T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 722
KARAR NO : 2014 / 777
KARAR TR : 14.7.2014
ÖZET : Davacıya ait işyerine ilişkin olarak davalı idarece re’sen düzenlenen aylık prim ve hizmet belgesinden dolayı tahakkuk eden prim, işsizlik ve bunlara ait gecikme zammının iptali istemiyle açılan davanın, 5510 sayılı Yasa’nın 86. ve 101. maddeleri uyarınca ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı : M.K.
Davalı : Sosyal Güvenlik KurumuBaşkanlığı(Kastamonu İlMüdürlüğü)
Vekili :Av. O.K.
O L A Y : 1- Sosyal Güvenlik Kurumu BakanlığıKastamonu Sosyal Güvenlik İlMüdürlüğünün 12.7.2013 tarihli, 4 no.lu karar veesas sayılı Komisyon Kararında aynen; “İTİRAZINKONUSU:2012/Kasım ayına ait re’sen düzenlenen aylıkprim ve hizmet belgesinden dolayı tahakkuk eden prim, işsizlik vebunlara ait gecikme zammına yukarıda ünvanıyazılı işverenin komisyonumuza itirazı nazar-ı dikkatealınarak Sosyal Güvenlik İlMüdürlüğümüzce tahakkuk ettirilen 12.84.-TL primborcunun iptali talebinden ibarettir. KARARIN GEREKÇESİ VEHÜKÜM: 5510 Sayılı Kanunun86.maddesin 4.fıkrasında belirtilenyükümlülüğü yasal süresi içindeyerine getirmediğinin tespit edilmesi karşısında, sözkonusu belgeler aynı maddenin 5.fıkrası uyarınca re'sendüzenlenmiş, söz konusu işlemlerle ilgili 10,82.- TL prim,0,99.- TL gecikme zammı ve 0,94.-TL.işsizlik sigortası 0,09.-TLG/Zammı olmak üzere 12,84.-TL borç 02.07.2013 tarihinde tebliğedilmiştir. Adı geçen işvereninsüresi içinde Kurumumuza intikal ettirdiği 09.07.2013 tarihlidilekçesi incelenmiş: işveren 12.11.2012 tarihliİhsangazi Jandarma Komutanlığınca düzenlenen tutanakta,yabancı uyruklu şahısların misafir olduğuişyerinde çalışmadıkları, tutanakta nekadının ne de eşinin çalıştığınadair bir beyan bulunmadığı tespitin bir varsayımdan ibaretolduğu, yabancı uyruklu vatandaş dahil hiçbirşekilde işçiçalıştırmadığını evinde misafirolarak kaldığı beyan edilerek tahakkuk ettirilen prim borcununkaldırılması talep edilmiştir. İşveren itirazıüzerine işyeri dosyasından yapılan incelemede, SosyalSigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 32. Maddesi gereğiİhsangazi Jandarma Komutanlığınca yapılan tespitneticesi tanzim olunan 04.12.2012 tarih, 12 sayılı yazılarıeki 12.11.2012 tarihli tutanakta Allahdad Sorkaby adlı şahsınçalıştığı tespit edildiğibelirtildiğinden 12.11.2012 tarih itibariyle 2 0142 01 01 1026133 037 1366 sicil sayılı işyeri dosyası resen 5510 SayılıYasa Kapsamına alınmış sigortalı tescilininsağlanması için işverene 08.01.2013 tarih, 73850sayılı tebligat çekilmiştir. Ancak istenilen belgelerKurumumuza intikal ettirilmediğinden 5510 sayılı Sosyal Sigortalarve Genel Sağlık Sigortası Kanunun 86 ıncı maddesineistinaden 2012/Kasım ayına ait aylık sigorta prim bildirgesiMüdürlüğümüzce re’sen düzenlenmişolup 19.06.2013 tarih, 2301263 sayılı yazımız ile 1gün karşılığı 10,82.- TL prim, 0,99.- TL gecikmezammı ve 0,94.-TL.işsizlik sigortası 0,09.-TL G/Zammı olmaküzere 12,84.-TL borç 02.07.2013 tarihinde tebliğedilmiştir. Bu nedenle, yukarıdaaçıklanan hususlar çerçevesinde tahakkuk ettirilenprim borcu usul ve yasaya uygun bulunduğundan işverenitirazının REDDİNE, iş bu kararın tebliğtarihinden itibaren 30 gün içerisinde yetkili İşMahkemesine dava yolu açık olmak üzere, Komisyonumuzca oy birliği ilekarar verilmiştir.” denilmiştir. 2- Davacı,2.0142.01.01.1026133.037.13-66 dosya numarası ile işlem görenişyeriyle ilgili 12.11.2012 tarihli İhsangazi İlçeJandarma Komutanlığınca düzenlenen tutanağa istinaden5510 sayılı Kanunun 86. maddesi 4. fıkrasına istinadensüresi içinde verilmeyen bildirgenin 5.fıkrasıuyarınca re’sen düzenlenmesi sonucu 10,82.TL prim ve 0,99.TLgecikme zammı, 0.94 işsizlik primi, 0,09.TL gecikme zammı olmaküzere toplam: 12,84.TL borç tahakkuk ettirildiğini, 2012Kasım ayına ait pirim borcunun tarafına 02.07.2013 tarihindetebliğ edildiğini, 09.07.2013 tarihide yaptığıitirazın 12.07.2013 tarih ve 4 numaralı komisyon kararı ilekurumca reddedildiğini, kararın kendisine 24.7.2013 tarihindetebliğ edildiğini ifade ederek; resen düzenlenen bildirgelerinve bu bildirgelere ait tahakkuk ettirilen pirim tutarlarının vetahakkukla doğabilecek yükümlülüklerin iptali istemiyleadli yargıda dava açmıştır. KASTAMONU İŞMAHKEMESİ:12.12.2013 gün ve E:2013/178, K:2013/182 sayıile, yapılan yargılama sonucunda; İhsangazi ilçeJandarma Komutanlığınca düzenlenen aylık prim vehizmet belgesinden dolayı tahakkuk eden prim işsizlik ve bunlara aitgecikme zammı borcunun 02.07.2013 tarihinde davacıya tebliğedildiği, davacının 09.07.2013 tarihli dilekçesinde borcaitiraz ettiği, SGK'nun 12.07.2013 tarihli komisyon kararı ileitirazın reddedildiği; Kurumca itirazı reddedilenlerin,kararın kendilerine tebliğ tarihinden itibaren 30 güniçinde yetkili idare mahkemesine başvurabilecekleri; bu süreiçinde başvurunun yapılmamış olması halindeidari para cezasının kesinleşeceği şeklindedüzenlemenin bulunduğu; böylelikle idari paracezalarının iptaline ilişkin davaların idari yargınıngörev alanında olduğunun anlaşıldığı veidari nitelikteki bir davanın hukuk mahkemesine açılmasıdurumunda izlenecek sürece ilişkin 2577 sayılı Kanun'un"Görevli Olmayan Yerlere Başvurma"başlığını taşıyan 9. maddesinde;çözümlenmesi Danıştay'ın, idare ve vergimahkemelerinin görevlerine girmesine karşın, adli yargıyerlerine açılmış bulunan davaların görevnoktasından reddi durumunda, bu konudaki kararlarınkesinleşmesini izleyen günden itibaren otuz gün içindegörevli mahkemede dava açılabileceği, görevsizyargı makamına başvuru tarihinin, Danıştay'a, idare vevergi mahkemelerine başvurma tarihi olarak kabul edileceği, adliyargı yerlerine açılan ve görevsizlik sebebiylereddedilen davalarda, görevsizlik kararınınkesinleşmesinden sonra, anılan otuz günlük süregeçirilmiş olsa da, idari dava açılmasıiçin öngörülen süre henüz dolmamışise bu süre içinde idari dava açılabileceğininbildirilmiş olduğu; hukuk mahkemesince verilecekgörevsizlik kararı üzerine yapılacak işlemler sözkonusu 9. maddede düzenlendiğinden, bu aşamada 6100sayılı Kanunun 20 madde hükmünün uygulama alanınınbulunmadığı; adli ve/veya idari yargı yerlerineaçılan davalarda yargı yoluyanlışlığına ilişkin olarak, taraflarcayargılama sonuna kadar itiraz ileri sürülebileceği gibi, buhususun mahkemelerce de kendiliğinden gözetilmesinin zorunluolduğu; 6100 sayılı Kanunun 1. maddesinde; "Mahkemeleringörevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar,kamu düzenindendir" maddesinde; diğer bir mahkeme veya idarimakam ya da yargı merciinin görevine giren bir dava veya işkendisine arz olunan mahkeme tarafından, davanın heraşamasında kendiliğinden görevli olmadığıyönünde karar verilebileceğinin belirtildiği; 5510sayılı yasanın 102 maddesinde de idari para cezasınakarşı izlenecek idari aşama ve yargı aşaması vesüresi belirtildiğinden mahkemelerinin görevsizliğine,ancak buradaki görevsizliğin klasik aynı yargı yoluiçindeki manadaki görevsizlik olmayıp farklı yargıyolları arasındaki görevsizlik olduğu gözetilerekHMK'nın 20 maddesi uygulanmayarak ve HMK'nın 114 maddesikapsamındaki yargı yolunun söz konusu olduğugerekçesiyle; açılan davanın görev nedeniylereddine karar vermiş, bu karar temyiz edilmeyerekkesinleşmiştir. Davacı, aynı istemle bu kez idariyargı yerinde dava açmıştır. KASTAMONU İDAREMAHKEMESİ:21.4.2014 gün ve E:2014/531 sayı ile, 2247sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş veişleyişi Hakkında Kanunun 19. Maddesinde; "Adli,İdari, askeri yargı mercilerden birisinin kesin veyakesinleşmiş görevsizlik kararı üzerine kendisine gelenbir davayı incelemeye başlayan veya incelemekte olan bir yargımercii davada görevsizlik kararı veren merciin görevliolduğu kanısına varırsa, gerekçeli bir karar ilegörevli merciin belirtilmesi için Uyuşmalık Mahkemesininkarar vermesine değin erteler. Mahkemenin gerekçeli kararı,dava dosyası ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesinegönderilir." hükmünün yer aldığı; öte yandan, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve GenelSağlık Sigortası Kanunu'nun 101. maddesinde " Bu Kanundaaksine hüküm bulunmayan hallerde, bu Kanun hükümlerininuygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıklariş mahkemelerinde görülür." hükmüne yerverildiği, anılan Kanunun 102. Maddesinde ise ancak idari paracezalarına karşı idari yargı yerlerinde davaaçılacağının hükme bağlandığı; dava dosyası ile Kastamonu İş Mahkemesi'nin 2013/178, esas noludava dosyası ve 2013/182 sayılı kararının birliktedeğerlendirilmesinden; Kastamonu İhsangazi Jandarma Komutanlığı'ncadüzenlenen tutanağa dayanılarak davalı idarecedavacıya 5510 sayılı Kanunun 86.maddesi uyarınca re'senaylık pirim ve işsizlik pirimi ve bunlara uygulanan gecikmezammının tanzimine ilişkin kararın kaldırılmasıamacıyla davacı tarafından Kastamonu İş Mahkemesindedava açıldığı, anılan Mahkemece davanıngörev yönünden reddi kararı üzerine aynı istemleMahkemeleri nezdinde bakılmakta olan davanınaçıldığının anlaşıldığı;yukarıda belirtilen 5510 sayılı Kanunun 101. Maddesiuyarınca bu kanunun uygulamasında meydana gelenuyuşmazlıkların (para cezaları hariç)görüm ve çözümünün İşMahkemelerinde yapılmasının gerektiği gerekçesiyle;2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanunun 19.maddesi uyarınca,görevli merciin belirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesi'nebaşvurulmasına, dosya incelemesinin bu konuda karar verilinceye kadarertelenmesine karar vermiştir. İNCELEME VE GEREKÇE: Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane TOPUZ,Alaittin Ali ÖĞÜŞ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 14.7.2014 günlü toplantısında; l-İLK İNCELEME: Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; İdare Mahkemesince, idariyargı dosyası ile birlikte adli yargı dosyası dagönderilmek suretiyle 2247 sayılı Yasa’nın 19.maddesinde öngörülen şekilde başvurulduğu veusule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından, adli ve idari yargı yerleriarasında doğan görev uyuşmazlığının esasınınincelenmesine oybirliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Taşkın ÇELİK’in, davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Mehmet BAYHAN ile Danıştay Savcısı MehmetAli GÜMÜŞ’ün davada adli yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, davacıya ait işyerineilişkin olarak davalı idarece re’sendüzenlenen aylık prim ve hizmet belgesinden dolayı tahakkuk edenprim, işsizlik ve bunlara ait gecikme zammının iptali istemiyleaçılmıştır. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun “Primbelgeleri ve işyeri kayıtları” başlıklı86.maddesinde; “İşveren bir ay içinde 4 üncüve 5 inci maddeye tâbi çalıştırdığısigortalıların ve sosyal güvenlik destek primine tâbisigortalıların; a)Ad ve soyadlarını, T.C. kimlik numaralarını, b)80 inci maddeye göre hesaplanacak prime esaskazançlarını, c)Prim ödeme gün sayıları ile prim tutarlarını, gösterenve örneği Kurum tarafından çıkarılacakyönetmelikle belirlenen asıl veya ek aylık prim ve hizmetbelgesini, 4 üncü maddenin birincifıkrasının (c) bendi kapsamındakiler için engeç Kurumca belirlenecek günün sonuna kadar, diğersigortalılar için ise ait olduğu ayı takip eden aydaKurumca belirlenecek günün sonuna kadar Kuruma vermekle veyasigortalı çalıştırmadığı takdirde, buhususu sigortalı çalıştırmaya son verdiğitarihten itibaren, onbeş gün içinde Kuruma bildirmekleyükümlüdür. İşveren,işyeri sahipleri; işyeri defter, kayıt ve belgelerini ilgiliolduğu yılı takip eden yıl başından başlamaküzere on yıl süreyle, kamu idareleri otuz yıl süreyle,tasfiye ve iflâs idaresi memurları ise görevlerisüresince, saklamak ve Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilenmemurlarınca istenilmesi halinde onbeş gün içinde ibrazetmek zorundadır. İşverenin,sigortalıyı, 4857 sayılı İş Kanununun 7 ncimaddesine göre başka bir işverene iş görme ediminiyerine getirmek üzere geçici olarak devretmesi halinde,sigortalıyı devir alan, geçici iş ilişkisisüresine ilişkin birinci fıkrada belirtilen belgelerin aynısüre içinde işverene ait işyerinden Kuruma verilmesinden,işveren ile birlikte müteselsilen sorumludur. Ayiçinde bazı işgünlerindeçalıştırılmadığı ve ücretödenmediği beyan edilen sigortalıların, otuz günden azçalıştıklarını ispatlayan belgelerinişverence ilgili aya ait aylık prim ve hizmet belgesine eklenmesişarttır. (Değişik ikinci cümle: 13/2/2011-6111/40 md.)Kurumca belirlenen işyerlerinde bu şartaranmaz. Sigortalılarınotuz günden az çalıştığınıgösteren bilgi ve belgelerin aylık prim ve hizmet belgesininverilmesi gereken süre içinde Kuruma verilmemesi veya verilen bilgive belgelerin Kurumca geçerli sayılmaması halinde, otuzgünden az bildirilen sürelere ait aylık prim ve hizmet belgesiKurumca re’sen düzenlenir ve muhteviyatı primler, bu Kanunhükümlerine göre tahsil olunur. (Mülgaaltıncı fıkra: 13/2/2011-6111/40 md.) (Değişik yedinci fıkra:17/4/2008-5754/50 md.) Kurumun denetim ve kontrol ilegörevlendirilmiş memurlarınca, fiilen yapılan denetimlersonucunda veya işyeri kayıtlarından yapılan tespitlerden yada kamu idarelerinin denetim elemanlarınca kendi mevzuatıgereğince yapacakları soruşturma, denetim ve incelemelerneticesinde veya kamu kurum ve kuruluşları ile bankalartarafından düzenlenen belge veya alınan bilgilerden çalıştığıanlaşılan sigortalılara ait olup, bu Kanun uyarınca Kurumaverilmesi gereken belgelerin yapılan tebligata rağmen bir ayiçinde verilmemesi veya noksan verilmesi halinde, bu belgeler Kurumcare’sen düzenlenir ve muhteviyatı sigorta primleri Kurumcatespit edilerek işverene tebliğ edilir. İşveren, bu maddeyegöre tebliğ edilen prim borcuna karşı tebliğtarihinden itibaren bir ay içinde, ilgili Kurum ünitesine itirazedebilir. İtiraz, takibi durdurur. İtirazın reddi halinde,işveren kararın tebliğ tarihinden itibaren bir ayiçerisinde yetkili iş mahkemesine başvurabilir. Yetkilimahkemeye başvurulması, prim borcunun takip ve tahsilini durdurmaz.Mahkemenin Kurum lehine karar vermesi halinde, 88 inci ve 89 uncu maddelerinprim borcuna ilişkin hükümleri uygulanır. (Ek fıkra: 17/4/2008-5754/50 md.)Kurumun denetim ve kontrolle görevlimemurlarınca işyerinde fiilen yapılan tespitlerden ve kamuidarelerinin denetim elemanlarınca kendi mevzuatı gereğinceyapacakları soruşturma, denetim ve incelemelerden kayıt ve belgeleredayanmaksızın çalıştığıbelirlendiği halde, hizmetlerinin veya prime esaskazançlarının Kuruma bildirilmediği anlaşılanveya eksik bildirildiği tespit edilen sigortalıların geriyeyönelik hizmetlerinin veya prime esas kazançlarının, enfazla tespitin yapıldığı tarihten geriye yönelik biryıllık süreye ilişkin kısmı dikkatealınır. Aylıkprim ve hizmet belgesi işveren tarafından verilmeyen veyaçalıştıkları Kurumca tespit edilemeyensigortalılar, çalıştıklarını hizmetleriningeçtiği yılın sonundan başlayarak beş yıliçerisinde iş mahkemesine başvurarak, alacaklarıilâm ile ispatlayabilirlerse, bunların mahkeme kararındabelirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödemegün sayıları dikkate alınır. Sigortalınınçalıştığı bir veya birden fazla işte, buKanunda yazılı şartları yerine getirmiş olmasınarağmen, kendisi için verilmesi gereken aylık prim ve hizmetbelgesinin işveren tarafından verilmediği veya verilenaylık prim ve hizmet belgesinde kazançların veya primödeme gün sayılarının eksik gösterildiğiKurumca tespit edilirse, hastalık ve analık sigortalarındangerekli ödemeler yapılır. Bumaddede belirtilen yükümlülüklerin yerine getirilmemesihalinde, 102 nci maddeye göre işlem yapılır. Kamuidarelerinde işyerinin özelliği nedeniyle prim belgelerininfarklı sürelerde verilme zamanını belirlemeye, Kurumyetkilidir. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usûl ve esaslarile belgelerin içerik ve şekli, Kurum tarafındançıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.”hükmüne; aynı Kanunun “Uyuşmazlıklarınçözüm yeri” başlıklı 101.maddesinde ise;“Bu Kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde, bu Kanunhükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkanuyuşmazlıklar iş mahkemelerinde görülür.”hükmüne yer verilmiştir. Davadosyasının incelenmesinden; İhsangazi İlçe JandarmaKomutanlığının 04/12/2012 tarih ve 2271/12 sayılıyazıları ve bu yazı ekindeki tutanak dikkate alınarak;Allahdad SORKABY isimli yabancı (Afgan) uyruklu kişinindavacının yanında çalıştığıvarsayımıyla ve bu yazıya istinaden, İdarece; davacıişverenden işe giriş/çıkış bildirgeleriile aylık prim ve hizmet belgelerinin istenildiği, davacıtarafça Kuruma verilen 31/01/2013 tarihli dilekçe ile istenilenbildirgelere itiraz edildiği; bu belgelerin kuruma verilmeyeceğininbelirtildiği; bunun üzerine 5510 sayılı Yasa uyarıncailgili belgelerin( işe giriş bildirgesi ile aylık prim ve hizmetbelgesi) kurum tarafından res’en düzenlendiği; bubelgelerden dolayı da davacı işveren adına 2012/Kasımayına ait 10,82 TL prim, 0,99 TL gecikme zammı, 0,94 TL işsizliksigortası ile 0,09 TL gecikme zammı olmak üzere toplam 12,84 TLtutarında borç tahakkuk ettirildiği; bu borcundavacı işverene 19/06/2013 tarih ve 23012263 sayılıyazı ile 02/07/2013 tarihinde tebliğ edildiği; davacı işverenin09/07/2013 tarihli dilekçesi ile tarafına tebliğ edilen 12.84TL tutarında ki borca itiraz ettiği, bu itirazının12/07/2013 tarih ve 4 sayılı komisyon kararı ile reddedilmesiüzerine bakılan davanın açıldığıanlaşılmıştır. Olayda, 5510 Sayılı Kanunun86.maddesin 4.fıkrasında belirtilenyükümlülüğü yasal süresi içindeyerine getirmediğinden bahisle, aynı maddenin5.fıkrası uyarınca re'sen düzenlenen belgelere ilişkinborçtan kaynaklanan uyuşmazlığa bakmakla 5510sayılı Yasa’nın 86. ve 101. maddeleri uyarıncaiş mahkemesi görevli bulunmaktadır. Açıklanan nedenlerle Kastamonuİdare Mahkemesinin Başvurusunun kabulü ile, Kastamonu İşMahkemesince verilen görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir. S O N U Ç : Davanın görüm veçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Kastamonu İdare Mahkemesinin BAŞVURUSUNUNKABULÜ ile, Kastamonu İş Mahkemesi’nin 12.12.2013 günve E:2013/178, K:2013/182 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININKALDIRILMASINA, 14.7.2014 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Nurdane TOPUZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy