T.C. UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ KARAR NO : 2014 / 964 KARAR TR : 17.11.2014 ÖZET : Trafik kazası sonucu uğranılan manevi zararın, kazanın oluşumunda sorumlu olduğundan bahisle, davalı idarelerce tazmin edilmesi istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk. K A R A R Davacılar :1-E. G. 2-H. G. 3-R.G. 4-S. G. (R. Ve E. G.’eVelayeten) Vekilleri :Av.M. A. A., Av.S.A. Davalılar :1-ElmalıKaymakamlığı Köylere Hizmet Götürme BirliğiBaşkanlığı 2-Antalya İl Özel İdaresi Vekili : Av.D. Ç. O L A Y : Davacılar vekili davadilekçesinde; müvekkillerinin murisi(annesi-babası vekardeşleri) A.G.’in 13 Ekim 2007 tarihinde Antalya ili Elmalıilçesi Bayralar köyü istikametinden Eymir Köyüistikametine seyir halindeyken, asfaltlanarak bitirildiği iddia edilenköy yolunun yüzeye dökülen mıcırınsilindirle sıkıştırılmayıp trafiğin seyirgüvenliğini tehlikeye atacak konumda bulunması ve yoldakigevşek malzemenin tedbir alınabilecek şekilde yeterli mesafeöncesinden gerekli işaretlemeler ile sürücülerebildirilmemiş olması nedeniyle kaza yaptığını vevefat ettiğini; Adli Tıp Kurumu Ankara Adli Tıp GrupBaşkanlığınca düzenlenen 1.4.2009 tarihli raporda;yolda yapılan asfalt çalışması sonrasında yolüzerindeki mıcırları silindirlesıkıştırılmayıp trafiğin seyirgüvenliğini tehlikeye atacak konumdan çıkarmayıpyoldaki gevşek malzemeyi tedbir alabilecekleri şekilde yeterli mesafeöncesinden gerekli işaretlemeler ile yolu kullanacaksürücülere bildirilmemiş olan yolun yapım bakımve onarımından sorumlu ilgili kuruluşun da, karayolunukullananlara zarar vermeyecek duruma getirmemiş olduğu, trafiğinseyir güvenliğini tehlikeye atan bu durumun oluşmasınasebep ihmali nedeniyle % 40 oranında kusurlu olduğu kanaatinevarılmış bulunduğunu; yapılanaraştırmada, söz konusu köy yolunun bakım veonarımından Antalya İl Özel İdaresi ve ElmalıKaymakamlığı Köylere Hizmet GötürmeBirliğinin müştereken sorumlu olduklarınınöğrenildiğini; müvekkillerinin,oğulları-kardeşlerinin bu şekilde ölümünedeniyle büyük üzüntü duydukları gibi manen deyıkıldıklarını ifade ederek; müvekkili R. ve E.G.için 35.000,00’er; S. ve H. G. için 5.000,00’er TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 13.10.2007 tarihinden itibarenişleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müşterekenve müteselsilen tahsiline; müvekkili R. G.'e ait 07 BBE 60plakalı araçta oluşan hasarın 13.10.2007 tarihindenitibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardanmüştereken ve müteselsilen tahsiline, (belirsiz alacakdavası olması nedeniyle 1.000,00 TL olarakharçlandırılmıştır); müvekkili R. G.müteveffa A.’in vefatı ile oğlunun desteğinden yoksunkaldığından hesaplanacak tazminatın kaza tarihi olan13.10.2007 itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardanmüştereken ve müteselsilen tahsiline (belirsiz alacakdavası olması nedeniyle 1.000,00 TL olarakharçlandırılmıştır) karar verilmesi istemiyle 17.2.2012 tarihinde adli yargı yerinde davaaçmıştır. ELMALI ASLİYE HUKUKMAHKEMESİ:26.12.2012 gün ve E:2012/47, K:2012/371 sayı ile, taraflarınmahkemeye verdiği dilekçelerin özetlerine yer verdiktensonra; dosya tüm kapsamı ile birliktedeğerlendirildiğinde; davacılar vekilinin verdiğidilekçesi ile; müvekkillerinin murisi A. G.’in 13/10/2007tarihinde Antalya ili, Elmali İlçesi, Bayralar köyüistikametinden Eymir köyü istikametine seyir halindeyken,asfaltlanarak bitirildiği iddia edilen köy yolunun yüzeyedökülen mıcırın silindirlesıkıştırılmayıp trafiğin seyirgüvenliğini tehlikeye atacak konumda bulunması ve yoldakigevşek malzemenin tedbir alınabilecek şekilde yeterli mesafeöncesinden gerekli işaretlemeler ile sürücülerebildirilmemiş olması nedeniyle kaza yaptığını vevefat ettiğini, Davalılardan müşterek ve müteselsilenDavacılar lehine manevi tazminat ve destekten yoksun kalma tazminatıtalep etmiş olduğu; 2918 sayılı Yasanın 110.madde hükmünün, Devlete ve diğer kamukuruluşlarına ait araçların sebebiyet verdiğizararlar dolayısıyla bu Kanundan doğan sorumluluk davalarınınadli yargıda görüleceğiniöngördüğü, buna göre; bir tazminatdavasının 110'uncu madde kapsamına girebilmesi içinDevlet ve diğer kamu kuruluşlarına ait araçlarınneden olduğu zararlara ilişkin bulunması gerektiği, oysaolayda, tazmini istenilen maddi ve manevi zarara, Devlet ve diğer kamukuruluşlarına ait araçların neden olduğu kazadandeğil, kamu kuruluşuna ait köprü ve yol yapım,bakım, onarım ve işaretlenmesi konusundaki hizmetin kusurluişleyişinden kaynaklandığı, dolayısıyla;olayda 2918 sayılı Kanununun 110'uncu maddesinin uygulanmasımümkün bulunmadığından,uyuşmazlığın çözümünün, idariyargı yerine ait olduğu gerekçesiyle; görevsizlikkararı vermiş; temyiz edilmesi üzerine bu karar Yargıtay4.HD'nin 10/06/2013 gün ve E/K:2013/6419-11063 sayılı ilamıile onanmış ve kesinleşmiştir. Davacılar vekili bu defa, müvekkilleriiçin toplam 80.000,00 TL manevi tazminatın, kaza tarihindenitibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili istemiyle idariyargı yerinde dava açmıştır. ANTALYA 2.İDAREMAHKEMESİ:10.4.2014 gün ve E:2014/420, K:2014/503 sayı ile, 2918sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 11.1.2011 gün ve 6009sayılı Kanunla değişik 110. maddesinde,"İşleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamu kuruluşlarıolan araçların sebebiyet verdiği zararlara ilişkinolanları dâhil, bu Kanundan doğan sorumluluk davaları,adli yargıda görülür. Zarar görenin kamugörevlisi olması, bu fıkra hükmününuygulanmasını önlemez. Hemzemin geçitte meydana gelentren-trafik kazalarında da bu Kanun hükümleriuygulanır." düzenlemesine yer verilmiş olduğu; davadosyasının incelenmesinden, davacılar murisi A. G'in 13.10.2007tarihinde geçirmiş olduğu trafik kazası sonucuhayatını kaybettiği, söz konusu olay nedeniyleuğranıldığı öne sürülen manevizararın ve araç bedelinin tazmini istemiyle Elmalı Asliye HukukMahkemesi'nde açılan davada, anılan Mahkemenin 26.12.2012gün ve E:2012/47, K:2012/371 sayılı kararı ile davanıngörüm ve çözümünün İdariYargının görev alanında olduğu gerekçesiylegörevsizlik kararı verildiği, anılan kararın onanarakkesinleşmesi üzerine Mahkemelerinde davaaçıldığınınanlaşıldığı; belediye aleyhine idare mahkemesindeaçılan tazminat talepli tam yargı davasında, idareMahkemesinin 2918 sayılı Yasanın 110.maddesinin1.fıkrasının birinci ve ikinci cümlelerinin Anayasayaaykırı olduğu kanısına vardığı,İdare Mahkemesinin bu iki cümlenin iptali istemiyleyaptığı başvuruyu inceleyen Anayasa Mahkemesinin, 8.12.2011gün ve E:2011/124, K:2011/160 sayı ve 8.11.2012 gün ve E:2012/118,K:2012/170 sayılı aynı içerikli iki kararı ile 2918sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 110. maddesinin birincifıkrasında bu kanundan doğan sorumluluk davalarınınadli yargıda görüleceği öngörülmektedir.İtiraz başvurusunda bulunan mahkeme ise idare mahkemesi olup davayabakmakta görevli ve yetkili mahkeme değildir. / BaşvurununMahkeme'nin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir." kararınavarmış olduğu; bu durumda, 2918 sayılı Yasanın19.1.2011 tarihinde yürürlüğe giren 110. maddesi ileAnayasa Mahkemesi'nin benzer bir konuda İdare Mahkemesi'nin davayabakmakla görevli bulunmadığı yolundaki kararlarıgözetildiğinde, bahsi geçen Kanun maddesininkarayollarında, can ve mal güvenliği yönünden trafikdüzeninin sağlanarak trafik güvenliğini ilgilendirentüm konularda alınacak önlemleri kapsadığı veKanunun, trafikle ilgili kuralları, şartları, hak veyükümlülükleri, bunların uygulanmasını vedenetlenmesini, ilgili kuruluşları ve bunların görev yetkive sorumlulukları ile, çalışma usullerinikapsadığı, dolayısıyla oluşan trafik kazasınedeniyle açılacak sorumluluk davalarının görümve çözümünde adli yargının görevliolduğu; bakılan davanın 17.02.2012 tarihinde Elmalı AsliyeHukuk Mahkemesi'nde açıldığı gözönüne alındığında, meydana gelen zararıntazmini istemiyle açılan bu davanın da adli yargı yerindeçözümlenmesi gerektiği sonucuna varılmışolduğu gerekçesiyle; davanın 2577 sayılıYasa’nın 14/3-a ve 15/1 -a maddesi uyarınca görevyönünden reddine, Uyuşmazlık Mahkemesi'nin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanun'un 15. maddesi uyarıncakararın kesinleşmesi üzerine istem halinde dosyanınUyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderilmesine karar vermiş; bukarar temyiz edilmeksizin kesinleşmiştir. İNCELEME VE GEREKÇE:Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü’nün,Serdar ÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane TOPUZ, AlaittinAli ÖĞÜŞ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 17.11.2014 günlütoplantısında; l-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; Adli veidari yargı yerleri arasında 2247 sayılıYasa’nın 14. maddesinde öngörülen biçimde,manevi tazminat istemleri yönünden olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğu, idari yargı dosya örneğinin15. maddede belirtilen yönteme uygun olarak davacılar vekilininistemi üzerine son görevsizlik kararını veren mahkemece,içerisinde adli yargı dosyası örneği ile birlikteUyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiği ve usuleilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesineoybirliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Taşkın ÇELİK’in, davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarcagörevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Mehmet BAYHANile Danıştay Savcısı Mehmet AliGÜMÜŞ’ün davada adli yargının görevliolduğu yolundaki sözlü açıklamaları dadinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ: Dava, trafik kazası sonucuuğranılan manevi zararın, kazanın oluşumunda sorumluolduğundan bahisle, davalı idarelerce tazmin edilmesi istemindenibarettir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 1. maddesinde, Kanununamacının karayollarında can ve mal güvenliğiyönünden trafik düzenini sağlayacak ve trafikgüvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacakönlemleri belirlemek olduğu; “Kapsam”başlıklı 2. maddesinde, bu Kanunun trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleribunların uygulamasını ve denetlenmesini ilgili kuruluşlarıve bunların görev, yetki ve sorumluluk, çalışmausulleri ile diğer hükümleri kapsadığı ve bukanunun karayollarında uygulanacağı belirtilmiş; aynıKanunun 7.maddesinde, Karayolları GenelMüdürlüğünün bu Kanunla ilgili görev veyetkilerine; 8.maddesinde Millî Eğitim Bakanlığı,Sağlık Bakanlığı ve Ulaştırma, Denizcilik veHaberleşme Bakanlığının; 9.maddesinde TarımOrman ve Köyişleri Bakanlığının; 10.maddesindebelediye trafik birimlerinin; 12. maddesinde il ve ilçe trafikkomisyonlarının görev ve yetkilerine yer verilmiş;aynı Kanunun 13.maddesinde, karayolunun yapımı,bakımı, işletilmesi ile görevli ve sorumlu bütünkuruluşların, karayolu yapısını, trafikgüvenliğini sağlayacak durumda bulundurmaklayükümlü oldukları belirtilmiştir. Öte yandan 2918 sayılıYasanın 19.1.2011 günlü Resmi Gazetede yayımlanarakyürürlüğe giren 6099 sayılı Yasanın 14.maddesiyle değişik 110. maddesinde “İşleteni veyasahibi Devlet ve diğer kamu kuruluşları olanaraçların sebebiyet verdiği zararlara ilişkinolanları dahil, bu Kanundan doğan sorumluluk davaları, adliyargıda görülür. Zarar görenin kamu görevlisiolması, bu fıkra hükmünün uygulanmasınıönlemez. Hemzemin geçitte meydana gelen tren-trafikkazalarında da bu Kanun hükümleri uygulanır. Motorlu araç kazalarındandolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar,sigortacının merkez veya şubesinin veya sigortasözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerindenbirinde açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yermahkemesinde de açılabilir”; Geçici 21. maddesinde de“Bu Kanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasınıngöreve ilişkin hükmü, yürürlüğe girdiğitarihten önce idari yargıda ve Askeri Yüksek İdareMahkemesinde açılmış bulunan davalara uygulanmaz”denilmiştir. Dosyanın incelenmesinden, davacılarmurisinin, 13.10.2007 tarihinde, Antalya İli, Elmalıİlçesi, Bayralar Köyü istikametinden, Emir Köyüistikametine seyir halinde iken geçirmiş olduğu trafikkazasına, davalı idarelerin hizmet kusurunun sebebiyetverdiğinden bahisle uğranıldığı önesürülen (adli yargı yerinde maddi ve manevi, idari yargıyerinde ise) manevi zararın yasal faiziyle tazmini istemiyle davaaçıldığı anlaşılmaktadır. 2918 sayılı Kanunun 110 uncumaddesinin birinci fıkrasının iptali istemiyle Bursa 3.AsliyeHukuk Mahkemesi ve Batman 2.Asliye Hukuk Mahkemesince yapılan itirazbaşvuruları üzerine konuyu inceleyen Anayasa Mahkemesi, şugerekçesi ile anılan kuralı Anayasaya aykırıgörmemiş ve iptal istemini oy birliğiyle reddetmiştir:“… Anayasa Mahkemesi’nin daha önceki kimikararlarında da belirtildiği üzere, tarihsel gelişimeparalel olarak Anayasa’da adli ve idari yargıayırımına gidilmemiş ve idariuyuşmazlıkların çözümünde idare ve vergimahkemeleriyle Danıştay yetkili kılınmıştır.Bu nedenle, genel olarak idare hukuku alanına giren konularda idariyargı, özel hukuk alanına giren konularda adli yargıgörevli olacaktır. Bu durumda, idari yargının görevalanına giren bir uyuşmazlığınçözümünde adli yargının görevlendirilmesikonusunda kanun koyucunun mutlak bir takdir yetkisinin bulunduğunusöylemek olanaklı değildir. Ancak, idari yargınındenetimine bağlı olması gereken idari bir uyuşmazlığınçözümü, haklı neden ve kamu yararınınbulunması halinde kanun koyucu tarafından adli yargıyabırakılabilir. İtiraz konusu kural, trafik kazasında zarargörenin asker kişi ya da memur olmasına, aracın askerihizmete ilişkin olmasına veya olayın hemzemin geçittemeydana gelmesi durumlarına göre farklı yargıkollarında görülmekte olan 2918 sayılı Kanun’dankaynaklanan tüm sorumluluk davalarının adli yargıdagörüleceğini öngörmektedir. İtiraz konusudüzenlemenin gerekçesinde de ifade edildiği gibi, askeri idariyargı, idari yargı veya adli yargı kolları arasındauygulamada var olan yargı yolu belirsizliği giderilerek sözkonusu davalarla ilgili olarak yeknesak bir usul belirlenmektedir. Aynıtür davaların aynı yargı yolundaçözümlenmesi sağlanarak davalarıngörülmesi ve çözümlenmesininhızlandırıldığı, bu suretle kısa süredesonuç alınmasının olanaklıkılındığı ve bunun söz konusu davaların adliyargıda görüleceği yolunda getirilen düzenlemenin kamuyararına yönelik olduğu anlaşılmaktadır. Öteyandan, 2918 sayılı Kanun’da tanımlanan Karayoluşeridi üzerindeki araç trafiğinden kaynaklanansorumlulukların, özel hukuk alanına girdiği konusunda birtartışma bulunmamaktadır. İdare tarafından kamugücünden kaynaklanan bir yetkinin kullanılması sözkonusu olmadığı gibi, aynı karayolu üzerinde aynıseyir çizgisinde hareket eden, bu nedenle aynı tür risküreten araçlar arasında özel-kamu ayırımıyapılmasını gerektiren bir neden de yoktur. Açıklanannedenlerle, itiraz konusu kural Anayasa’nın 2.,125. ve 155. maddelerineaykırı değildir. İtirazın reddi gerekir…”(Any. Mah.nin 26.12.2013 tarih ve E.2013/68, K.2013/165 sayılıkararı; R.G. 27.3.2014, Sayı: 28954, s.136-147.) Anayasa’nın 158 incimaddesinin son fıkrasında “ Diğer mahkemelerle, AnayasaMahkemesi arasındaki görev uyuşmazlıklarında, AnayasaMahkemesi’nin kararı esas alınır.” denilmektedir.Anayasa Mahkemesi’nin yukarıda gerekçesine yer verilenkararı, yasa koyucunun idari yargının görevine giren birkonuyu adli yargının görevine verebileceğine,dolayısıyla 2918 sayılı Kanunun 110 uncu maddesinin birincifıkrası ile öngörülen, bu Kanun’dan doğantüm sorumluluk davalarının adli yargıda görülmesidüzenlemesinin Anayasa’ya aykırıbulunmadığına dair olup, esas itibariyle görev konusundaverilmiş bir karardır ve Anayasa’nın 158 inci maddesiuyarınca, başta Mahkememiz olmak üzere diğer yargıorganları bakımından da uyulması zorunlu bir kararmesabesindedir. Bu durumda, 2918 sayılıYasanın 19.1.2011 tarihinde yürürlüğe giren 110.maddesi ile Anayasa Mahkemesi’nin işaret edilen kararıgözetildiğinde, bahsi geçen Kanun maddesininkarayollarında, can ve mal güvenliği yönünden trafikdüzeninin sağlanarak trafik güvenliğini ilgilendirentüm konularda alınacak önlemleri kapsadığı veKanunun, trafikle ilgili kuralları, şartları, hak veyükümlülükleri, bunların uygulanmasını vedenetlenmesini, ilgili kuruluşları ve bunların görev yetkive sorumlulukları ile, çalışma usullerini kapsadığı,dolayısıyla oluşan trafik kazası nedeniyleaçılacak sorumluluk davalarının görüm veçözümünde adli yargının görevliolduğu; meydana gelen zararın tazmini istemiyle açılan budavanın da adli yargı yerinde çözümlenmesigerektiği sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, ElmalıAsliye Hukuk Mahkemesince verilen görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir. S O N UÇ : Davanın çözümünde ADLİYARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Elmalı Asliye HukukMahkemesi’nin 26.12.2012 gün ve E:2012/47, K:2012/371sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,17.11.2014 gününde, Üye Eyüp Sabri BAYDAR’ınKARŞI OYU ve OY ÇOKLUĞU İLE KESİN OLARAK kararverildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Nurdane TOPUZ Üye Mehmet AKBULUT
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 889
Full & Egal Universal Law Academy