T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 895
KARAR NO : 2014 / 934
KARAR TR : 13.10.2014
ÖZET: Özel bir banka tarafından düzenlenen kampanya neticesinde 1 adet televizyon kazanan davacının, buna ilişkin taahhütlü postayı davalı idarenin usulüne uygun olarak tebliğ etmemesi nedeniyle bu haktan yararlanamadığından bahisle maddi-manevi tazminatın tahsiline karar verilmesi istemiyle açtığı davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R
Davacı : A. G.
Vekili : Av. M.K.
Davalı : Beypazarı PTT MerkezMüdürlüğüne İzafeten
PTT Genel Müdürlüğü / Ankara
Vekili :Av. S. B.
O L A Y : Davacı vekili davadilekçesinde özetle; davacının Garanti Bankası
A.Ş. tarafından düzenlenmiş bulunan 150 LG Smart TVkampanyası neticesinde Televizyon kazandığını, bukonudaki bildirimin ilgili Banka tarafından ve taahhütlü olarak27.12.2012 tarihinde İstanbul’dan postaya verilerek davacıyabildirim yapıldığını, ancak taahhütlü postayoluyla bildirim yapılmasına rağmen davacıya usulüneuygun tebligatın ulaştırılmaması sonucu, tebligattanhabersiz olan davacının, çekiliş sonucu kendisine isabeteden ikramiyeden mahrum kaldığını iddia ederek, fazlayailişkin hakları saklı kalmak şartıyla 1.050,00 TL maddi,2.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecekyasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi istemiyleidari yargı yerinde dava açmıştır.
DavalıPTT Genel Müdürlüğü vekili süresiiçerisinde sunduğu cevap dilekçesinde özetle;görev itirazında bulunmuştur.
Ankara15. İdare Mahkemesi: 06.03.2014 gün ve E:2014/237sayılı kararı ile; özetle davalı PTT GenelMüdürlüğü vekilinin görev itirazınınreddine karar vermiştir.
Davalıvekilinin, idari yargı yararına olumlu görevuyuşmazlığı çıkartılması yolundasüresi içinde verdiği dilekçe üzerine, davadosyasının onaylı bir örneği Yargıtay CumhuriyetBaşsavcılığı'na gönderilmiştir.
YargıtayCumhuriyet Başsavcısı; “...Davanın; davalı PTT idaresinin emrinde çalışanposta dağıtıcısının, davalı idareninyüklendiği iadeli taahhütlü tebligatlarınyapılması işini görevin gereklerine uygun yapmamasısonucu, davacının hak kaybına uğraması ile maddizararına yol açıldığı iddiasınadayandığı anlaşılmaktadır. Davalı idarekendisine teslim edilen posta ve tebligat gibi gönderileri belirlenenücret karşılığı muhatabına teslim etmeyükümlüğü altına girdiği bir sözleşmeile davaya konu dağıtım işini yüklenmektedir.Davanın çözümü için, sözleşmeninidari sözleşme mi yoksa özel nitelikte bir sözleşme miolduğunun tespiti gerekmektedir, idari sözleşmelerin, konusu birkamu hizmetinin yürütülmesine ilişkin bulunan vehüküm ve koşulları itibariyle idareye üstün hakve yetkiler tanıyan; dolayısıyla idarenin kamu gücünedayalı, re’sen ve tek yanlı hareket edebilme yetkileriniiçeren sözleşmelerdir. Bu nitelikte olmayan diğersözleşmelerin ise, genelde özel hukuk alanda özel hukukkurallarına göre düzenlenmektedir. 6145sayılı Kanun ile “Türkiye Cumhuriyeti Posta, Telgraf veTelefon İşletmesi” kurulmuştur. 406 sayılıTelgraf ve Telefon Kanunu’nun 4000 sayılı Kanunladeğiştirilen 1. maddesi ile, posta ve telgraf tesis veişletmesine ilişkin hizmetlerin Posta işletmesi GenelMüdürlüğünce, telekomünikasyon hizmetlerinin iseTürk Telekomünikasyon A.Ş. tarafındanyürütülecek şekilde yenidenyapılandırılmış, 4502 sayılı Kanun ile de“Türkiye Cumhuriyeti Posta ve Telgraf Teşkilatı GenelMüdürlüğü” adını almış,22.2.2000 tarih ve 23972 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan AnaStatü’nün 3. maddesinin 1 numaralı bendinde, bu AnaStatü ile Genel Müdürlüğün tüzelkişiliğe sahip faaliyetlerinde özerk ve sorumluluğusermayesiyle sınırlı bir Kamu iktisadi Kuruluşuolduğunun belirtilerek ve ayni maddenin 2 numaralı bendinde de, 233sayılı KHK ve bu Ana Statü hükümleri saklı kalmaküzere özel hukuk hükümlerine tabi bulunduğunaişaret edilmiştir. Buna göre, Posta ve TelgrafTeşkilatı, tekel kapsamında kamu hizmeti yürüten,tüzel kişiliğe sahip bir kamu kuruluşu ise de, 233sayılı KHK ve Ana Statü ile özerk bir tarzda ve ekonomikgereklere uygun olarak kârlılık ve verimlilik ilkeleridoğrultusunda yönetilmesi amacıyla, iktisadi faaliyetleribakımından özel hukuk hükümlerine tabikılındığının açık olduğu, budurumda, posta hizmetini yürüten Kuruluş ile bu hizmettenücreti karşılığında yararlananlar arasındakihukuki ilişkinin, Kuruluşun günlük iktisadi faaliyetindendoğan bir özel hukuk ilişkisi niteliğini taşıdığındakuşkuya yer bulunmamaktadır. 5584 sayılı PostaKanunu’nun 46-55. maddelerinde posta faaliyetleri sırasındadoğan zararların nasıl ödeneceği hakkındadüzenlemeler getirildiği, PTT idaresinin gördüğükamu hizmetinde, kurum ile kişi arasında bir akdi ilişkibulunduğu, kişinin ücret karşılığındaidareden bir hizmetin yapılmasını istemekte olduğu,davalı idarenin de bu akit içinde yer aldığı,davalı idarenin posta dağıtımı sözleşmesisırasında bu sözleşmenin doğrudan tarafı olmayanancak bundan etkilenen kişiler bakımından doğanzararlarında özel hukuk hükümlerine göre tazminininistenebileceği, PTT’nin kamu kurumu ve görülen hizmetinkamu hizmeti olmasının, bu hukuki ilişkinin akdi olmaniteliğini değiştirmediği, olayda, hizmeti görenkurumun idarenin fiilinden doğan bir zararın varlığıkarşısında, özel hukuk alanını ilgilendiren budavanın, adli yargı yerinde çözümlenmesigerektiğini...” belirtilerek, 2247 sayılı Yasa'nın 10.ve 13. maddeleri uyarınca, olumlu görevuyuşmazlığı çıkarılmasına vedosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine kararvermiştir. İNCELEME VE GEREKÇE : Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane Topuz, AlaittinAli ÖĞÜŞ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 13.10.2014 günlütoplantısında: l-İLKİNCELEME: Başvuru yazısı ve dava dosyasıörneği üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27. maddesigereğince yapılan incelemeye göre, davalı PTT GenelMüdürlüğü vekilinin anılan Yasanın10/2.maddesinde öngörülen yönteme uygun olarakyaptığı görev itirazının reddedilmesi ve dahi12/1.maddede belirtilen süre içinde başvuruda bulunmasıüzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı'nca 10.maddedeöngörülen biçimde, olumlu görevuyuşmazlığı çıkarıldığıanlaşılmaktadır. II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim İsmail SARI’nın,davanın çözümünde adli yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan;ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Mehmet BAYHAN ile Danıştay Savcısı MehmetAli GÜMÜŞ’ün davada adli yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, davacının özel birbanka tarafından düzenlenen kampanya neticesinde 1 adet televizyonkazandığı, ancak buna ilişkin taahhütlüpostayı davalı idarenin usulüne uygun olarak tebliğetmemesi nedeniyle bu haktan yararlanamadığından bahisle maddimanevi tazminatın davalı idareden tahsiline karar verilmesi istemiyleaçılmıştır. 17.07.1953 tarihli ResmiGazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6145 sayılıKanun ile “Türkiye Cumhuriyeti Posta, Telgraf ve Telefonİşletmesi” kurulmuş; 1924 tarih ve 406 sayılıTelgraf ve Telefon Kanunu’nun 10.6.1994 tarih ve 4000 sayılıKanun’la değiştirilen 1. maddesi ile, posta ve telgraf tesis veişletmesine ilişkin hizmetler Posta İşletmesi GenelMüdürlüğü’nce (P.İ), telekomünikasyonhizmetleri ise Türk Telekomünikasyon A.Ş. tarafındanyürütülecek şekilde yenidenyapılandırılmış; 27.1.2000 tarih ve 4502 sayılıKanun ile de “Türkiye Cumhuriyeti Posta ve TelgrafTeşkilatı Genel Müdürlüğü”adını almış olup, 22.2.2000 tarih ve 23972 sayılıResmi Gazete’de yayımlanan Ana Statü’nün“Hukuki Bünye” başlıklı 3. maddesinin 1numaralı bendinde, bu Ana Statü ile teşkil olunan TürkiyeCumhuriyeti Posta ve Telgraf Teşkilatı GenelMüdürlüğü’nün, tüzelkişiliğe sahip, faaliyetlerinde özerk ve sorumluluğusermayesiyle sınırlı bir Kamu İktisadi Kuruluşuolduğu belirtilmiş ve aynı maddenin 2 numaralı bendinde de,233 sayılı KHK ve bu Ana Statü hükümleri saklıkalmak üzere özel hukuk hükümlerine tabi bulunduğunaişaret edilmiştir. Buna göre, Posta ve TelgrafTeşkilatı, tekel kapsamında kamu hizmeti yürüten,tüzel kişiliğe sahip bir kamu kuruluşu ise de, 233sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında KanunHükmünde Kararname ve Ana Statü ile, özerk bir tarzda veekonomik gereklere uygun olarak kârlılık ve verimlilik ilkeleridoğrultusunda yönetilmesi amacıyla, iktisadi faaliyetleribakımından özel hukuk hükümlerine tabikılındığı açıktır. Bu durumda, posta hizmetiniyürüten Kuruluş ile bu hizmetten yararlananlar arasındakihukuki ilişkinin, Kuruluşun günlük iktisadifaaliyetlerinden doğan bir özel hukuk ilişkisi niteliğinitaşıdığında kuşkuya yer yoktur. Öte yandan,2.3.1950 tarih ve 5584sayılı Posta Kanununun yerini alan 9.5.2013 tarih ve 6475sayılı Posta Hizmetleri Kanunuile Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi kurulmuşolup, Kanun’un ‘’ Kuruluş ‘’başlıklı 21.maddesinde; ‘’ (1) Bu Kanun ile kuruluş ve tescile ilişkinhükümleri hariç olmak üzere 6102 sayılı Kanunve özel hukuk hükümlerine tabi Posta ve TelgrafTeşkilatı Anonim Şirketi unvanı altında bir anonimşirket kurulmuştur. (2) PTT'nin sermayesinin tamamıHazineye aittir. Hazine Müsteşarlığınınmülkiyet hakkı ile kâr payı hakkı saklı kalmaküzere ve kamunun pay sahipliğinden kaynaklanan bütün malihakları Hazine Müsteşarlığında kalmakkaydıyla Hazine Müsteşarlığının PTT'deki paysahipliğine dayanan oy, yönetim, temsil, denetim gibi hak veyetkileri Bakanlık tarafından kullanılır. Bu hak veyetkilerin kullanımına ilişkin her türlü mali vehukuki sorumluluk Bakanlığa aittir. (3) PTT, bu Kanun ve 6102 sayılıKanunun bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerine göreKalkınma Bakanlığının görüşü veHazine Müsteşarlığının bağlıolduğu Bakanın uygun görüşü alınarakhazırlanan esas sözleşmesinin Genel Kurul tarafındanonaylanmasını müteakip yapılacak tescil ve ilan ilefaaliyete geçer. Esas sözleşmede yapılacakdeğişikliklerde Kalkınma Bakanlığınıngörüşü ve Hazine Müsteşarlığınınbağlı olduğu Bakanın uygun görüşüaranır. 6102 sayılı Kanunun ayni ve nakdî sermayesininvaz'ına müteallik hükümleri ile 414 üncü maddehükmü PTT hakkında uygulanmaz. (4) 16/7/1965 tarihli ve 697sayılı Ulaştırma ve Haberleşme HizmetlerininOlağanüstü Hallerde ve Savaşta Ne SuretleYürütüleceğine Dair Kanun ile millî güvenlik vekamu düzeni gerekleri ve sıkıyönetim ve seferberlikhâllerinde posta hizmetlerinin yürütülmesine ilişkinözel kanunların hükümleri saklıdır.‘’ hükümleri, ‘’ Faaliyet Konuları veNitelikleri ‘’ başlıklı 22.maddesinde; (1) PTT; yurt içinde ve yurtdışında her türlü taşımacılıkhizmetlerini de içerecek şekilde posta, koli, kargo ve lojistikhizmetleri, pul basımı ve satımı, denetlemeye ilişkinhükümleri saklı kalmak kaydıyla, 19/10/2005 tarihli ve 5411sayılı Bankacılık Kanununa tabi olmaksızın,anılan Kanun kapsamında belirtilen faaliyet konuları ile ilgiliolarak bankalarla yapacağı sözleşmeler doğrultusundabankalara destek hizmeti, parasal posta hizmeti, ödeme hizmeti sunma,adres bilgi kayıt sistemi ve elektronik sertifika hizmet sağlayıcılığı,elektronik ortam dâhil her türlü tebligat ve telgraf hizmetineilişkin faaliyetler ile esas sözleşmesinde belirlenen diğerfaaliyetleri yürütür. (2) PTT, 2/4/1987 tarihli ve 3346sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri ile FonlarınTürkiye Büyük Millet Meclisince DenetlenmesininDüzenlenmesi Hakkında Kanun hükümlerine tabidir. (3) PTT'nin teşkilatı, sermayemiktarı, hisseleri, hesapları ve kârındağıtımına ilişkin esaslar esassözleşmesinde gösterilir. (4) PTT'nin yurt içinde ve yurtdışında şirket kurma veya kurulu bulunan şirketlereortak olmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlar Kurulutarafından belirlenir. (5) PTT, uluslararası birlik vekuruluşların çalışmalarında, işletmeciolarak posta sektörünü temsil etmeye ve protokol yapmayayetkilidir. ‘’ hükümleri yer almakta olup, ‘’ Sorumluluk, BaşvuruHakkı ve Zamanaşımı ‘’ başlıklı29.maddesinde de; ‘’ (1) Hizmet akdiyle görev yapanişçiler hariç diğer PTTçalışanları ve acenteleri,PTT'nin paralarına ve parahükmündeki evrak ve senetlerine ve diğer mevcutlarınakarşı işledikleri suçlar ile bilanço, tutanak,rapor ve benzeri her türlü belge ve defterleri üzerindeişledikleri suçlar ve ifa ettikleri görevlerinden doğansuçlardan dolayı kamu görevlisi gibicezalandırılır. (2) PTT hizmetleri ile ilgili olarakherhangi bir talepte bulunmak ve PTT'nin sorumlu olduğu hâllerdedava etme hakkı o hizmetten yararlanana aittir. (3) PTT hizmetleri ile ilgili olaraktalepte bulunma ve dava açma hakkı faaliyet konusu işlemintesisi tarihinden itibaren bir yılın sonundazamanaşımına uğrar. Bu süre, PTT'ye başvuru ilekesilir ve yapılan inceleme ve araştırmaların sonucununilgililere bildirildiği tarihte kesildiği yerden yeniden başlar.Bu süre yeni bir başvuru ile tekrar kesilmez. (4) PTT anlaşmazlık konusuolmayan posta hizmetine ait evrakı iki yıl saklamak zorundadır.Ancak mahkemeye, icra dairesine ve kanunla yetkili kılınmışmercilere başvurulduğunun tebliğ edilmesi hâlinde,anlaşmazlık konusu evrak ihtilaf sonuçlanıncaya kadarsaklanır. (5) Mahkemeye, icraya ve kanunla yetkilikılınmış mercilere başvurulması hâlinde zamanaşımısüresi hariç genel hükümler uygulanır.‘’hükümleri yer almaktadır. Benzer düzenlemeler, olay tarihiitibariyle yürürlükte bulunan 5584 sayılı PostaKanununun 46 – 55 inci maddelerinde de yer almaktadır. Belirtilen yasal düzenlemelerkarşısında, olayda bir idari işlem ya da eylemdendoğmuş bir zarar söz konusu olmayıp, postaalıcısının uğradığı zarardandolayı Kuruluşun tazminyükümlülüğünün saptanmasınailişkin bulunan davanın, özel hukuk hükümlerinegöre görüm ve çözümünde adli yargıyeri görevli bulunmaktadır. Açıklanan nedenlerle, Yargıtay CumhuriyetBaşsavcısı’nın başvurusunun kabulü ile,Ankara 15. İdare Mahkemesince verilen görevlilik kararınınkaldırılması gerekmiştir. S O N U Ç : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nınBAŞVURUSUNUN KABULÜ ile, davalı PTT GenelMüdürlüğü vekilinin GÖREV İTİRAZININREDDİNE İLİŞKİN Ankara 15.İdare Mahkemesinceverilen 06.03.2014 gün ve E:2014/237 sayılıKARARIN KALDIRILMASINA, 13.10.2014 gününde OY BİRLİĞİİLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Nurdane TOPUZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy