T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 979
KARAR NO : 2014 / 1023
KARAR TR : 17.11.2014
ÖZET : Vakıf Üniversitesinde araştırma görevlisi olarak çalışmakta iken davalı idarenin işlemi ile hizmet sözleşmesi feshedilen davacı tarafından, kıdem tazminatı alacağı ve izin alacağının yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesi istemiyle açılan davanın İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı : Y.G.
Vekilleri : Av. Ş. Ö. & Av. Y.İ.
Davalı : Çankaya ÜniversitesiRektörlüğü
Vekili : Av. M. P.
O L A Y : Davacı vekili davadilekçesinde özetle, davacının davalıüniversitede 8 saat yarı zamanlı olarak 21.09.2000 tarihinde ve20.02.2009 tarihinde tam zamanlı öğretim görevlisi olarakişe başladığını, iş akdinin 20.02.2009tarihinde de davalı üniversite tarafından tek taraflıolarak sona erdirildiğini, kıdem tazminatının veyıllık izin ücretlerinin ödenmediğini belirterek,fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik50.00 TL kıdem tazminatı, 50.00 TL yıllık izin ücretiolmak üzere toplam 100.00 TL alacağının kıdemtazminatının iş akdinin feshi tarihinden itibaren işleyeceken yüksek banka mevduat faizi ile, yıllık izin ücretinindava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilinekarar verilmesi istemiyle adli yargı yerinde davaaçmıştır.
Ankara8. İş Mahkemesi: 03.05.2012 gün ve E:2010/378, K:2012/351sayı ile özetle; davanın kabulüne karar vermiş olup,iş bu karara karşı yapılan temyiz başvurusuüzerine, Yargıtay 22. Hukuk Dairesi 01.03.2013 gün veE:2012/15013, K:2013/4250 sayılı ilamı ile özetle; “… davalı üniversitenin, sürekli ve düzenlinitelikteki kamu hizmetinde çalıştırdığıdavacının; statüsü, göreve alınması, hak veyetkileri gözetildiğinde, idare hukuku kapsamında bir kamupersoneli olduğu açıktır. Bu açıdan taraflararasındaki kıdem tazminatı ve yıllık izinalacağına ilişkin tam yargı davasınıngörüm ve çözümünde idari yargı yerigörevlidir. Bu durumda yargı yolu sebebi ile görevsizlikkararı verilmesi gerekirken,yazılı şekilde hükümkurulmuş olması hatalı olup, bozmayıgerektirmiştir.” demek suretiyle hükmün bozulmasınakarar vermiştir.
Ankara8.İş Mahkemesi: Yargıtay’ın bozma ilamınauyduktan sonra 07.11.2013 gün ve E:2013/1286, K:2013/1256 sayı ileözetle davanın idari yargı yerinde görülmesigerektiğini belirterek görev yönünden reddine kararvermiş, taraflarca temyiz talebinde bulunulmaması üzerine kararkesinleşmiştir.
Davacıvekili aynı istemle bu kez idari yargı yerinde davaaçmıştır.
Ankara17. İdare Mahkemesi: 28.01.2014 gün ve E:2013/1510, K:2014/68sayı ile özetle; “davalı vakıf üniversitesinin,mali ve idari konuları dışındaki akademikçalışmaları, öğretim elemanlarınınsağlanması ve güvenlik yönlerinden, Devlet eliyle kurulanyükseköğretim kurumları için Anayasa’dabelirtilen hükümlere tabi olmasının, davacınıniş sözleşmesi ile çalıştığıhususunu ortadan kaldırmayacağıanlaşıldığından, 5521 sayılı İşMahkemeleri Kanunu’nun 1. maddesi uyarınca dava konusu uyuşmazlıktaiş mahkemelerinin görevli olduğu sonucunavarılmıştır.
Açıklanannedenlerle, davanın, 2577 sayılı İdari YargılamaUsulü Kanunu’nun 15/1-a bendi uyarınca görevyönünden reddine” şeklinde karar vermiş, taraflarcaitirazda bulunulmaması üzerine karar kesinleşmiştir.
İNCELEME VEGEREKÇE :
UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane Topuz, AlaittinAli ÖĞÜŞ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 17.11.2014 günlü toplantısında:
l-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; adli ve idariyargı yerleri arasında 2247 sayılı yasa’nın14.maddesinde öngörülen biçimde olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğu,davacı vekilinin istemiüzerine, idari yargı dosyasının, son görevsizlikkararını veren mahkemece, adli yargı dosyasına ilişkinevraklar da temin edilmek suretiyle Uyuşmazlık Mahkemesi’negönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığı anlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim Selim ŞamilKAYNAK’ın, davanın çözümünde idariyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Mehmet BAYHAN ile DanıştaySavcısı Mehmet Ali GÜMÜŞ’ün davada idariyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava,Çankaya Üniversitesinde araştırma görevlisi olarakçalışmakta iken davalı idarenin 18.12.2008 gün ve670 sayılı işlemi ile 20.02.2009 tarihi itibariyle hizmetsözleşmesi feshedilen davacı tarafından, 50.00 TLkıdem tazminatı alacağı ile, 50.00 TL izinalacağı olmak üzere toplam 100.00 TL alacağınınyasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesi istemiyleaçılmıştır.
Anayasanın“Yükseköğretim Kurumları”başlıklı 130. maddesinin birinci fıkrasında,“Çağdaş eğitim-öğretim esaslarınadayanan bir düzen içinde milletin ve ülkeninihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmekamacı ile; ortaöğretime dayalı çeşitlidüzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma,yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığahizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamutüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversitelerDevlet tarafından kanunla kurulur.”; 2. fıkrasında,“Kanunda gösterilen usul ve esaslara göre, kazançamacına yönelik olmamak şartı ile vakıflartarafından, Devletin gözetim ve denetimine tabiyükseköğretim kurumları kurulabilir.”; 10.fıkrasında “Vakıflar tarafından kurulanyükseköğretim kurumları, mali ve idari konularıdışındaki akademik çalışmaları,öğretim elemanlarının sağlanması ve güvenlikyönlerinden, Devlet eliyle kurulan yükseköğretimkurumları için Anayasada belirtilen hükümlere tabidir.”hükmüne yer verilmiş;
2547sayılı Yükseköğretim Kanunu’na 5772sayılı Kanun ile eklenen ve vakıflarca kurulacakyükseköğretim kurumları ile ilgili düzenlemelergetiren Ek Madde 2'de, “Vakıflar; kazanç amacınayönelik olmamak şartıyla ve mali ve idari hususlardışında, akademik çalışmalar,öğretimelemanlarının sağlanması ve güvenlik yönlerindenbu Kanunda gösterilen esas ve usullere uymak kaydıyla,Yükseköğretim kurumları veya bunlara bağlıbirimlerden birini veya birden fazlasını ya da bir üniversiteveya yüksek teknoloji enstitüsüne bağlıolmaksızın, ekonominin ihtiyaç duyduğu alanlardayüksek nitelikli işgücü yetiştirmek amacıyla, buKanun hükümleri çerçevesinde kalmak şartıylameslek yüksekokulu kurabilir. Bu meslek yüksekokulu, kamu tüzelkişiliğini haiz olup, Yükseköğretim Kurulunungörüşü alınarak Bakanlar Kurulu kararı ilekurulur. Kurulacak meslek yüksekokullarına, meslek ve teknikeğitim bölgesinde gereksinim duyulması esastır.”denilmiş; Ek Madde 5'de, “(Ek madde:17/08/1983 - 2880/32 md.) (Değişik fıkra: 28/12/1999 - 4498/1md.) Vakıflarca kurulacak yükseköğretimkurumlarının, vakıf yönetim organı dışındaen az yedi kişiden oluşan bir mütevelli heyeti bulunur.Mütevelli heyet üyeleri, vakıf yönetim organıtarafından dört yıl için seçilir, süresibiten üyeler yeniden seçilebilir. Mütevelli heyetüyelerinin yaş sınırlaması hariç Devlet memuruolma niteliklerine sahip bulunmaları ve en az üçte ikisininlisans düzeyinde yükseköğrenim görmüşolması gerekir. Mütevelli heyet üyeleri kendi aralarındanbir başkan seçer.
Mütevelliheyet vakıf yükseköğretim kurumununtüzelkişiliğini temsil eder. Vakıfyükseköğretim kurumlarının yöneticileriYükseköğretim Kurulunun olumlu görüşüalınarak mütevelli heyet tarafından atanır. Mütevelliheyet; vakıf yüksek öğretim kurumu yöneticilerineuygun gördüğü ölçüde yetkilerinidevredebilir. Yükseköğretim kurumunda görevlendirilecekyöneticiler ve öğretim elemanları ile diğer personelinsözleşmelerini yapar, atamalarını ve görevdenalınmalarını onaylar, yükseköğretim kurumununbütçesini onaylar ve uygulamaları izler, ayrıcavakıfça hazırlanan yönetmelik hükümlerinegöre diğer görevleri yürütür.
Mütevelliheyetin toplantı nisabı ve karar alınması ile ilgilihususlarda bu Kanunun 61 inci maddesi hükmüuygulanır.”kuralına; aynı Yasadaki Ek Madde 8'de ise,“(Ek madde: 17/08/1983-2880/32 md.) Vakıfça kurulacakyükseköğretim kurumlarındaki akademik organlar, Devletyükseköğretim kurumlarındaki akademik organlar gibidüzenlenir ve onların görevlerini yerine getirir.Öğretim elemanlarının nitelikleri Devletyükseköğretim kurumlarındaki öğretimelemanlarının niteliklerinin aynıdır. Devlet Yükseköğretimkurumlarında çalışmaları yasaklanmış veyadisiplin yoluyla bu kurumlardan çıkarılmışkişiler, vakıf yükseköğretim kurumlarında görevalamazlar.” kuralına yer verilmiştir.
VakıfYükseköğretim Kurumları Yönetmeliği’nin“Öğretim elemanları” başlıklı 23.maddesinde ise, “Öğretim elemanlarının seçimi,değerlendirilmesi, seçilenlerin uygun görülen akademikunvanlarla görevlendirilmeleri ve yükseltilmeleri yürürlüktekikanun ve yönetmelik hükümlerine uyularak vakıfyükseköğretim kurumunun yetkili akademik organlarıncayapılır. Öğretim elemanlarının atamalarında,devlet yükseköğretim kurumlarındaki atamalarda arananşartlara ilaveten vakıf yükseköğretim kurumunun akademikyönden gerekli gördüğü şartlar da aranabilir.Vakıf meslek yüksekokullarında özellikle uygulamalıderslerde görevlendirilecek öğretim elemanlarınınatanmasında çalışma deneyimine sahip olmasıgözetilir.
Vakıfyükseköğretim kurumlarında görev alacak olan akademikve idari personelin çalışma esasları 2547sayılı Kanunda devlet üniversiteleri içinöngörülen hükümlere tabidir. Bu personelin aylıkve diğer özlük hakları bakımından ise 4857sayılı İş Kanunu hükümleri uygulanır.”kuralı yer almıştır.
DavalıÇankaya Üniversitesi de anılan mevzuat hükümleriçerçevesinde 2809 sayılı “YükseköğretimKurumları Teşkilatı Kanunu”nun Ek 43.maddesi ilevakıf yükseköğretim kurumlarına ilişkinhükümlere tabi olmak üzere kamu tüzel kişiliğinesahip olarak kurulmuştur.
İdarirejime dayalı olarak düzenlenmiş bulunan Türkiye'nin idariyapısında, kamu tüzel kişiliği idariyargının görev alanının belirlenmesindekullanılan ölçütlerden birisidir. Kamu tüzelkişilerinin kuruluş amacı kamu yararı, faaliyetkonuları ise kamu hizmetidir. Bu bağlamda, Kamu TüzelKişileri, özel hukuk tüzel kişilerine nazaranüstün ve ayrıcalıklı kamu gücüne sahiptirlerve tek taraflı işlemlerle yeni hukuki durum yaratabilirler. Bunedenle de personeli kamu hukukuna tabidir.
Kanunlakurulma ve kamu tüzel kişiliğine sahip olmanın yanısıra, Devlet Üniversitelerinde olduğu gibi VakıfÜniversitelerinin de Anayasal güvence altınaalınmış olan "Bilimsel Özerkliğe sahipolmaları” bir diğer ayrıcalığıdır.Üniversitelerde bilimsel özerklik ilkesi benimsenirkengüdülen amaç, yükseköğretiminçeşitli siyasal çevre ve baskı grupları iledüşünce kümelerinin etkisinin dışındatutarak, bilimsel amaç, hedefler ve gereksinimlerine bağlıolmalarını sağlamaktır. Bu nedenle de, bilimsel faaliyetinasli unsurları olan yükseköğretim elemanlarının,görevleri, unvanları, atama, yükselme ve emeklilikleri gibiözlük haklarının kanunla düzenleneceği konusu,anayasal teminat altına alınmıştır.
Somutolay ve mevzuat hükümleri birlikte irdelendiğinde; davalıÜniversitenin, sürekli ve düzenli nitelikteki kamu hizmetindeçalıştırdığı davacının;statüsü, göreve alınması, hak ve yetkilerigözetildiğinde, İdare Hukuku kapsamında bir kamu personeliolduğu açıktır.
Bununla birlikte,davacının sözleşmesinin feshine ilişkin davalı işlemininidare hukuku anlamında bir idari işlem olduğunda kuşkubulunmamakla birlikte, bu idari işlemden kaynaklanan tazmin isteminin (taraflararasındaki kıdem tazminatı ve yıllık izinalacağına ilişkin olan davanın,) 2577 sayılıİdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari DavaTürleri ve İdari Yargı Yetkisinin Sınırı"başlıklı 2. Maddesinin b fıkrasında belirtilen;‘’İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişiselhakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılantam yargı davaları‘’ kapsamında idari yargı yerindegörülmesi gerekmektedir.
Açıklanannedenlerle, Ankara 17. İdare Mahkemesi’nce verilen görevsizlikkararının kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiştir.
S O N UÇ : Davanın çözümündeİDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Ankara 17.İdare Mahkemesince verilen 28.01.2014 gün ve E:2013/1510, K:2014/68sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,17.11.2014 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİNOLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Nurdane TOPUZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy