T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 890
KARAR NO : 2014 / 930
KARAR TR : 13.10.2014
ÖZET : Davacının; sevk ve idaresindeki araç ile taşıdığı mobil beton santralinin, Hakkari bölgesinde karayolu tüneline girerken tünel tavanına sürtünmesi sureti ile meydana gelen kaza sonucu araçta meydana gelen hasarın, olayda kusuru bulunan davalıdan tazmini istemi ile açtığı davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R Davacı :M.E. Vekili :Av.A.S. Davalı :Karayolları GenelMüdürlüğü Vekili :Av.M.F. O L A Y : Davacı dava dilekçesindeözetle; müvekkiline ait 71 DV 130 plakalı araç iletaşınan mobil beton santralinin Hakkari bölgesinde karayolutüneline girerken tünel tavanına sürtünmesi nedeni ilemobil beton santralinde hasar meydana geldiğini, mobil beton santralininGüneş Sigorta A.Ş.’ye sigortalı olmasındanötürü sigorta şirketince Kırıkkale 1.Asliye HukukMahkemesi’nin 2012/246 Esas, 2012/454 Karar sayılıdosyasıyla müvekkili aleyhine tazminat davasıaçıldığını, dosyada alınan bilirkişiraporuna göre müvekkilinin 2/8, Karayolları GenelMüdürlüğü’nün ise 6/8 oranında kusurluolduğunun tespit edildiğini, hasarın müvekkilitarafından ödendiğini belirterek, fazlaya ilişkinhakları saklı kalmak kaydı ile 17.464,00 TLalacağının olayda kusuru bulunan davalı KarayollarıGenel Müdürlüğü’nden 04.04.2013 tarihindenitibaren yasal faizi ile birlikte tahsili istemi ile 08.04.2013 tarihinde adliyargı yerinde dava açmıştır. Kırıkkale 1.Asliye HukukMahkemesi: 07.06.2013tarih ve 2013/185 Esas, 2013/324 Karar sayılı kararı ile: “..Davacıtarafça 71 DV 130 plakalı araçtaki mobil beton santralinHakkari bölgesinde kara yolu tünelinden geçerken hasargörmesinden ötürü sigorta şirketine ödenentazminatın kusur durumu dikkate alınarak davalı kurumdan tahsiliistemine yönelik olarak eldeki dava açılmış ise de;Davacının dava gerekçesi ile davalı kurumun hizmetkusuruna dayandığı, hizmet kusuruna dayalıaçılan rucuen tazminat davasının tam yargıdavası şeklinde idare mahkemesinin görev alanıiçerisine girdiği, mahkememizin açılan davadagörevsiz olduğu anlaşıldığındandavacının dava dilekçesinin yargı yolu yönündenreddine karar vermek gerekmiş, hüküm kurulurken Yargıtay17.Hukuk Dairesi’nin 03.04.2006 tarih 2006/1518 Esas, 2006/2857 Kararsayılı içtihatı ve diğer emsal içtihatlargöz önünde bulundurulmuş...” şeklindekigerekçesi ile davacının davasının ve davadilekçesinin yargı yolu yönünden reddine, mahkemeleriningörevsizliğine karar vermiş, verilen karar davacı vekiline23.09.2013 tarihinde, davalı vekiline 24.09.2013 tarihinde tebliğedilmiş olup, tarafların temyiz etmemesi üzerine 10.10.2013tarihinde kesinleşmiş ve karara şerh edilmiştir. Davacı vekili 31.06.2013 tarihlidilekçesi ile dava dosyasının KırıkkaleNöbetçi İdare Mahkemesi’ne gönderilmesini talepetmiş ve 04.11.2013 tarihli dilekçesi ile aynı olayailişkin olarak Kırıkkale İdare Mahkemesi’nde alacakdavası açmıştır. Kırıkkale İdareMahkemesi: 15.11.2013tarih ve 2013/588 Esas, 2013/533 Karar sayılı kararı ileözetle; 2577 sayılı Kanun’un 14 ve 15/1-a maddeleriuyarınca davanın yetki yönünden reddine, davadosyasının yetkili Van İdare Mahkemesi’negönderilmesine karar vermiştir. Van 1.İdare Mahkemesi: 08.05.2014 tarih ve 2014/66 Esassayılı kararı ile; “Konu ile ilgili benzer biruyuşmazlıkta 11.11.2013 tarih ve E:2013/1562, K:2013/1725sayılı Uyuşmazlık Mahkemesi kararında aynen:‘2918 sayılı Yasanın 19.01.2011 tarihinde yürürlüğe giren110. Maddesi ile Anayasa Mahkemesinin benzer bir konuda İdare Mahkemesinindavaya bakmakla görevli bulunmadığı yolundakikararları gözetildiğinde, bahsi geçen Kanun maddesininkarayollarında, can ve mal güvenliği yönünden trafikdüzeninin sağlanarak trafik güvenliğini ilgilendirentüm konularda alınacak önlemleri kapsadığı veKanunun, trafikle ilgili kuralları, şartları, hak veyükümlülükleri, bunların uygulanmasını vedenetlenmesini, ilgili kuruluşları ve bunların görev yetkive sorumlulukları ile, çalışma usullerinikapsadığı, dolayısıyla meydana gelen zararıntazmini istemiyle açılan bu davanın da adli yargı yerindeçözümlenmesi gerektiği sonucunavarılmıştır’ gerekçesine yer verilerek adliyargı tarafından verilen görevsizlik kararıkaldırılmıştır. Olayda,yukarıda yer verilen 2918 sayılı Kanunun 110. Maddesihükmü ile Uyuşmazlık Mahkemesinin kararı birliktedeğerlendirildiğinde, Karayolları Trafik Mevzuatındankaynaklandığı açık olan bu uyuşmazlığınçözümünde adli yargı merciilerinin görevliolduğu..” gerekçesi ile görevsizlik kararıverilmiş olup, 2247sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanun’un 19. maddesihükümleri uyarınca görevli yargı merciininbelirlenmesi için dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesi’negönderilmesine, Uyuşmazlık Mahkemesi’nce karar verilinceyekadar davanın ertelenmesine karar vererek dosya Mahkememizegönderilmiştir. İNCELEME VE GEREKÇE : Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane TOPUZ, AlaittinAli ÖĞÜŞ, Ayhan AKARSU, Mehmet AKBULUT ’unkatılımlarıyla yapılan 13.10.2014 günlütoplantısında: l-İLK İNCELEME: Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27.maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; 2918 sayılıKanun’dan kaynaklanan sorumluluk davasında adli ve idari yargıyerleri arasında 2247 sayılı Kanunun 19.maddesindeöngörülen biçimde görevuyuşmazlığı doğduğu, idari yargıdosyasının son görevsizlik kararını veren mahkemece,adli yargı dosyasına ilişkin evrak da temin edilmek suretiyle,son görevsizlik kararını veren mahkemece, UyuşmazlıkMahkemesi’ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Birgül Yiğit’in, davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Mehmet BAYHAN ile Danıştay Savcısı MehmetAli GÜMÜŞ’ün davada adli yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, davacının sahibiolduğu 71 DV 130 plakalı araç ile dava dışıüçüncü kişiye ait mobil beton santralintaşındığı esnada; beton santralin Hakkari iliyakınlarında bulunan tünel tavanına sürtünmesiile meydana gelen maddi hasarlı kaza nedeniyleuğradığı maddi zararın, olayda kusuru bulunandavalıdan tahsiline karar verilmesi istemiyleaçılmıştır. 2918 sayılı KarayollarıTrafik Kanununun 1.maddesinde, Kanunun amacının karayollarındacan ve mal güvenliği yönünden trafik düzeninisağlayacak ve trafik güvenliğini ilgilendiren tüm konulardaalınacak önlemleri belirlemek olduğu; “Kapsam”başlıklı 2. maddesinde, bu Kanunun trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleribunların uygulamasını ve denetlenmesini ilgilikuruluşları ve bunların görev, yetki ve sorumluluk,çalışma usulleri ile diğer hükümlerikapsadığı ve bu kanunun karayollarında uygulanacağı;10. maddesinde, yapım ve bakımdan sorumlu olduğu yollarıtrafik düzeni ve güvenliğini sağlayacak durumdabulundurmanın gerekli görülen kavşaklara ve yerlere trafikışıklı işaretleri, işaret levhaları koymakve yer işaretlemeleri yapmanın Belediye Trafik birimlerinin görevve yetkileri arasında olduğu belirtilmiştir. Öte yandan 2918 sayılıYasanın 19.01.2011 günlü Resmi Gazetede yayımlanarakyürürlüğe giren 6099 sayılı Yasanın 14.maddesiyle değişik 110. maddesinde “İşleteni veyasahibi Devlet ve diğer kamu kuruluşları olanaraçların sebebiyet verdiği zararlara ilişkinolanları dahil, bu Kanundan doğan sorumluluk davaları, adliyargıda görülür. Zarar görenin kamu görevlisiolması, bu fıkra hükmünün uygulanmasınıönlemez. Hemzemin geçitte meydana gelen tren-trafikkazalarında da bu Kanun hükümleri uygulanır. Motorlu araç kazalarındandolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar,sigortacının merkez veya şubesinin veya sigortasözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerindenbirinde açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yermahkemesinde de açılabilir”; Geçici 21. maddesinde de“Bu Kanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasınıngöreve ilişkin hükmü, yürürlüğegirdiği tarihten önce idari yargıda ve Askeri Yüksekİdare Mahkemesinde açılmış bulunan davalarauygulanmaz” denilmiştir. Dosyanın incelenmesinde,davacıya ait 71 DV 130 plakalı araç ile taşınanmobil beton santralinin Hakkari bölgesinde karayolu tüneline girerkentünel tavanına sürtünmesi sonucu mobil beton santralindehasar meydana geldiği, mobil beton santralinin Güneş SigortaA.Ş.’ye sigortalı olmasından ötürü meydanagelen zararın sigorta şirketincekarşılandığı ve kazada kusuru bulunan davacıyakarşı Kırıkkale 1.Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2012/246Esas, 2012/454 Karar sayılı dosyasıyla tazminat davasıaçıldığı, dosyada aldırılan bilirkişiraporuna göre davacının 2/8, Karayolları GenelMüdürlüğü’nün ise 6/8 oranında kusurluolduğunun tespit edildiği ve Kırıkkale 1.Asliye HukukMahkemesi’nin bahsi geçen kararı ile meydana gelenzararın davacıdan rucuen tahsiline karar verildiği,davacının ödemek zorunda kaldığı zarardandavalının kusuruna isabet eden tutarın rucuen tahsili amacıile adli yargıda alacak davası açtığı,Kırıkkale 1.Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 07.06.2013 tarih ve2013/185 Esas, 2013/324 Karar sayılı kararı ile davada idariyargının görevli olduğuna hükmetmesi üzerine bukez aynı istemle idari yargıda dava açtığı, Van1.İdare Mahkemesi’nin de açılan davada görevliolmadığı görüşü ile görevli yargıyerinin belirlenmesi için 2247 sayılı Kanun’un19.maddesi uyarınca dosyanın Mahkememize gönderilmesine kararverdiği anlaşılmıştır. 2918 sayılı Kanunun 110 uncumaddesinin birinci fıkrasının iptali istemiyle Bursa 3. AsliyeHukuk Mahkemesi ve Batman 2.Asliye Hukuk Mahkemesince yapılan itirazbaşvuruları üzerine konuyu inceleyen Anayasa Mahkemesi, şugerekçesi ile anılan kuralı Anayasaya aykırıgörmemiş ve iptal istemini oy birliğiyle reddetmiştir:“… Anayasa Mahkemesi’nin daha önceki kimikararlarında da belirtildiği üzere, tarihsel gelişimeparalel olarak Anayasa’da adli ve idari yargı ayrımınagidilmemiş ve idari uyuşmazlıklarınçözümünde idare ve vergi mahkemeleriyleDanıştay yetkili kılınmıştır. Bu nedenle,genel olarak idare hukuku alanına giren konularda idari yargı, özelhukuk alanına giren konularda adli yargı görevli olacaktır.Bu durumda, idari yargının görev alanına giren biruyuşmazlığın çözümünde adliyargının görevlendirilmesi konusunda kanun koyucunun mutlak birtakdir yetkisinin bulunduğunu söylemek olanaklı değildir.Ancak, idari yargının denetimine bağlı olması gerekenidari bir uyuşmazlığın çözümü,haklı neden ve kamu yararının bulunması halinde kanunkoyucu tarafından adli yargıya bırakılabilir. İtirazkonusu kural, trafik kazasında zarar görenin asker kişi ya damemur olmasına, aracın askeri hizmete ilişkin olmasına veyaolayın hemzemin geçitte meydana gelmesi durumlarına görefarklı yargı kollarında görülmekte olan 2918sayılı Kanun’dan kaynaklanan tüm sorumlulukdavalarının adli yargıda görüleceğini öngörmektedir.İtiraz konusu düzenlemenin gerekçesinde de ifade edildiğigibi, askeri idari yargı, idari yargı veya adli yargıkolları arasında uygulamada var olan yargı yolubelirsizliği giderilerek söz konusu davalarla ilgili olarak yeknesakbir usul belirlenmektedir. Aynı tür davaların aynıyargı yolunda çözümlenmesi sağlanarak davalarıngörülmesi ve çözümlenmesininhızlandırıldığı, bu suretle kısa süredesonuç alınmasının olanaklıkılındığı ve bunun söz konusu davaların adliyargıda görüleceği yolunda getirilen düzenlemenin kamuyararına yönelik olduğu anlaşılmaktadır. Öteyandan, 2918 sayılı Kanun’da tanımlanan Karayoluşeridi üzerindeki araç trafiğinden kaynaklanansorumlulukların, özel hukuk alanına girdiği konusunda birtartışma bulunmamaktadır. İdare tarafından kamugücünden kaynaklanan bir yetkinin kullanılması sözkonusu olmadığı gibi, aynı karayolu üzerinde aynıseyir çizgisinde hareket eden, bu nedenle aynı tür risküreten araçlar arasında özel-kamu ayırımıyapılmasını gerektiren bir neden de yoktur. Açıklanannedenlerle, itiraz konusu kural Anayasa’nın 2.,125. ve 155.maddelerine aykırı değildir. İtirazın reddigerekir…” (Any. Mah.nin 26.12.2013 tarih ve E.2013/68, K.2013/165sayılı kararı; R.G. 27.3.2014, Sayı: 28954, s.136-147.) Anayasa’nın 158 incimaddesinin son fıkrasında “ Diğer mahkemelerle, AnayasaMahkemesi arasındaki görev uyuşmazlıklarında, AnayasaMahkemesi’nin kararı esas alınır.” denilmektedir.Anayasa Mahkemesi’nin yukarıda gerekçesine yer verilenkararı, yasa koyucunun idari yargının görevine giren birkonuyu adli yargının görevine verebileceğine,dolayısıyla 2918 sayılı Kanunun 110 uncu maddesinin birincifıkrası ile öngörülen, bu Kanun’dan doğantüm sorumluluk davalarının adli yargıda görülmesidüzenlemesinin Anayasa’ya aykırı bulunmadığınadair olup, esas itibariyle görev konusunda verilmiş bir karardırve Anayasa’nın 158 inci maddesi uyarınca, başta Mahkememizolmak üzere diğer yargı organları bakımından dauyulması zorunlu bir karar mesabesindedir. Bu durumda, 2918 sayılıYasanın 19.01.2011 tarihinde yürürlüğe giren 110.maddesi ile Anayasa Mahkemesi’nin işaret edilen kararıgözetildiğinde, bahsi geçen Kanun maddesininkarayollarında, can ve mal güvenliği yönünden trafikdüzeninin sağlanarak trafik güvenliğini ilgilendirentüm konularda alınacak önlemleri kapsadığı veKanunun, trafikle ilgili kuralları, şartları, hak veyükümlülükleri, bunların uygulanmasını vedenetlenmesini, ilgili kuruluşları ve bunların görev yetkive sorumlulukları ile, çalışma usullerinikapsadığı, dolayısıyla meydana gelen zararıntazmini istemiyle açılan bu davanın da adli yargı yerindeçözümlenmesi gerektiği sonucunavarılmıştır. Açıklanan nedenlerledavanın görüm ve çözümü adli yargıyerinin görevine girdiğinden, Van 1.İdare Mahkemesi’nceyapılan başvurunun kabulü ile, Kırıkkale 1. AsliyeHukuk Mahkemesi’nce verilen görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir. S O N UÇ : Davanın çözümünde ADLİYARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Van 1.İdareMahkemesi’nce yapılan BAŞVURUNUN KABULÜ ile,Kırıkkale 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 07.06.2013 tarihve 2013/185 Esas, 2013/324 Karar sayılı GÖREVSİZLİKKARARININ KALDIRILMASINA, 13.10.2014 gününde Üye Eyüp SabriBAYDAR’IN KARŞI OYU ve OY ÇOKLUĞU İLE KESİNOLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Nurdane TOPUZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy