T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 265
KARAR NO : 2014 / 300
KARAR TR : 3.3.2014
ÖZET :Sigortalı aracın uğradığı hasar bedelini ödeyen sigorta şirketinin, zararın idarece giderilmesi istemiyle açtığı rücuen tazminat davasının ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R
Davacı : E. Sigorta A.Ş.
Vekili : Av. H.C.A.
Davalılar : 1-Kazan BelediyeBaşkanlığı
Vekili :Av.B.T.
2-Karayolları Genel Müdürlüğü(YalnızcaAdli Yargıda)
Vekili : Av D.K.
O L A Y : Davacışirket vekili, dava dilekçesinde, müvekkili şirkete KaskoSigorta Poliçesi ile sigortalı 34……. plakalıçekicinin, refakatindeki 34…… plakalı römork ile13.05.2011 tarihinde Ankara-İstanbul karayolundan Fevzi ÇakmakCaddesine girerek aracının üst kısmınıköprü girişine çarpmak suretiyle zarar görmüşolduğunu; kaza sonrası düzenlenen Trafik KazasıTespit Tutanağında, araç sürücüsününkusursuz, aracın bakım ve onarımından sorumlukuruluşun KTK 13. maddesi uyarınca kusurlu olduğununbelirtildiğini; KTK 13.maddesine göre, Karayolunun yapımı,bakımı, işletilmesi ile görevli ve sorumlu bütünkuruluşların, karayolu yapısını, trafik güvenliğinisağlayacak durumda bulundurmakla yükümlübulunduğunu; sorumlu ve yetkili kurumun, köprügirişinde gerekli işaretlemeleri yapmamak nedeniyle kazanınmeydana gelmesinde kusurlu olduğunu; riziko sonrası düzenlenenekspertiz raporunda gerek olayın nasılgerçekleştiği, gerekse masraf kalemlerininayrıntılı olarak tespit edildiğini; buna görearaçta 9.405,19 TL zarar meydana geldiğini ve sigortalıya 20.07.2011tarihinde ödendiğini; buna göre olay Kazan BelediyesiMücavir alanı içerisinde gerçekleştiğinden, bukuruma zararın tazmini için yazı yazıldığını,yazılarına verilen 11.10.2011 tarihli cevapta; olayın D750 karayolunda meydana gelmesi sebebiyle sorumlu kurumun yetki ve sorumlulukaçısından Karayolları GenelMüdürlüğü olduğu yönünde olumsuzyanıt verildiğini; buna karşılık, aracın D 750karayolu üst geçidinden dönerek aşağı yolainmiş bulunduğunu, bu anlamda D 750 karayolundan ayrıldığınıve davalı kurumun sorumluluğunda bulunan yola girmiş olduğunu;müvekkilinin hasar bedelini ödemek suretiyle TTK 1301.maddeyegöre sigortalısının halefi olduğunu, buna göreödenen zararın bedelinin davalıdan tahsilinin istenildiğiniifade ederek; 9.405,19 TL tazminatın 20.07.2011 tarihinden itibaren yasalfaizi ile birlikte tahsiline karar verilmesi istemiyle, Kazan BelediyeBaşkanlığına karşı, 16.11.2011 tarihinde idariyargı yerinde dava açmıştır.
ANKARA 5.İDARE MAHKEMESİ:24.11.2011 gün ve E:2011/2352,K:2011/1601 sayı ile, 2918 sayılı Karayolları TrafikKanunu'nun "Belediye Trafik Birimleri, Görev ve Yetkileri"başlıklı 10. maddesinde "1. Yapım vebakımından sorumlu olduğu yolları trafik düzeni vegüvenliğini sağlayacak durumda bulundurmak, 2. Gerekligörülen kavşaklara ve yerlere trafik ışıklıişaretleri, işaret levhaları koymak ve yer işaretlemeleriyapmak, 3. Karayolu yapısında ve üzerinde yapılacakçalışmalarda gerekli tedbirleri almak, aldırmak vedenetlemek, 4. Karayolunda trafik için tehlike teşkil edenengelleri gece veya gündüze göre kolayca görülebilecekşekilde işaretlemek veya ortadan kaldırmak, 5. Yolyapısı veya işaretleme yetersizliği yüzündentrafik kazalarının vukubulduğu yerlerde, yetkililerce teklifedilen tedbirleri almak,..." belediyelerin görevleri arasındasayılmış, 11/01/2011 gün ve 6099 sayılı Kanunladeğişik 110. maddesinde "İşleteni veya sahibi Devletve diğer kamu kuruluşları olan araçların sebebiyetverdiği zararlara ilişkin olanları dâhil, bu Kanundandoğan sorumluluk davaları, adli yargıda görülür.Zarar görenin kamu görevlisi olması, bu fıkrahükmünün uygulanmasını önlemez. Hemzemingeçitte meydana gelen tren-trafik kazalarında da bu Kanunhükümleri uygulanır. Motorlu araç kazalarındandolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar,sigortacının merkez veya şubesinin veya sigortasözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerindenbirinde açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yermahkemesinde de açılabilir." hükmüne, 11/01/2011gün ve 6099 sayılı Kanunla eklenen Geçici 21.maddesindede "Bu Kanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasınıngöreve ilişkin hükmü, yürürlüğegirdiği tarihten önce idari yargıda ve Askeri Yüksekİdare Mahkemesinde açılmış bulunan davalara uygulanmaz."hükmüne yer verilmiş olduğu; dosyanın incelenmesinden,davacı şirketin sigortalamış olduğu 34 YFY 61plakalı çekici refakatindeki 34 US 9310 plakalı römorkun13.05.2011 tarihinde Ankara - İstanbul karayolundan Fevzi ÇakmakCaddesine girerken üst kısmının köprüyeçarpması sonucunda araçta oluşan vesigortalısına ödediği 9.405,19 TL hasar bedelinin, yolunbakım ve onaranında kusurlu olduğu gerekçesiyle davalıidareden tazmini istemiyle 16.11.2011 tarihinde bakılan davayıaçtığının anlaşıldığı; 19/01/2011günlü Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğegiren 6099 sayılı Kanun ile 2918 sayılı Yasa'nın 110.maddesinde yapılan değişiklik sonrasında, idarelerin 2918 sayılıKanunda kendilerine verilen görevleri yerine getirmeyerek zarara sebebiyetverdikleri iddiasıyla açılan tazminat davalarınınadli yargının görevine verilmiş olduğu, sözkonusu değişikliğin yürürlüğe girdiğitarihten sonra açıldığı anlaşılangörülmekte olan davada mahkemelerinin görevsiz bulunduğugerekçesiyle; davanın 2577 sayılı İdariYargılama Usulü Yasası'nın 15/1-a maddesi hükmüuyarınca görev yönünden reddine karar vermiş, bu karartemyiz edilmeksizin kesinleşmiştir.
Davacışirket vekili bu kez, Kazan Belediye Başkanlığı ileKarayolları Genel Müdürlüğüne karşı, aynıistemle adli yargı yerinde dava açmıştır.
ANKARA 17.ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ:20.9.2012 gün ve E:2012/93,K:2012/493 sayı ile, davacı tarafın dava dilekçesinde,müvekkili şirkete 1807-15154005/3 numaralı Kasko Poliçesiile sigortalı olan 34 YFY 61 plakalı çekici refakatindeki 34US 9310 plakalı römorkun üst kısmınıköprü girişine çarpmak suretiyle oluşan zararnedeniyle sigortalısına ödeme yaptığını,tutulan kaza tespit tutanağında şoförün kusursuzolduğunu, davalı idarenin sorumlu olduğu yollarda trafikgüvenliğini sağlayacak durumda bulundurmakyükümlülüğünde olduğunu, sorumlu kurumlarınköprü girişinde gerekli işaretlemeleri yapmamaları,nedeniyle kazanın meydana gelmesinde kusurlu olduklarını ilerisürerek davalı idarelerin hizmet kusuru niteliğindeki eyleminedayanarak dava açmış olduğu; bir olayda hizmetkusuru bulunup bulunmadığının saptanması idariyargının görev alanında olduğundan, 2577sayılı İdari Yargılama Usulü Yasası’nın2/1-b maddesi gereğince, idarenin hizmet kusuruna dayanan tazminatisteklerinin tam yargı davası olarak idari yargı yerinde ilerisürülmesinin gerektiği; mevcut halin, 2918 sayılıKanunun değişik 110. Maddesi kapsamındabulunmadığı; bu nedenle, davaya İdari Yargı'dabakılacağı gerekçesiyle; davanın, yargıyolu yanlışlığı nedeniyle görevyönünden reddine karar vermiş; temyiz edilmesiüzerine bu karar Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin 28.3.2013 tarih,E:2012/15661, K:2013/4395 sayılı kararıyla onanmak suretiylekesinleşmiştir.
Davacışirket vekili adli ve idari yargı yerlerince verilen görevsizlikkararları nedeniyle oluşan olumsuz görevuyuşmazlığının giderilmesi istemiyle başvurudabulunmuştur.
İNCELEME VE GEREKÇE:Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü’nün,Serdar ÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Ali ÇOLAK, Bahri AYDOĞAN, SıddıkYILDIZ, Nurdane TOPUZ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 3.3.2014 günlütoplantısında;
l-İLK İNCELEME:Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesigereğince yapılan incelemeye göre; adli ve idari yargıyerleri arasında 2247 sayılı Yasa’nın 14. maddesindeöngörülen biçimde, davalılardan Kazan BelediyeBaşkanlığı yönünden olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğu, adli yargıdosyasının 15. maddede belirtilen yönteme uygun olarakdavacı vekilinin istemi üzerine son görevsizlikkararını veren mahkemece, ekinde idari yargı dosyası ilebirlikte Uyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiği veusule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesineoybirliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Taşkın ÇELİK’in, davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Mehmet BAYHAN ile Danıştay Savcısı MehmetAli GÜMÜŞ’ün davada adli yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, sigortalı aracınuğradığı hasar bedelini ödeyen sigortaşirketinin, zararın idarece giderilmesi isteminden ibaret bulunan birrücuen tazminat davasıdır.
2918 sayılı KarayollarıTrafik Kanununun 1. maddesinde, Kanunun amacının karayollarındacan ve mal güvenliği yönünden trafik düzeninisağlayacak ve trafik güvenliğini ilgilendiren tüm konulardaalınacak önlemleri belirlemek olduğu; “Kapsam”başlıklı 2. maddesinde, bu Kanunun trafikle ilgili kuralları,şartları, hak ve yükümlülükleri bunlarınuygulamasını ve denetlenmesini ilgili kuruluşları vebunların görev, yetki ve sorumluluk, çalışmausulleri ile diğer hükümleri kapsadığı ve bukanunun karayollarında uygulanacağı; 10. maddesinde, yapımve bakımdan sorumlu olduğu yolları trafik düzeni vegüvenliğini sağlayacak durumda bulundurmanın, gerekligörülen kavşaklara ve yerlere trafik ışıklıişaretleri, işaret levhaları koymak ve yer işaretlemeleriyapmanın Belediye Trafik birimlerinin görev ve yetkileri arasındaolduğu belirtilmiştir.
Öte yandan 2918 sayılıYasanın 19.1.2011 günlü Resmi Gazetede yayımlanarakyürürlüğe giren 6099 sayılı Yasanın 14.maddesiyle değişik 110. maddesinde “İşleteni veyasahibi Devlet ve diğer kamu kuruluşları olanaraçların sebebiyet verdiği zararlara ilişkinolanları dahil, bu Kanundan doğan sorumluluk davaları, adliyargıda görülür. Zarar görenin kamu görevlisiolması, bu fıkra hükmünün uygulanmasınıönlemez. Hemzemin geçitte meydana gelen tren-trafik kazalarındada bu Kanun hükümleri uygulanır.
Motorlu araç kazalarındandolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar,sigortacının merkez veya şubesinin veya sigortasözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerindenbirinde açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yermahkemesinde de açılabilir”; Geçici 21. maddesinde de“Bu Kanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasınıngöreve ilişkin hükmü, yürürlüğegirdiği tarihten önce idari yargıda ve Askeri Yüksekİdare Mahkemesinde açılmış bulunan davalara uygulanmaz”denilmiştir.
Dosyanınincelenmesinden, davacı şirkete Kasko Sigorta Poliçesi ilesigortalı 34 YFY 61 plakalı çekicinin, refakatindeki 34 US9310 plakalı römork ile 13.05.2011 tarihinde Ankara-İstanbulkarayolundan Fevzi Çakmak Caddesine girerek aracının üstkısmını köprü girişine çarpmak suretiylezarar görmüş olduğu; bahis konusu olay neticesindearaçta tespit edilen hasar bedelinin sigortalı araç sahibineödendiği, olayın meydana gelişinde davalıidarenin kusurlu olduğundan bahisle, hasar bedelinin, ödemetarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte tazmini istemiyledavanın açılmış olduğuanlaşılmaktadır.
Belediye aleyhine idare mahkemesindeaçılan başka bir tazminat talepli tam yargıdavasında, İdare Mahkemesi 2918 sayılı Yasanın110.maddesinin 1.fıkrasının birinci ve ikinci cümlelerinin Anayasayaaykırı olduğu kanısına varmış, İdareMahkemesinin bu iki cümlenin iptali istemiyle yaptığıbaşvuruyu inceleyen Anayasa Mahkemesi 8.12.2011 gün ve E:2011/124,K:2011/160 sayı; 8.11.2012 gün ve E:2012/118, K:2012/170sayılı ve 28.5.2013 gün ve E:2013/59, K:2013/68 sayılıaynı içerikli kararları ile; “2918sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 110. maddesininbirinci fıkrasında, bu Kanun’dan doğan sorumlulukdavalarının adli yargıda görüleceğiöngörülmektedir. İtiraz başvurusunda bulunan mahkemeise idare mahkemesi olup davaya bakmakta görevli ve yetkili mahkemedeğildir. Başvurunun Mahkeme’ninyetkisizliği nedeniyle reddi gerekir.” kararınavarmıştır. Nihayet, aynı konuda Asliye Hukuk Mahkemesi’nce yapılan itirazbaşvurusunda Anayasa Mahkemesi 26.12.2013 tarih ve E:2013/68, K:2013/165sayılı kararıyla; yasakoyucunun “haklı neden”ve “kamu yararı” gerekçesiyle idari yargınıngörevine giren bir konuyu adli yargı organınabırakabileceği, davanın somutunda da 2918 sayılıKanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrası ile bu görevin adliyargıya bırakılmasında Anayasa’ya aykırıbir yön bulunmadığı gerekçesiyle, maddenin iptalisteminin oy birliğiyle reddine karar vermiştir.Anayasa’nın 158. inci maddesinin son fıkrasında“Diğer mahkemelerle, Anayasa Mahkemesi arasındaki görevuyuşmazlıklarında, Anayasa Mahkemesinin kararı esasalınır.” denilmektedir. Anayasa Mahkemesi’nin 26.12.2013tarih ve E:2013/68, K:2013/165 sayılı kararı, yasakoyucununidari yargının görevine giren bir konuyu adli yargınıngörevine verebileceğine, 2918 Sayılı Kanunun 110 uncumaddesinin bu nedenle Anayasa’ya aykırıolmadığına dair olup, esası itibariyle görev konusundaverilmiş bir karardır ve Anayasanın 158 inci maddesiuyarınca başta Mahkememiz olmak üzere diğer yargıorganları bakımından da uyulması zorunlu bir karar mesabesindedir. Bu durumda, 2918 sayılıYasanın 19.1.2011 tarihinde yürürlüğe giren 110.maddesi ile Anayasa Mahkemesi’nin işaret edilen kararlarıgözetildiğinde, bahsi geçen Kanun maddesinin karayollarında,can ve mal güvenliği yönünden trafik düzeninin sağlanaraktrafik güvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacakönlemleri kapsadığı ve Kanunun, trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleri,bunların uygulanmasını ve denetlenmesini, ilgilikuruluşları ve bunların görev yetki ve sorumluluklarıile, çalışma usullerini kapsadığı,dolayısıyla oluşan trafik kazası nedeniyleaçılacak sorumluluk davalarının görüm veçözümünde adli yargının görevliolduğu; karayolundaki kusur sonucu meydana geldiği ilerisürülen zararın tazmini istemiyle açılan bu davanında adli yargı yerinde çözümlenmesi gerektiğisonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle,davanın görüm ve çözümünde adli yargıyeri görevli olduğundan, Ankara 17.Asliye Hukuk Mahkemesi’nceverilen görevsizlik kararının, davalılardan Kazan Belediye Başkanlığıyönünden verilen kısmının kaldırılması gerekmiştir. S O N U Ç : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Ankara 17.Asliye Hukuk Mahkemesince verilen 20.9.2012 gün veE:2012/93, K:2012/493 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ,DAVALILARDAN KAZAN BELEDİYE BAŞKANLIĞI YÖNÜNDENVERİLEN KISMININ KALDIRILMASINA, 3.3.2014 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Ali ÇOLAK Üye Nurdane TOPUZ Üye Bahri AYDOĞAN Üye Ayhan AKARSU Üye Sıddık YILDIZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy