T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 612
KARAR NO : 2014 / 662
KARAR TR : 2.6.2014
ÖZET : Dava konusu taşınmazın imar planında “Yol”, “Park”, “Sosyal Tesis Alanı”, “Sağlık Tesisi Alanı” olarak ayrıldığı ve taşınmazın 13.76 m² lik kısmına asfalt yol yapılmak suretiyle fiilen el atıldığı tespit edildiğinden; açılan davanın, haksız fiillere ilişkin özel hukuk hükümlerine göre ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R
Davacı : R.Ö.
Vekili : Av.Ş.Ö.
Davalılar : 1.Melikgazi BelediyesiBaşkanlığı
Vekili : Av.A.D.
2.Sağlık Bakanlığı
Av.R.K.
O L A Y :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin Kayseriili Melikgazi ilçesi Gökkent Mahallesi 11417 ada 34 parselsayılı taşınmazın maliki olduğunu,taşınmazın imar planında tali nitelikteki yol ve park ilesosyal tesis alanında ve sağlık tesis alanındakaldığını, taşınmaza fiilen yol yapılmaksuretiyle kısmen el atıldığını, davacınınbu şekilde zarara uğradığını belirterek; fazlayailişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıylaşimdilik 15.000,00 TL tazminatın dava tarihinden itibarenişleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idarelerden tahsiline kararverilmesi istemiyle adli yargı yerinde davaaçmıştır.
Kayseri 3.AsliyeHukuk Mahkemesi: 16.09.2013 gün ve 2011/584 Esas, 2013/510 Kararsayılı kararı ile özetle; dava konusu taşınmazayapılan keşif sonrasında bilirkişi raporuna göre 13,76m² lik yerine asfalt yapılmak suretiyle al atıldığını,ancak yapılan asfaltın taşınmazınbütünlüğüne ve kullanımına bir etkisininolmadığını, davacının kullanımınısınırlamadığını, mevcut duruma göretaşınmazın büyüklüğü ve el atılan alanyüzölçümü değerlendirildiğinde fiili elatma olarak kabul edilemeyeceğini, UyuşmazlıkMahkemesi’nin 24.12.2012 tarih ve 2012/297 E-306 K.sayılıilamı ve kararları ile Yargıtay 18 Hukuk Dairesi’nin25.03.2013 tarih ve 2013/2274 E-4757 K.sayılı içtihadınazara alındığında davaya bakmaya görevli mahkemeninidari yargı olduğunu gerekçe göstererek davanınusulden reddine karar vermiştir.
Görevsizlik kararıdavacı vekiline 15.11.2013 tarihinde, davalılardan Melikgazi BelediyeBaşkanlığı vekiline 15.11.2013 tarihinde, SağlıkBakanlığı vekiline 14.11.2013 tarihinde tebliğ edilmiş,karara şerh edildiği üzere 03.12.2013 tarihinde taraflarcatemyiz edilmeksizin kesinleşmiştir.
Davacı vekili bu kez aynıistemle; idari yargı yerinde dava açmıştır.
Kayseri 1.İdare Mahkemesi: 20.03.2014 tarih ve 2013/993 Esassayılı kararı ile; dava konusu taşınmazın 13,76m² lik kısmına asfalt yol yapılmak suretiyle fiilen elatıldığını, adli yargı dosyasındayapılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda hazırlananraporla anlaşılması karşısında, idarenin davakonusu taşınmaza kamulaştırmasız el atmasındandoğan zararın tazminine yönelik bulunan davanın,haksız fiilere ilişkin özel hukuk hükümlerinegöre görüm ve çözümünde adli yargıyerinin görevli olduğu gerekçesiyle davanın görevyönünden reddine karar vermiş, mahkemeleriningörevine girmeyen ve adli yargı yerince de görevsizlikkararı verilen bu davada, görevli yargı yerinin belirlenmesiiçin dosyanın 2247 sayılı Kanun'un 19. maddesiuyarınca Uyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderilmesine kararvermiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE :
UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane TOPUZ,Ertuğrul ARSLANOĞLU, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 2.6.2014 günlütoplantısında:
l-İLKİNCELEME: Dosya üzerinden 2247 sayılı Yasa’nın27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; idari ve adliyargı yerleri arasında 2247 sayılı Yasa’nın19.maddesinde öngörülen biçimde görevuyuşmazlığı doğduğu, idari yargıdosyasının, son görevsizlik kararını veren mahkemece,adli yargı dosyası da temin edilmek suretiyle UyuşmazlıkMahkemesi’ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim Birgül Yiğit’in,davanın çözümünde adli yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan;ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Mehmet BAYHAN ile Danıştay Savcısı MehmetAli GÜMÜŞ’ün davada adli yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, davacının taşınmazınaimar planında tali nitelikteki yol ve park ile sosyal tesis alanındave sağlık tesis alanında kaldığını,taşınmaza fiilen yol yapılmak suretiyle kısmen el atıldığını,bu şekilde davacının zararına yolaçıldığı belirtilerek; fazlaya ilişkintalep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik15.000,00 TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasalfaizi ile birlikte davalı idarelerden tahsiline karar verilmesi istemiyleile açılmıştır.
Mahkememizce yapılan incelemeneticesinde; davalı SağlıkBakanlığı’nın 25.02.2014 gün ve 2013-1412/48sayılı yazısı ile; kamulaştırmasız el atmaolgusunun Bakanlıkları bakımından söz konusuedilemeyeceğini, Bakanlıkları tarafından davaya konutazminata esas taşınmaz yönünden 3194 sayılıKanun’un ve 2942 sayılı Kanun’un “amir”hükümleri karşısında ne fiili ne de pasif olarak nitelendirilebilecekherhangi bir eylemin bulunmadığını bildirmiştir.
Teknik Bilirkişi Ümit Orhan 05.02.2013tarihli raporunda; dava konusu taşınmazın 13.76 m² lik kısmınaasfalt yol yapılmak suretiyle fiilen el atıldığınıbelirtmiştir.
Hal böyle iken dava konusutaşınmazın imar planında “Yol”,“Park”, “Sosyal Tesis Alanı”,“Sağlık Tesisi Alanı” olarak ayrıldığıve taşınmazın 13.76 m² lik kısmına asfalt yolyapılmak suretiyle fiilen el atıldığıanlaşılmaktadır.
Belediyelerin 3194 sayılıimar Kanunu 8. maddesi ve 18. maddesinin verdiği yetki ile arazi vearsalar üzerinde imar planlarının hazırlanması veyürürlüğe konulması, arazi ve arsa düzenlemesigibi faaliyetleri kapsamında yaptıkları imar planlarındankaynaklanan işlemlerin tek yanlı ve kamu gücüne dayananirade açıklamaları ile tesis edilen genel ve düzenleyiciişlemler olduğu bu yönü ile de idari eylem veişlemlerden kaynaklanan uyuşmazlıkların idari yargıyerlerinde çözümlenmesi gerektiğitartışmasızdır. Buna karşılık, Belediyece,Kamulaştırma Kanunu’nda öngörülen usul veyöntemlere uygun idari nitelikte uygulama işlemleriyapılmaksızın, dava konusu taşınmazlardan bir tanesinefiilen el atılması karşısında, idarenin bu eylemininkamulaştırmasız el atma niteliğinitaşıdığı açıktır.
Öte yandan, İdareninyürütmekle yükümlü bulunduğu kamu hizmetineilişkin olarak uygulamaya koyduğu plan ve projeye göre meydanagetirdiği yol, kanal, baraj, su yolları, su şebekesi gibitesislerin kurulması, işletilmesi ve bakımısırasında kişilere verdiği zararların tazminiistemiyle açılacak davaların görüm veçözümünün, idari eylem ve işlemlerdendolayı kişisel hakları muhtel olanlar tarafındanaçılacak tam yargı davaları kapsamında yargısaldenetim yapan idari yargı yerine ait olduğu; idarece herhangi birayni hakka müdahalede bulunulduğu, özel mülkiyete konutaşınmaza kamulaştırmasız elatıldığı veya plan ve projeye aykırı işgörüldüğü iddiasıyla açılacakmüdahalenin men’i ve meydana gelen zararın tazminidavalarının ise, mülkiyete tecavüzün önlenmesineve haksız fiillere ilişkin özel hukuk hükümlerinegöre adli yargı yerinde çözümleneceği,yerleşik yargısal içtihatlarla kabul edilmişbulunmaktadır.
Nitekim, yukarıda belirtilengenel kabul doğrultusundaki Yargıtay İçtihadıBirleştirme Kurulunun 11.2.1959 günlü, E:1958/17, K:1959/15sayılı kararının III. bölümünde, “İstimlaksiz el atma halinde amme teşekkülüİstimlak Kanunu’na uygun hareket etmeden ferdin malınıelinden almış olması sebebiyle kanunsuz bir harekettebulunmuş durumdadır. Ve bu bakımdan dava Medeni Kanunhükümlerine giren mülkiyete tecavüzün önlenmesiveya haksız fiil neticesinde meydana gelen zararın tazminidavasıdır. Ve bu bakımdan adliye mahkemesinin vazifesiiçindedir.” görüşüne yer verilmiştir.
İdarenin dava konusu 11417 Ada 34Parsel numaralı taşınmaza kamulaştırmasız elatması karşısında, bu taşınmazbakımından el atmadan doğan zararın tazminine yönelikolan davanın, haksız fiillere ilişkin özel hukukhükümlerine göre görüm ve çözümüadli yargı yerinin görevine girmektedir.
Açıklanan nedenlerle, Kayseri1.İdare Mahkemesi’nin başvurusunun kabulü ile Kayseri3.Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir.
S O N UÇ : Davanın çözümünde ADLİYARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Kayseri 1.İdareMahkemesi’nin BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile Kayseri 3.Asliye HukukMahkemesi’nin 16.09.2013 gün ve 2011/584 Esas, 2013/510 Kararsayılı KARARININ KALDIRILMASINA, 2.6.2014 gününde ÜyeEyüp Sabri BAYDAR’ın KARŞI OYU ve OY ÇOKLUĞUİLE KESİN OLARAK karar verildi Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Ertuğrul ARSLANOĞLU Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Nurdane TOPUZ Üye Mehmet AKBULUT KARŞI OY Davacının maliki olduğuKayseri- Melikgazi- Gökkent mahallesi 11417 Ada 34 Parsel sayılıtaşınmazın imar planında yol-park-sosyal tesis alanıve sağlık tesis alanında kaldığı,taşınmazdan fiilen yol geçirilerek kısmen elatıldığı iddiasıyla davalı BelediyeBaşkanlığı ve Sağlık Bakanlığıaleyhinde tazminat davası açılmıştır. Taşınmazın 13.76metrekare bölümünün asfalt yol olarakkullanıldığı, diğer bölümlerinde iseherhangi bir fiili el atmanın bulunmadığı dosya kapsamıile sabittir. Belediyelerin,sınırları içindeki yolların yapım, bakımve onarımından sorumlu bulunmasına, dava konusutaşınmazdan 13.76 metrekare bölümün asfalt yol olarakkullanılmasına göre davalı Melikgazi BelediyeBaşkanlığı aleyhinde açılan davada AdliYargı görevlidir. Ancak İmar planındakısmen sağlık tesis alanında kalan taşınmazbölümünde davalı Bakanlık tarafındanyapılmış bir tesis bulunmadığı gibi herhangi birfiili el atmada söz konusu değildir. Bu halde taşınmaza fiilen elatması bulunmayan davalı Sağlık Bakanlığıaleyhindeki hukuki el atmaya dayalı tazminat davasınınçözümü İdari Yargının görevalanında bulunduğundan, fiili el atması olmayan SağlıkBakanlığı aleyhindeki davada da Adli Yargıyıgörevli kabul eden çoğunluk görüşünekarşıyım. KarşıOy EyüpSabri BAYDAR
Full & Egal Universal Law Academy