T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 988
KARAR NO : 2014 / 1032
KARAR TR : 17.11.2014
ÖZET: Askerlik hizmetini yerine getirdiği sırada vazife gereği içinde bulunduğu askeri aracın kaza yapması sonucunda yaralanan davacı tarafından, meydana gelen trafik kazası sonucu oluştuğunu iddia ettiği 100.000 TL maddi ve 50.000 TL manevi olmak üzere toplam 150.000 TL zararın olay tarihinden hesaplanacak yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :D. K.
Vekili :Av. M. S.A.
Davalı :T.C. İçişleri Bakanlığı
Vekili :Av. H. A. İ. (Adli Yargıda)
OL A Y : Davacıvekili dava dilekçesinde özetle; davacının, Jandarma UzmanÇavuş olarak Bitlis İl Jandarma Komutanlığı,Tatvan Jandarma Komando Özel Harekat Tabur Komutanlığıemrinde görev yapmakta iken Samsun Sahra Sıhhiye Okulu ve EğitimMerkez Komutanlığında 11 Mayıs 2009 – 19 Haziran 2009tarihleri arasında açılacak olan 2. Dönem UzmanErbaş Sıhhiye Elemanı Kursu’na katılmaklagörevlendirildiğini, görev emri gereği Tatvan JandarmaKomando Özel Harekat Tabur Komutanlığınca kursakatılacak personele idare tarafından araç tahsisi yapılmadığını,kursa katılacak tüm personelin kurs görecekleri yere kendiimkanlarıyla intikal ettiklerini, davacı Jandarma UzmanÇavuş D.K.’nın kendisi gibi Tatvan Jandarma KomandoÖzel Harekat Tabur Komutanlığında görevli olan ve yinekendisi gibi Samsun Sahra Sıhhiye Okulu ve Eğitim MerkezKomutanlığında 11 Mayıs 2009 – 19 Haziran 2009tarihleri arasında açılacak olan 2. Dönem UzmanErbaş Sıhhiye Elemanı Kursu’na katılmakla görevlendirilmişolan arkadaşlarından Jandarma Uzman Çavuş M.T.’nunsahibi olduğu ve Jandarma Uzman Çavuş K. T.’ın isekaza sırasında sevk ve idare etmekte olduğu 31 YB 486plakalı araçla görev yeri Samsun’a intikal halinde ikenanılan aracın 10 Mayıs 2009 tarihinde yaptığı tektaraflı kaza sonucunda davacının ağıryaralandığını, sürekli iş gücükaybına uğradığını, bu nedenle de meydana gelenkazada maddi ve manevi olarak büyük kayıplara maruzkaldığını belirterek, fazlaya ilişkin haklarısaklı kalmak kaydıyla şimdilik 100.000 TL maddi, 50.000 TL demanevi olmak üzere toplam 150.000 TL tazminatın olayı tarihiolan 10.05.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birliktedavalıdan tahsili istemiyle askeri idari yargı yerinde davaaçmıştır.
Askeri Yüksek İdare Mahkemesi İkinci Dairesi:03.04.2013 gün, E:2012/1102, K:2013/428 sayı ile özetle,“19.01.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6099sayılı Kanun ile 2918 sayılı Karayolları TrafikKanununun 110’uncu maddesinde yapılan değişiklikgereğince davacı tarafından Mahkememizde 23.10.2012 tarihindeaçılan bu davanın görev ve çözüm yerininmahkememiz olmayıp adli yargı yeri olduğu sonucunavarılmıştır.” demek suretiyle davanın görevyönünden reddine karar vermiştir.
Bu karara karşı yapılan Karar Düzeltme başvurusuüzerine, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi İkinci DaireBaşkanlığı; 18.09.2013 gün, E:2013/1172, K:2013/986sayı ile özetle, karar düzeltme isteminin reddine kararvermiş ve karar kesinleşmiştir.
Davacıvekili aynı istemle bu kez adli yargı yerinde davaaçmıştır.
Ankara9.Asliye Hukuk Mahkemesi: 03.07.2014 gün ve E:2013/558, K:2014/360sayı ile özetle, “.HMK’nun 3. maddesi AnayasaMahkemesi’nce iptal edilmiş olup, davaya konuuyuşmazlığın İdare Mahkemesi’nin görevindeolduğu anlaşıldığından yargı yolu itibariile mahkememizin görevsizliğine, bu nedenle dava dilekçesininreddine karar vermek gerekmiştir.” demek suretiyle davanıngörev yönünden reddine karar vermiş, taraflarca temyiztalebinde bulunulmaması üzerine karar kesinleşmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane Topuz, AlaittinAli ÖĞÜŞ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 17.11.2014 günlütoplantısında:
l-İLK İNCELEME: 2247 sayılı UyuşmazlıkMahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi HakkındaKanun’un Olumsuz Görev Uyuşmazlığıbaşlıklı 14.maddesinde;‘’Olumsuz görevuyuşmazlığının bulunduğunun ilerisürülebilmesi için adli, idari veya askeri yargımercilerinden en az ikisinin tarafları, konusu ve sebebi aynı olandavada kendilerini görevsiz görmeleri ve bu yolda verdikleri kararlarınkesin veya kesinleşmiş olması gerekir.
Bu uyuşmazlığın giderilmesi istemi, ancakdavanın taraflarınca ve ceza davalarında ise ayrıca ilgilimakamlarca ileri sürülebilir.’’ hükmü,15.maddesinde; ‘’Olumsuz görevuyuşmazlıklarında dava dosyaları, son görevsizlikkararını veren yargı merciince, bu kararınkesinleşmesinden sonra, ceza davalarında doğrudan doğruyadiğer davalarda ise taraflardan birinin istemi üzerine, ilkgörevsizlik kararını veren yargı merciine ait davadosyası da temin edilerek Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilirve görevli yargı merciinin belirlenmesi istenir.’’hükmü yer almakta olup, Kanun maddesinde belirtildiğiüzere, olumsuz görev uyuşmazlığındanbahsedebilmek için evvela adli, idari veya askeri yargımercilerinden en az ikisinin tarafları, konusu ve sebebi aynı olandavada kendilerini görevsiz görmeleri ve bu şekilde verdikleriyargı yoluna ilişkin görevsizlik kararlarının kesinolması veya kesinleşmiş olması gerekmektedir.
Dava dosyalarının incelenmesinde, Askeri Yüksek İdareMahkemesi İkinci Dairesi’nin 03.04.2013 gün, E:2012/1102,K:2013/428 sayılı kararında açıkçadavanın görev ve çözüm yerinin adli yargı yeriolduğu sonucuna varıldığı belirtilmek suretiylegörevsizlik kararı verilmiş olup, Ankara 9.Asliye HukukMahkemesi: 03.07.2014 gün ve E:2013/558, K:2014/360 sayılıkararında ise, davanın görüm veçözümünde idari yargı yerinin görevliolduğu belirtilmiş olmakla birlikte, açıkça askeriidari yargı merciinin görevli olduğuna işaretedilmemiş olmakla beraber; olayın askeri personelinkarıştığı trafik kazasındankaynaklandığı dikkate alındığında,görevsizlik kararında açıkça zikredilmeyengörevli yargı yerinin askeri idari yargı yeri olabileceğide değerlendirilebilecektir. .
Öteyandan uyuşmazlığa konu olaya bakıldığında,davanın konusunun 2918 sayılı Kanun’dan kaynaklanansorumluluk davası olduğu, Uyuşmazlık Mahkemesi’ninyerleşmiş içtihatlarından, meydana gelen zararıntazmini istemiyle açılan bu tür davalarda adli yargıyerinin görevli olduğuna karar verildiği anlaşılmışolmakla, usul ekonomisi bakımından davanın esastanincelenmesinin hakkaniyete daha uygun olacağı değerlendirilerek,netice itibariye usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim İsmail SARI’nın,davanın çözümünde adli yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan;ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Mehmet BAYHAN ile AYİM Savcısı HalitÜNKAZAN’ın davada adli yargının görevliolduğu yolundaki sözlü ve yazılı açıklamalarıda dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, askerlik hizmetini yerinegetirdiği sırada vazife gereği içinde bulunduğuaracın kaza yapması sonucunda yaralanan davacı tarafından,meydana gelen trafik kazası sonucu oluştuğunu iddia ettiği 100.000TL maddi ve 50.000 TL de manevi olmak üzere toplam 150.000 TL zararınolay tarihinden itibaren işlenecek yasal faizi ile birlikteödenmesine karar verilmesi istemiyleaçılmıştır.
2918 sayılı Kanunun 19.1.2011 günlü Resmi Gazetedeyayımlanarak yürürlüğe giren 6099 sayılı Kanunun14. maddesiyle değişik 110. maddesinde “ İşleteniveya sahibi Devlet ve diğer kamu kuruluşları olanaraçların sebebiyet verdiği zararlara ilişkinolanları dahil, bu yasadan doğan sorumluluk davaları, adliyargıda görülür. Zarar görenin kamu görevlisiolması, bu fıkra hükmünün uygulanmasınıönlemez. Hemzemin geçitte meydana gelen tren-trafikkazalarında da bu Kanun hükümleri uygulanır.
Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğailişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veyasigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yermahkemelerinden birinde açılabileceği gibi kazanın vukubulduğu yer mahkemesinde de açılabilir.” denilmişolup, geçici 21.maddesinde ise “ Bu Kanunun 110 uncu maddesininbirinci fıkrasının göreve ilişkin hükmü,yürürlüğe girdiği tarihten önce idariyargıda ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesindeaçılmış bulunan davalara uygulanmaz. ”denilmiştir.
Belirtilen yasal düzenleme karşısında, 2918sayılı Kanun’un Geçici 21.maddesi nazaraalındığında, davacının,uyuşmazlığa konu olaya ilişkin olarak Askeri Yüksekİdare Mahkemesi’ne dava açtığı tarih29.01.2013 olup, dolayısıyla 2918 sayılı Kanun’un110.maddesinin 1.fıkrasının göreve ilişkinhükmü yürürlüğe girdiği tarihten önceidari yargıda veya Askeri Yüksek İdare Mahkemesindeaçılmış bir dava bulunmadığından, 2918sayılı Kanun’un 110.maddesinin somut olayauygulanacağı tartışmasızdır.
Bununla birlikte, belediye aleyhine idare mahkemesinde açılanbaşka bir tazminat talepli tam yargı davasında, İdare Mahkemesi2918 sayılı Yasanın 110.maddesinin 1.fıkrasınınbirinci ve ikinci cümlelerinin Anayasaya aykırı olduğukanısına varmış, İdare Mahkemesinin bu ikicümlenin iptali istemiyle yaptığı başvuruyu inceleyenAnayasa Mahkemesi 08.12.2011 gün ve E:2011/124, K:2011/160 sayı,08.11.2012 gün ve E:2012/118, K:2012/170 sayı ve 28.05.2013 günve E:2013/59, K:2013/68 sayılı aynı içeriklikararları ile; “2918 sayılıKarayolları Trafik Kanunu’nun 110. maddesinin birincifıkrasında, bu Kanun’dan doğan sorumluluk davalarınınadli yargıda görüleceği öngörülmektedir.İtiraz başvurusunda bulunan mahkeme ise idare mahkemesi olup davayabakmakta görevli ve yetkili mahkeme değildir.
Başvurunun Mahkeme’nin yetkisizliği nedeniylereddi gerekir.” kararına varmıştır. Nihayet,aynı konuda Asliye Hukuk Mahkemesi’nce yapılan itirazbaşvurusunda Anayasa Mahkemesi 26.12.2013 tarih ve E:2013/68, K:2013/165sayılı kararıyla; yasa koyucunun “haklı neden”ve “kamu yararı” gerekçesiyle idari yargınıngörevine giren bir konuyu adli yargı organınabırakabileceği, davanın somutunda da 2918 sayılıKanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrası ile bu görevin adliyargıya bırakılmasında Anayasa’ya aykırıbir yön bulunmadığı gerekçesiyle, maddenin iptalisteminin oy birliğiyle reddine karar vermiştir. Anayasa’nın158. inci maddesinin son fıkrasında “Diğer mahkemelerle,Anayasa Mahkemesi arasındaki görev uyuşmazlıklarında,Anayasa Mahkemesinin kararı esas alınır.” denilmektedir. AnayasaMahkemesi’nin 26.12.2013 tarih ve E:2013/68, K:2013/165 sayılıkararı, yasa koyucunun idari yargının görevine giren birkonuyu adli yargının görevine verebileceğine, 2918Sayılı Kanunun 110 uncu maddesinin bu nedenle Anayasa’yaaykırı olmadığına dair olup, esası itibariylegörev konusunda verilmiş bir karardır ve Anayasanın 158inci maddesi uyarınca başta Mahkememiz olmak üzere diğeryargı organları bakımından da uyulması zorunlu birkarar mesabesindedir. Budurumda, 2918 sayılı Yasanın 19.01.2011 tarihindeyürürlüğe giren 110. maddesi ile AnayasaMahkemesi’nin işaret edilen kararları gözetildiğinde,bahsi geçen Kanun maddesinin karayollarında, can ve malgüvenliği yönünden trafik düzeninin sağlanaraktrafik güvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacakönlemleri kapsadığı ve Kanunun, trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleri,bunların uygulanmasını ve denetlenmesini, ilgilikuruluşları ve bunların görev yetki ve sorumluluklarıile, çalışma usullerini kapsadığı, dolayısıylameydana gelen zararın tazmini istemiyle açılan bu davanında adli yargı yerinde çözümlenmesi gerektiğisonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerledavanın görüm ve çözümü adli yargıyerinin görevine girdiğinden Ankara 9. Asliye Hukuk Mahkemesinceverilen görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir. S O N U Ç : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Ankara 9. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen 03.07.2014 gün veE:2013/558, K:2014/360 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININKALDIRILMASINA, 17.11.2014 gününde Üye Eyüp SabriBAYDAR’ın KARŞI OYU ve OY ÇOKLUĞU İLEKESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Nurdane TOPUZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy