T.C. UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ HUKUK BÖLÜMÜ ESAS NO : 2014 / 659 KARAR NO : 2014 / 945 KARAR TR : 17.11.2014 ÖZET: Davacının taşınmazı üzerinde konulan kısıtlamanın (hukuki el atmanın) yol açtığı öne sürülen zararın tazmini istemiyle açılan davanın imar planından kaynaklanan tazminat davaları kapsamında İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R Davacılar :1- S. A. 2- S. B. K. 3-M. B. Vekilleri : Av. V. B.t & Av.H. Y. Davalı : Sultangazi Belediye Başkanlığı Vekili : Av. Ç. A. O L A Y : Davacıvekili; dava dilekçesinde özetle, davacıların tapununeski kayıt bilgileri itibari ile, 14 pafta, 258 ve 266 parsellerde hissesahibi olduklarını; yapılan imar uygulamaları sonucudavacıların hisselerinden DOP payı kesilerek kalan hisselerinekarşılık başka parsellerden hisse verilerek kalan hisseleriise herhangi bir kamulaştırma işlemi, noter tebligatıyapılmaksızın yola terk edildiğini; davacı S. B. K.’eimar sonucu verilen 2106 ada 7 parseldeki hissenin Hulusi Bozkurt’averildiğini belirterek; davacılara ait taşınmazlarayapılan el atmanın tesbitine, bedelsiz olarak yola terk edilen, 3.kişilere devredilen ya da sebepsizce sahifesi kapatılarak el konulantaşınmazlara ilişkin el koyma bedeli olarak takdir edilecek8.000 TL’nin dava tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıidareden tahsili istemiyle adli yargıda davaaçılmıştır. Davalıvekili; cevap dilekçesinde özetle, idarelerin İmar Kanunu ve2981 sayılı Kanun çerçevesindegerçekleştirdikleri yola terk, bedelsiz terkin gibi faaliyetlerininidari işlem, bu Kanuna dayanarak işlem tesis etmelerinin de yani, bukonudaki hareketsizliklerinin de, idari eylem olarak ifade edildiğini,2577 sayılı İdari yargılama Usulü Kanunu’nun 2.maddesine göre açılan davanın öncelikle davaşartı noksanlığı olan görevsizlik nedeniylereddine aksi halde davanın husumet ve esastan reddine karar verilmesigerektiğini savunmuştur. GAZİOSMANPAŞA2. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ: 11.04.2013 gün ve E:2012/194sayılı kararı ile “…Kamulaştırmasızel atma davaları Yargıtay İçtihatı BirleştirmeKararı doğrultusunda Adli Yargı görevine girdiğindenve İçtihadı Birleştirme mahkemeler dahil herkesibağlayacağından davalı vekilinin görevitirazının reddine” karar vermiştir. DavalıSultangazi Belediye Başkanlığı vekilinin, idari yargıyararına olumlu görev uyuşmazlığıçıkartılması yolunda süresi içinde verdikleridilekçeleri üzerine, dava dosyasının onaylı birörneği Danıştay Başsavcılığı'nagönderilmiştir. DANIŞTAYBAŞSAVCISI; “… 2981 sayılı İmar veGecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazıİşlemler ve 6785 sayılı İmar Kanununun Bir MaddesininDeğiştirilmesi Hakkında Kanun'un 3290 sayılı Kanun'un4. maddesi ile değişik 10. maddesinin (b) bendinde,"Üzerinde imar mevzuatına aykırı olarak toplu binalarinşa edilmiş hisseli veya özel parselasyona dayalı arsaveya arazilerde, kişilerin hisse miktarları ve fiili kullanmadurumları dikkate alınarak valilik veya belediyelerin talebiüzerine: 1. Henüz kadastrosu yapılmamış yerlerde,kadastro müdürlüklerince bu Kanunda belirtilen mülkiyettespitine dair hükümler de uygulanarak, 2. Kadastrosu veya tapulamasıtamamlanmış yerlerde ise bu Kanunla verilen yetkiler kadastromüdürlüklerince kullanılarak, Islah imarplanlarının yapılıp yapılmadığınabakılmaksızın: onayların alınmasına veilanların yapılmasına (askı ilanları hariç),komisyonların kurulmasına lüzum kalmaksızın 2613sayılı Kadastro ve Tapu Tahriri veya 766 sayılı TapulamaKanunu hükümlerine göre hak sahipleri tespit veya yeniden tayinedilerek adlarına tescil edilir. Bu tespit sırasında özelparselasyon planında görülen veya hisseli satışlarsonucu fiilen oluşan yol, meydan, otopark, çocuk bahçesi,yeşil saha vs hizmetlere ayrılan yerler ile bunlara ilişkinhisseler bedelsiz olarak resen tapudan terkin; okul, ibadet yeri ve benzer kamuhizmetlerine ayrılan yerler ise, bedelsiz olarak ilgili idareleradına tespit ve tescil edilir....”; …(c) bendinde,"İmar mevzuatına aykırı bina yapılmış,hisseli arsa ve araziler veya özel parselasyona dayalı arazilerde,imar adası veya parseli olabilecek büyüklükteki alanlarda,binalı veya binasız arsa ve arazileri birbirleriyle, yolfazlalarıyla veya Devletin hüküm ve tasarrufu altındakiyerlerle birleştirmeye bunları yeniden ada ve parsellereayırmaya, yapıları yeniden doğan imar ada veya parseliiçinde kalanları yapı sahiplerine, yapı olmayanlarıdiğer hisse sahiplerine müstakil veya hisseli veya kat mülkiyetiesaslarına göre vermeye, bunlar adına tescil ettirmeye ve tescilişlemi dışında kalanların hisselerini 2942sayılı Kamulaştırma Kanununa göre tespit edilecekbedeli peşin ödenmek veya parsel sahipleri aleyhine kanuni ipotektesis edilerek, tapu sicilinden terkin ettirmeye belediye veya valilikler resenyetkilidir..." hükümleri yer almıştır. 2577 sayılıİdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 2/1 -b maddesinde,"İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişiselhakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılantam yargı davaları" idari dava türleri arasındasayılmıştır. Dava dosyasınınincelenmesinden, davacıların paydaşı olduğu,İstanbul İli, Sultangazi İlçesi, 4 pafta, 258 ve 266parsel sayılı taşınmazların bulunduğu alanda yapılanimar uygulaması sonucu davacıların payının birkısmına karşılık imar parsellerinden payverildiği, paylarının bir kısmının bedeledönüştürüldüğü, bir kısımpaylarının ise yolda kalması nedeniyle terkin edildiği,davacılar tarafından bedel ödenmeksizin yola terk edilmeksuretiyle taşınmazlara el atıldığından bahislekamulaştırmasız el atma nedeniyle anılan taşınmazbedelinin tahsili istemiyle dava açıldığı,davalı idare tarafından ise, bölgede özel parselasyonplanı bulunduğundan, özel parselasyon planındagörülen ve fiilen yol olarak ayrılmış olan yerleriçin 2981 sayılı Yasa uyarınca davacıların haktalep edebilmelerine olanak bulunmadığının önesürüldüğü ve davacıların dataşınmazların bedele dönüştürülenkısmı yönünden belirlenen bedelinarttırılması isteminin bulunmadığıanlaşılmakla, uyuşmazlığın, davacılarınpaydaşı olduğu taşınmazlara ilişkin olarakyapılmış olan özel parselasyon planı ve buna göredavalı idarece 2981 sayılı yasa uyarınca yapılanuygulama sonucunda yola terk edilen ve bir kısmı da bedeledönüştürülen taşınmazların bedelininödenmemesinden kaynaklandığı sonucunavarılmıştır. Budurumda, idarece kamu gücü kullanılarak, tek yanlıbiçimde yapılan uygulama sonucunda uğranılan zararıntazminine ilişkin bulunan davanın, 2577 sayılı İdariYargılama Usulü Kanunu'nun 2/1-b. maddesinde yer alan "İdarieylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudanmuhtel olanlar tarafından açılan tam yargıdavaları" kapsamında imar mevzuatı hükümleriçerçevesinde idari yargı yerinceçözümlenmesi gerekmektedir…” gerekçesiyle2247 sayılı Yasa’nın 10’ uncu maddesi uyarınca olumlu görev uyuşmazlığı çıkarılmasınave dosyanın Uyuşmazlık mahkemesine gönderilmesine, durumunMahkemesine bildirilmesine karar vermiştir. İNCELEME VEGEREKÇE : UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane TOPUZ, AlaittinAli ÖĞÜŞ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 17.11.2014 günlütoplantısında: l-İLKİNCELEME: Başvuru yazısı ve dava dosyasıörneği üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27.maddesigereğince yapılan incelemeye göre, davalı SultangaziBelediye Başkanlığı vekilinin anılan Yasanın 10/2maddesinde öngörülen yönteme uygun olarakyaptığı görev itirazının reddedilmesi ve dahi12/1. maddede belirtilen süre içinde başvurudabulunmaları üzerine Danıştay Başsavcısı'nca10. maddede öngörülen biçimde, olumlu görevuyuşmazlığı çıkarıldığıanlaşılmaktadır. Usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi. II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim Filiz BUDAK’ın,davanın çözümünde idari yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan;ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Mehmet BAYHAN ile Danıştay Savcısı MehmetAli GÜMÜŞ’ün davada idari yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, davacıların hissedaroldukları taşınmazlardaki hisselerinin birkısmının kamulaştırma işlemiyapılmaksızın imar uygulaması sonucu bedelsiz olarak yolaterk edilmesi nedeniyle, taşınmazlara yapılan el atmanıntesbiti ile, el konulan taşınmazlara ilişkin el koyma bedeliolan 8.000TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ilebirlikte davalı idareden tahsili istemiyleaçılmıştır. 2981sayılı İmar ve Gecekondu Mevzuatına AykırıYapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785 Sayılıİmar Kanunun Bir Maddesinin Değiştirilmesi HakkındaKanun’un, 3290 sayılı Yasa ile değişik 10. maddesinin(b)bendinde, "Üzerinde imar mevzuatına aykırı olarak toplubinalar inşa edilmiş hisseli veya özel parselasyona dayalıarsa veya arazilerde, kişilerin hisse miktarları ve fiili kullanmadurumları dikkate alınarak valilik veya belediyelerin talebiüzerine: 1. Henüz kadastrosu yapılmamış yerlerde,kadastro müdürlüklerince bu Kanunda belirtilen mülkiyettespitine dair hükümler de uygulanarak, 2. Kadastrosu veyatapulaması tamamlanmış yerlerde ise bu Kanunla verilen yetkilerkadastro müdürlüklerince kullanılarak, Islah imarplanlarının yapılıp yapılmadığınabakılmaksızın: onayların alınmasına veilanların yapılmasına (askı ilanları hariç),komisyonların kurulmasına lüzum kalmaksızın 2613sayılı Kadastro ve Tapu Tahriri veya 766 sayılı TapulamaKanunu hükümlerine göre hak sahipleri tespit veya yeniden tayinedilerek adlarına tescil edilir. Bu tespit sırasında özelparselasyon planında görülen veya hisseli satışlarsonucu fiilen oluşan yol, meydan, otopark, çocuk bahçesi,yeşil saha vs hizmetlere ayrılan yerler ile bunlara ilişkinhisseler bedelsiz olarak resen tapudan terkin; okul, ibadet yeri ve benzer kamuhizmetlerine ayrılan yerler ise, bedelsiz olarak ilgili idareleradına tespit ve tescil edilir....”; (c)bendinde “ İmar mevzuatınaaykırı bina yapılmış, hisseli arsa ve araziler veyaözel parselasyona dayalı arazilerde, imar adası veya parseliolabilecek büyüklükteki alanlarda, binalı veya binasızarsa ve arazileri birbirleriyle, yol fazlalarıyla veya Devletinhüküm ve tasarrufu altındaki yerlerle birleştirmeye bunlarıyeniden ada ve parsellere ayırmaya, yapılara yeniden doğan imarada veya parseli içinde kalanları yapı sahiplerine,yapı olmayanları diğer hisse sahiplerine müstakil veyahisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre vermeye, bunlar adınatescil ettirmeye ve tescil işlemi dışında kalanlarınhisselerini 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununa göretespit edilecek bedeli peşin ödenmek veya parsel sahipleri aleyhinekanuni ipotek tesis edilerek, tapu sicilinden terkin ettirmeye belediye veyavalilikler resen yetkilidir. Belediye veya valiliklerin talebi halinde buyetkiler kadastro müdürlüklerince de kullanılır. Bugibi arazilerde hisse sahiplerinin malik olduğu hisse üzerindekitemliki tasarruflar ve bunlarla ilgili takyitler 11/6/1945 tarih ve 4753,19/7/1943 tarih ve 4486 sayılı Kanunlar, 775 sayılıGecekondu Kanunundaki hükümler dahil, uygulamayı durdurmaz. Bugibi işlemlerde takyitler hisse sahibine isabet edecek müstakilparsele aynen nakledilir ve yapılan işlem Medeni Kanunun 927 ncimaddesine göre hak sahibine bildirilir. Islah imar planı iledüzenlemeye tabi tutulan arsa ve arazilerin yeni sahiplerine verilmesindevalilik veya belediyelerce arsa ve arazilerin durumuna göre düzenlemeortaklık payı alınabilir. Bugibi yerlere ait yapılmış olan özel parselasyon planı,ıslah imar planı olabilecek nitelikte olduğu belediye veyavaliliklerce uygun görüldüğü takdirde aynen kabuledilerek tescil edilir. Üzerindeyapılanma bulunan Devletin hüküm ve tasarrufu altındakiyerler valiliğin talebi üzerine, belediye veya özel idareleradına resen tapuya tescil edilir. Islah imar planlarında genelbütçeye dahil dairelerin ihtiyaçlarınıkarşılamak üzere ayrılan veya ayrılacak olan veya birkamu hizmeti için lüzumlu görülen arsa veya araziler eskisahibi kamu idarelerine veya o işe tahsil edilmek üzere hazineye aynışartlarla geri verilir. Islah imar planı yapılmış veyapılacak bölgelerde bu Kanun kapsamına giren ve tapu tahsisbelgesi verilen hazine arsa ve arazileri, iktisap tarihinebakılmaksızın aynı amaçta kullanılmak üzereilgili belediyelere devredilir.” hükmüne yer verilmiştir. Dosyanınincelenmesinden; davacıların hissedar oldukları İstanbulİli, Sultangazi İlçesi, 258 ve 266 sayılıparsellerin bulunduğu bölgede 1986 yılındaGaziosmanpaşa (şu anda Sultangazi Belediyesi olmuştur)Belediyesi’nin 2981/3290 sayılı yasaya göreyaptığı imar uygulaması sonucunda davacılarınhisselerinin DOP düşüldükten sonra kalan paylarıiçin kısmen başka parsellerden hisse verildiği, birkısım yerlerinin ise bedele çevrilirken birkısmının bedelsiz yola terk edildiği, davacılar tarafındanbedel ödenmeksizin yola terk edilmek suretiyle taşınmazlara elatıldığı ileri sürülerek taşınmazlarayapılan el atmanın tesbiti ile, el konulantaşınmazların bedellerinin davalı idareden tahsiliistemiyle açıldığı anlaşılmaktadır. Her ne kadar, davacıvekili dava dilekçesindeki açıklamalarında veyargılama oturumlarındaki beyanlarında dava konusu yerlerin yololması nedeniyle el konulduğunu ileri sürmüşse de;dosya arasında bulunan Harita Kadastro Mühendisi SelahattinElalmış’ın 13.10.2014 tarihli raporunda, imaruygulamasının 1986 da yapıldığı, o tarihte yolaterk edilen hisselerin fiilen yol olarak kullanılıpkullanılmadığının bilinemeyeceği, dosyada bulunanözel parselasyona ait özel çaplarda, bu parselleriniçinden yollar geçirildiği, yolların esas alınarakmevcut yapılaşmanın oluşturulduğu ve anahatlarıyla bu oluşumlara göre imar planı ve akabinde imaruygulamasının yapıldığının belirtilmesikarşısında; davanın, davalı idare tarafındantesis edilen yola terk işleminin, bedel ödenmeden ve kamulaştırmaişlemi yapılmadan tesis edilmesi nedeni ile, hukuka aykırıolduğu iddiasına dayandığı; bu nedenle davayahaksız fiil hükümlerine göre adli yargıdabakılmasının mümkün olmadığı sonucunaulaşılmıştır. Belirtilen durumagöre, davacıların Revizyon Uygulama Planındayolda kalan ve 2981 sayılı Yasa’nın 10/c maddesiuyarınca bedele dönüştürülentaşınmazının bedelinin tahsili isteminden kaynaklanmaktaolan uyuşmazlığın, 2577 sayılı İdariYargılama Usulü Kanunu'nun 2/1-b. maddesinde yer alan "İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel haklarıdoğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargıdavaları" kapsamında idari yargı yerinceçözümlenmesi gerekmektedir. Açıklanannedenle, Danıştay Başsavcısı’nınbaşvurusunun kabulü ile davalı Sultangazi Belediye Başkanlığıvekilinin görev itirazının, Gaziosmanpaşa 2. AsliyeHukuk Mahkemesi’nin 11.04.2013 gün ve 2012/194 sayılıreddine dair verilen kararının kaldırılmasıgerekmiştir. SO N U Ç :Davanın çözümünde İDARİ YARGININgörevli olduğuna, bu nedenle DanıştayBaşsavcısı’nın BAŞVURUSUNUN KABULÜ iledavalı Sultangazi Belediye Başkanlığı vekiliningörev itirazının, Gaziosmanpaşa 2. Asliye HukukMahkemesi’nin 11.04.2013 gün ve 2012/194 sayılı reddinedair verilen KARARININ KALDIRILMASINA, 17.11.2014 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Nurdane TOPUZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy