T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 935
KARAR NO : 2014 / 979
KARAR TR : 17.11.2014
ÖZET : Tazminat istemiyle gerçek kişi aleyhine açılan davanın, özel hukuk hükümleri çerçevesinde görüm ve çözümünde ADLİ YARGI YERİNİN görevli olduğu hk. K A R A R Davacı : T.C. M.E.B. Vekilleri : Av. P.T. (Adli Yargıda) Av.S.B. (İdari Yargıda) Davalı : S.H. O L A Y : Davacı vekili davadilekçesinde özetle:Tire ilçesi Milli Eğitim Müdürlüğü’nebağlı okul ve kurumlarda 657 sayılı devlet memurlarıkanununun 4/C maddesi uyarınca geçici personel statüsündeçalışan davalıya sehven 09.01.2012 tarihinde 2011yılının tamamına ilişkin olarak topluca 1.416,51 TLaile yardımı ve çocuk yardımı ödeneğiödemesinin yapıldığını, geçici personelolarak istihdam edilen personele aile yardımı ve çocukyardımı ödemesi yapılmasına dair bir hükmünbulunmadığını, Tire ilçesi Milli EğitimMüdürlüğü’nün 10.12.2012 tarih ve 9118sayılı yazısı ile sehven ödemede bulunulantutarın 20.12.2012 tarihine kadar TireMalmüdürlüğü veznesine yatırmasıgerektiği hususunun davalı tarafa tebliğ edildiğini,davalının 20.12.2012 tarihli dilekçesi ile kendisine sehvenödenen meblağı iade etmeyeceğini bildirdiğinibelirterek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyladavalarının kabulüne, 1.416,51 TL’nin 09.01.2012tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline kararverilmesi istemi ile adli yargı yerinde dava açmıştır. Tire 1.Asliye Hukuk Mahkemesi: 17.07.2013 günve 2013/52 Esas, 2013/472 Karar sayılı kararında özetle:“Tüm dosyakapsamına göre dava konusu uyuşmazlığın idariişlemlerin geri alınması ve buna dayalı işlemlerdendoğan dava niteliğinde olduğundan idari yargıyıilgilendirmesi, idari yargıda görülmesi ve idari yargıdaçözülmesi gerektiğinden ve davaşartlarının re'sen mahkemece her aşamada gözetilmesigerektiği ve 6100 s. HMK 114/b ve 115/2 maddeleri uyarınca davaşartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine kararvermek gerekmiş.” şeklindeki gerekçeyle görevsizliknedeni ile davanın usulden reddine karar vermiş, davacı vekili 10.10.2013 tarihli dilekçesi ile temyiz talebindebulunmuştur. Tire 1.Asliye Hukuk Mahkemesi: 25.02.2014 tarih ve 2013/52 Esas, 2013/472 Karar sayılıkararı ile; “Hukuk Usulü MuhakemeleriYasası’nın 5236 sayılı Yasa ile eklenen ek 4.maddegereğince HUMK’nun 427.maddesi uyarınca kararın temyizekonu bölümünün 1.822,00 TL’yi geçmemesidurumunda karar kesindir. Dosyanın tetkikinde anılan kararıntemyize konu olan tutar 1.822,00 TL nin altında kaldığındanbuna göre temyiz talebinin reddine” dair karar vermiş, karardavacı vekiline 17.03.2014 tarihinde, davalıya 04.03.2014 tarihindetebliğ edilmiş, kararın,5521 sayılı Yasa’nın Geçici 1. Maddesigereğince halen yürürlükte olan 5521 sayılıYasa’nın 8.maddesi gereğince tefhimden itibaren 8günlük yasal sürede taraflarca temyiz edilmediğindenkesinleştiği anlaşılmıştır. Davacı vekili bu kez aynıtaleple idari yargı yerinde dava açmıştır. İzmir5.İdare Mahkemesi:30.04.2014 tarih ve 2014/493 Esas sayılı kararı ile; “2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanunu’nun 2/1.maddesinde idari dava türleri, a) idari işlemlerhakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biriile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleriiçin menfaatleri ihlâl edilenler tarafındanaçılan iptal davaları, b) İdarieylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudanmuhtel olanlar tarafından açılan tanı yargıdavaları, c) Tahkimyolu öngörülen imtiyaz şartlaşma vesözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç,kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılanher türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflararasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalarolduğu belirtilmiştir. İdariyargı yerlerinde görülen idari dava türleri, idariişlemlerin iptali istemiyle bu idari işlemi tesis eden idarelere karşı açılan iptaldavaları ile yine idari eylem ve işlemlerdendolaya kişisel hakları muhtel olanlar tarafından, buidari eylem ve işlemi gerçekleştiren idarelere karşı açılantam yargı davaları olup, her türlü davada davanınidareye karşı açılması gerekmektedir. Davakonusu uyuşmazlığın ise, Tire Milli EğitimMüdürlüğü’ne bağlı okul ve kurumlarda4/C pozisyonunda görev yapan davacıya sehven fazladan yapılanödemenin iade edilmesi istemiyle Sadettin Hanay’a karşıaçılmış bir alacak davası niteliğindeolduğu anlaşılmıştır. Budurumda davalı mevkiinde kamu kuruluşu niteliğitaşımayan özel bir şahsa karşı açılandavada davalıya (Sadettin Hanay'a) fazladan yapılan ödemeişleminden kaynaklanan uyuşmazlığınçözümü adli yargı yerine ait bulunmaktadır.”denilmek suretiyle;2247 Sayılı Uyuşmazlık Mahkemesi’nin Kuruluş veişleyişi Hakkında Kanun’un 19. maddesi uyarıncagörevli yargı yerinin belirlenmesi için davadosyasının Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderilmesine,görev konusunda Uyuşmazlık Mahkemesi'nce bir karar verilmesinekadar yargılamanın ertelenmesine karar vermiştir. İNCELEME VE GEREKÇE : Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, Serdar ÖZGÜLDÜR’ünBaşkanlığında, Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, AliÇOLAK, Nurdane TOPUZ, Alaittin Ali ÖĞÜŞ, AyhanAKARSU, Mehmet AKBULUT ’un katılımlarıyla yapılan17.11.2014 günlü toplantısında: l-İLK İNCELEME: Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; İdare Mahkemesince, 2247sayılı Yasa’nın 19. maddesine göre başvurudabulunulmuş olduğu, idari yargı dosyasının Mahkemece,ekinde adli yargı dosyası ile birlikte UyuşmazlıkMahkemesi’ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesineoybirliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Birgül YİĞİT’in, davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Mehmet BAYHAN ile Danıştay Savcısı MehmetAli GÜMÜŞ’ün davada adli yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, davacı tarafındandavalıya sehven ödenen 1.416,51 TL aile yardımı veçocuk yardımı ödeneğinin davalı tarafındaniade edilmemesi nedeni ile, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmakkaydıyla 1.416,51 TL’nin 09.01.2012 tarihinden itibarenişleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesi istemiyleaçılmıştır. 2577 sayılı İdariYargılama Usulü Kanunu’nun “İdari dava türlerive idari yargı yetkisinin sınırı”başlığını taşıyan 2. maddesinin birincifıkrasında, “1. (Değişik: 10/6/1994 - 4001/1 md.) İdaridava türleri şunlardır: a) (İptal: Ana.Mah.nin 21/9/1995 tarihve E:1995/27, K:1995/47 sayılı kararı ile; YenidenDüzenleme: 8/6/2000 - 4577/5 md.) İdarî işlemlerhakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biriile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleriiçin menfaatleri ihlâl edilenler tarafındanaçılan iptal davaları, b) İdari eylem veişlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtelolanlar tarafından açılan tam yargı davaları, c) (Değişik:18/12/1999-4492/6 md.) Tahkim yolu öngörülen imtiyazşartlaşma ve sözleşmelerinden doğanuyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birininyürütülmesi için yapılan her türlü idarisözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkanuyuşmazlıklara ilişkin davalar” hükmüne yerverilmiştir. İdari davalardan olan iptal vetam yargı davalarında davalı daima idaredir. Bir başkadeyişle, idari yargı yerinde açılan bir iptal ya da tamyargı davasına bakılabilmesi için, diğer davakoşullarının yanı sıra, davanın idare aleyhineaçılmış olması gerekmekte; idari yargı yerindegerçek kişiler aleyhine dava açılabilmesine hukukenolanak bulunmamaktadır. Budurumda, davanın, ortada idarece kamu gücüne dayalı olarakve idari usul ve esaslara göre re'sen ve tek yanlı biçimdetesis edilmiş bir işlem veya eyleminden dolayı hak ve menfaatiihlâl edilenler tarafından idare aleyhineaçılmış 2577 sayılı Yasa'nın 2. maddesindebelirtilen davalardan biri olmayıp; davacı tarafından, sehvenyapılan ödemenin davacı kuruma iadesine karar verilmesi istemiylegerçek kişi aleyhine açılan dava olmasıkarşısında, idari yargının görevine giren birdava bulunduğundan söz etmek olanaksızdır. Bunagöre, davacının, tazminat istemiyle gerçek kişialeyhine açtığı davanın, özel hukukhükümleri çerçevesinde görüm veçözümünde adli yargı yeri görevlidir. Açıklanannedenlerle, İzmir 5.İdare Mahkemesi’nin başvurusununkabulü ile Tire 1.Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilengörevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir. S O N U Ç : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle İzmir 5.İdare Mahkemesi’nin BAŞVURUSUNUNKABULÜ ile, Tire 1.Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 17.07.2013 gün ve2013/52 Esas, 2013/472 Karar sayılı GÖREVSİZLİKKARARININ KALDIRILMASINA, 17.11.2014 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Nurdane TOPUZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy