T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 984
KARAR NO : 2014 / 1028
KARAR TR : 17.11.2014
ÖZET : Tapuda kayıtlı olan taşınmazların, imar uygulaması neticesinde fazladan yola terkin edildiği ifade edilen 541,28 m2 lik kısmının dava tarihindeki değerinin yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili istemiyle açılan davanın İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı : Y. Y. Vekili : Av. M. Y. Davalı : Esenler BelediyeBaşkanlığı Vekili : Av. S. B. OL A Y : Davacıvekili dava dilekçesinde özetle; İstanbul İli, Esenler İlçesi,7 pafta, 243 ve 247 parsel sayılı taşınmazındavacının murisi A. Y. adına kayıtlı olduğunu,A.Y.’ın28.11.1985 tarihinde vefat ettiğini, geriye mirasçı olarakdavacı Y.Y.ile eşi K.Y.’ın kaldığını,davacının eşi K. Y. da 17.10.1991 tarihinde vefatı ilegeriye mirasçı olarak davacı Y. Y.’ınkaldığını, bahse konu taşınmazlarıntamamının resen ifraz edildiğini, ifraz neticesinde taşınmazlarınıntamamının yola terkin edildiğini ve bu ifrazın 15.07.1988tarihinde tapuya tescil edildiğini, yola terkin edilirken gerek davacınınmurisi A.Y.’ın, gerekse de davcının yazılı vesözlü muvafakatlerinin alınmadığını,ayrıca yazılı veya sözlü olarak da herhangi birbildirimde de bulunulmadığını, söz konusutaşınmazların bedelsiz olarak yola terkin edildiğini veherhangi bir bedel ödenmediğini, düzenleme ortaklıkpayı adı altında taşınmazın tamamınınyola terk edildiğini, taşınmazın maliki olan A. Y.’ın28.11.1985 tarihinde vefat ettiğini, dolayısıyla 15.07.1988tarihinde yapılan imar çalışması esnasındahayatta olmadığından yola bedelsiz terke muvafakat etmesininmümkün olmadığını, A.Y.’ınmirasçıları olan müvekkilinin de %50’yi aşanDOP kesintisine de muvafakat etmediğini belirterek, fazlaya ilişkinhakları saklı kalmak kaydıyla imar uygulaması neticesindeyola terk edilen 902,14 m² lik taşınmazların yola terkedilen 541,28 m² lik kısmının dava tarihindeki değeriolan 12.000,00 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziile birlikte tahsiline karar verilmesi istemiyle adli yargı yerinde davaaçmıştır. DavalıEsenler Belediye Başkanlığı vekili süresiiçerisinde sunduğu cevap dilekçesinde özetle görevitirazında bulunmuştur. Bakırköy1. Asliye Hukuk Mahkemesi: 10.06.2014 gün ve E:2012/514 sayı ile,davalı Esenler Belediye Başkanlığı vekiliningörev itirazının reddine karar vermiştir. DavalıEsenler Belediye Başkanlığı vekilinin, idari yargıyararına olumlu görev uyuşmazlığıçıkartılması yolunda süresi içinde verdiğidilekçe üzerine, dava dosyasının onaylı birörneği Danıştay Başsavcılığı'nagönderilmiştir. DanıştayBaşsavcısı;“Uygulama ve öğretide, kamu idarelerinin, kamu hizmetininyürütümü sırasında, kamu gücükullanarak tek yanlı irade açıklamalarıylayapmış oldukları işlemler idari işlem olaraktanımlanmaktadır. 2981sayılı İmar ve Gecekondu Mevzuatına AykırıYapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785 sayılıİmar Kanununun Bir Maddesinin Değiştirilmesi HakkındaKanun’un 3290 sayılı Kanun’un 4. maddesi iledeğişik 10. maddesinin (b) bendinde, “Üzerinde imar mevzuatınaaykırı olarak toplu binalar inşa edilmiş hisseli veyaözel parselasyona dayalı arsa veya arazilerde, kişilerin hissemiktarları ve fiili kullanma durumları dikkate alınarak valilikveya belediyelerin talebi üzerine: 1.Henüz kadastrosu yapılmamış yerlerde, kadastromüdürlüklerince bu Kanunda belirtilen mülkiyet tespitinedair hükümler de uygulanarak, 2.Kadastrosu veya tapulaması tamamlanmış yerlerde ise bu Kanunlaverilen yetkiler kadastro müdürlüklerince kullanılarak, Islahimar planlarının yapılıp yapılmadığınabakılmaksızın: onayların alınmasına veilanların yapılmasına (askı ilanları hariç),komisyonların kurulmasına lüzum kalmaksızın 2613sayılı Kadastro ve Tapu Tahriri veya 766 sayılı TapulamaKanunu hükümlerine göre hak sahipleri tespit veya yeniden tayinedilerek adlarına tescil edilir. Butespit sırasında özel parselasyon planındagörülen veya hisseli satışlar sonucu fiilen oluşanyol, meydan, otopark, çocuk bahçesi, yeşil saha vshizmetlere ayrılan yerler ile bunlara ilişkin hisseler bedelsizolarak resen tapudan terkin; okul, ibadet yeri ve benzer kamu hizmetlerineayrılan yerler ise, bedelsiz olarak ilgili idareler adına tespit vetescil edilir. hükmüne yer verilmiştir. Dosyanınincelenmesinden, davacının murisinin İstanbul İli, Esenlerİlçesi, 7 pafta, 243 ve 247 parsel sayılıtaşınmazlarda tapulama suretiyle malik olduğu,taşınmazların bulunduğu alanda özel ifraz sonucuoluşan parsellerin yola terk edilecek kısımlarıhariç tutularak çeşitli tarihlerdesatıldığı, dolayısıyla davacınınmurisine sadece yol hisselerinin kaldığı, 1988 yılındaBakırköy Belediyesince 2981/3290 sayılı Yasanın 10/bmaddesi uyarınca yapılan uygulama sonucunda, davacınınmurisinin paylarının tamamının yol hissesi olmasınedeniyle 2942 sayılı Kanunun 35. maddesine göre terkinedildiği anlaşılmaktadır. Bakılandava, murise ait paya denk gelen alandan düzenleme ortaklık payıdüşüldükten sonra kalan miktar için bedel takdiredilmesi gerektiği ileri sürülerek,kamulaştırmasız el atma nedeniyle anılan taşınmazbedelinin tahsili istemiyle açılmışsa da,uyuşmazlık, özel ifraz ve 2981/3290 sayılı yasalara göreyapılan uygulama sonucu yola terk edilen taşınmaz bedelininödenmemesinden kaynaklandığından, davanın konusu,idarece kamu gücü kullanılarak tek yanlı biçimdedavacının payının yola terk ettirilmesi işlemi ileanılan yasa uyarınca yapılan uygulamadan kaynaklanan zararıntazminine ilişkin bulunması nedeniyle, 2577 sayılıİdari Yargılama Usulü Kanununun 2.maddesinin 1/b bendinde yeralan "idari eylem ve işlemlerden dolayı haklarıdoğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargıdavaları" niteliğini taşımaktadır. Budurumda, idarece kamu gücü kullanılarak, tek yanlıbiçimde yapılan uygulama sonucunda uğranılan zararıntazminine ilişkin bulunan davanın, 2577 sayılı İdariYargılama Usulü Kanunu'nun 2/1-b maddesinde yer alan "İdarieylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudanmuhtel olanlar tarafından açılan tam yargıdavaları" kapsamında imar mevzuatı hükümleriçerçevesinde idari yargı yerinceçözümlenmesi gerekmektedir.” demek suretiyle 2247 sayılıYasa'nın 10'uncu maddesi uyarınca olumlu görevuyuşmazlığı çıkarılmasına vedosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine kararvermiştir. İNCELEME VEGEREKÇE : UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane Topuz, AlaittinAli ÖĞÜŞ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 17.11.2014 günlütoplantısında: l-İLKİNCELEME: Başvuru yazısı ve dava dosyasıörneği üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27. maddesigereğince yapılan incelemeye göre,davalı Esenler BelediyeBaşkanlığı vekilinin anılan Yasanın10/2.maddesinde öngörülen yönteme uygun olarak yaptığıgörev itirazının reddedilmesi ve dahi 12/1.maddede belirtilensüre içinde başvuruda bulunması üzerineDanıştay Başsavcısı'nca, davalı Esenler BelediyeBaşkanlığı açısından 10.maddedeöngörülen biçimde, olumlu görevuyuşmazlığı çıkarıldığıanlaşılmaktadır. II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim Selim ŞamilKAYNAK’ın, davanın çözümünde idariyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Mehmet BAYHAN ile DanıştaySavcısı Mehmet Ali GÜMÜŞ’ün davada idariyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava,İstanbulİli, Esenler İlçesi, 7 pafta, 243 ve 247 parsellerdekayıtlı olan taşınmazların, imar uygulamasıneticesinde fazladan yola terkin edildiği ifade edilen 541,28 m2 likkısmının dava tarihindeki değeri olan 12.000 TL nin yasalfaizi ile birlikte davalıdan tahsili istemiyleaçılmıştır. 3194sayılı İmar Kanunu’nun 18. maddesinde, “İmarhududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazilerimalikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakati aranmaksızın,birbirleri ile, yol fazlaları ile, kamu kurumlarına veya belediyelereait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden imar planınauygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya katmülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya vere'sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyeler yetkilidir.Sözü edilen yerler belediye ve mücavir alandışında ise yukarıda belirtilen yetkiler valilikçekullanılır. Belediyelerveya valiliklerce düzenlemeye tabi tutulan arazi ve arsalarındağıtımı sırasında bunlarınyüzölçümlerinden yeteri kadar saha, düzenlemedolayısıyla meydana gelen değer artışlarıkarşılığında "düzenleme ortaklıkpayı" olarak düşülebilir. Ancak, bu maddeye görealınacak düzenleme ortaklık payları, düzenlemeye tabitutulan arazi ve arsaların düzenlemeden öncekiyüzölçümlerinin yüzde kırkınıgeçemez. Düzenlemeortaklık payları, düzenlemeye tâbi tutulan yerlerinihtiyacı olan Milli Eğitim Bakanlığına bağlıilk ve ortaöğretim kurumları, yol, meydan, park, otopark,çocuk bahçesi, yeşil saha, ibadet yeri ve karakol gibiumumî hizmetlerden ve bu hizmetlerle ilgili tesislerden başkamaksatlarla kullanılamaz. Düzenlemeortaklık paylarının toplamı, yukarıdaki fıkradasözü geçen umumi hizmetler için, yenidenayrılması gereken yerlerin alanları toplamından azolduğu takdirde, eksik kalan miktar belediye veya valilikçekamulaştırma yolu ile tamamlanır. Herhangibir parselden bir miktar sahanınkamulaştırılmasının gerekmesi halinde düzenlemeortaklık payı, kamulaştırmadan arta kalan sahaüzerinden ayrılır. Bufıkra hükümlerine göre, herhangi bir parselden bir defadanfazla düzenleme ortaklık payı alınmaz. Ancak, buhüküm o parselde imar planı ile yeniden bir düzenlemeyapılmasına mani teşkil etmez…” hükmü yeralmaktadır. Dosyakapsamında yer alan 01.06.1988 gün, 4089 sayılıBakırköy Belediye Encümen kararında, davaya konutaşınmazların da yer aldığı bir kısımtaşınmazların ilk satıcıları uhdesinde bulunanözel ifraz yollarının 2942 sayılıKamulaştırma Kanunu’nun 35.maddesi gereğince tapudanterkinine karar verildiği, davacı tarafından bu işlemdenkaynaklandığı iddia olunan zararın tazmini istemiyleuyuşmazlığa konu davanınaçıldığı anlaşılmıştır. 2942sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun İmarMevzuatı Uygulanan veya Özel Parselasyon Yapılan Yerlerbaşlıklı 35.maddesinde; ’’ İmar mevzuatıgereğince düzenlemeye tabi tutulan parsellerden düzenlemeortaklık payı karşılığı olarak bir defayamahsus alınan yol,yeşil saha ve bunun gibi kamu hizmet ve tesislerineayrılan yerlerle, özel parselasyon sonunda malikinin muvafakati ilekamu hizmet ve tesisleri için ayrılmış bulunan yerleriçin eski malikleri tarafından mülkiyet iddiasındabulunulamaz ve karşılığı istenemez.’’hükmü yer almaktadır. Kanun’unDava Hakkı başlıklı 14.maddesinde; ‘’Kamulaştırmaya konu taşınmaz malın malikitarafından 10 uncu madde gereğince mahkemece yapılan tebligatgününden, kendilerine tebligat yapılamayanlara tebligat yerinegeçmek üzere mahkemece gazete ile yapılan ilan tarihindenitibaren otuz gün içinde,kamulaştırma işleminekarşı idari yargıda iptal ve maddi hatalara karşı daadli yargıda düzeltim davası açılabilir.‘’ hükmü yer almakta olup, davaya konu edilen hususdavalı idare tarafından alınan encümen kararınaistinaden yapılan bir kamulaştırma işlemi olmakla, sözkonusu uyuşmazlığın idari yargı yerinde çözülmesigerektiği kanaatine varılmıştır. Açıklanannedenlerle, Danıştay Başsavcısı’nınbaşvurusunun kabulü ile, davalı Esenler BelediyeBaşkanlığı vekilinin görev itirazınınreddine ilişkin, Bakırköy 1.Asliye Hukuk Mahkemesince verilenkararın kaldırılması gerekmiştir. S O N UÇ : Davanın çözümündeİDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle DanıştayBaşsavcısı’nın BAŞVURUNUN KABULÜ ile, davalıEsenler Belediye Başkanlığı vekilinin GÖREVİTİRAZININ REDDİNE İLİŞKİNBakırköy 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 10.06.2014 gün veE:2012/514 sayılı KARARININ KALDIRILMASINA, 17.11.2014gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAKkarar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Nurdane TOPUZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy