T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 993
KARAR NO : 2014 / 1037
KARAR TR : 17.11.2014
ÖZET : Davalı idarenin sorumluluk sahasında kalan yolda meydana gelen kaza nedeniyle oluştuğu öne sürülen maddi ve manevi zararın giderilmesi istemi ile açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı : A.K.
Davalı : MalatyaBelediye Başkanlığı
Vekili : Av. A. A.
OL A Y : Davacı, dava dilekçesinde özetle; 23.10.2011tarihinde 44 ED 989 plakalı aracı ile Malatya Fahri KayahanBulvarı 7.Sokakta seyir halinde iken açık bırakılanve herhangi bir emniyet tedbiri alınmamış olan rogarkapağının yerinden çıkması sonucuyaptığı trafik kazasına yolun bakım veonarımını tam ve gereği gibi yapmayan davalı idareninsebep olduğundan bahisle malvarlığında oluşan 6.486,36TL maddi zararın tazminine karar verilmesi istemiyle idari yargı yerindedava açmıştır.
MALATYA İDAREMAHKEMESİ: 13.7.2012 gün ve E:2012/78, K: 2012/2705 sayı ile, 2918Sayılı Kanunda yapılan değişikle, 2918Sayılı Kanunda kamu kurum ve kuruluşlarına verilengörevlerin yada yüklenen sorumlulukların ilgili idaretarafından gereği gibi yerine getirilmemesi nedeniyle meydana gelentrafik kazası neticesi ortaya çıkan zararın tazminiistemiyle açılacak davaların adli yargı mercilerindeçözüme kavuşturulacağınınöngörüldüğü dolayısıyla, 2918Sayılı Kanun uyarınca idareye karşı hizmet kusurubulunduğundan bahisle açılacak tazminat davalarınınadli yargının görev alanına girdiği, olayda, 2918Sayılı Karayolları Trafik Kanununda belediyeye yüklenengörevlerin sayıldığı, tazminat davasına konuuyuşmazlığın 2918 Sayılı Kanun ile davalıidareye yüklenen görevlerin gereği gibi yerinegetirilmediği iddiasından başka bir ifadeyle 2918Sayılı Kanunun uygulanmasındankaynaklandığının görüldüğü budurumda, davalı idarenin gerekli tedbirleri almadığıiddiasından kaynaklanan uyuşmazlığın görüm veçözümünün 2918 Sayılı KarayollarıTrafik Kanununun 110. maddesi hükmü uyarınca adliyargının görev alanına girdiği sonucunavarıldığı gerekçesiyle davanın görevnedeniyle reddine karar vermiş, bu karar kesinleşmiştir.
Davacı, bu kezaynı istemle adli yargı yerinde dava açmıştır.
Malatya 1.Asliye Hukuk Mahkemesi: 9.7.2013 gün ve E:2012/330,K:2013/279 sayı ile, davanın kısmen kabulüne ve kısmenreddine, 3.150,00 TL tazminatın davalıdan tahsiliyle davacıyaödenmesine ve fazlaya ilişkin talebin reddine karar vermiş, bukarar davalı idare vekilince temyiz edilmiştir.
Yargıtay 17. HukukDairesi: 2.12.2013 gün ve E: 2013/18435, K: 2013/16899 sayıile, kamu hizmeti görmekle yükümlü olan belediyenin, kamuhizmeti sırasında verdiği zararlardan dolayı özel hukukhükümlerine tabi olduğu, hizmet kusurundan dolayıaçılan davaların 2577 sayılı İYUY.nın 2.maddesi hükmü uyarınca tam yargı davası olarak ikameedilmesi gerektiği, görev kuralları kamu düzenineilişkin olup mahkemece kendiliğinden dikkatealınmasının zorunlu olduğu, mahkemece davadilekçesinin yargı yolu bakımından görevsizlikkararı verilmesi gerekirken, hüküm kurulduğunun doğrugörülmediği gerekçesiyle hükmünbozulmasına karar vermiştir.
MALATYA1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ: 8.7.2014 gün ve E: 2014/848, K:2014/511 sayı ile, bozma kararına uyarak, hizmet kusurundandolayı açılan davaların 2577 sayılıİYUY.nın 2. maddesi hükmü uyarınca tam yargıdavası olarak ikame edilmesi gerektiği, görev kurallarıkamu düzenine ilişkin olup mahkemece kendiliğinden dikkatealınmasının zorunlu olduğu anlaşılmakladavanın yargı yolu farklılığı nedeniyle reddinekarar vermek gerektiği gerekçesiyle davanın yargı yolufarklılığı nedeniyle reddine karar vermiş, bu kararkesinleşmiştir.
Davacı, idari ve adliyargı yerlerince verilmiş olan görevsizlik kararlarınedeniyle oluştuğu öne sürülen olumsuz görevuyuşmazlığının giderilmesi istemiyle başvurudabulunmuştur.
İNCELEME VE GEREKÇE:Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü’nün,Serdar ÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane TOPUZ,Alaittin Ali ÖĞÜŞ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 17.11.2014 günlütoplantısında;
l-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; adli ve idariyargı yerleri arasında 2247 sayılı Yasa'nın 14.maddesinde öngörülen biçimde olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğu, idari ve adli yargıdosyalarının 15. maddede belirtilen yönteme uygun olarakdavacının istemi üzerine son görevsizlik kararınıveren mahkemece Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderildiği veusule ilişkin işlemlerde herhangi bir noksanlıkbulunmadığı anlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesineoybirliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim Gülşen AKARPEHLİVAN’ın, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Mehmet BAYHAN ile DanıştaySavcısı Mehmet Ali GÜMÜŞ’ün davada adliyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, davalıidarenin sorumluluk sahasında kalan yolda meydana gelen kaza nedeniyleoluştuğu öne sürülen maddi ve manevi zararıngiderilmesi istemiyle açılmıştır.
2918 sayılıKarayolları Trafik Kanununun 1. maddesinde, Kanunun amacınınkarayollarında can ve mal güvenliği yönünden trafikdüzenini sağlayacak ve trafik güvenliğini ilgilendirentüm konularda alınacak önlemleri belirlemek olduğu;“Kapsam” başlıklı 2. maddesinde, bu Kanunun trafikleilgili kuralları, şartları, hak veyükümlülükleri bunların uygulamasını vedenetlenmesini ilgili kuruluşları ve bunların görev, yetkive sorumluluk, çalışma usulleri ile diğer hükümlerikapsadığı ve bu kanunun karayollarındauygulanacağı; 10. maddesinde, yapım ve bakımdan sorumluolduğu yolları trafik düzeni ve güvenliğinisağlayacak durumda bulundurmanın, gerekli görülenkavşaklara ve yerlere trafik ışıklı işaretleri,işaret levhaları koymak ve yer işaretlemeleri yapmanınBelediye Trafik birimlerinin görev ve yetkileri arasında olduğubelirtilmiştir.
Öte yandan 2918sayılı Yasanın 19.1.2011 günlü Resmi Gazetedeyayımlanarak yürürlüğe giren 6099 sayılıYasanın 14. maddesiyle değişik 110. maddesinde“İşleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamukuruluşları olan araçların sebebiyet verdiğizararlara ilişkin olanları dahil, bu Kanundan doğan sorumlulukdavaları, adli yargıda görülür. Zarar göreninkamu görevlisi olması, bu fıkra hükmünün uygulanmasınıönlemez. Hemzemin geçitte meydana gelen tren-trafikkazalarında da bu Kanun hükümleri uygulanır.
Motorlu araçkazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar,sigortacının merkez veya şubesinin veya sigortasözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerindenbirinde açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yermahkemesinde de açılabilir”; Geçici 21. maddesinde de“Bu Kanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasınıngöreve ilişkin hükmü, yürürlüğegirdiği tarihten önce idari yargıda ve Askeri Yüksekİdare Mahkemesinde açılmış bulunan davalarauygulanmaz” denilmiştir.
Dosyanınincelenmesinden, davacının 23.10.2011 günü 44 ED 989 tescilplakalı aracı ile Fahri Kayahan Bulvarı 7.Sokakta seyir halindeiken rogar kapağının yerinden çıkması sonucutrafik kazası yaptığı, yaptığı kazaya yolunbakım ve onarımını tam ve gereği gibi yapmayandavalı idarenin sebep olduğundan bahisle malvarlığındaoluşan maddi zararın tazminine karar verilmesi istemiylebakılmakta olan davanın açıldığıanlaşılmaktadır.
Belediyealeyhine idare mahkemesinde açılan başka bir tazminat taleplitam yargı davasında, İdare Mahkemesi 2918 sayılıYasanın 110.maddesinin 1.fıkrasının birinci ve ikincicümlelerinin Anayasaya aykırı olduğu kanısınavarmış, İdare Mahkemesinin bu iki cümlenin iptali istemiyleyaptığı başvuruyu inceleyen Anayasa Mahkemesi 8.12.2011gün ve E:2011/124, K:2011/160 sayı; 8.11.2012 gün ve E:2012/118,K:2012/170 sayılı ve 28.5.2013 gün ve E:2013/59, K:2013/68sayılı aynı içerikli kararları ile; “2918 sayılı Karayolları TrafikKanunu’nun 110. maddesinin birinci fıkrasında, buKanun’dan doğan sorumluluk davalarının adli yargıdagörüleceği öngörülmektedir. İtirazbaşvurusunda bulunan mahkeme ise idare mahkemesi olup davaya bakmaktagörevli ve yetkili mahkeme değildir.
Başvurunun Mahkeme’nin yetkisizliği nedeniyle reddigerekir.”kararınavarmıştır. Nihayet, aynı konuda Asliye Hukuk Mahkemesi’nce yapılan itirazbaşvurusunda Anayasa Mahkemesi 26.12.2013 tarih ve E:2013/68, K:2013/165sayılı kararıyla; yasakoyucunun “haklı neden”ve “kamu yararı” gerekçesiyle idari yargınıngörevine giren bir konuyu adli yargı organınabırakabileceği, davanın somutunda da 2918 sayılıKanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrası ile bu görevin adliyargıya bırakılmasında Anayasa’ya aykırıbir yön bulunmadığı gerekçesiyle, maddenin iptalisteminin oy birliğiyle reddine karar vermiştir.Anayasa’nın 158. inci maddesinin son fıkrasında“Diğer mahkemelerle, Anayasa Mahkemesi arasındaki görevuyuşmazlıklarında, Anayasa Mahkemesinin kararı esasalınır.” denilmektedir. Anayasa Mahkemesi’nin 26.12.2013tarih ve E:2013/68, K:2013/165 sayılı kararı, yasakoyucununidari yargının görevine giren bir konuyu adli yargınıngörevine verebileceğine, 2918 Sayılı Kanunun 110 uncu maddesininbu nedenle Anayasa’ya aykırı olmadığına dairolup, esası itibariyle görev konusunda verilmiş birkarardır ve Anayasanın 158 inci maddesi uyarınca baştaMahkememiz olmak üzere diğer yargı organlarıbakımından da uyulması zorunlu bir karar mesabesindedir.
Budurumda, 2918 sayılı Yasanın 19.1.2011 tarihindeyürürlüğe giren 110. maddesi ile AnayasaMahkemesi’nin işaret edilen kararları gözetildiğinde,bahsi geçen Kanun maddesinin karayollarında, can ve malgüvenliği yönünden trafik düzeninin sağlanaraktrafik güvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacakönlemleri kapsadığı ve Kanunun, trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleri,bunların uygulanmasını ve denetlenmesini, ilgilikuruluşları ve bunların görev yetki ve sorumluluklarıile, çalışma usullerini kapsadığı,dolayısıyla oluşan trafik kazası nedeniyleaçılacak sorumluluk davalarının görüm veçözümünde adli yargının görevliolduğu; meydana gelen manevi zararın tazmini istemiyleaçılan bu davanın da adli yargı yerindeçözümlenmesi gerektiği sonucunavarılmıştır.
Açıklanannedenlerle, Malatya 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir.
S O N UÇ : Davanın çözümünde ADLİYARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Malatya 1. Asliye HukukMahkemesi’nin 8.7.2014 gün ve E: 2014/848, K: 2014/511sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,17.11.2014 gününde, Üye Eyüp Sabri BAYDAR’ınKARŞI OYU ve OY ÇOKLUĞU İLE KESİN OLARAK kararverildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Nurdane TOPUZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy