T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 757
KARAR NO : 2014 / 810
KARAR TR : 14.07.2014
ÖZET : Davacının davalı idarenin sorumluluk sahasında kalan yolda meydana gelen kaza nedeniyle oluştuğunu öne sürdüğü maddi ve manevi zararın giderilmesi istemiyle açtığı davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R Davacı : F.Y. kendisineasaleten çocukları Ş.Y. ve Ş.Y.’avelayeten Vekili : Av. M.C. Davalı : Karayolları GenelMüdürlüğü Vekili : Av. N.B.B. O L A Y : Davacılar vekili dava dilekçesindeözetle; müvekkillerinin murisi Ayhan Yurttaş’ın11/11/2011 tarihinde davalı sigorta şirketinde sigortalıaraçta sürücü olarak bulunduğu sıradaHüsamettin Aygün'ün sürücüsü olduğuaracın müvekkili aracına çarpması neticesindemeydana gelen trafik kazasında hayatını kaybettiğini, konuile ilgili Turhal Cumhuriyet Başsavcılığıncasoruşturma başlatıldığını, kazanınmeydana geldiği yerin şehirlerarası karayolu olduğunu, bukarayolunun bakımının, onarımının, denetiminindavalı kuruma ait olduğunu, gereğini yapmadığıiçin davalı kurumun kusurlu ve sorumlu olduğunu,müvekkillerinin murisinin kazada kusurununbulunmadığını, müvekkili veçocuklarının eş ve babaları olan Ayhan'ıkaybetmeleri nedeni ile onun maddi desteğini kaybettiklerini ve manen deyıkıldıklarını, bu nedenle davacı anne ve eşiçin şimdilik 10.000,00 TL maddi, 40.000,00 TL manevi, davacıçocuklar için ayrı ayrı 10.000,00 TL maddi, 25.000,00TL manevi tazminat olmak üzere toplam 30.000,00 TL maddi, 90.000,00 TLmanevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ilebirlikte davalılardan tahsiline karar verilmesi istemiyle adli yargıyerinde dava açmıştır. TURHAL ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ: 11.2.2013 günve E:2012/671, K:2013/70 sayı ile, davacı vekili tarafındanmahkemelerinde açılan davanın, idarenin hizmet kusurunadayalı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olduğu, kamugörevlilerinin veya bunların kullandıkları araç vegereçlerin kusur, ihmal ve hatalarından dolayı kamu hizmetininyerine getirildiği sırada kişilerin zarar görmesi halindemeydana gelecek kusurun kamu kurumunun hizmet kusurunu oluşturduğu,6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “Hertürlü idari eylem ve işlemler ile idarenin sorumlu olduğudiğer sebeplerin yol açtığı vücutbütünlüğünün kısmen veya tamamenyitirilmesine yahut kişinin ölümüne bağlımaddî ve manevî zararların tazminine ilişkin davalaraasliye hukuk mahkemeleri bakar. İdarenin sorumluluğudışında kalan sebeplerden doğan aynı türzararların tazminine ilişkin davalarda dahi bu hüküm uygulanır."hükmünün düzenlendiği 3.maddesinin AnayasaMahkemesinin 16/02/2012 tarih ve 2011/35 Esas-2012/23 sayılıkararıyla iptal edildiği, dolayısıyla eldeki davaya bakmagörevinin idare mahkemelerine ait olduğuanlaşıldığından davacı tarafındandavalı kurum aleyhine açılan davanın mahkemeleriningörevsizliği nedeniyle reddine, talep halinde dosyanıngörevli ve yetkili Tokat İdare Mahkemesine gönderilmesine,davalı vekili olduğunu beyan eden avukatın hernekadar cevapdilekçesi ibraz etmiş ise de dosyaya vekaletname ibraz etmemişolduğu ve duruşmaya da katılmadığıanlaşıldığından davalı lehine vekalet ücretitakdir edilmemesine karar vermiş, bu karar taraf vekillerince temyizedilmiştir. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi : 11.11.2013 gün veE:2013/17244, K:2013/15492 sayı ile, dava dosyası içerisindekibilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesindedayanılan delillerin tartışılıp,değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yönbulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm, davalıvekilinin ise aşağıdaki bendin kapsamıdışında kalan sair temyiz itirazlarının reddigerektiği, mahkemece, görevsizlik kararı verildiğinegöre, yargılamada kendisini vekille temsil ettiren davalıyararına A.A.Ü.T.'nin 7. maddesi uyarınca vekalet ücretitakdir edilmesi gerekirken, davalı taraf lehine vekalet ücreti takdiredilmesine yer olmadığına karar verilmiş olmasıdoğru değil, bozma nedeni ise de; bu yanılgınıngiderilmesi yargılamanın tekrarını gerektirir niteliktegörülmediğinden, hükmün, 6100 sayılıHMK.'nin geçici 3/2.maddesi delaletiyle 1086 sayılı HUMK.'nin438/7. maddesi uyarınca düzeltilerek onanması gerektiği gerekçesiyle,davacı vekilinin temyiz nedenlerinin reddi ile, davalı vekilininvekalet ücreti talebi yönünden kararın düzeltilerekonanmasına karar vermiş, bu karar kesinleşmiştir. Davacılar vekili bu kez aynıistemle idari yargı yerinde dava açmıştır. TOKAT İDARE MAHKEMESİ : 13.5.2014 gün ve E:2014/179sayı ile, 2918 sayılı Kanun'un 19.01.2011 tarihindeyürürlüğe giren 110. maddesi ile AnayasaMahkemesi’nin işaret edilen kararları gözetildiğinde,bahsi geçen Kanun maddesinin karayollarında, can ve malgüvenliği yönünden trafik düzeninin sağlanaraktrafik güvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacakönlemleri kapsadığı ve Kanunun, trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleri,bunların uygulanmasını ve denetlenmesini, ilgilikuruluşları ve bunların görev yetki ve sorumluluklarıile, çalışma usullerini kapsadığı,dolayısıyla oluşan trafik kazası nedeniyleaçılacak sorumluluk davalarının görüm veçözümünde adli yargının görevliolduğu; Tokat- Turhal Devlet Karayolu'nda meydana gelen trafik kazasısonucunda davalı idarenin kusuru nedeniyle meydana geldiği ilerisürülen zararın tazmini istemiyle açılan budavanın görüm ve çözümünün adliyargının görev alanına girdiği sonuç vekanaatine varıldığı gerekçesiyle davanın adliyargının görev alanına girdiği sonucunavarıldığından, 2247 sayılı UyuşmazlıkMahkemesinin Kuruluş ve işleyişi Hakkında Kanunun 19.maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi içindosyanın Turhal Asliye Hukuk Mahkemesi’nin E: 2012/ 671 esassayılı dosyası ile birlikte UyuşmazlıkMahkemesi’ne gönderilmesine karar vermiştir. İNCELEME VE GEREKÇE: UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane TOPUZ, AlaittinAli OĞÜŞ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT‘unkatılımlarıyla yapılan 14.07.2014 günlütoplantısında: l-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; İdareMahkemesince, 2247 sayılı Yasa’nın 19. maddesine görebaşvuruda bulunulmuş olduğu, idari yargıdosyasının Mahkemece, ekinde adli yargı dosyası ilebirlikte Uyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiği veusule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesineoy birliği ile karar verildi. II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim Gülşen AKARPEHLİVAN’ın, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Mehmet BAYHAN ile DanıştaySavcısı Mehmet Ali GÜMÜŞ davada adliyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, davalı idareninsorumluluk sahasında kalan yolda meydana gelen kaza nedeniyle oluştuğuöne sürülen maddi ve manevi zararın tazmininehükmedilmesi istemiyle açılmıştır. 2918 sayılı KarayollarıTrafik Kanununun 1. maddesinde, Kanunun amacının karayollarındacan ve mal güvenliği yönünden trafik düzeninisağlayacak ve trafik güvenliğini ilgilendiren tüm konulardaalınacak önlemleri belirlemek olduğu; “Kapsam”başlıklı 2. maddesinde, bu Kanunun trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleribunların uygulamasını ve denetlenmesini ilgilikuruluşları ve bunların görev, yetki ve sorumluluk,çalışma usulleri ile diğer hükümlerikapsadığı ve bu kanunun karayollarında uygulanacağı;10. maddesinde, yapım ve bakımdan sorumlu olduğu yollarıtrafik düzeni ve güvenliğini sağlayacak durumdabulundurmanın, gerekli görülen kavşaklara ve yerlere trafikışıklı işaretleri, işaret levhaları koymakve yer işaretlemeleri yapmanın Belediye Trafik birimleriningörev ve yetkileri arasında olduğu belirtilmiştir. Öte yandan 2918 sayılıYasanın 19.1.2011 günlü Resmi Gazetede yayımlanarakyürürlüğe giren 6099 sayılı Yasanın 14.maddesiyle değişik 110. maddesinde “İşleteni veyasahibi Devlet ve diğer kamu kuruluşları olanaraçların sebebiyet verdiği zararlara ilişkinolanları dahil, bu Kanundan doğan sorumluluk davaları, adliyargıda görülür. Zarar görenin kamu görevlisiolması, bu fıkra hükmünün uygulanmasınıönlemez. Hemzemin geçitte meydana gelen tren-trafikkazalarında da bu Kanun hükümleri uygulanır. Motorlu araç kazalarındandolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar,sigortacının merkez veya şubesinin veya sigortasözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerindenbirinde açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yermahkemesinde de açılabilir”; Geçici 21. maddesinde de“Bu Kanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasınıngöreve ilişkin hükmü, yürürlüğegirdiği tarihten önce idari yargıda ve Askeri Yüksekİdare Mahkemesinde açılmış bulunan davalarauygulanmaz” denilmiştir. Dosyanın incelenmesinden, davacılarınmurisi Ayhan YURTTAŞ'ın, 11.11.2011 tarihinde Tokat- Turhal DevletKarayolu'nda meydana gelen trafik kazası sonucu yaşamınıyitirdiğinden bahisle uğranıldığı ilerisürülen zararlara karşılık fazlaya ilişkin haklarsaklı kalmak kaydıyla maddi ve manevi tazminatın olay tarihindenitibaren işleyecek yasal faiziyle ödenmesine karar verilmesiistemiyle bakılan bu davanın açıldığıanlaşılmaktadır. 2918 sayılı Kanunun110 uncu maddesinin birinci fıkrasının iptali istemiyle Bursa3.Asliye Hukuk Mahkemesi ve Batman 2.Asliye Hukuk Mahkemesince yapılanitiraz başvuruları üzerine konuyu inceleyen Anayasa Mahkemesi,şu gerekçesi ile anılan kuralı Anayasaya aykırıgörmemiş ve iptal istemini oy birliğiyle reddetmiştir:“… Anayasa Mahkemesi’nin daha önceki kimikararlarında da belirtildiği üzere, tarihsel gelişimeparalel olarak Anayasa’da adli ve idari yargıayırımına gidilmemiş ve idariuyuşmazlıkların çözümünde idare ve vergimahkemeleriyle Danıştay yetkili kılınmıştır.Bu nedenle, genel olarak idare hukuku alanına giren konularda idariyargı, özel hukuk alanına giren konularda adli yargıgörevli olacaktır. Bu durumda, idari yargının görevalanına giren bir uyuşmazlığınçözümünde adli yargının görevlendirilmesikonusunda kanun koyucunun mutlak bir takdir yetkisinin bulunduğunusöylemek olanaklı değildir. Ancak, idari yargınındenetimine bağlı olması gereken idari biruyuşmazlığın çözümü, haklı nedenve kamu yararının bulunması halinde kanun koyucu tarafındanadli yargıya bırakılabilir. İtiraz konusu kural, trafikkazasında zarar görenin asker kişi ya da memur olmasına,aracın askeri hizmete ilişkin olmasına veya olayın hemzemingeçitte meydana gelmesi durumlarına göre farklıyargı kollarında görülmekte olan 2918 sayılıKanun’dan kaynaklanan tüm sorumluluk davalarının adliyargıda görüleceğini öngörmektedir. İtirazkonusu düzenlemenin gerekçesinde de ifade edildiği gibi,askeri idari yargı, idari yargı veya adli yargı kollarıarasında uygulamada var olan yargı yolu belirsizliği giderilereksöz konusu davalarla ilgili olarak yeknesak bir usul belirlenmektedir.Aynı tür davaların aynı yargı yolundaçözümlenmesi sağlanarak davalarıngörülmesi ve çözümlenmesininhızlandırıldığı, bu suretle kısa süredesonuç alınmasının olanaklıkılındığı ve bunun söz konusu davaların adliyargıda görüleceği yolunda getirilen düzenlemenin kamuyararına yönelik olduğu anlaşılmaktadır. Öteyandan, 2918 sayılı Kanun’da tanımlanan Karayoluşeridi üzerindeki araç trafiğinden kaynaklanansorumlulukların, özel hukuk alanına girdiği konusunda birtartışma bulunmamaktadır. İdare tarafından kamugücünden kaynaklanan bir yetkinin kullanılması sözkonusu olmadığı gibi, aynı karayolu üzerinde aynıseyir çizgisinde hareket eden, bu nedenle aynı tür risküreten araçlar arasında özel-kamu ayırımıyapılmasını gerektiren bir neden de yoktur.Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu kural Anayasa’nın2.,125. ve 155. maddelerine aykırı değildir. İtirazınreddi gerekir…” (Any. Mah.nin 26.12.2013 tarih ve E.2013/68,K.2013/165 sayılı kararı; R.G. 27.3.2014, Sayı: 28954,s.136-147.) Anayasa’nın 158 incimaddesinin son fıkrasında “ Diğer mahkemelerle, AnayasaMahkemesi arasındaki görev uyuşmazlıklarında, AnayasaMahkemesi’nin kararı esas alınır.” denilmektedir.Anayasa Mahkemesi’nin yukarıda gerekçesine yer verilenkararı, yasa koyucunun idari yargının görevine giren birkonuyu adli yargının görevine verebileceğine,dolayısıyla 2918 sayılı Kanunun 110 uncu maddesinin birincifıkrası ile öngörülen, bu Kanun’dan doğantüm sorumluluk davalarının adli yargıda görülmesidüzenlemesinin Anayasa’ya aykırıbulunmadığına dair olup, esas itibariyle görev konusundaverilmiş bir karardır ve Anayasa’nın 158 inci maddesiuyarınca, başta Mahkememiz olmak üzere diğer yargıorganları bakımından da uyulması zorunlu bir kararmesabesindedir. Bu durumda, 2918 sayılı Yasanın19.1.2011 tarihinde yürürlüğe giren 110. maddesi ileAnayasa Mahkemesi’nin işaret edilen kararıgözetildiğinde, bahsi geçen Kanun maddesininkarayollarında, can ve mal güvenliği yönünden trafikdüzeninin sağlanarak trafik güvenliğini ilgilendiren tümkonularda alınacak önlemleri kapsadığı ve Kanunun,trafikle ilgili kuralları, şartları, hak veyükümlülükleri, bunların uygulanmasını vedenetlenmesini, ilgili kuruluşları ve bunların görev yetkive sorumlulukları ile, çalışma usullerinikapsadığı, dolayısıyla oluşan trafik kazasınedeniyle açılacak sorumluluk davalarının görümve çözümünde adli yargının görevliolduğu; meydana gelen zararın tazmini istemiyle açılan budavanın da adli yargı yerinde çözümlenmesigerektiği sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, Tokat İdare Mahkemesinin başvurusunun kabulü ile Turhal AsliyeHukuk Mahkemesinin görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir. S O N U Ç : Davanın görüm veçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Tokat İdare Mahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜ ileTurhal Asliye Hukuk Mahkemesince verilen 11.2.2013 gün veE:2012/671, K:2013/70 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININKALDIRILMASINA, 14.07.2014 gününde Üyelerden EyüpSabri BAYDAR’ın KARŞI OYU ve OYÇOKLUĞU İLEKESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Nurdane TOPUZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy