T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 732
KARAR NO : 2014 / 787
KARAR TR : 14.7.2014
ÖZET : Davacı tarafından, dava dışı ilk maliğe 2981 sayılı Yasa kapsamında verilen tapu tahsis belgesinin sağladığı haklara dayalı olarak, dava konusu taşınmazdan düzenleme ortaklık payı düşüldükten sonra kalan kısmının kendi adına tescili istemi ile açılan davanın, İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R Davacı :İ.D. Vekili :Av. M.Ş. Davalı :Maliye Hazinesine İzafeten İstanbul MuhakematMüdürlüğü Vekili :Av. S.B. O L A Y : Davacıvekili dava dilekçesinde özetle; mülkiyeti halen davalıadına kayıtlı bulunan Kağıthane ilçesi,Seyrantepe mahallesi, eski:Cesur sokak, yeni:Gönen sokak no:1 adresindebulunan ve tapunun eski: 20 pafta, 2301 parsel, yeni:E-121 pafta, 7637ada, 31 parsel sayılı arsanın 243,24 m² lik kısmının2805 ve 2981 sayılı yasa hükümleri uyarıncamüvekkili bayii Nahide Mutlu’ya tahsis edilmiş olduğunu,11.11.1985 tarih ve 2/6753 numaralı tapu tahsis belgesi tanzimedilmiş olduğunu, dava konusu arsa üzerinde tahsis sahibitarafından inşa edilmiş ve 2981 sayılı yasanın8.maddesi uyarınca tespit ve değerlendirme işlemiyapılmış olan yapı bulunduğunu, tahsis sahibi NahideMutlu’nun tapu tahsis belgesinden doğan kişisel haklarınıve yapı üzerindeki zilyetliğini Beşiktaş5.Noterliği’nin 24.07.1987 tarih ve 26731 yevmiye numaralısatış vaadi sözleşmesi ile Temel Başaran’adevretmiş olduğunu, Temel Başaran’ın dadevraldığı haklarını Beyoğlu 23.Noterliği’nin12.07.1993 tarih ve 37552 yevmiye numaralı satış vaadisözleşmesi ile müvekkili İ.D.’ya devretmişolduğunu, taşınmazın bulunduğu mahalde ıslah imarplan çalışması yapılmış ve arsanınmüstakil imar parseli olarak belirlenmiş olduğunu, 1989yılında tasdik edilerek yürürlüğe girenıslah imar planının halen geçerliliğini muhafazaettiğini, taşınmazın arsa bedelinin 2981/3290sayılı yasanın 9.maddesi hükmü gereğince tespitedildiğini fakat bu konuda idare tarafından bildirimyapılmadığı için ödenemediğini,Yargıtay kararları uyarınca tespit edilecek arsa bedeliniMahkemeler veznesine depo etmeye amade olduklarını, dava konusutaşınmazın tapusunun müvekkiline devri için kanundabelirtilmiş olan tüm şartların yerine getirilmişolduğunu, buna rağmen davalı idarenin taşınmazıntapusunu uzun yıllardır müvekkile devretmekten imtinaettiğini belirterek; yasa hükümleri uyarınca müvekkiletahsis edilmiş olan Kağıthane, Seyrantepe mahallesi eski: 20pafta, 2301 parsel sayılı yeni: Kağıthane, Seyrantepemahallesi 7637 ada, 31 parsel sayılı taşınmazın, halendavalı idare adına olan tapu kaydının Yargıtayiçtihatları uyarınca Düzenleme Ortaklık payıbelirlenerek iptaline, taşınmazın Düzenleme OrtaklıkPayı kesildikten sonra kalan kısmının müvekkiladına tesciline karar verilmesi istemiyle adli yargıda davaaçmıştır. Davalı MaliyeHazinesi adına İstanbul Muhakemat Müdürlüğüvekilince süresi içerisinde verilen cevap dilekçesindeözetle, davada idari yargının görevli olduğu ilerisürülerek görev itirazında bulunulmuştur. İstanbul18. Asliye Hukuk Mahkemesi; 13.03.2014 gün ve 2012/631 Esassayılı kararı ile, davalı Maliye Hazinesi adınaİstanbul Muhakemat Müdürlüğü vekilinin görevitirazının reddine karar vermiştir. Davalı MaliyeHazinesi adına İstanbul Muhakemat Müdürlüğü vekili14.03.2014 tarihli dilekçesi ile görevlilik kararınınkaldırılmasını talep etmiş, İstanbul 18.AsliyeHukuk Mahkemesi’nin 24.04.2014 tarih ve 2012/631 Esas sayılıkararı ile; davalı vekilinin görevlilik kararının kaldırılmasıtalebinin reddine, dava dosyasının onaylı bir örneğininDanıştay Başsavcılığı’nagönderilmesine karar vermiştir. DanıştayBaşsavcısı; “2981 sayılı İmar veGecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazıİşlemler ve 6785 sayılı İmar Kanununun Bir MaddesininDeğiştirilmesi Hakkında Kanunun tespit ve değerlendirmeişlemleri başlıklı 8. maddesinde tespit kapsamına, temelinşaatı tamamlanmış veya sömel betonlarıdökülmüş olmak kaydı ile hazine, belediye, ilözel idarelerine ait veya Vakıflar GenelMüdürlüğünün idare etmekte olduğu arsa veyaarazilerdeki inşaatına Kanunun 14.maddesinin (f)fıkrasındaki tarihlerden önce başlanmış mesken,kısmen işyeri ve konut olarak kullanılan veya evvelce konutolarak kullanılıp sonra işyerine çevrilen gecekondularile imar mevzuatına, ruhsat ve eklerine aykırı tüm yapılarındahil olduğu hükme bağlanmıştır. AynıYasanın 10. maddesinde, bu Kanun hükümlerine göre, hazine,belediye, il özel idaresine ait veya Vakıflar GenelMüdürlüğünün idare ettiği arsa veya arazilerüzerinde, gecekondu sahiplerince yapılmış yapıların,12. madde hükümlerine göre tespit ettirildikten sonra,kayıt maliki kamu kuruluşunca bu yerin hak sahibine tahsisedileceği ve bu tahsisin yapıldığının tapusicilinin beyanlar hanesinde gösterilerek ilgilisine "Tapu TahsisBelgesi" verileceği; tapu tahsis belgesinin, ıslah imarplanı veya kadastro planları yapıldıktan sonra haksahiplerine verilecek tapuya esas teşkil edeceği, hak sahibiolmadığı halde tapu verilen kişilerin tapularınınresen iptal edileceği; aynı Yasanın 13. Maddesinin 1.fıkrası (b) bendinde; hazine, belediye, il özel idarelerine aitveya Vakıflar Genel Müdürlüğünün idaresindeolan veya bu Kanun uyarınca mülkiyetlerine geçen arsa veyaaraziler üzerinde ıslah imar planları ile meydana getirilen imarparselleri içinde hak sahiplerine, yapılarının işgalettiği arazi de dikkate alınarak ıslah imar planındagetirilen ölçülere uygun şekilde arsa veya hisse tahsisedileceği; gecekondusu muhafaza edilemeyen hak sahiplerine aynıbölgede veya diğer gecekondu ıslah veya önlemebölgesinden başka bir arsa veya hisse verileceği; aynımaddenin 2. fıkrasında da, bulundukları yerde korunamayangecekondu sahiplerinden hak sahibi sıfatı taşıyanlara, birgecekondu önleme veya ıslah bölgesinde veya yakınbölgelerde yapılmış ıslah imar planıiçinde meydana gelen boş imar parsellerinin müstakil, hisseliveya kat mülkiyeti esasına göre verileceği hükmebağlanmış; 14. maddesinde ise bu kanun hükümlerindenyararlanamayacak olan yapılar ayrıntılı olarakdüzenlenmiştir. Anılanyasa hükümlerine göre, idarenin, hak sahibi olduğu saptanankişilere tapu vermek, şartları taşımayanlarıntapularını resen iptal etmek konusundaki yetkisi idari niteliktaşıyan uygulama işlemlerinin doğrudan bir sonucuolarak kullanılmakta ve bu yolla kurulan mülkiyet de Medeni Kanunhükümleri dışında idari bir işlemin icrasıniteliğini taşımaktadır. Davadilekçesine göre, mülkiyeti hazineye ait taşınmazüzerinde Nahide Mutlu tarafından yapılan gecekondu nedeniyleimar affı başvurusunda bulunulması üzerine tapu tahsisbelgesinin düzenlendiği, izleyen süreçte gecekondununziyetliğinin 12.07.1993 tarihinde satış vaadi sözleşmesiile davacıya devredildiği, arsa bedelinin idarenin bildirimyapmaması nedeniyle ödenemediği, davacı tarafından2981 sayılı Yasa'da öngörülen koşullarısağlamasına karşın imar planı sonrasında alandayapılan parselasyon işlemi ile gecekondunun bulunduğu yerdeoluşturulan parselin tapusunun kendisine verilmediği iddiasıylabakılan davanın açıldığıanlaşılmıştır. Davalıidare tarafından ise, imar affı başvurusunda bulunulduğutarih itibariyle tek katlı olan gecekondunun yerine 5 katlı binayapıldığı, tapu tahsis belgesine esas gecekondununyıkılarak yerine yenisinin yapılması halinde hak sahibiolunamayacağı, ayrıca gecekondunun ilk malikinin başvurusırasında "arsasının olduğu" yolundabeyanının bulunduğu, dolayısıyla gecekonduyu sonradansatın alan şahsın ilk malikin Yasa'da öngörülenhak sahipliği koşullarının sağlamaması nedeniylede hak sahibi olmadığı ileri sürülmektedir. Bu durumda,davacının dava açmaktaki asıl amacı,taşınmazın Medeni Kanun hükümleri uyarıncaadına tescilini sağlamak değil, 2981 sayılı Yasa'daöngörülen hak sahipliği hükümleri uyarıncatapu tahsis belgesine dayalı olarak taşınmazın tesciliningerçekleştirilmesi olduğundan, davacının talebinin2981 sayılı Yasada öngörülen hak sahipliğiesaslarına uygun olup olmadığının belirlenmesindenkaynaklanan uyuşmazlığın çözümündeİdari Yargı yerleri görevli bulunmaktadır.”şeklindeki gerekçesi ile 2247 sayılı UyuşmazlıkMahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun'un10'uncu maddesi uyarınca olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılmasına ve dosyanın UyuşmazlıkMahkemesi'ne gönderilmesine karar vermiştir. İNCELEMEVE GEREKÇE : UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane TOPUZ, AlaittinAli ÖĞÜŞ, Ayhan AKARSU, Mehmet AKBULUT ’unkatılımlarıyla yapılan 14.7.2014 günlütoplantısında: Dosya üzerinde 2247 sayılıYasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeyegöre, davalı Maliye Hazinesi adına İstanbulMuhakemat Müdürlüğü vekilininanılan Yasanın 10. maddesinde öngörülen yöntemeuygun olarak yaptığı görev itirazınınreddedilmesi ve dahi 12. maddede belirtilen süre içindebaşvuruda bulunması üzerine, DanıştayBaşsavcısı’nca davalı Maliye Hazinesiadına İstanbul Muhakemat Müdürlüğü bakımından 10. maddede öngörülenbiçimde olumlu görev uyuşmazlığıçıkarıldığı anlaşıldığındanve usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığından görev uyuşmazlığınınesasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi. II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim BirgülYİĞİT’in, davanın çözümündeidari yargının görevli olduğu yolundaki raporu iledosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarcagörevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Mehmet BAYHANve Danıştay Savcısı Mehmet AliGÜMÜŞ’ün davada idari yargının görevliolduğu yolundaki sözlü açıklamaları dadinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ: Dava,kendisine 2981 sayılı Yasa uyarınca tapu tahsis belgesi verilendava dışı ilk malik Nahide Mutlu isimli kişidentaşınmazı satın alan Temel Başaran’ın,taşınmazı 12.07.1993 tarihinde davacı İ.D.’yasatması sonucu hak sahibi olduğunu iddia eden davacıtarafından, dava konusu taşınmazın tapu kaydınınDüzenleme Ortaklık payı belirlenerek iptali ile taşınmazınDüzenleme Ortaklık Payı kesildikten sonra kalan kısmınındavacı adına tesciline karar verilmesi istemi ileaçılmıştır. Davacı vekilinin dava dilekçesinde, davadışı ilk malik Nahide Mutlu’ya 2981 sayılı Yasakapsamında verilen tapu tahsis belgesinin sağladığıhaklara dayalı olarak, dava konusu taşınmazın müvekkiliadına tesciline karar verilmesini istediği görülmekle, uyuşmazlığın2981 sayılı Yasa çerçevesinde incelenmesi vedeğerlendirilmesi gerektiği sonucunaulaşılmıştır. Uyuşmazlığakonu işlemin tesis edildiği ve davanınaçıldığı tarih itibariyle yürürlüktebulunan 2981 sayılı İmar ve Gecekondu MevzuatınaAykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785sayılı İmar Kanununun Bir Maddesinin DeğiştirilmesiHakkında Kanun, imar ve gecekondu mevzuatına aykırı olarakinşa edilmiş ve inşa halindeki bütün yapılarhakkında uygulanacak işlemleri düzenlemek ve bu işlemleredair müracaat, tespit, değerlendirme, uygulama ve duyuruesaslarını ve ilgili diğer hususları belirlemek amacınıtaşımakta olup, valilik veya belediyelerce yetki ve sorumlulukalanlarında ıslah imar düzenlemeleri yapılmak suretiyle,yeniden gecekondu yapılmasının önlenmesi için teminedilecek arsaların ve muhafazası mümkün görülengecekonduların Yasa’da öngörülen usul ve esaslaragöre hak sahipliği belirlenen kişilere verilmesine olanaksağlamıştır. Nitekim,anılan Yasa’nın “Tapu Verme”başlıklı 3290 sayılı Yasa ile değişik 10.maddesinin (a) bendi, “Bu Kanun hükümlerine göre hazine,belediye, il özel idaresine ait veya Vakıflar GenelMüdürlüğünün idare ettiği arsa veya arazilerüzerinde, gecekondu sahiplerince yapılmış yapılar, 12nci madde hükümlerine göre tespit ettirildikten sonra,kayıt maliki kamu kuruluşunca bu yer hak sahibine tahsis edilir ve butahsisin yapıldığı tapu sicilinin beyanlar hanesindegösterilerek ilgilisine “Tapu Tahsis Belgesi” verilir. Taputahsis belgesi, ıslah imar planı veya kadastro planlarıyapıldıktan sonra hak sahiplerine verilecek tapuya esas teşkileder.(Ek: 18/5/1987-3366/4 md.) Ancak ıslah imar planı veya kadastroplanları ile belirlenen alanlarda tapu tahsis belgesi yerine haksahiplerine doğrudan tapuları verilebilir” denilmektedir. Bunagöre, Yasa’da öngörülen usul ve koşullarauygunluğu saptananlara hak sahipliği ölçütünedayalı olarak arsa veya hisse tahsis edilmekte ve gereklidüzenlemeler tamamlandıktan sonra da, yapılmış olantahsis esas alınarak idarece hak sahiplerine tapu verilmektedir. 2981 sayılı Yasa hükümlerinegöre, idarenin hak sahiplerine "tapu vermek" ya da 10. maddesininb bendinde belirtildiği gibi hak sahibi olmadıklarıanlaşılanlara verilmiş olan "tapuları resen iptaletmek" şeklindeki bu yetkilerini idari nitelik taşıyanuygulama işlemlerinin doğrudan bir sonucu olarak kullanması veayrıca bu şekilde kurulan mülkiyet, Medeni Kanunhükümleri dışında ve özel bir kanunhükmü gereğince idari tescile dayandığı gibitapuya yapılan tescilin de, bu idari işlemin icrasıniteliğinde olması karşısında,uyuşmazlığın sözü edilen uygulamaişlemlerinin dayanağı olan yasal düzenlemeçerçevesinde çözümlenmesi gerekeceğiaçıktır. Davacı vekili dava dilekçesinde, 2981sayılı yasanın aradığı tümkoşulların oluştuğunu, buna karşın tapu verilmesigerektiği halde verilmediğini belirterek, davadışı ilk malik Nahide Mutlu isimli kişiye tahsisedilen yerin tapusunun, bu kişiden taşınmazı satınalan Temel Başaran’dan taşınmazı müvekkilininsatın alması nedeni ile, söz konusu yerin belediye adınaolan tapu kaydının iptali ve davacı adına tesciliamacıyla dava açtığını belirtmiştir. Dosya kapsamında yapılan inceleme neticesinde, 2301parselde bulunan Şişli İlçesi, Seyrantepe Mahallesi,Cesur Sokak Kapı No: 23 olan adresteki gecekondu için davadışı Nahide Mutlu’ya 09.06.1987 tarihinde Tapu Tahsisbelgesi verildiği, Nahide Mutlu’nun Beşiktaş 5.Noterliği’nin 24.07.1987 gün ve 26731 yevmiye numaralıişlemi ile bu taşınmazı Temel Başaran isimlikişiye sattığı, Temel Başaran’ın daBeyoğlu 23. Noterliği’nin 12.07.1993 gün ve 37552 yevmiyenumaralı işlemi ile bu taşınmazı davacı İ.D.’yasattığı, imar uygulaması sırasında bu parselin7637 Ada 31 parsel olarak Maliye Hazinesi adına tapu kaydınınoluşturulduğunu, bunun üzerine davacı,taşınmazın kendisinden satın alındığıkişilerin 2981 sayılı Yasa’dan kaynaklanan haklarınaselef olduğunu belirterek, dava konusu taşınmazıntapusunun iptali ile kendi adına tesciline karar verilmesi içindava açtığı anlaşılmıştır. İstanbul Valiliği Defterdarlık AvrupaYakası Milli Emsal Dairesi Başkanlığı’nın30.01.2013 gün ve 4673 sayılı yazısında; davakonusu 2301 parsel sayılı taşınmazın imaruygulaması neticesinde 7637 Ada 31 Parsel numarası ile 253.00 m²olarak Maliye Hazinesi adına tescil edildiğini,taşınmazın 1/1000 ölçekli ıslah imarplanında konut alanında kaldığını,taşınmazın fiiliyatta tamamının İ.D. isimlikişi tarafından bodrum dört katlı betonarme bina yapılmaksureti ile konut olarak kullanıldığının tespitedildiğini, dava konusu parsele ilişkin ilk malik NahideMutlu’nun dosyasının incelenmesinde; davacının 2805sayılı yasa uyarınca yaptığı müracaatsırasında arsası olduğunu belirttiğini ve 2000.00 TLlik ödemenin Çeliktepe Mahallesi No: 2’de bulunangecekondusuna münhasır olduğununsaptandığını, bu itibarla Nahide Mutlu’nun 2981sayılı Kanun’un 13/a maddesinde belirtilen koşullarıtaşımadığını belirterek, davanın reddigerektiği yönünde görüş bildirdiğianlaşılmıştır. Bu itibarla ilk malik NahideMutlu’nun biri 1987 tarihinde 2981 sayılı Yasa uyarıncaŞişli İlçesi, Seyrantepe Mahallesi, Cesur Sokak KapıNo: 23 olan adresteki gecekonduya ilişkin ve diğeri 1983 tarihinde2805 sayılı Yasa uyarınca Çeliktepe Mahallesi Kenan SokakNo: 2 adresindeki gecekonduya ilişkin olmak üzere 2 adetbaşvurusunun olduğu; davacının 1987 tarihinde 2981sayılı Yasa uyarınca Şişli İlçesi,Seyrantepe Mahallesi, Cesur Sokak Kapı No: 23 olan adresteki gecekonduyailişkin olarak verilen tapu tahsis belgesinde dayandığı,davacının davasının bu belgenin 2981 sayılı yasaçerçevesinde geçerli olup olmadığıincelemesini gerektirdiği anlaşılmıştır. Bu duruma göre, davacınıntaşınmaz üzerindeki iddiası, gayrimenkul mülkiyetininiktisap yollarına ilişkin Medeni Kanun hükümlerinedeğil, 2981 sayılıYasa’da öngörülen hak sahipliği esasınadayandığı, hak sahipliğinin tespiti ve gerialınmasının idari usul ve esaslar çerçevesindebelirlendiği göz önüne alındığında,uyuşmazlığa konu işlemin tesis edildiği vedavanın açıldığı tarih itibariyleyürürlükte bulunan 2981sayılı Yasa’ya dayanılarakaçılan tapu iptali ve tescil davasının görüm veçözümü idari yargı yerinin görevinegirmektedir. 2981 sayılı Yasa gereğince verilen taputahsis belgesinin, davacı adına olmamakla birlikte; davacıya,taşınmazın mülkiyetini adına tescil hakkı veripvermeyeceği hususunun da yine 2981 sayılı Yasaçerçevesinde idari yargı yerinde incelenmesi gerektiğiaçıktır. Açıklanan nedenlerle, DanıştayBaşsavcısı’nca yapılan başvurunun kabulüile, davalı Maliye Hazinesi adına İstanbul MuhakematMüdürlüğü vekiliningörev itirazının İstanbul 18. Asliye Hukuk Mahkemesi’ncereddine ilişkin kararın kaldırılması gerekmiştir. S O N UÇ : Davanın çözümündeİDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenleDanıştay Başsavcısı’nca yapılanBAŞVURUNUN KABULÜ ile, davalı Maliye Hazinesi adına İstanbulMuhakemat Müdürlüğü vekilinin GÖREVİTİRAZININ REDDİNE İLİŞKİN İstanbul 18.Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 13.03.2014 gün ve 2012/631 Esassayılı KARARININ KALDIRILMASINA, 14.7.2014 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Nurdane TOPUZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy