T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 813
KARAR NO : 2014 / 911
KARAR TR : 13.10.2014
ÖZET : Araştırma görevlisi olarak görev yaparken, 2547 sayılı Yasanın 35. maddesi kapsamında doktora eğitimi alması amacıyla başka bir Üniversitede görevlendirilen, bu esnada imzaladığı taahhüt ve kefalet senedi Davalı Rektörlüğe aktarılan davacının; mecburi hizmet yükümlülüğünün kaldırılması ve doktora öğretimine görevlendirilirken imzalamış olduğu taahhütname ve kefalet senedinin tarafına iade edilmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin davalı Rektörlük işleminin iptali istemiyle açtığı davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :F. Y.
Vekili :Av. H. B.
Davalı :Adıyaman Üniversitesi Rektörlüğü
Vekili : Av. M.F.K.
O L A Y :Davacı vekili müvekkilinin, 2547 Kanunun 35. maddesi uyarınca2005 yılından itibaren Araştırma Görevlisi kadrosu ileGaziantep Üniversitesi tarafından doktora öğretimi yapmakamacıyla Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü'neaktarıldığını; 16.6.2010 tarihinde doktoraeğitimini başarıyla tamamlayarak doktor unvanınıaldığını; askerlik hizmetini 31.7.2011 tarihindebitirdiğini; 25.09.2011 tarihinde kadrosunun KocaeliÜniversitesinden Gaziantep Üniversitesine aktarıldığını;Gaziantep Üniversitesinde Araştırma görevlisi olarak sekizay görev yaptıktan sonra kadro olmadığından, kadrosunun mecburi hizmet yükümlülüğü için24.05.2012 tarihinde Adıyaman Üniversitesineaktarıldığını, halen AdıyamanÜniversitesinde Yardımcı Doçent Doktor olarak görevyapmakta olduğunu; müvekkilinin, 10.10.2013 tarihinde 657sayılı Kanunun ek 35. maddesi gereğinde mecburi hizmetyükümlülüğüm kaldırılması vedoktora öğretimine görevlendirilirken imzalamışolduğu taahhütname ve kefalet senedinin tarafına iade edilmesiamacıyla Adıyaman Üniversitesi Rektörlüğünenoter aracılığı ile bir ihtarname çektiğini;anılan Rektörlüğünün 05.11.2013 Tarih ve84776830/3945 sayılı yazısı ile istemininreddedildiğini; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu Ek 35. maddesiylegetirilen düzenlemeyle, kamu kurum ve kuruluşlarıtarafından yurt içinde okutulan öğrencilerle ilgiliolarak 2547 sayılı kanunun 35/3 maddesinin ve bir üniversiteadına bir diğer üniversitede lisansüstü eğitimgören araştırma görevlileri hakkındayönetmeliğin 4/4 maddesi gereği mecburi hizmetyükümlülüğüne ilişkin hükmünuygulama alanının kalmadığını; emsalDanıştay kararlarının da bu doğrultuda olduğunuifade ederek; müvekkilinin mecburi hizmetyükümlülüğünün kaldırılması istemininreddine ilişkin kararın iptali istemiyle idari yargı yerindedava açmıştır.
Davalıidare vekilince birinci savunma dilekçesinde, UyuşmazlıkMahkemesinin kararları doğrultusunda, davanın çözümündeadli yargının görevli olduğu ileri sürülerek,görev itirazında bulunulmuştur.
ŞANLIURFAİDARE MAHKEMESİ:18.2.2014 gün ve E:2013/3074 sayı ile, 2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesindeidari dava türleri sayılmış olup idari işlemlerhakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biriile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleriiçin menfaatleri ihlal edilenler tarafından iptal davasıaçılabileceği, 2576 sayılı Bölge İdareMahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluş veGörevleri Hakkında Kanun’un 5. maddesinin (a) bendinde isevergi mahkemelerinin görevine giren davalarla ilk derecedeDanıştay'da çözümlenecek olanlardışındaki iptal davalarının idare mahkemelerindeçözümleneceğinin hükme bağlanmışolduğu; idare hukuku ilkelerine göre iptaldavalarının, idari işlemler hakkında yetki, şekil,sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırıolduklarından dolayı açılan davalar olduğu; idari işlemlerin ise, idarenin kamu hukuku alanında tek yanlı olaraktesis ettiği, kesin ve doğrudan uygulanabilir hukuksal işlemlerolduğu, idari işlemlerin en belirgin özelliğinin,ilgilinin isteğine bağlı olmaksızın idarenin tekyanlı iradesi ile ilgilinin hukuksal durumunu etkileyebilmesiolduğu; dosyanın incelenmesinden, davalı idarebünyesinde öğretim üyesi olarak görev yapandavacının 2547 sayılı Yasanın 35. maddesigereğince, lisansüstü eğitim görmek üzerekadrosunun Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsünenakledildiği, öğrenimini tamamladıktan sonra GaziantepÜniversitesine döndürüldüğü, buradan dakadrosunun Adıyaman Üniversitesine aktarıldığı,anılan kurumda öğretim elemanı olarak görevli ikenmecburi hizmet yükümlülüğünkaldırılması talebiyle davalı idareye başvurduğu,05.11.2013 tarih ve 3945 sayılı işlemle başvurusununreddedilmesi üzerine bakılan davanınaçıldığınınanlaşıldığı; uyuşmazlıkta, kamugörevlisi olan davacının mecburi hizmetyükümlülüğünün kaldırılmasıtalebinin reddine dair işlemin tek taraflı ve kamu gücükullanılarak Adıyaman ÜniversitesiRektörlüğü tarafından tesis edilen idari birişlem olması nedeniyle bu işleme karşıaçılan davayı çözümleme görevinin deMahkemelerine ait bulunduğu gerekçesiyle; görevitirazının reddine ve Mahkemelerinin görevliliğine kararvermiştir.
Davalı idare vekilinin olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılması yolunda süresi içerisindeverdiği dilekçesi üzerine dava dosyası YargıtayCumhuriyet Başsavcılığı’nagönderilmiştir.
YARGITAYCUMHURİYET BAŞSAVCISI; konunun çözümüiçin uyuşmazlığın temelini oluşturan işleminincelenmesinin gerektiği; dava konusu uyuşmazlığın,taraflar arasındaki sözleşmeden diğer bir ifadeyleyüklenme ve kefalet senedinde yer alan borçtankaynaklandığı; 2547 sayılıYükseköğretim Kanunu'nun öğretim elemanıyetiştirmeye ilişkin 35. maddesinde,“Yükseköğretim kurumları; kendilerinin ve yenikurulmuş ve kurulacak diğer yükseköğretimkurumlarının ihtiyacı için yurt içinde vedışında, kalkınma planı ilke ve hedeflerine veYükseköğretim Kurulunun belirteceği ihtiyaca ve esaslaragöre öğretim elemanı yetiştirirler. (Ek fıkra:17/08/1983 - 2880/18 md.) Öğretim elemanı yetiştirilmesiamacıyla üniversitelerin araştırma görevlisikadroları, araştırma veya doktora çalışmalarıyaptırmak üzere başka bir üniversiteye,Yükseköğretim Kurulunca geçici olarak tahsis edilebilir.Bu şekilde doktora veya tıpta uzmanlık veya sanatta yeterlikpayesi alanlar, bu eğitimin sonunda kadrolarıyla birlikte kendiüniversitelerine dönerler. / (Ek fıkra: 17/08/1983 - 2880/18md.) Yurt içi veya yurt dışında yetiştirilenöğretim elemanları, genel hükümlere görebağlı oldukları yükseköğretim kurumlarındamecburi hizmetlerini yerine getirmek zorundadırlar. Buyükümlülüğü yerine getirmeyenlere, yükseköğretimkurumlarında görev verilmez. Özel kanunlarla getirilen mecburihizmet çalışmaları bu hüküm dışındadır.”hükmünün yer aldığı; olayda, davacının KocaeliÜniversitesi SBE'de görevlendirilmeden önce müteselsilyüklenme senedi ve kefalet senedi ile, mecburi hizmet süresi dolmadanhizmetinde bulunduğu Yüksek Öğretim Kurumu ve mecburihizmetinin devredildiği kurum tarafından görevdençekilmiş sayıldığında mecburi hizmetinetekabül eden ödemelerin tamamının ve % 50 fazlası ileayrıca bu ödemelere ilişkin sarf tarihinden itibarenhesaplanacak yasal vs. vergi ve kanuni ödemelerle birlikte AdıyamanÜniversitesi emrine nakden ve defaten ödemeyi kabul ve taahhütetmiş bulunduğu, söz konu yüklenme ve kefalet senediile, Üniversiteye karşı mecburi hizmetyükümlülüğü ya da parasalkarşılığı taahhüt edilmek suretiyleÜniversite ile araştırma görevlisi arasında,tarafların karşılıklı hak veyükümlülüklerini içeren bir sözleşmeilişkisi kurulduğunun açık olduğu; dolayısıyla, uyuşmazlığın taraflararasındaki sözleşmeden diğer bir ifadeyle yüklenme vekefalet senedinde yer alan borçtan kaynaklandığı; sözleşmedeyer alan borçtan kaynaklanan uyuşmazlığın özelhukuk hükümlerine göre görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevlibulunduğu gerekçesiyle; 2247 sayılı Kanun'un 10. ve 13.maddeleri gereğince, olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılmasına, dosyanın UyuşmazlıkMahkemesi Başkanlığına gönderilmesine karar vermiştir.
Başkanlıkça,2247 sayılı Yasa’nın 13. maddesine göreDanıştay Başsavcısının yazılıdüşüncesi istenilmemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü’nün,Serdar ÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane TOPUZ,Alaittin Ali ÖĞÜŞ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 13.10.2014 günlütoplantısında;
l-İLKİNCELEME: Başvuru yazısı ve dava dosyası üzerinde2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesi gereğinceyapılan incelemeye göre, davalı idare vekilinin anılanYasanın 10/2 maddesinde öngörülen yönteme uygun olarakyaptığı görev itirazının reddedilmesi ve 12/1.maddede belirtilen süre içinde başvuruda bulunmasıüzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nca, 10.maddede öngörülen biçimde olumlu görevuyuşmazlığı çıkarıldığıanlaşılmaktadır. Usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesineoybirliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim TaşkınÇELİK’in, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Mehmet BAYHAN ile DanıştaySavcısı Mehmet Ali GÜMÜŞ’ün davada adliyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, GaziantepÜniversitesinde araştırma görevlisi olarak görevyaparken, 2547 sayılı Yasanın 35. maddesi kapsamındadoktora eğitimi alması amacıyla Kocaeli Üniversitesindegörevlendirilen, bu esnada imzaladığı taahhüt vekefalet senedi Davalı Rektörlüğe aktarılandavacının; mecburi hizmetyükümlülüğünün kaldırılmasıve doktora öğretimine görevlendirilirken imzalamışolduğu taahhütname ve kefalet senedinin tarafına iade edilmesiistemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkinAdıyaman Üniversitesi Rektörlüğünün05.11.2013 Tarih ve 84776830/3945 sayılı kararının iptaliistemiyle açılmıştır.
2547sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun, “Öğretimelemanı yetiştirme” başlıklı 35. maddesinde“Yükseköğretim kurumları; kendilerinin ve yenikurulmuş ve kurulacak diğer yükseköğretimkurumlarının ihtiyacı için yurt içinde vedışında, kalkınma planı ilke ve hedeflerine veYükseköğretim Kurulunun belirteceği ihtiyaca ve esaslaragöre öğretim elemanı yetiştirirler.
(Ekfıkralar: 17/8/1983-2880/18 md.) Öğretim elemanıyetiştirilmesi amacıyla üniversitelerin araştırmagörevlisi kadroları, araştırma veya doktoraçalışmaları yaptırmak üzere başka birüniversiteye, Yükseköğretim Kurulunca geçici olaraktahsis edilebilir. Bu şekilde doktora veya tıpta uzmanlık veyasanatta yeterlik payesi alanlar, bu eğitimin sonunda kadrolarıylabirlikte kendi üniversitelerine dönerler.
Yurtiçi veya yurt dışında yetiştirilen öğretimelemanları, genel hükümlere göre bağlıoldukları yükseköğretim kurumlarında mecburihizmetlerini yerine getirmek zorundadırlar. Buyükümlülüğü yerine getirmeyenlere, yükseköğretimkurumlarında görev verilmez. Özel kanunlarla getirilen mecburihizmet çalışmaları bu hükümdışındadır.” hükmüne yer verilmiştir.
Dosyanınincelenmesinden, davacının Gaziantep Üniversitesi’ndearaştırma görevlisi olarak görev yapmakta iken, 2547sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 35.maddesiuyarınca Kocaeli Üniversitesi’nde görevlendirildiği; GaziantepÜniversitesine karşı Kamu Personeline Mahsus YüklenmeSenedi ve Muteber İmzalı Müteselsil Kefalet Senediimzaladığı; daha sonra Adıyaman Üniversitesineatandığı, mecburi hizmetyükümlülüğünün de anılanÜniversiteye devredildiği; bilahare, yerine getirmesi gereken mecburihizmet yükümlülüğününkaldırılması ve doktora öğretiminegörevlendirilirken imzalamış olduğu taahhütname vekefalet senedinin tarafına iade edilmesi istemiyle yaptığıbaşvurunun reddine ilişkin Adıyaman ÜniversitesiRektörlüğünün 05.11.2013 Tarih ve 84776830/3945sayılı kararının iptali istemiyle bakılan davanınaçıldığı anlaşılmaktadır.
Bu durumagöre, taahhüt ve kefalet senedinin davacı ve kefilleritarafından tek taraflı olarak imzalanarak idareye karşıtaahhütte bulunulması karşısında, davacıtarafından mecburi hizmetyükümlülüğünün iptali istemiyleaçılan davanın görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanannedenlerle, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nınbaşvurusunun kabulü ile davalı Rektörlük vekiliningörev itirazının reddine ilişkin Şanlıurfaİdare Mahkemesi kararının kaldırılması gerekmiştir.
S O N UÇ : Davanın çözümündeADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle YargıtayCumhuriyet Başsavcısı’nın BAŞVURUSUNUNKABULÜ ile davalı Rektörlük vekilinin GÖREVİTİRAZININ REDDİNE İLİŞKİNŞanlıurfa İdare Mahkemesinin 18.2.2014 gün ve E:2013/3074sayılı GÖREVLİLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 13.10.2014gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAKkarar verildi.
Başkan
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Eyüp Sabri
BAYDAR
Üye
Alaittin Ali
ÖĞÜŞ
Üye
Ali
ÇOLAK
Üye
Ayhan
AKARSU
Üye
Nurdane
TOPUZ
Üye
Mehmet
AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy