T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 719
KARAR NO : 2014 / 774
KARAR TR : 14.07.2014
ÖZET : Davacının, Mamak Tren İstasyonu içinde banliyö trenini beklerken elektrik çarpması sonucu malul kalması ve yüksek gerilim hattından elektrik akımına maruz kalarak yaralanması nedeniyle maluliyetinin tazmini istemiyle açılan davanın, İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı : Rahman Akdemir adına velayetenFadime Caner
Vekili : Av. Demet Kesici
Davalı : TCDD İşletmesi GenelMüdürlüğü
Vekili : Av. Nuray Taş
O L A Y : Davacı vekilidava dilekçesinde, müvekkilinin 31.3.2010 tarihinde Mamak Trenİstasyonu içerisinde banliyö trenini beklerken elektrikçarpması sonucunda malul kaldığını, olayınmeydana gelmesinde davalının kusurlu olduğunu, zira olayınmeydana geldiği gece vakti istasyonda hiçbir güvenlikgörevlisi, biletçi veya herhangi bir görevlininbulunmadığını, aydınlatmanın yeterliolmadığını ve en önemlisi istasyon içerisindegeçen elektrik kablolarının açıkta olmasınedeniyle kazanın meydana geldiğini ileri sürerek, maluliyettazminatı olarak şimdilik 8.000,00 TL’nin olay tarihindenitibaren faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesi istemiyle adli yargı yerinde davaaçmıştır. Davalı TCDDvekilli savunma dilekçesinde davada idari yargı yeriningörevli olduğunu ileri sürerek, görev itirazındabulunmuştur. Ankara Asliye7. Ticaret Mahkemesi: 9.11.2010 gün ve E:2010/465 sayı ile,davalı vekillinin görev itirazının reddine kararvermiştir. Davalı TCDD İşletmesiGenel Müdürlüğü vekili idari yargı yararınaolumlu görev uyuşmazlığıçıkarılması yolunda süresi içerisinde12.11.2010 tarihinde dilekçe vermiştir. Ankara Asliye 7.Ticaret Mahkemesi 1.3.2011 gününde davalı vekilinin görevleilgili itirazları konusunda karar verilmek üzere dosyanınmahkeme heyetine tedvine karar vermiştir. Davalı idarevekili 13.7.2011 tarihinde mahkeme kayıtlarına giren dilekçesiile, usulü dahilinde ve yasal süreler içerisinde yargıyolu itirazında bulunulduğu nedeniyle dosyanın DanıştayBaşsavcılığına gönderilmesini talepetmiştir. Ankara Asliye 7.Ticaret Mahkemesi : 17.11.2011 gün ve E: 2010/465, K: 2011/550sayı ile, kazanın kamu hizmetinin yürütülmesisırasında meydana geldiği, davanın davalı kurumunhizmet kusuruna dayandırıldığı, tekel niteliğindekamu hizmeti yürüten davalı TCDD’nin bu hizmetiyürüttüğü sırada kişilere verdiğizararın tazmini istemiyle açılan davada, kamu hizmetininyöntemine ve hukuka uygun olarak yürütülüpyürütülmediğinin, hizmet kusuru veya başka bir nedenleidarenin sorumluluğunun bulunup bulunmadığınınsaptanması gerektiğinden 2577 sayılı Kanunun 2/1-b maddesikapsamında bulunan davanın çözümünün idariyargı yerinin görevine girdiğinden ve göreve ilişkinkurallar kamu düzenine ilişkin olup yargılamanın heraşamasında mahkemece resen nazara alınmasıgerektiğinden, maluliyet oranının tespitine ilişkin olarakverilen ara kararından dönülerek, mahkemeleriningörevsizliğine, davanın yargı yolu bakımındanreddine karar vermiş, bu karar davacı vekilince temyizedilmiştir. Yargıtay11. Hukuk Dairesi : 21.10.2013 gün ve E: 2013/884, K: 2013/18280sayı ile, davalı olan TCDD İşletmesi GenelMüdürlüğünün, 233 sayılıKHK’nın 2. maddesinin 3. fıkrasına göre sermayesinintamamı devlete ait, iktisadi alanda ticari esaslara göre faaliyetgöstermek üzere kurulan kamu iktisadi teşebbüsüolduğu, kamu iktisadi teşebbüslerinin, müesseseler,bağlı ortaklıklar 233 sayılı KHK ile saklıtutulan hususlar dışında özel hukuk hükümlerinetabi olduğu, ayrıca ticari bir faaliyet olarakişletmeciliği yürütülen Mamak Tren İstasyonundave TTK’nda düzenlenen taşıma hizmeti esnasındagerçekleşen hadise nedeniyle TCDD’nin sorumluluğunailişkin işbu davada adli yargı yerinin görevliolduğunu, bu itibarla mahkemece uyuşmazlığınesasına girilerek sonucuna göre karar vermek gerekirken davanınyargı yolu bakımından reddine karar verilmesi doğrugörülmemiş, kararın bozulmasına karar vermekgerektiği gerekçesiyle kararın bozulmasınahükmetmiştir. ANKARAASLİYE 7. TİCARET MAHKEMESİ : 17.4.2014 gün ve E:2014/31 sayı ile, yerinde görülen bozma kararına uyulmasına,görev uyuşmazlığının çözümüiçin dosyanın onaylı bir örneğininDanıştay Başsavcılığına gönderilmesinikarar vermiştir. DANIŞTAYBAŞSAVCILIĞI : Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demir yollarıİşletmesi Genel Müdürlüğünün AnaStatüsünün 2. 3. ve 4. maddelerinden söz ederek, davada,tazminat isteminin karar bağlanabilmesi, anılan görevingereği gibi yerine getirilip getirilmediğinin; hizmetin noksan yadahatalı yürütülüp yürütülmediğininveya kamu idaresini Kamu Hukuku kurallarına göre sorumlu kılandiğer hallerin var olup olmadığınınaraştırılıp saptanmasını gerektirdiğinden;davanın TCDD Genel Müdürlüğüne karşıaçılan ve bu idarenin Kamu Hukukuna göre olansorumluluğunu gerektiren kısmının görüm veçözümünün idari yargı yerlerinin görevindeolduğu, bu nedenle 2247 sayılı Yasa’nın 10. maddesiuyarınca olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılmasına ve dosyanın UyuşmazlıkMahkemesine gönderilmesine karar vermiştir. İNCELEME VE GEREKÇE: UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane TOPUZ, AlaittinAli ÖĞÜŞ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT‘unkatılımlarıyla yapılan 14.07.2014 günlütoplantısında: l-İLK İNCELEME: Başvuruyazısı ve dava dosyası örneği üzerinde 2247sayılı Yasa’nın 27. maddesi gereğince yapılanincelemeye göre, davalı idare vekilinin anılan Yasanın 10/2maddesinde öngörülen yönteme uygun olarakyaptığı görev itirazının reddedilmesi ve 12/1.maddede belirtilen süre içinde başvuruda bulunmasıüzerine Danıştay Başsavcısı’nca, 10.maddede öngörülen biçimde olumlu görevuyuşmazlığı çıkarıldığıanlaşılmaktadır. Usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığından görev uyuşmazlığınınesasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Gülşen AKAR PEHLİVAN’ın,davanın çözümünde idari yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan;ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Mehmet BAYHAN ile Danıştay Savcısı MehmetAli GÜMÜŞ’ün idari yargının görevliolduğu yolundaki sözlü açıklamaları dadinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ: Dava,davacının, 31.3.2010 tarihinde Mamak Tren İstasyonuiçinde banliyö trenini beklerken elektrik çarpmasısonucu malul kalması ve yüksek gerilim hattından elektrikakımına maruz kalarak yaralanması nedeniyle maluliyettazminatı olarak şimdilik 8.000,00 TL’nin olay tarihindenitibaren işleyecek faiziyle birlikte tahsiline hükmedilmesi istemiyleaçılmıştır. Anayasanın125’inci maddesinde, idarenin, kendi eylem ve işlemlerindendoğan zararı ödemekle yükümlü olduğubelirtilmiş, 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanunu’nun 27’nci maddesinin 1’inci fıkrasının(b) bendinde de, idari eylem ve işlemlerden dolayı haklarımuhtel olanlar tarafından açılan tam yargıdavalarının, görüm ve çözümüİdari Yargının görev alanına gren idari davatürleri arasında gösterilmiştir. Diğer yandan,08.10.1984 tarih ve 18559 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan,Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi GenelMüdürlüğü (T.C.D.D.) Ana Statüsü'nün"Amaç ve Kapsam" başlıklı 1 'inci maddesi,"Bu Ana Statünün amacı; 8.6.1984 tarih ve 233sayılı Kamu iktisadi Teşebbüsleri Hakkında KanunHükmünde Kararname hükümlerine tabi olarak söz konusuKanun Hükmünde Kararname çerçevesinde faaliyettebulunmak üzere Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryollarıişletmesi Genel Müdürlüğü adı altındateşkil olunan Kamu İktisadi Kuruluşunun hukuki bünye,amaç ve faaliyet konuları, organları ve teşkilatyapısı, müessese, bağlı ortaklık veiştirakleri ile bunlar arasındaki ilişkileri ve ilgilidiğer hususları düzenlemektir..." hükmünütaşımakta; "Hukuki Bünye" başlıklı3'üncü maddesinde, bu Ana Statü ile teşkil olunan T.C.D.D.işletmesinin, sermayesinin tamamı Devlete ait, tüzelkişiliğe sahip, faaliyetlerinde özerk ve sorumluluğusermayesiyle sınırlı bir "Kamu İktisadiKuruluşu" olduğuna ve 233 sayılı Kamu iktisadiTeşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile buAna Statü hükümleri saklı kalmak üzere özel hukukhükümlerine tabi bulunduğuna işaret edilmekte;4'üncü maddesinde de, sayılan kuruluş amaç vefaaliyet konularının tamamına yakınının"tekel" kapsamında işler olduğu belirtilmekte;kuruluşu, yönetimi ve denetimi konularında 233 sayılıKamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında KanunHükmünde Kararname hükümlerine paralel düzenlemelereyer verilmekte olup; buna göre, T.C.D.D. İşletmesinin, tekelkapsamında kamu hizmeti yürüten, tüzel kişiliğesahip bir kamu kurumu olduğu tartışmasızdır. 233 sayılı Kamu iktisadiTeşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ve AnaStatü ile özerk bir tarzda ve ekonomik gereklere uygun olarakkârlılık ve verimlilik ilkeleri doğrultusundayönetilmesi amacıyla, işletmenin iktisadi faaliyetleribakımından özel hukuk hükümlerine tabi kılınmışolması, onun kamu hizmeti yürütmesine ve kamu kurumuniteliğine engel teşkil etmemektedir. Dosyanın incelenmesinden,davacının 31.3.2010 tarihinde Mamak Tren İstasyonu içerisinde banliyö trenini beklerken elektrik akımınakapılması sonucunda yaralandığı ve hastanede tedavigördüğü nedeniyle yaptığı tedavigiderlerinin tazmin edilmesi istemiyle davanınaçıldığı anlaşılmıştır. İdarenin yürütmekleyükümlü bulunduğu kamu hizmetine ilişkin olarakuygulamaya koyduğu plan ve projeye göre meydana getirdiği yol,kanal, baraj, su yolları, su şebekesi gibi tesislerin kurulması,işletilmesi, bakım ve onarımı sırasındakişilere verdiği zararların tazmini istemiyleaçılacak davaların; Anayasa'nın 125'inci maddesinin sonfıkrasında yer alan, idarenin kendi eylem ve işlemlerindendoğan zararı ödemekle yükümlü olduğukuralı ile 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanunu'nun 2'nci maddesinin 1 'inci fıkrasının (b) bendindeki,idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları ihlaledilenler tarafından açılan tam yargı davalarınaidari yargı yerlerinde bakılacağı yolundaki düzenlemeuyarınca, İdari Yargı'nın görevindebulunmaktadır. Bu bakımdan; dosyadakiuyuşmazlığın çözümünün, T.C.D.D.İşletmesinin görevinde olan kamu hizmetini yürütmekamacıyla kurmuş olduğu demiryolu hattı boyunca aldığıönlemler yönünden kusurunun ya da idarenin sorumluluğunugerektirecek başka bir nedenin bulunup bulunmadığınınbelirlenmesine bağlı bulunduğu; bu belirleme ise, yukarıdaaçıklanan Anayasa ve yasa hükümleriçerçevesinde idari yargı yerlerince yapılabileceknitelikte olduğundan; davanın görüm veçözümü İdari Yargı'nın görevalanına girmektedir. Açıklanan nedenlerle,Danıştay Başsavcısı’nın başvurusununkabulü ile davalılardan TCDD Genel Müdürlüğüvekilinin görev itirazının, Yargıtay 11. Hukuk Dairesininbozma kararına uyularak reddine ilişkin Ankara Asliye 7. TicaretMahkemesinin 17.4.2014 günlü kararınınkaldırılması gerekmiştir. S O N UÇ : Davanın çözümündeİDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenleDanıştay Başsavcısı’nın BAŞVURUSUNUNKABULÜ ile, davalı TCDD Genel Müdürlüğüvekilinin GÖREV İTİRAZININ, Yargıtay 11. Hukuk Dairesininbozma kararına uyularak REDDİNE İLİŞKİN Ankara Asliye 7. Ticaret Mahkemesinin 17.4.2014 günlü KARARINKALDIRILMASINA, 14.07.2014 gününde OY BİRLİĞİİLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Nurdane TOPUZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy