T.C. UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ HUKUK BÖLÜMÜ ESAS NO : 2014 / 861 KARAR NO : 2014 / 957 KARAR TR : 17.11.2014 ÖZET: 2918 sayılı Yasadan kaynaklanan sorumluluk davasının ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R Davacı : R.SigortaA.Ş. Vekili : Av.Y.E. D. & Av. Ö. H. A. Adli Yargıda Davalılar : 1-KarayollarıGenel Müdürlüğü Vekili : Av.A. K. 2-Denizli Büyükşehir Belediye Başkanlığı(İl Özel İdaresi) Vekili :Av.A. Ç. &Av. İ.S. İdari Yargıda Davalı :Denizli Büyükşehir Belediye Başkanlığı(İl Özel İdaresi) OL A Y : Davacı vekili, davadilekçesinde özetle; davacı şirket tarafından32912829 nolu poliçe ile 01.10.2011-01.10.2012 tarihleri arasındasigortalı bulunan N. S.’a ait 20 V 7752 plakalı aracın,25.06.2012 tarihinde, Ö. A. yönetiminde Tavas ilçesi-Ulukentistikametinde seyir halinde iken davalılar tarafından herhangi birişaretlemenin yapılmadığı yolçalışması sebebiyle aniden asfalt yoldan stabilize yolageçmesiyle direksiyon hakimiyetini kaybederek takla atmasıneticesinde hasarlandığını, bu kaza sebebiyle sigortalıaraçta 13.620,00 TL hasar meydana geldiğini, kazanınoluşumunda davalıların %50 oranında kusurluolduklarını, davacı şirketin 26.09.2012 tarihli ödemebelgesi (banka dekontu) ile 13.620,00 TL’sinin sigortalısınaödendiğinden TTK’nun 1472. maddesine göresigortalısının halefi olduğunu ve davalıların %50 kusur nispetine isabet eden 6.810,00 TL’sinin 26.09.2012 ödemetarihinden itibaren işleyen avans faiziyle birlikte davalılardanmüştereken ve müteselsilen tahsili istemiyle adli yargıyerinde Karayolları Genel Müdürlüğü ile DenizliBüyükşehir Belediye Başkanlığı aleyhine davaaçmıştır. TAVASASLİYE HUKUK MAHKEMESİ: 20.07.2013 gün ve E:2013/33 K:2013/344sayılı kararında özetle; hizmet kusurundan kaynaklananzararlar yönünden, idare aleyhine açılan tam yargıdavasının idare yargıda açılması gerektiğigerekçesiyle yargı yolunun caiz olmaması sebebiyleHMK’nun 114/1-b, 155 maddeleri gereğince dava şartıyokluğu sebebiyle davanın usulden reddine karar vermiştir. İş bu kararakarşı davacı vekilince yapılan temyiz başvurusuüzerine, Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 13.01.2014 günE:2013/19803 K:2014/82 sayılı ilamı ile hükmünonanmasına karar verilmiş ve verilen görevsizlik kararıkesinleşmiştir. Davacıvekili bu kez aynı istemle Denizli Büyükşehir BelediyeBaşkanlığı aleyhine idari yargıda tam yargıdavası açmıştır. DENİZLİ İDAREMAHKEMESİ: 07.05.2014 gün ve E:2014/666 K:2014/453 sayılıkararında özetle; 2918 sayılı Kanun'un 19.01.2011 tarihli ResmiGazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 110. maddesinegöre, trafik kazası nedeniyle açılacak sorumlukdavalarında Kanun değişikliğininyürürlüğe girdiği 19.01.2011 tarihi sonrasındaaçılan davalarda adli yargı mercilerinin görevliolduğu gerekçesi ile 2577 sayılı İdariYargılama Usulü Kanunun 15/1-a maddesi uyarınca davanıngörev yönünden reddine karar verilmiş ve verilen kararitiraz edilmeksizin kesinleşmiştir. Davacıvekilinin talebi üzerine dosya mahkememize gönderilmiştir. İNCELEMEVE GEREKÇE : UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, Serdar ÖZGÜLDÜR’ünBaşkanlığında, Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, AliÇOLAK, Nurdane TOPUZ, Alaittin Ali ÖĞÜŞ, AyhanAKARSU ve Mehmet AKBULUT’un katılımlarıyla yapılan17.11.2014 günlü toplantısında: l-İLKİNCELEME:Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27.maddesi gereğince yapılan incelemeye göre, adli yargıyerinde Denizli Büyükşehir BelediyesiBaşkanlığı ile Karayolları GenelMüdürlüğü aleyhine, idari yargı yerinde isesadece Denizli Büyükşehir BelediyeBaşkanlığı aleyhine dava açılmışolması nedeniyle; 2247 sayılı Yasa’nın 14. maddesinegöre olumsuz görev uyuşmazlığınınbulunduğunun ileri sürülebilmesi için davanın“tarafları, konusu ve sebebinin aynı” olmasıkoşulunun öngörülmüş bulunmasıkarşısında, adli ve idari yargı yerleri arasındadavalı Denizli Büyükşehir BelediyeBaşkanlığı aleyhine açılan davayönünden olumsuz görev uyuşmazlığıdoğmuş olup, idari yargı dosyasının 15. maddedebelirtilen yönteme uygun olarak davacı vekilinin istemi üzerineson görevsizlik kararını veren mahkemece, ekinde adli yargıdosyası ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesi’negönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığı anlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi. II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim Filiz BUDAK’ın, davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Mehmet BAYHAN ile Danıştay Savcısı MehmetAli GÜMÜŞ’ün davada adli yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, sigortalıaracın uğradığı hasarı ödeyen sigortaşirketinin, zararın idarece giderilmesi isteminden ibaret bulunan birrücuen tazminat davasıdır. 2918 sayılıKarayolları Trafik Kanununun 1. Maddesinde, Kanunun amacınınkarayollarında can ve mal güvenliği yönünden trafikdüzenini sağlayacak ve trafik güvenliğini ilgilendirentüm konularda alınacak önlemleri belirlemek olduğu; “Kapsam”başlıklı 2. maddesinde, bu Kanunun trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleribunların uygulamasını ve denetlenmesini ilgilikuruluşları ve bunların görev, yetki ve sorumluluk,çalışma usulleri ile diğer hükümlerikapsadığı ve bu kanunun karayollarında uygulanacağı;10. maddesinde, yapım ve bakımdan sorumlu olduğu yollarıtrafik düzeni ve güvenliğini sağlayacak durumdabulundurmanın gerekli görülen kavşaklara ve yerlere trafikışıklı işaretleri, işaret levhaları koymakve yer işaretlemeleri yapmanın Belediye Trafik birimleriningörev ve yetkileri arasında olduğu belirtilmiştir. Öte yandan 2918sayılı Yasanın 19.1.2011 günlü Resmi Gazetedeyayımlanarak yürürlüğe giren 6099 sayılıYasanın 14. maddesiyle değişik 110. maddesinde“İşleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamukuruluşları olan araçların sebebiyet verdiğizararlara ilişkin olanları dahil, bu Kanundan doğan sorumlulukdavaları, adli yargıda görülür. Zarar göreninkamu görevlisi olması, bu fıkra hükmününuygulanmasını önlemez. Hemzemin geçitte meydana gelentren-trafik kazalarında da bu Kanun hükümleri uygulanır. Motorlu araçkazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar,sigortacının merkez veya şubesinin veya sigortasözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerindenbirinde açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yermahkemesinde de açılabilir”; Geçici 21. maddesinde de“Bu Kanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasınıngöreve ilişkin hükmü, yürürlüğegirdiği tarihten önce idari yargıda ve Askeri Yüksekİdare Mahkemesinde açılmış bulunan davalarauygulanmaz” denilmiştir. Dosyalarınincelenmesinden; davacı sigorta şirketi tarafından 32912829 no'lukasko poliçesi ile sigortalı 20 V 7752 plakalı aracın25.06.2012 tarihinde Denizli İli, Tavas İlçesi, Ulukentyolundaki yol yapım çalışmaları sırasında asfaltyoldan stabilize yola aniden geçiş verilmesi nedeniylesürücüsü Ö. A. sevk ve idaresinde yapmışolduğu maddi hasarlı trafik kazasında araçta meydanagelen hasar nedeniyle sigortalıya 26.09.2012 tarihinde 13.620,00-TLödeme yapıldığı, davacı şirket tarafındankazanın oluşumunda davalı idarenin %50 hizmet kusurununbulunduğu iddiasıyla sigortalıya ödenen 6.810,00-TL'nin26.09.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tazminiistemiyle davanın açılmış olduğuanlaşılmaktadır. 2918 sayılıKanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasının iptali istemiyleBursa 3.Asliye Hukuk Mahkemesi ve Batman 2.Asliye Hukuk Mahkemesinceyapılan itiraz başvuruları üzerine konuyu inceleyen AnayasaMahkemesi, şu gerekçesi ile anılan kuralı Anayasayaaykırı görmemiş ve iptal istemini oy birliğiylereddetmiştir: “… Anayasa Mahkemesi’nin daha öncekikimi kararlarında da belirtildiği üzere, tarihsel gelişimeparalel olarak Anayasa’da adli ve idari yargıayırımına gidilmemiş ve idariuyuşmazlıkların çözümünde idare ve vergimahkemeleriyle Danıştay yetkili kılınmıştır.Bu nedenle, genel olarak idare hukuku alanına giren konularda idariyargı, özel hukuk alanına giren konularda adli yargıgörevli olacaktır. Bu durumda, idari yargının görevalanına giren bir uyuşmazlığınçözümünde adli yargının görevlendirilmesikonusunda kanun koyucunun mutlak bir takdir yetkisinin bulunduğunusöylemek olanaklı değildir. Ancak, idari yargınındenetimine bağlı olması gereken idari biruyuşmazlığın çözümü, haklı nedenve kamu yararının bulunması halinde kanun koyucu tarafındanadli yargıya bırakılabilir. İtiraz konusu kural, trafikkazasında zarar görenin asker kişi ya da memur olmasına,aracın askeri hizmete ilişkin olmasına veya olayın hemzemingeçitte meydana gelmesi durumlarına göre farklıyargı kollarında görülmekte olan 2918 sayılıKanun’dan kaynaklanan tüm sorumluluk davalarının adliyargıda görüleceğini öngörmektedir. İtirazkonusu düzenlemenin gerekçesinde de ifade edildiği gibi,askeri idari yargı, idari yargı veya adli yargı kollarıarasında uygulamada var olan yargı yolu belirsizliği giderilereksöz konusu davalarla ilgili olarak yeknesak bir usul belirlenmektedir.Aynı tür davaların aynı yargı yolundaçözümlenmesi sağlanarak davalarıngörülmesi ve çözümlenmesininhızlandırıldığı, bu suretle kısa süredesonuç alınmasının olanaklıkılındığı ve bunun söz konusu davaların adliyargıda görüleceği yolunda getirilen düzenlemenin kamuyararına yönelik olduğu anlaşılmaktadır. Öteyandan, 2918 sayılı Kanun’da tanımlanan Karayoluşeridi üzerindeki araç trafiğinden kaynaklanansorumlulukların, özel hukuk alanına girdiği konusunda birtartışma bulunmamaktadır. İdare tarafından kamugücünden kaynaklanan bir yetkinin kullanılması sözkonusu olmadığı gibi, aynı karayolu üzerinde aynıseyir çizgisinde hareket eden, bu nedenle aynı tür risküreten araçlar arasında özel-kamu ayırımıyapılmasını gerektiren bir neden de yoktur. Açıklanannedenlerle, itiraz konusu kural Anayasa’nın 2.,125. ve 155.maddelerine aykırı değildir. İtirazın reddigerekir…” (Any. Mah.nin 26.12.2013 tarih ve E.2013/68, K.2013/165sayılı kararı; R.G. 27.3.2014, Sayı: 28954, s.136-147.) Anayasa’nın 158inci maddesinin son fıkrasında “ Diğer mahkemelerle,Anayasa Mahkemesi arasındaki görev uyuşmazlıklarında,Anayasa Mahkemesi’nin kararı esas alınır.”denilmektedir. Anayasa Mahkemesi’nin yukarıda gerekçesine yerverilen kararı, yasa koyucunun idari yargının görevinegiren bir konuyu adli yargının görevine verebileceğine,dolayısiyle 2918 sayılı Kanunun 110 uncu maddesinin birincifıkrası ile öngörülen, bu Kanun’dan doğantüm sorumluluk davalarının adli yargıda görülmesidüzenlemesinin Anayasa’ya aykırıbulunmadığına dair olup, esas itibariyle görev konusundaverilmiş bir karardır ve Anayasa’nın 158 inci maddesiuyarınca, başta Mahkememiz olmak üzere diğer yargıorganları bakımından da uyulması zorunlu bir kararmesabesindedir. Budurumda, 2918 sayılı Yasanın 19.01.2011 tarihindeyürürlüğe giren 110. maddesi ile AnayasaMahkemesi’nin işaret edilen kararı gözetildiğinde,bahsi geçen Kanun maddesinin karayollarında, can ve malgüvenliği yönünden trafik düzeninin sağlanaraktrafik güvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacakönlemleri kapsadığı ve Kanunun, trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleri,bunların uygulanmasını ve denetlenmesini, ilgilikuruluşları ve bunların görev yetki ve sorumluluklarıile, çalışma usullerini kapsadığı, dolayısıylaoluşan trafik kazası nedeniyle açılacak sorumlulukdavalarının görüm ve çözümünde adliyargının görevli olduğu; meydana gelen zararın tazminiistemiyle açılan bu davanın da adli yargı yerindeçözümlenmesi gerektiği sonucunavarılmıştır. Açıklanannedenlerle, davanın görüm ve çözümündeadli yargı görevli olduğundan Tavas Asliye HukukMahkemesi’nce Denizli Büyükşehir Belediyesi yönündenverilen görevsizlik kararının kaldırılmasıgerekmiştir. S ON U Ç : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Tavas Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 20.07.2013 gün veE:2013/33 K:2013/344 sayılı Denizli BüyükşehirBelediyesi yönünden verilen GÖREVSİZLİK KARARININKALDIRILMASINA, 17.11.2014 gününde üye Eyüp SabriBAYDAR’ın KARŞI OYU ve OYÇOKLUĞU İLEKESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Nurdane TOPUZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy