T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 797
KARAR NO : 2014 / 954
KARAR TR : 17.11.2014
ÖZET: Davacı idare tarafından, İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü’ne bağlı okul ve kurumlarda 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4/C maddesi uyarınca geçici personel statüsünde çalışan davalıya sehven ödenen aile yardımı ve çocuk yardımı ödeneğinin davalı tarafından iade edilmemesi nedeni ile, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ödeme yapılan tutarın işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesi istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R
Davacı : T.C. Milli EğitimBakanlığı
Vekilleri : Av. P. T. (AdliYargıda)
Av.S.G. & Av. N. T. (İdari Yargıda)
Davalı : A. G.
O L A Y : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Tire İlçe MilliEğitim Müdürlüğü’ne bağlı okul vekurumlarda 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4/Cmaddesi uyarınca geçici personel statüsündeçalışan davalıya sehven 09.01.2012 tarihinde 2011yılının tamamına ilişkin olarak topluca 1.777,53 TLaile yardımı ve çocuk yardımı ödeneğiödemesinin yapıldığını, geçici personelolarak istihdam edilen personele aile yardımı ve çocukyardımı ödemesi yapılmasına dair bir hükmünbulunmadığını, Tire ilçesi Milli EğitimMüdürlüğü’nün 10.12.2012 tarih ve 9118sayılı yazısı ile sehven ödemede bulunulantutarın 20.12.2012 tarihine kadar TireMalmüdürlüğü veznesine yatırmasıgerektiği hususunun davalı tarafa tebliğ edildiğini,davalının 17.12.2012 tarihli dilekçesi ile kendisine sehvenödenen meblağı iade etmeyeceğini bildirdiğinibelirterek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyladavanın kabulüne, 1.777,53 TL’nin 09.01.2012 tarihindenitibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesiistemi ile adli yargı yerinde dava açmıştır. TİRE 1.ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ:17.07.2013 gün ve E: 2013/54, K:2013/473 sayılıkararında : “…Tüm dosya kapsamına göre dava konusu uyuşmazlığınidari işlemlerin geri alınması ve buna dayalıişlemlerden doğan dava niteliğinde olduğundan idariyargıyı ilgilendirmesi, idari yargıda görülmesi veidari yargıda çözülmesi gerektiğinden ve davaşartlarının re'sen mahkemece her aşamada gözetilmesigerektiği ve 6100 s. HMK 114/b ve 115/2 maddeleri uyarınca davaşartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddinekarar vermek gerekmiş.” şeklindeki gerekçeylegörevsizlik nedeni ile davanın usulden reddine karar vermiş, davacı vekili 10.10.2013 tarihli dilekçesi iletemyiz talebinde bulunmuştur. TİRE 1. ASLİYE HUKUKMAHKEMESİ : 25.02.2014 tarih ve E:2013/54 K:2013/473 sayılıkararı ile; “Hukuk Usulü MuhakemeleriYasası’nın 5236 sayılı Yasa ile eklenen ek 4.maddegereğince HUMK’ nun 427. maddesi uyarınca kararın temyizekonu bölümünün 1.822,00 TL’yi geçmemesidurumunda karar kesindir. Dosyanın tetkikinde anılan kararıntemyize konu olan tutar 1.822,00 TL nin altında kaldığındanbuna göre temyiz talebinin reddine” dair karar vermiş, karardavacı vekiline 17.03.2014 tarihinde, davalıya 07.03.2014 tarihindetebliğ edilmiş, kararın,5521 sayılı Yasa’nın Geçici 1. Maddesigereğince halen yürürlükte olan 5521 sayılıYasa’nın 8.maddesi gereğince tefhimden itibaren 8günlük yasal sürede taraflarca temyiz edilmediğindenkesinleştiği anlaşılmıştır. Davacı vekili bu kezaynı taleple idari yargı yerinde dava açmıştır. İZMİR3. İDARE MAHKEMESİ: 20.06.2014 tarih ve E:2014/582 sayılıgönderme kararında “… 2577Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun14.maddesinin 3.fıkrasının (a) bendinde; davadilekçelerinin görev ve yetki yönünden ilk incelemeyetabi tutulacağı, 15.maddesinin 1.fıkrasının (a)bendinde ise; adli ve idari yargının görevli olduğukonularda açılan davaların reddine karar verileceğihükme bağlanmıştır. 2577 Sayılı İdariYargılama Usulü Kanunu’nun 2. maddesinin 1.fıkrasında idari dava türleri sayılmış olupbunlar; idari işlemler hakkında açılan iptaldavaları, idari eylem ve işlemler hakkında açılantam yargı davaları ve idari sözleşmelerden dolayıtaraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkindavalardır. Dava konusu olayda, MilliEğitim Bakanlığı tarafından, Adem Gürel isimlişahsa karşı haksız ödeme yapıldığıgerekçesi ile istirdat davası açıldığı,bu dava türüne idari yargılama usulünde yerverilmediği anlaşıldığından, söz konusudavanın idari yargıda görülme imkanıbulunmamaktadır. Davacı Milli EğitimBakanlığı tarafından, Adem Gürel'e karşı ilkolarak Tire Asliye Hukuk Mahkemesi'nde davaaçıldığı, anılan mahkeme tarafındanE:2013/661, K:2013/473 sayılı ve 17/7/2013 tarihli kararı ile,uyuşmazlığın idari yargıda çözülmesigerekçesi ile davanın reddine karar verildiği, bu kararınkesinleşmesi üzerine davacı tarafından görülmekteolan davanın açıldığıanlaşılmaktadır. 2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişiHakkında Kanun'un 19. Maddesinde "Adli, idari, askeri yargımercilerinden birisinin kesin veya kesinleşmiş görevsizlikkararı üzerine kendisine gelen bir davayı incelemeye başlayanveya incelemekte olan bir yargı mercii davada görevsizlik kararıveren merciin görevli olduğu kanısına varırsa,gerekçeli bir karar ile görevli merciin belirtilmesi içinUyuşmazlık Mahkemesine başvurur ve elindeki işinincelenmesini Uyuşmazlık Mahkemesinin karar vermesine değinerteler. Yargı merciince, öncekigörevsizlik kararma ilişkin dava dosyası da temin edilerek,gerekçeli başvuru kararı ile birlikte dava dosyalarıUyuşmazlık Mahkemesine gönderilir." hükmüne yerverilmiştir. Bu durumda, yukarıdayapılan açıklamalar uyarınca uyuşmazlığınçözümünün idari yargının görevalanı içerisinde bulunmadığı ve davanınönceki görevsizlik kararı veren asliye hukuk mahkemesiningörev alanı içerisinde kaldığı sonucunavarıldığından, yukarıda hükmüne yer verilen2247 sayılı Kanun uyarınca, görevli merciin belirtilmesiiçin Uyuşmazlık Mahkemesine başvurmak gerekmiştir…”şeklindeki gerekçe ile,2247 Sayılı Uyuşmazlık Mahkemesi’nin Kuruluş veişleyişi Hakkında Kanun’un 19. maddesi uyarıncagörevli yargı yerinin belirlenmesi için davadosyasının Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderilmesine,görev konusunda Uyuşmazlık Mahkemesi'nce bir karar verilmesinekadar yargılamanın ertelenmesine karar vermiştir. İNCELEME VEGEREKÇE : UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane TOPUZ, AlaittinAli ÖĞÜŞ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 17.11.2014 günlütoplantısında: l-İLK İNCELEME:Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; İdare Mahkemesince, 2247sayılı Yasa’nın 19. maddesine göre başvurudabulunulmuş olduğu, idari yargı dosyasının Mahkemece,ekinde adli yargı dosyası ile birlikte UyuşmazlıkMahkemesi’ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Filiz BUDAK’ın, davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Mehmet BAYHAN ile Danıştay Savcısı MehmetAli GÜMÜŞ’ün davada adli yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, davacı idaretarafından, Tire İlçe Milli EğitimMüdürlüğü’ne bağlı okul ve kurumlarda657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4/C maddesiuyarınca geçici personel statüsündeçalışan davalıya sehven ödenen aile yardımıve çocuk yardımı ödeneğinin davalıtarafından iade edilmemesi nedeni ile, fazlaya ilişkin haklarısaklı kalmak kaydıyla 1.777,53 TL’nin 09.01.2012 tarihindenitibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesi istemiyleaçılmıştır. 2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun“İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı”başlığını taşıyan 2. maddesinin birincifıkrasında, “1. (Değişik: 10/6/1994 - 4001/1 md.) İdaridava türleri şunlardır: a) (İptal:Ana.Mah.nin 21/9/1995 tarih ve E:1995/27, K:1995/47 sayılıkararı ile; Yeniden Düzenleme: 8/6/2000 - 4577/5 md.) İdarîişlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksatyönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarındandolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenlertarafından açılan iptal davaları, b) İdari eylem veişlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtelolanlar tarafından açılan tam yargı davaları, c) (Değişik:18/12/1999-4492/6 md.) Tahkim yolu öngörülen imtiyazşartlaşma ve sözleşmelerinden doğanuyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birininyürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerdendolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklarailişkin davalar” hükmüne yer verilmiştir. İdari davalardan olaniptal ve tam yargı davalarında davalı daima idaredir. Birbaşka deyişle, idari yargı yerinde açılan bir iptalya da tam yargı davasına bakılabilmesi için, diğerdava koşullarının yanı sıra, davanın idarealeyhine açılmış olması gerekmekte; idari yargıyerinde gerçek kişiler aleyhine dava açılabilmesinehukuken olanak bulunmamaktadır. Budurumda, davanın, ortada idarece kamu gücüne dayalı olarakve idari usul ve esaslara göre re'sen ve tek yanlı biçimdetesis edilmiş bir işlem veya eyleminden dolayı hak ve menfaatiihlâl edilenler tarafından idare aleyhineaçılmış 2577 sayılı Yasa'nın 2. maddesindebelirtilen davalardan biri olmayıp; davacı tarafından, sehvenyapılan ödemenin davacı kuruma iadesine karar verilmesi istemiylegerçek kişi aleyhine açılan dava olmasıkarşısında, idari yargının görevine giren birdava bulunduğundan söz etmek olanaksızdır. Bunagöre, davacının, tazminat istemiyle gerçek kişialeyhine açtığı davanın, özel hukukhükümleri çerçevesinde görüm veçözümünde adli yargı yeri görevlidir. Açıklanannedenlerle, İzmir 3.İdare Mahkemesi’nin başvurusununkabulü ile Tire 1.Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 17.07.2013 gün veE:2013/54, K:2013/473 sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir. S O N UÇ : Davanın çözümünde ADLİYARGININ görevli olduğuna, bu nedenle İzmir 3.İdareMahkemesi’nin başvurusunun kabulü ile Tire 1.Asliye HukukMahkemesi’nin 17.07.2013 gün ve E:2013/54, K:2013/473sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,17.11.2014 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİNOLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Nurdane TOPUZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy