T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 980
KARAR NO : 2014 / 1024
KARAR TR : 17.11.2014
ÖZET: Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğü’nde usta öğretici olarak görev yapan davacının, emekli olması nedeniyle talep ettiği kıdem ve ihbar tazminatının ödenmesi istemiyle açtığı davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :N.T.
Vekili :Av.İ.E.
Davalı :M.E.B.
Vekilleri :Av.S.G.& Av.H.K.
O L A Y : Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkilinindavalı bakanlık bünyesindeki Trabzon Halk Eğitim Merkezi veAkşam Sanat Okulu Müdürlüğünde 1981-2006tarihleri arasında hizmet akdi ile kadrosuz mevsimlik işçistatüsünde 3036 gün fiilen olduğunu ve 570 gün deisteğe bağlı sigorta primi ödeyerek toplamda 3606 günüzerinden 2006 yılının Haziran ayında iştenayrılarak SSK dan emekli olmasına rağmen fiilençalışmış olduğu günler içinkıdem tazminatı alamadığını belirterek;davanı kabulü ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmakkaydıyla şimdilik 3.000,00 YTL kıdem tazminatınınişten ayrılarak emekli olduğu tarihten itibaren mevduatauygulanan en yüksek faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesiistemi ile adli yargı yerinde dava açmıştır.
Trabzonİş Mahkemesi: 19.03.2009 gün ve 2007/1703 Esas, 2009/142 Kararsayılı kararı ile; davanın kabulü ile; 9.267,10 TLbrüt kıdem tazminatının akdin fesih tarihi olan 09.06.2006tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birliktedavalı taraftan alınarak davacı tarafa ödenmesine kararvermiş, verilen karar davalı vekili tarafından temyizedilmiştir.
Yargıtay9.Hukuk Dairesi: 20.06.2011 gün ve 2009/17879 Esas, 2011/18391 Kararsayılı kararında aynen; “…somut olayda davacınındavalı bakanlığa bağlı Trabzon Halk Eğitim veAkşam Sanat Okulu Müdürlüğünde kadrosuz ustaöğretici olarak saat ücreti ile 657 sayılı kanunun 89,1739 sayılı Milli Eğitim Kanununun 47.maddesi ve buna göre çıkarılmışyönetmelik çerçevesindeçalıştığı tartışmasız olup,Dairemizin kararlılık kazanmış olan uygulamasınagöre davacının çalışmaları İşKanunu kapsamında değildir. Uyuşmazlık statü hukukunuilgilendirdiğinden davaya bakma görevi idari yargıya aittir.Mahkemece dava dilekçesinin yargı yoluyanlışlığı nedeni ile reddine karar verilmesi gerekirkenişin esasına girilerek isteğin kabulüne dairhüküm kurulması hatalı olmuştur.” denilmeksuretiyle temyiz olunan kararın bozulmasına hükmetmiştir.
Trabzonİş Mahkemesi: 24.10.2011 gün ve 2011/973 Esas, 2011/796Karar sayılı kararı ile: davacının valilik onayıile görevlendirilerek davalı kurum işyerlerinde ustaöğretici olarak çalıştığını,mevcut yasal düzenlemeler dikkate alındığında davayabakmaya idari yargının görevli olduğunu belirterek, davadilekçesinin yargı yolu yanlışlığı nedeniylereddine karar vermiş, verilen karar davacı vekili tarafındantemyiz edilmiştir.
Yargıtay9.Hukuk Dairesi: 13.12.2011 gün ve 2011/52350 Esas, 2011/48104 Kararsayılı kararı ile; hükmün onanmasına kararvermiş, onama ilamı taraflara tebliğ edilmiş, 1086sayılı Yasa’nın Geçici 2. ve 6100 sayılıYasa’nın Geçici 3.maddesi gereğince halenyürürlükte bulunan 1086 sayılı Yasa’nın440.maddesi gereğince kesinleşmiştir.
Davacıvekili bu kez; aynı sebepten davalarının kabulü ile9.267,10 TL tazminatının işten ayrılarak emekli olduğutarih olan 09.06.2006 tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksekfaizi ile birlikte tahsiline karar verilmesi istemi ile idari yargıyerinde dava açmıştır.
Trabzonİdare Mahkemesi: 20.12.2012 gün ve 2012/225 Esas, 2012/1477 Kararsayılı kararı ile özetle; 2006 yılında emekliolan davacının, tazminat talebine ilişkin davadauyuşmazlığı çözmeye yetkili mahkemenin,zararı doğuran idari uyuşmazlığıçözümlemeye yetkili Ankara İdare Mahkemesi olduğugerekçesi ile 2577 sayılı Kanunun 15.maddesinin 1/a bendi ve14/6.maddesi uyarınca davanın yetki yönünden reddine, davadosyasının Ankara İdare Mahkemesi’ne gönderilmesinekarar vermiştir.
Ankara4.İdare Mahkemesi: 31.01.2013 gün ve 2013/71 Esas, 2013/123 Kararsayılı kararı ile özetle; ilgilinin kıdemtazminatını ödemekle görevli olan idaredeçalıştığı dönemde görevdebulunduğu ilin idari yargı yönünden bağlıbulunduğu Trabzon İdare Mahkemesi olduğu, nitekim;Danıştay Onuncu Dairesi’nin 27.06.2012 tarih ve E:2012/3560,K:2012/3217 sayılı kararının da bu yönde olduğugerekçe gösterilerek; 2577 sayılı Kanun’un 15 ncimaddesinin 1/a bendi uyarınca davanın yetki yönündenreddine, aynı yasanın 43/1-b maddesi uyarınca yetkili mahkemeninbelirlenebilmesi için dava dosyasının DanıştayBaşkanlığına gönderilmesine karar vermiştir.
DanıştayOnuncu Daire’si: 30.1.2014 gün ve 2014/189 Esas, 2014/548 Kararsayılı kararı ile aynen; “…davanın, hukuka uygunlukdenetiminin 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel SağlıkSigortası Kanunu’nun 101.maddesi dikkatealındığında, adli yargı yerine ait olduğuaçıktır./Bu itibarla, dava dilekçesinin verildiğiidari yargı merciine, 2577 sayılı Yasanın 14.maddesiuyarınca yapılacak ilk inceleme aşamasında davanın“görev” yönünden reddine karar verilmesigerekmiştir./Açıklanan nedenlerle, dava dosyasının,Trabzon İdare Mahkemesine gönderilmesine…” karar vermiştir.
Trabzonİdare Mahkemesi: 27.06.2014 gün ve 2014/757 Esas, 2014/917 Kararsayılı kararı ile; uyuşmazlıkta hukuka uygunlukdenetiminin 5510 sayılı Kanun hükümleri esas alınmaksuretiyle yapılacağından, aynı Kanunun 101 maddesiuyarınca uyuşmazlığın görüm veçözümünde adli yargının görevliolduğunu gerekçe göstererek, davanın 2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 15/1-amaddesi hükmü uyarınca görev yönünden reddinekarar vermiş, verilen karar davacı vekiline 09.07.2014 tarihinde,davalı vekiline 11.07.2014 tarihinde tebliğ edilmiş olup, süresinde kanun yolunabaşvurulmaması üzerine karara şerh edildiği üzerekesinleşmiştir.
Davacıvekili, idari ve adli yargı yerlerince verilen görevsizlikkararları nedeniyle oluşan olumsuz görevuyuşmazlığının giderilmesi istemiyle başvurudabulunmuştur.
İNCELEMEVE GEREKÇE :
UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane TOPUZ, AlaittinAli ÖĞÜŞ, Ayhan AKARSU, Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 17.11.2014 günlütoplantısında:
l-İLKİNCELEME:
Dosya üzerinde2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesi uyarıncayapılan incelemeye göre; idari ve adli yargı yerleriarasında 2247 sayılı yasa’nın 14.maddesindeöngörülen biçimde olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğu, idari ve adli yargı dosyalarının15.maddede belirtilen yönteme uygun olarak davacının istemiüzerine son görevsizlik kararını veren mahkemeceUyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiği, usuleilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim BirgülYİĞİT’in, davanın çözümündeadli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Mehmet BAYHAN ile DanıştaySavcısı Mehmet Ali GÜMÜŞ’ün adliyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, TrabzonHalk Eğitim Merkezi Müdürlüğü’nde ustaöğretici olarak görev yaparak 2006 yılında emekli olandavacı tarafından, 1981-2006 tarihleri arasında fiilençalıştığı günlerkarşılığı kıdem tazminatının 2006tarihinden itibaren en yüksek mevduat faizi uygulanmak suretiyleödenmesi istemiyle açılmıştır.
506Sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 2. Maddesinde “Birhizmet akdine dayanarak bir veya birkaç işveren tarafındançalıştırılanlar bu kanuna göre sigortalısayılırlar…” denilmiş, aynı Yasanın“Uyuşmazlıkların Çözüm Yeri”Başlıklı 134. maddesinde, “Bu kanunun uygulanmasındandoğan uyuşmazlıklar, yetkili iş mahkemelerinde veya budavalara bakmakla görevli mahkemelerde görülür”hükmüne yer verilmiş; 506 sayılı yasahükümleri 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel SağlıkSigortası Kanununun 106. maddesi ile yürürlüktenkaldırılmıştır. 5510 sayılı Kanunun 3.maddesinde; kısa ve/veya uzun vadeli sigortakolları bakımından adına prim ödenmesi gereken veyakendi adına prim ödemesi gereken kişi sigortalı olaraktanımlanmış; 79.madde ile başlayan Dördüncü Kısmında, primlere ilişkinhükümlere yer verilmiş; 101. maddesinde “Bu kanunda aksinehüküm bulunmayan hallerde, bu kanun hükümlerininuygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıklarİş Mahkemelerinde görülür” denilmiştir.
Öteyandan, 4857 sayılı İş Kanununun 1.maddesinde, Kanunun amacının, işverenler ile bir işsözleşmesine dayanarak çalıştırılanişçilerin çalışma şartları veçalışma ortamına ilişkin hak vesorumluluklarını düzenlemek olduğu belirtilmiş;aynı zamanda, bakılan davanın da konusunu oluşturan “İş Sözleşmesi, Türleri ve Feshi” hususunaKanunun 8.maddesi ve devamında, kıdem tazminatı, ücretli izin, bildirim süresinden kaynaklananyükümlülük ve haklara ilişkin hususlara ise Kanunundeğişik maddelerinde yer verilmiştir.
Diğertaraftan; 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 1.maddesinde, “İş Kanununa göre işçisayılan kimselerle (o kanunun değiştirilen ikinci maddesininÇ, D ve E fıkralarında istisna edilen işlerdeçalışanlar hariç) işveren veya işverenvekilleri arasında iş akdinden veya iş Kanununa dayanan hertürlü hak iddialarından doğan hukukuyuşmazlıklarının çözülmesi ilegörevli olarak lüzum görülen yerlerde iş mahkemelerikurulur.
Bu mahkemeler:
A)(Mülga: 18/10/2012-6356/81 md.)
B)İşçi Sigortaları Kurumu ile sigortalılar veya yerinekaim olan hak sahipleri arasındaki uyuşmazlıklardan doğanitiraz ve davalara da bakarlar.
İşmahkemesi kurulmamış olan yerlerdeki bu davalara o yerdegörevlendirilecek mahkeme tarafından, temsilci üyeleralınmaksızın, bu kanundaki esas ve usullere görebakılır.
Fiili vehukuki imkânsızlıklar dolayısıyla işmahkemesinin toplu olarak görevini yapamadığı hallerde deyukarıdaki fıkra hükmü uygulanır.
(Ekfıkra: 2/7/2012-6352/39 md.) Birden fazla iş mahkemesi bulunanyerlerde, sosyal güvenlik hukukundan kaynaklanan davalarıngörüleceği iş mahkemeleri, Hâkimler ve SavcılarYüksek Kurulu tarafından belirlenebilir.” denilmiştir.
Dosyakapsamında yapılan incelemede; davacı NilgünTurgut’un 01.12.1981-31.05.2006 yılları arasında TrabzonHalk Eğitim Merkezi Müdürlüğü’nde ustaöğretici olarak çalıştığı;davanın, fiilen çalışmış olduğugünler için kıdem tazminatının ödenmesiistemiyle açıldığıanlaşılmıştır.
Davacının,506 sayılı Yasa yürürlükte iken mahallimülkü amirin tasarrufu ile çalıştığı,idareyle arasında bir hizmet ilişkisi kurulduğu, talep edilenihbar ve kıdem tazminatının iş kanunundan kaynaklananhaklardan olduğu dikkate alındığında,uyuşmazlığın özel hukuk hükümlerinegöre görüm ve çözümünde adli yargıyerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanannedenlerle, Trabzon İş Mahkemesi’nin verdiğigörevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir.
S O N UÇ : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Trabzon İş Mahkemesi’nin 24.10.2011 gün ve2011/973 Esas, 2011/796 Karar sayılı GÖREVSİZLİKKARARININ KALDIRILMASINA, 17.11.2014 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan
Serdar
ÖZGÜLDÜR
Üye
Eyüp Sabri
BAYDAR
Üye
Alaittin Ali
ÖĞÜŞ
Üye
Ali
ÇOLAK
Üye
Ayhan
AKARSU
Üye
Nurdane
TOPUZ
Üye
Mehmet
AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy