T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 650
KARAR NO : 2014 / 943
KARAR TR : 17.11.2014
ÖZET: Davacının 2981 sayılı Yasa kapsamında tapu tahsis belgesi bulunduğu ve bu belgenin tanıdığı hak sahipliği nedeniyle hazine adına kayıtlı taşınmazın davacı adına tescili istemiyle açılan davanın, İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı : A.Ç.
Vekili : Av. C. Ü.
Davalı :Gebze Belediye Başkanlığı
Vekili :Av. M.T.
O L A Y : Davacı vekili,dava dilekçesinde özetle; davalı Gebze Belediyesitarafından 3119 ada 6 parselin (eski 321 ada 68 parsel) 400 m² lik kısmı ile üzerindeki binanın davacıya satılarak bedelinödenmesinin ardından tapu tahsis belgesinin verildiğini, davakonusu taşınmazın vergilerinin ödendiğini, elektrikbağlantılarının yapılarak tahsis tarihinden itibarenkullanımının devam ettiğini açıklayarak davakonusu taşınmaz ve binanın davacı adına tesciline kararverilmesi istemiyle adli yargıda dava açmıştır.
Davalı Gebze BelediyeBaşkanlığı vekilince süresi içerisinde verilen cevapdilekçesinde özetle; davanın dayanağınıoluşturan tapu tahsis belgesinin idari bir işlem sonucuverildiğini belirterek davada idari yargının görevliolduğu gerekçesiyle görev itirazında bulunulmuştur.
GEBZE 5. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ:13.1.2014 gün ve E:2013/110 sayı ile, davalı Gebze BelediyeBaşkanlığı vekilinin görev itirazınınreddine karar vermiştir.
Davalı Gebze Belediye Başkanlığıvekilinin olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılması yolundaki dilekçesi üzerine, davadosyasının onaylı bir örneği DanıştayBaşsavcılığına gönderilmiştir.
DANIŞTAY BAŞSAVCISI: 2981sayılı İmar ve Gecekondu Mevzuatına AykırıYapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785 sayılıİmar Kanununun Bir Maddesinin Değiştirilmesi HakkındaKanunun tespit ve değerlendirme işlemleri başlıklı 8.maddesinde tespit kapsamına, temel inşaatı tamamlanmışveya sömel betonları dökülmüş olmak kaydıile hazine, belediye, il özel idarelerine ait veya Vakıflar GenelMüdürlüğünün idare etmekte olduğu arsa veyaarazilerdeki inşaatına Kanunun 14.maddesinin (f)fıkrasındaki tarihlerden önce başlanmış mesken,kısmen işyeri ve konut olarak kullanılan veya evvelce konutolarak kullanılıp sonra işyerine çevrilen gecekondularile imar mevzuatına, ruhsat ve eklerine aykırı tümyapıların dahil olduğu hükmebağlandığını; aynı Yasanın 10. maddesinde,bu Kanun hükümlerine göre, hazine, belediye, il özelidaresine ait veya Vakıflar GenelMüdürlüğünün idare ettiği arsa veya arazilerüzerinde, gecekondu sahiplerince yapılmışyapıların, 12. madde hükümlerine göre tespitettirildikten sonra, kayıt maliki kamu kuruluşunca bu yerin haksahibine tahsis edileceği ve bu tahsisinyapıldığının tapu sicilinin beyanlar hanesindegösterilerek ilgilisine "Tapu Tahsis Belgesi" verileceği;tapu tahsis belgesinin, ıslah imar planı veya kadastro planlarıyapıldıktan sonra hak sahiplerine verilecek tapuya esas teşkiledeceği, hak sahibi olmadığı halde tapu verilenkişilerin tapularının resen iptal edileceği; yine aynıYasanın 13. Maddesinin 1. fıkrası (b) bendinde; hazine,belediye, il özel idarelerine ait veya Vakıflar GenelMüdürlüğünün idaresinde olan veya bu Kanunuyarınca mülkiyetlerine geçen arsa veya araziler üzerindeıslah imar planları ile meydana getirilen imar parselleriiçinde hak sahiplerine, yapılarının işgalettiği arazi de dikkate alınarak ıslah imar planındagetirilen ölçülere uygun şekilde arsa veya hisse tahsisedileceği; gecekondusu muhafaza edilemeyen hak sahiplerine aynıbölgede veya diğer gecekondu ıslah veya önlemebölgesinden başka bir arsa veya hisse verileceği; aynımaddenin 2. fıkrasında da, bulundukları yerde korunamayangecekondu sahiplerinden hak sahibi sıfatı taşıyanlara, birgecekondu önleme veya ıslah bölgesinde veya yakınbölgelerde yapılmış ıslah imar planıiçinde meydana gelen boş imar parsellerinin müstakil, hisseliveya kat mülkiyeti esasına göre verileceği hükmebağlanmış; 14. maddesinde ise bu kanun hükümlerindenyararlanamayacak olan yapılar ayrıntılı olarakdüzenlendiği; anılan yasa hükümlerine göre,idarenin, hak sahibi olduğu saptanan kişilere tapu vermek,şartları taşımayanların tapularını reseniptal etmek konusundaki yetkisi idari nitelik taşıyan uygulamaişlemlerinin doğrudan bir sonucu olarak kullanılmakta ve buyolla kurulan mülkiyet de Medeni Kanun hükümleridışında idari bir işlemin icrası niteliğinitaşıdığını; olayda, davalı belediyeye aittaşınmaz üzerinde davacı tarafından yapılangecekondu için 2981 sayılı Yasadan yararlanmak amacıylayapılan başvurunun kabul edilerek davacıya tapu tahsis belgesiverildiği, gecekondunun bulunduğu arsanın bedelinin davacıtarafından ödendiği, yapı ve taşınmazın adınatescilinin, bu mümkün olmazsa bedelinin tazmini istemiyle bakılandavanın açıldığıanlaşıldığı; davalı idare tarafından ise,bölgede imar planı ve parselasyon işlemiyapılmadığından davacının tapu tahsis belgesinedayalı olarak bir hak ileri süremeyeceği, ayrıca taputahsis belgesine esas gecekondunun 60m2 olduğu, davacının bu ebattanfazla inşaat yapması durumunda yine hak sahibi olamayacağı,yerinde bunun tespit edilmesi gerektiği, arsa bedelinin de valiliğeödendiği ileri sürüldüğü; bu durumda,davacının dava açmaktaki asıl amacı,taşınmazın Medeni Kanun hükümleri uyarınca adınatescilini sağlamak değil, 2981 sayılı Yasa'daöngörülen hak sahipliği hükümleri uyarıncatapu tahsis belgesine dayalı olarak taşınmazın tesciliningerçekleştirilmesi, bu mümkün olmazsa zararınıntazmini olduğundan, davacının talebinin 2981 sayılıYasada öngörülen hak sahipliği esaslarına uygun olupolmadığının belirlenmesinden kaynaklananuyuşmazlığın çözümünde idariyargı yerleri görevli bulunduğu gerekçesiyle; 2247 sayılıYasanın 10'uncu maddesi uyarınca olumlu görevuyuşmazlığı çıkarılmasına ve dosyanınUyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine karar vermiştir.
Başkanlıkça, 2247sayılı Yasanın 13.maddesine göre Yargıtay CumhuriyetBaşsavcısı’nın da yazılıdüşüncesi istenilmiştir.
YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCISI: Yapılantespit ve değerlendirme sonucunda öngörülen koşullarauygunluğu saptanan ilgililere arsa veya hisse tahsis etmek ve bunlaradına tapuya tescil ettirmek, koşullarıtaşımayanların istemlerini ise reddetmek yetkisine sahip olanidarenin söz konusu uygulama işlemlerinin, kamu gücünedayalı, re’sen ve tek yanlı niteliktaşıdığı, Anayasa’nın 125.maddesinin sonfıkrasında, idarenin kendi eylem işlemlerinden doğanzararı ödemekle yükümlü olduğu; 2577 sayılıİdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 2/1-b.maddesinde, idarieylem ve işlemlerden dolayı hakları ihlal edilenlertarafından açılan tam yargı davalarının, idaridava türleri arasında sayıldığı,Uyuşmazlık davalı idarenin kamu gücünü kullanarakre’sen ve tek taraflı olarak tesis ettiği idari niteliktekiişlemlerinden kaynaklandığından, bu işlemlereilişkin denetimin idare hukuk kurallarına göre idari yargıyerinde yapılması gerektiği, bu nedenle DanıştayBaşsavcılığının 2247 sayılıYasa’nın 10.maddesi gereğince yapmış olduğubaşvurusunun kabulü ile Gebze 5.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/110esas sayılı görevlilik kararınınkaldırılmasına karar verilmesi gerektiği yönündedüşünce bildirmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE: Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane TOPUZ,Alaittin Ali ÖĞÜŞ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 17.11.2014 günlütoplantısında;
l-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılıYasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeyegöre, davalı Gebze Belediye Başkanlığı vekilininanılan Yasanın 10. maddesinde öngörülen yöntemeuygun olarak yaptığı görev itirazınınreddedilmesi ve 12. maddede belirtilen süre içinde başvurudabulunması üzerine, DanıştayBaşsavcısı’nca davalı Gebze BelediyeBaşkanlığı bakımından 10. maddedeöngörülen biçimde olumlu görevuyuşmazlığı çıkarıldığı anlaşıldığındanve usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesineoybirliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Gülşen AKAR PEHLİVAN’ın,davanın çözümünde idari yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan;ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Mehmet BAYHAN ile Danıştay Savcısı MehmetAli GÜMÜŞ’ün davada idari yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, tapu tahsis belgesine dayanılarak3119 ada 6 parselin ( eski 321 ada 68 parsel) 400m² likkısmının tapu kaydının iptali ile davacıadına tescili istemiyle açılmıştır.
Uyuşmazlığa konuişlemin tesis edildiği ve davanınaçıldığı tarih itibariyle yürürlüktebulunan 2981 sayılı İmar ve Gecekondu MevzuatınaAykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785sayılı İmar Kanununun Bir Maddesinin DeğiştirilmesiHakkında Kanun, imar ve gecekondu mevzuatına aykırı olarakinşa edilmiş ve inşa halindeki bütün yapılarhakkında uygulanacak işlemleri düzenlemek ve bu işlemleredair müracaat, tespit, değerlendirme, uygulama ve duyuruesaslarını ve ilgili diğer hususları belirlemekamacını taşımakta olup, valilik veya belediyelerce yetki vesorumluluk alanlarında ıslah imar düzenlemeleri yapılmaksuretiyle, yeniden gecekondu yapılmasının önlenmesiiçin temin edilecek arsaların ve muhafazası mümküngörülen gecekonduların Yasa’da öngörülenusul ve esaslara göre hak sahipliği belirlenen kişilereverilmesine olanak sağlamıştır.
Nitekim, anılan Yasa’nın“Tapu Verme” başlıklı 3290 sayılı Yasa iledeğişik 10. maddesinin (a) bendi, “Bu Kanunhükümlerine göre hazine, belediye, il özel idaresine aitveya Vakıflar Genel Müdürlüğünün idareettiği arsa veya araziler üzerinde, gecekondu sahiplerinceyapılmış yapılar, 12 nci madde hükümlerinegöre tespit ettirildikten sonra, kayıt maliki kamu kuruluşuncabu yer hak sahibine tahsis edilir ve bu tahsisin yapıldığıtapu sicilinin beyanlar hanesinde gösterilerek ilgilisine “TapuTahsis Belgesi” verilir. Tapu tahsis belgesi, ıslah imar planıveya kadastro planları yapıldıktan sonra hak sahiplerineverilecek tapuya esas teşkil eder. (Ek: 18/5/1987-3366/4 md.) Ancakıslah imar planı veya kadastro planları ile belirlenen alanlardatapu tahsis belgesi yerine hak sahiplerine doğrudan tapularıverilebilir” denilmektedir.
Buna göre, Yasa’daöngörülen usul ve koşullara uygunluğu saptananlara haksahipliği ölçütüne dayalı olarak arsa veyahisse tahsis edilmekte ve gerekli düzenlemeler tamamlandıktan sonrada, yapılmış olan tahsis esas alınarak idarece haksahiplerine tapu verilmektedir.
2981 sayılı Yasahükümlerine göre, idarenin hak sahiplerine "tapuvermek" ya da 10. maddesinin b bendinde belirtildiği gibi hak sahibiolmadıkları anlaşılanlara verilmiş olan"tapuları resen iptal etmek" şeklindeki bu yetkileriniidari nitelik taşıyan uygulama işlemlerinin doğrudan birsonucu olarak kullanması ve ayrıca bu şekilde kurulanmülkiyet, Medeni Kanun hükümleri dışında veözel bir kanun hükmü gereğince idari tesciledayandığı gibi tapuya yapılan tescilin de, bu idariişlemin icrası niteliğinde olmasıkarşısında, uyuşmazlığın sözüedilen uygulama işlemlerinin dayanağı olan yasaldüzenleme çerçevesinde çözümlenmesi gerekeceğiaçıktır.
Davacı vekili davadilekçesinde, 2981 sayılı yasanın aradığıtüm koşulların oluştuğunu, buna karşın tapuverilmesi gerektiği halde verilmediğini belirterek, davacıyatahsis edilen yerin tapusunun verilmesi için söz konusu yerin belediyeadına olan tapu kaydının iptali ve davacı adınatescili istemiyle açtığını belirtmiştir.
Bu duruma göre, davacınıntaşınmaz üzerindeki iddiası, gayrimenkul mülkiyetininiktisap yollarına ilişkin Medeni Kanun hükümlerinedeğil, 2981sayılı Yasa’da öngörülen hak sahipliğiesasına dayandığı, hak sahipliğinin tespiti ve gerialınmasının idari usul ve esaslar çerçevesindebelirlendiği göz önüne alındığında,uyuşmazlığa konu işlemin tesis edildiği vedavanın açıldığı tarih itibariyleyürürlükte bulunan 2981sayılı Yasa’ya dayanılarakaçılan tapu iptali ve tescil davasının görüm veçözümü idari yargı yerinin görevinegirmektedir.
Açıklanan nedenlerle,Danıştay Başsavcısı’nca yapılanbaşvurunun kabulü ile, davalı Gebze BelediyeBaşkanlığı vekilinin görev itirazının Gebze 5.AsliyeHukuk Mahkemesince reddine ilişkin kararın kaldırılmasıgerekmiştir.
S O N U Ç : Davanın çözümündeİDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenleDanıştay Başsavcısı’nın BAŞVURUSUNUNKABULÜ ile davalı GebzeBelediye Başkanlığıvekilinin GÖREV İTİRAZININ REDDİNEİLİŞKİN Gebze 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 13.1.2014gün ve E:2013/110 sayılı KARARININ KALDIRILMASINA, 17.11.2014gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAKkarar verildi.
Başkan
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Eyüp Sabri
BAYDAR
Üye
Alaittin Ali
ÖĞÜŞ
Üye
Ali
ÇOLAK
Üye
Ayhan
AKARSU
Üye
Nurdane
TOPUZ
Üye
Mehmet
AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy