T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 773
KARAR NO : 2014 / 893
KARAR TR : 13.10.2014
ÖZET : 2918 sayılı Kanun’un 30. maddesinin birinci fıkrası (b) bendi uyarınca verilen idari para cezası ile “geçici olarak trafiğe çıkış izin belgesi” adı altında tutulan tutanağın iptal edilmesi istemiyle açılan davanın, Kabahatler Kanunu’nun 3 ve 27/8. maddesi hükümleri uyarınca İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesinin gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :Küçük İ.T.’a velayeten babası İ.T.
Vekili : Av. Y.Ç.
Davalı :Aydın Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü
O L A Y :Trafik Denetleme Şube Müdürlüğünce yapılan denetimlersırasında 09 HD 719 plaka sayılı motosikletin egzozununaşırı derecede gürültü yaptığınıntespit edildiğin-den bahisle; 2918 sayılı KarayollarıTrafik Kanunu’nun 30. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendiuyarınca, sürücü belgesi sahibi İ.T. adına 23.1.2014tarih ve GP-973983 seri-sıra numaralı Trafik İdari ParaCezası Karar Tutanağı düzenlenerek 172.00 TL idari paracezası verilmiş ve ayrıca bu tutanağa istinaden 23.1.2014 tarihve 006562 sayılı “aracın eksikliklerinintamamlanması/tamir edileceği yere kadar götürülüpgetirilmesi için her türlü mali ve hukuki sorumluluk kendisineait olmak üzere 7 gün süreyle geçici olarak trafiğeçıkarılmasına izin verildiği” ninbelirtildiği “Geçici Olarak TrafiğeÇıkış İzin Belgesi” dü-zenlenmiştir.
Davacı küçükİ.T.’a velayeten babası İ.T. vekili, idari paracezası ile “geçici olarak trafiğeçıkış izin belgesi” adı altında tutulantutanağın iptal edilmesi istemiyle adli yargı yerine başvurudabulunmuştur.
AYDIN 2. SULH CEZA MAHKEMESİ:24.2.2014 gün ve D.İş:2014/187 sayıyla; 5326sayılı Kabahatler Kanunu’nun 27/8. maddesine göre idaripara cezası yanında idari yargının görev alanınagiren kararın da verilmiş olması nedeniyle davanınçözümünün idari yargı yerine ait olduğugerekçesiyle başvurunun görev yönünden reddine kararvermiş, verilen karar itiraz edilmeden kesinleşmiştir.
Davacı vekili, bu kez aynıistemle idari yargı yerinde dava açmıştır.
AYDIN 2. İDARE MAHKEMESİ: 24.4.2014gün ve E:2014/198, K:2014/315 sayıyla; 2918 sayılıKanun’un 112. maddesinde, sürücü belgeleriningeçici olarak geri alınması hariç olmak üzere buKanundaki suçlarla ilgili davalara Trafik Mahkemelerinde, bunlarınbulunmadığı yerlerde ise yetki verilen Sulh Ceza Mahkemelerindebakılacağının düzenlenmesi karşısında,davanın çözümünün adli yargı yerine aitolduğu gerekçesiyle davanın görev yönündenreddine karar vermiş, verilen karar kesinleşmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık MahkemesiHukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane TOPUZ, AlaittinAli ÖĞÜŞ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 13.10.2014 günlütoplantısında:
l-İLK İNCELEME: Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre;
UyuşmazlıkMahkemesi Genel Kurulu’nun 11.7.1988 günlü, E:1988/1, K:1988/1sayılı İlke Kararında, “2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişiHakkında Kanunun bütünüyle incelenip değerlendirilmesinden,bu Kanunun uygulanması yönünden 2 nci maddesinin ikincifıkrasında yer alan, ‘ceza uyuşmazlıkları’ibaresinden, savcının ya da şahsi davacının talebi ilebaşlayan yargılaması sonunda sanığınmahkumiyetine ya da beraatine hükmedilebilecek davalarda, askeri ve adliceza mahkemeleri arasında çıkan görev ve hükümuyuşmazlıklarının anlaşılması, bunundışında kalan tüm görevuyuşmazlıklarının ‘hukukuyuşmazlığı’ sayılması gerektiğisonucuna varılmaktadır. Uygulanması idari organlarabırakılan cezalar, adli nitelikte olmadığından, bunlarhakkında yapılan itirazlar ya da açılan davalar‘ceza davası’ olarak nitelendirilemezler. İdariniteliklerinden dolayı bu davalara ilişkin görev vehüküm uyuşmazlıklarının UyuşmazlıkMahkemesinin Hukuk Bölümünde incelenip çözümlenmesigerektiği...” açıkça belirtilmiştir. Budurum gözetildiğinde, olay bölümünde yazılıbaşvuru konusu görev uyuşmazlığının HukukBölümünde incelenmesi gerektiği kuşkusuzdur.
Adli ve idari yargıyerleri arasında 2247 sayılı Yasa'nın 14. maddesindeöngörülen biçimde olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğu, idari yargıdosyasının 15. maddede belirtilen yönteme uygun olarakdavacı vekilinin istemi üzerine son görevsizlikkararını veren mahkemece, adli yargı dosyası da teminedilmek suretiyle Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderildiği veusule ilişkin işlemlerde herhangi bir noksanlıkbulunmadığı anlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim Gülten FatmaBÜYÜKEREN’in, davanın çözümündeidari yargının görevli olduğu yolundaki raporu iledosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarcagörevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Mehmet BAYHANile Danıştay Savcısı Mehmet AliGÜMÜŞ’ün idari yargının görevliolduğu yolundaki sözlü açıklamaları dadinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, 2918sayılı Kanun’un 30. maddesinin birincifıkrasının (b) bendi uyarınca verilen idari paracezası ile “geçici olarak trafiğeçıkış izin belgesi” adı altında tutulan tutanağıniptal edilmesi istemiyle açılmıştır.
2918sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun “Araçlarınteknik şartlara uygunluğu” başlığıaltında düzenlenen 30. maddesinde, “Araçların,esasları yönetmelikte belirtilen şekilde ve tarzda teknikşartlara uygun durumda bulundurulması zorunludur.
a)(Değişik : 21/5/1997 - 4262/4 md.) Servis freni, lastikleri,dış ışık donanımından yakını veuzağı gösteren ışıklar ile park, fren vedönüş ışıkları noksan, bozuk veya teknikşartlara aykırı olan araçları kullanansürücüler 1 800 000 lira para cezası,
b)(Değişik: 21/5/1997 - 4262/4 md.) Diğer eksiklik vebozuklukları bulunan araçlarla, görüşüengelleyecek veya bir kaza halinde içindekiler için tehlikeliolabilecek süs aksesuar eşya veçıkıntıları olan araçları kullananlarla,karayolunu kullananlar için tehlike yaratacak şekilde olan veyagörüşü engelleyecek ve çevredekileri rahatsız edecekderecede duman veya gürültü çıkaranaraçları kullanan sürücüler 3 600 000 lira paracezası,
İlecezalandırılırlar.
Bu maddenin(a) bendinde belirtilen eksiklik ve bozuklukları bulunan araçlar, teknikşartlara uygun duruma getirilinceye kadar trafik zabıtasıncatrafikten men edilebilir. (b) bendindeki şartlara uymayan veuyumsuzluğu trafik emniyetini tehlikeye düşürmeyeceknitelikte olan araçların şartlara uygun duruma getirilmesiihtar olunur. İhtarda verilen süre için teknik şartlarauygun duruma getirilmediğinin tespiti halinde araç trafikzabıtasınca trafikten men edilir.” hükmü yeralmıştır.
UyuşmazlıkMahkemesi, 2918 sayılı Yasa’nın 116. maddesikapsamında araç tescil plakasına göre düzenlenenlerdışında trafik zabıtasınca uygulanan idari paracezalarına karşı açılan davaları; buuygulamanın idari ceza kapsamında bulunması; Yasada idaricezalarla ilgili davalarda (116. maddedeki itiraz yoluhariç) görevli yargı yerini açıkça belli eden bir
hükme yer verilmemesi;12.7.2013 tarih ve 6495 sayılı Kanun’un 20.maddesi ileyapılan değişiklikten önceki hali ile, bu Yasadagösterilen adli cezalara hükmetmekle görevli mahkemeyeişaret eden 112. maddeye de herhangi bir atıftabulunulmamış olması karşısında ve göreveilişkin genel ilkelere göre idari yargının görevalanında görmüştür.
1.6.2005tarihinde 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nunyürürlüğe girmesi üzerine UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nce, sözü edilenKanun’un diğer kanunlarda düzenlenen idariyaptırımlar ile bunlara karşı yapılacak itirazlarailişkin görev hükümleri üzerindeki etkisininincelenmesi sonucunda: diğer kanunlarda düzenlenen idariyaptırımın, dayanağı olan yasanın amacıdikkate alınarak; Kabahatler Kanunu’nun 1., 2., 16. ve 19.maddelerinde belirtilen koşulları taşıması, 27.maddenin (1) numaralı bendinde belirtilen idari yaptırımlardanolması halinde, idari para cezaları ve mülkiyetin kamuyageçirilmesine ilişkin olanlarına karşı 1.6.2005tarihinden sonra yapılacak itirazlarda sulh ceza mahkemelerinin genelgörevli kılındığına ve bu nedenle doğangörev uyuşmazlıklarında adli yargı yeriningörevli bulunduğuna karar verilmiştir.
Dahasonra, 30.3.2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanununun 3üncü maddesini değiştiren 6.12.2006 günlü, 5560sayılı Yasa’nın 31. maddesinde “(1)Bu Kanunun;
a)İdari yaptırım kararlarına karşı kanun yolunailişkin hükümleri, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde,
b)Diğer genel hükümleri, idarî para cezası veyamülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımınıgerektiren bütün fiiller hakkında,
uygulanır”denilmiştir.
Aynı Kanunun 27. maddesine, 5560sayılı Kanun ile eklenen sekizinci fıkrada ise; idariyaptırım kararınınverildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarakidari yargının görev alanına giren kararların daverilmiş olması halinde; idari yaptırım kararınailişkin hukuka aykırılık iddialarının, bu işlemin iptali talebiyle birlikte idariyargı merciinde görüleceği kurala bağlanmış,bu maddenin gerekçesinde de buhükümle, Kabahatler Kanunu'ndaki düzenlemelerin ortaya çıkardığıbağlantı sorununa çözüm getirilmesininamaçlandığı ifade edilmiştir.
19.12.2006tarihinde yürürlüğe giren bu düzenlemeyegöre, Kabahatler Kanunu’nun; idari yaptırımkararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde uygulanacağı; diğer kanunlardagörevli mahkemenin gösterilmesi durumunda iseuygulanmayacağı ancak;idari yaptırım kararınınverildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarakidari yargının görev alanına giren kararların daverilmiş olması halinde; idari yaptırım kararınailişkin hukuka aykırılık iddialarının, bu işlemin iptali talebiylebirlikte idari yargı merciinde görüleceğianlaşılmaktadır.
Görevkuralları kamu düzenine ilişkin olduğundan, görevkonusunda taraflar için bir müktesep hakdoğmayacağı; bu nedenle, yeni bir yasayla kabul edilengörev kurallarının, geçmişe de etkiliolacağı, bilinen bir genel hukuk ilkesidir.
Davanınaçıldığı andaki kurallara göre görevliolan mahkeme, yeni bir yasa ile görevsiz hale gelmiş ise,(davanın açıldığı anda görevli olan vefakat yeni yasaya göre görevsiz hale gelen) mahkemeningörevsizlik kararı vermesi gerekeceği; ancak, yeni yasadakigörev kuralının, değişikliğinyürürlüğe girmesinden sonra açılacak davalardauygulanacağına dair intikal hükümlerininvarlığı halinde, mahkemece görevsizlik kararıverilemeyeceği açıktır.
Diğertaraftan, dava görevsiz mahkemede açılmış, busırada yapılan bir kanun değişikliği ile görevsizmahkeme o dava için görevli hale gelmiş ise, mahkeme,artık görevsizlik kararı veremeyip (yeni kanuna göregörevli hale geldiği için) davaya bakmaya devam etmesigerekir.
İncelenen uyuşmazlıkta, öngörülen trafikpara cezasının 5326 sayılı Kanun’un 16. maddesindebelirtilen idari yaptırım türlerinden biri olduğu, 2918sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nda da bu paracezasına itiraz konusunda görevli mahkemeningösterilmediği, ancak; idaripara cezasına konu işlemkapsamında aynı kişi ile ilgili olarak “aracıneksikliklerinin tamamlanması/tamir edileceği yere kadargötürülüp getirilmesi için her türlü
mali ve hukukisorumluluk kendisine ait olmak üzere 7 gün süreyle geçiciolarak trafiğe çıkarılmasına izin verilmesi” kararı da verildiği ve birlikte davakonusu edildiği anlaşıl-dığından; idari para cezasına ilişkin kararın hukukaaykırılığı iddiasının da, idari yargı yerindegörüleceği kuşkusuzdur.
Bu durumda,Kabahatler Kanunu’nun 5560 sayılı Kanun’ladeğişik 3. maddesi ve aynı Kanunun 27. maddesine 5560sayılı Kanun’la eklenen sekizinci fıkra hükmübir arada değerlendirildiğinde, 2918 sayılıKarayolları Trafik Kanunu’nun Ek 2. maddesininüçüncü fıkrası uyarınca verilen paracezası ile düzenlenen tutanağa istinaden tanzim edilen“Geçici olarak trafiğe çıkış izinbelgesi” nin iptali istemiyle açılan davanın çözümünde idari yargıyerinin görevli olduğu sonucunavarılmıştır.
Açıklanannedenlerle, Aydın 2. İdare Mahkemesi’nce verilen görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir.
S O N UÇ : Davanın çözümünde İDARİYARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Aydın 2. İdareMahkemesinin 24.4.2014 gün ve E:2014/198, K:2014/315 sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 13.10.2014gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAKkarar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Nurdane TOPUZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy