davalı olantaşınmazlar doğrudan kamulaştırılarak bedellerimahkemece tayin edilen bankaya belli olacak hak sahipleri adına blokeedilir. Belediye kentsel dönüşüm ve gelişimprojelerinin uygulama alanında bulunan taşınmazlarınkamulaştırılması sırasında veraset ilamıçıkarmaya veya tapudaki kayıt malikine göre işlemyapmaya yetkilidir. (Ekfıkra: 16/5/2012-6306/17 md.) Büyükşehirlerdebüyükşehir belediye meclisinin, il ve ilçelerde belediyemeclislerinin salt çoğunluk ile alacağı karar ilemasrafların tamamı veya bir kısmı belediyebütçesinden karşılanmak kaydıyla kentin uygungörülen alanlarında bina cephelerinde değişiklik veyenileme ile özel aydınlatma ve çevre tanzimi çalışmalarıyapılabilir. Cephe değişikliği yapılacak binalardatelif hakkı sahibi proje müelliflerine talep etmeleri hâlinde,değiştirilecek cephe veya cephelerin beher metrekaresi içinbir günlük net asgari ücret tutarını geçmemeküzere telif hakkı ödenir. Büyükşehir belediyemeclisince uygun görülmesi hâlinde, büyükşehirbelediyesi içindeki ilçe belediyeleri kendisınırları içinde bu fıkrada belirtilen iş veişlemleri yapabilir. (Ek fıkra:16/5/2012-6306/17 md.) Bina cephelerinde değişiklik ve yenileme ileözel aydınlatma ve çevre tanzimiçalışmaları için yapılması gerekeniş, işlem ve yetkilendirmeler, kat maliklerinin arsa payıçoğunluğu ile verecekleri karara göre yapılır. (Ek fıkra:16/5/2012-6306/17 md.) Büyükşehir belediyelerince, kentseldönüşüm ve gelişim alanı ilan edilen alanlar ile5366 sayılı Kanuna göre yenileme alanı ilan edilenalanlarda veya bu Kanunun 75 inci maddesine göre kamu kurum vekuruluşları ile protokol yapmaları hâlinde,büyükşehir belediye meclisi kararı ile, yıkılanibadethane ve yurtların yerine veya ihtiyaç duyulan yerlerdeibadethane ve yurt inşa edilebilir. Kentseldönüşüm ve gelişim projesi kapsamındakiişler, kamu idareleriyle 75 inci madde çerçevesinde ortakhizmet projeleri aracılığıylagerçekleştirilebilir. BuKanunun konusu ile ilgili hususlarda Başbakanlık Toplu Konutİdaresine 2985 sayılı Kanun ve diğer kanunlarla verilenyetkiler saklıdır.” hükmü yer almış; bu Kanunun işaret ettiği 2985 sayılı Toplu Konut Kanunu'nun" İskan sahalarının tespiti, kamulaştırma vekadastro " başlıklı 4. maddesinde; "(Değişik: 5/5/2004 – 5162/2 md.) (Değişikbirinci fıkra: 24/7/2008-5793/7 md.) Başkanlık, gecekondudönüşüm projesi uygulayacağı alanlarda veyamülkiyeti kendisine ait arsa ve arazilerde veya valiliklerce toplu konutiskan sahası olarak belirlenen alanlarda çevre ve imarbütünlüğünü bozmayacak şekilde her türve ölçekteki planlar ile imar planlarını yapmaya,yaptırmaya ve tadil etmeye yetkilidir. Bu planlar;büyükşehir belediye sınırları içerisindekalan alanlar için büyükşehir belediye meclisitarafından, il ve ilçe belediye sınırları ilemücavir alanları içerisinde kalan alanlar için ilgilibelediye meclisleri tarafından, beldelerde ve diğer yerlerde ilgilivalilik tarafından, planların belediyelere veya valiliğe intikalettiği tarihten itibaren üç ay içerisinde aynen veyadeğiştirilerek onaylanır. Belediyeler ve valilik tarafındanüç ay içerisinde onaylanmayan planlar Başkanlıktarafından re’sen onaylanır. Belediyeler, valilik veyaBaşkanlık tarafından onaylanan bu planlar; askı, ilan veitiraza dair kararlar da dahil olmak üzere 3194 sayılı İmarKanunu hükümlerine göre belediyeler ve ilgili kamukurumları tarafından yapılacak tüm işlemlerBaşkanlık tarafından re’sen yapılmak suretiyleyürürlüğe konur. Başkanlıkkanundaki görevleri çerçevesinde gerçek ve tüzelkişilere ait arazi ve arsaları ve bunların içerisindeveya üzerinde bulunan her türlü eklenti ve yapılarıkamulaştırmaya yetkilidir. Başkanlık tarafındanyapılacak kamulaştırmalar, 4.11.1983 tarihli ve 2942sayılı Kamulaştırma Kanununun 3 üncü maddesininikinci fıkrasındaki iskân projelerinin gerçekleştirilmesiamaçlı kamulaştırma sayılır.”hükmüne yer verilmiştir. Dosya kapsamındayapılan incelemede; Mamak Belediyesi, Emlak ve İstimlakMüdürlüğü’nün yazı ve eklerinden; 37617 ada 7 parselin Ankara İli, Mamakİlçesi, Ayayurt ve Gülseren mahallelerinin Kentsel Yenileme veGecekondu Dönüşüm Projesi kapsamında kaldığı,Belediye ile TOKİ arasında 10.08.2010 tarihinde imzalanan protokolçerçevesinde 2985 sayılı Toplu Konut Kanunu, 775sayılı Gecekondu Kanunu, 5393 sayılı Belediye Kanunu ve2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu ile 3194 sayılıİmar Kanunun hükümleri çerçevesinde BelediyeMeclisinin kararı ile uygulama yönetmeliğininhazırlandığı, 29.11.2011 tarihinde BelediyeEncümeninin aldığı kamu yararı kararınınardından Kaymakamlıkça da bu kararınonaylandığı, Belediye ile TOKİ arasında imzalananprotokol gereği Toplu Konut İdaresince bahse konu alanın 775sayılı Gecekondu önleme bölgesi ilan edildiği, KentselYenileme ve Gecekondu dönüşüm alanı olarak ilan edilenalanda bulunan hak sahibi Hanifi Değirmenci ile sözleşmeimzalandığı ve davacı tarafından davaaçılması nedeniyle sözleşmenin feshedildiğinindavacıya bildirildiği anlaşılmıştır. Davacı vekilitarafından,müvekkilinin taşınmazının, Kentsel Yenileme ve Gecekondu Dönüşüm Projesi alanındakaldığı, idarece taşınmaza takdir edilen tesisbedelinin davacıya eksik ödendiği iddia edilerek alacakdavası açıldığı; DanıştayBaşsavcısı tarafından, davanın, 2981 sayılıYasa ve Kentsel Dönüşüm ve Gelişim alanlarınailişkin mevzuat hükümleri uyarınca çözümlenmesigerekçesiyle olumlu görev uyuşmazlığıçıkarıldığıgörülmüştür. İdareninyürütmekle yükümlü bulunduğu kamu hizmetineilişkin olarak uygulamaya koyduğu plan ve projeye göre meydanagetirdiği yol, kanal, baraj, su yolları, su şebekesi gibitesislerin kurulması, işletilmesi, bakım ve onarımısırasında kişilere verdiği zararların tazminiistemiyle açılacak davaların görüm veçözümünde, idari eylem ve işlemlerden dolayı kişiselhakları muhtel olanlar tarafından açılacak tam yargıdavaları kapsamında yargısal denetim yapan idari yargıyerleri görevli bulunmaktadır. Anayasanın 125'incimaddesinin son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerindendoğan zararı ödemekle yükümlü olduğu kuralabağlanmış; 2577 sayılı idari Yargılama UsulüKanunu'nun 2'nci maddesinin 1'inci fıkrasının (b) bendinde,idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları ihlaledilenler tarafından açılan tam yargı davaları,idari dava türleri arasında sayılmıştır. Bu durumda; davalıMamak Belediyesi ile Başbakanlık Toplu Konut İdaresiBaşkanlığı arasında 2985 sayılı Toplu KonutKanunu, 775 sayılı Gecekondu Kanunu, 5393 sayılı BelediyeKanunu, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu, 3194sayılı İmar Kanunu hükümleri çerçevesinde"Ankara İli, Mamak İlçesi, Anayurt ve GülserenMahalleleri Kentsel Yenileme ve Gecekondu DönüşümProjesi"ne ilişkin olarak hazırlanan 10.08.2010 tarihliprotokolün imzalandığı, Mamak Belediye Meclisince UygulamaYönetmeliğinin hazırlandığı, protokol gereğianılan bölgenin Başbakanlık Toplu Konut İdaresiBaşkanlığınca 775 sayılı Kanun uyarıncaGecekondu Önleme Bölgesi olarak ilan edildiği, bölgedekamulaştırma yapılabilmesi amacıyla Mamak BelediyeEncümeni kararı ile kamu yararı kararı alınarakKaymakamlıkça onaylandığı, davacı ile arsa vetesis karşılığı konut sözleşmesiimzalandığı, sözleşme gereği davacınınyapısı için hesaplanan enkaz bedelinin davacıya tahsisedilen konuta isabet eden paya karşılık gelen miktardandüşüldükten sonra davacının ödemesi gerekenmiktarın belirlendiği, bu arada 19.3.2013 tarihli Resmi Gazete'deyayımlanan Bakanlar Kurulu kararıyla proje alanında kalantaşınmazların Toplu Konut İdaresiBaşkanlığı tarafından acelekamulaştırılmasına karar verildiği, anılanprotokol gereği kamulaştırma işlemlerinin davalı MamakBelediyesince yürütüldüğü, dava konusutaşınmazın söz konusu proje kapsamındakaldığı ve kamulaştırılmasına kararverildiği; dava konusu uyuşmazlığın,davacının yapısına karşılık kıymettakdir komisyonu raporu ile saptanan bedelin eksik takdir edildiği vetakdir edilen bedelin de tamamının ödenmemesi nedeniyle bakiyekalan miktardan kaynaklandığı dikkatealındığında; davanın, 2577 sayılı Kanun'un2/1-b maddesinde yer alan idari eylem ve işlemlerden dolayıkişisel hakları doğrudan zarar görenler tarafındanaçılan tam yargı davaları kapsamında idariyargı yerinde çözümlenmesi gerekmektedir. Belirtilen nedenlerle,Danıştay Başsavcısı’nın başvurusununkabulü ile davalı Mamak Belediye Başkanlığıvekilinin görev itirazının reddine ilişkin Ankara 17.AsliyeHukuk Mahkemesi’nce verilen kararın kaldırılması gerekmiştir. S O N UÇ : Davanın çözümündeİDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenleDanıştay Başsavcısı’nın BAŞVURUSUNUNKABULÜ ile, davalı Mamak Belediye Başkanlığıvekilinin GÖREV İTİRAZININ REDDİNEİLİŞKİN Ankara 17. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen 25.03.2014gün ve E:2013/435 sayılı KARARININ KALDIRILMASINA, 14.7.2014gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAKkarar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Nurdane TOPUZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy