T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 726
KARAR NO : 2014 / 781
KARAR TR : 14.07.2014
ÖZET: Şirketin bankaya olan borcundan dolayı şirkete ait araç üzerine konulan rehin nedeniyle; banka borcunu bankaya ödeyerek alacağı devralan davacının bu durumu davalı vergi dairesine bildirmesine rağmen, davalı vergi dairesinin şirketin vergi borcu sebebiyle haciz yoluyla sattığı araç bedelinin ödenmesi talebiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali ve alacağın ödenmesi istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R
Davacı : B.D.
Vekili : Av. N. C.
Davalı : Beylikdüzü Vergi Dairesi Müdürlüğü
OL A Y : Davacı(alacaklı) vekili dava dilekçesinde özetle; Türkiyeİş Bankası Kışla Rami Şubesi’nin 14.220,72 TLlik alacağı için BNR Tekstil Sanayi ve Ticaret LimitedŞirketi’ne ait 34 BMR 40 plakalı Honda Jazz marka otomobiliüzerine 00619 yevmiye ile 13.05.2005 tarihinde taşıt rehni tesisettiğini; davacının rehin bedelini ödeyerek Eyüp 8.Noterliği’nin 03.05.2007 tarih ve 06055 yevmiye nosu ile gayrikabilirücu olarak alacağı temlik aldığını; budurumun davalı Beylikdüzü Vergi DairesiMüdürlüğü’ne 03.04.2007 tarihinde, Kartalİlçe Emniyet Müdürlüğü Trafik TescilDenetleme Büro Amirliği’ne 10.04.2007 tarihindebildirildiğini; davalı Beylikdüzü Vergi Dairesi Müdürlüğü’nün127 017 9040 vergi numaralı BNR Tekstil Sanayi ve Ticaret LimitedŞirketi’nin vergi borçlarından dolayı şirketeait 34 BMR 40 plakalı aracına 30.05.2006 tarih 22012sayılı yazısı ile Kartal İlçe EmniyetMüdürlüğü tarafından otomobile haciz konularak 05.04.2007tarihinde açık arttırma ilesatıldığını, taşıt rehnininborçlu şirketin bankaya karşı doğmuş borcununteminatının teşkil ettiğini; borçluya aitaracın satışından sonra sıra cetveli yapılarakrehinli alacak dikkate alınarak bu hacze iştirak edebilecek olanhacizlerin (İİK 100-101) belirlenerek hacze iştirak derecelerioluşturulması gerekirken davalı idarece sıra cetvelinidüzenlemeden satış bedeline el koyulduğunu; bankanınrehinli alacağının vergi dairesinin alacağındanönce geldiğini; davacının, borçlunun banka borcunuödeyerek banka alacağını temlik ettiğindensatılan aracın satış bedelinden rehinle temin edilen 14.220.72TL tutarındaki alacağına pay ayrılması gerekirkendavalı vergi dairesinin sıra cetvelini düzenlemeyerek takiphukuku hükümlerine aykırı hareket ettiğini belirterek;sıra cetveli düzenlenmemesine ilişkin davalıBeylikdüzü Vergi DairesiMüdürlüğü’nün işleminin iptali ilesıra cetveli düzenlenmesine, 14.220,72 TL nin davacıyaödenmesi istemiyle adli yargıda dava açmıştır.
BÜYÜKÇEKMECE2.İCRA HUKUK MAHKEMESİ: 19.12.2011 gün ve E:2011/1370K:2011/1028 sayılı kararında “… öncesinde icramüdürlüklerinde yapılmış bir takipbulunmadığı, dilekçe içeriğine göreiptali istenen işlemin Beylikdüzü Vergi Dairesi işlemiolduğu anlaşılmakla dava konusunun vergi mahkemeleriningörev alanına gireceği…” şeklindegerekçe ile davanın görev yönünden reddine kararvermiştir.
Davanıngörev yönünden reddine dair verilen karar davacı vekilitarafından temyiz edilmiştir.
YARGITAY12. HUKUK DAİRESİ: 20.11.2012 gün ve E:2012/16795 K:2012/33823sayılı kararı ile; taraflarınkarşılıklı iddia ve savunmalarına,dayandıkları belgelere, temyiz olunan kararda yazılıgerekçelere göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarınınreddiyle usul ve kanuna uygun mahkeme kararının İİK’nun366 ve HUMK’nun 438. maddeleri uyarınca ONANMASINA kararvermiş; davacı vekilinin karar düzeltme isteği de aynıDairece 25.04.2013 gün ve E:2013/9553 K:2013/15764 sayılıkararı ile reddedilmesinin ardından görevsizlik kararıkesinleşmiştir.
Davacıvekili bu kez aynı gerekçelerle; Beylikdüzü Vergi DairesiMüdürlüğü’nün B.07. 1.GİB. 4.34.80.64-55355sayılı 24.10.2008 tarihli 14.220,72 TL nin davacıyaödenmemesi işleminin iptali istemiyle idari yargıda davaaçmıştır.
İSTANBUL3. VERGİ MAHKEMESİ: 01.07.2013 gün ve E: 2013/1660 K:2013/1882kararında “…Uyuşmazlık, vergi, resim,harç ve benzeri mali yükümler ile bunların zam vecezalarına ve 6183 sayılı Kanunun uygulanmasınailişkin olmayıp, satılan menkul mal üzerinde rehinhakkı bulunduğunun ileri sürülmesinin bir istihkakiddiası olması nedeniyle satış bedelinindağıtımından kaynaklanmaktadır. Dolayısıyladağıtımın Kanuna ve sözleşmelere uygun olupolmadığının tespit ve çözümü ise adliyargı yerinde açılacak davaya konu olabilecektir. Nitekim UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümünün 6.2.2012 günlü veE:2011/184, K:2012/8 sayılı kararı da bu yöndedir.
Öteyandan 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdareMahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluş ve GörevleriHakkında Kanun'un "Vergi Mahkemelerinin Görevleri"başlıklı 6 ncı maddesinin (a) bendinde, VergiMahkemeleri'nin genel bütçeye, il özel idareleri belediye veköylere ait vergi, resim ve harçlar ile benzeri maliyükümler ve bunların zam ve cezaları ile tarifelereilişkin davaları, (b) bendinde (a) bendindeki konularda 6183sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü HakkındaKanunun uygulanmasına ilişkin davaları, (c) bendinde DiğerKanunlarla verilen işleri çözümleyeceği kuralabağlanmıştır. 2577 sayılı İdariYargılama Usulü Kanunu'nun 14 üncü maddesinin 3üncü fıkrasında da, dilekçelerin "görev veyetki" yönünden inceleneceği, 15. maddesinin 1 (a)fıkrasında; Kanunun 14.maddesinin 3/a bendine göre adli veaskeri yargının görevli olduğu konularda açılandavaların reddine, idari yargının görevli olduğukonularda ise görevli ve yetkili olmayan mahkemeye açılandavanın görev veya yetki yönünden reddedilerek davadosyasının görevli veya yetkili mahkemeye gönderilmesinekarar verileceği hükmü yer almaktadır.
İdariyargıda vergi mahkemeleri özel görevli yargı yerleridir veKanun ile gösterilen idari uyuşmazlıklarıçözümlemekle görevlidir. Dava konusu uyuşmazlıktaolduğu gibi adli yargının görevli olduğu bir konudadavanın görev yönünden reddi hususunda karar merciiİdare Mahkemeleridir.
NitekimDanıştay 4. Dairesinin 13.05.2010 tarih ve E:2008/4100 K:2010/2704sayılı kararı da bu yöndedir…” şeklindeki gerekçe ile 2577 sayılıİdari Yargılama Usulü Kanununun 15/1-a maddesi uyarıncadavanın görev yönünden reddine karar vermiş ve verilenkarar temyiz edilmeksizin kesinleşmiştir. Davadosyası bunun üzerine İdare Mahkemesinegönderilmiştir. İSTANBUL10. İDARE MAHKEMESİ: 25.03.2014 gün ve E: 2013/ 2047 K:2014/515sayılı kararında “…uyuşmazlığın6183 sayılı Kanunun uygulanmasına ilişkinolmadığı, satılan menkul mal üzerinde rehin hakkıbulunduğunun ileri sürülmesinin bir istihkak iddiası olmasınedeniyle satış bedelinin dağıtımındankaynaklanmakta olduğu, dolayısıyla dağıtımınkanuna ve sözleşmelere uygun olup olmadığınıntespit ve çözümünün adli yargı yerine aitolduğu sonucuna varılmıştır…”gerekçesiyle, davanın 2577 sayılı İdariYargılama Usulü Yasası’nın 15/1-a maddesihükmü uyarınca görev yönünden karar vermişve verilen karar itirazsız kesinleşmiştir. Davadosyası davacı vekilinin talebi üzerine Mahkememizegönderilmiştir. İNCELEME VE GEREKÇE : Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane TOPUZ, AlaittinAli ÖĞÜŞ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 14.07.2014 günlütoplantısında: l-İLKİNCELEME: 1-2247 sayılı Uyuşmazlık MahkemesiKuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun’un 14.maddesine göre; olumsuz görev uyuşmazlığınınbulunduğunun ileri sürülebilmesi için adli, idari veyaaskeri yargı mercilerinden en az ikisinin tarafları, konusu ve sebebiaynı olan davada kendilerini görevsiz görmeleri ve bu yoldaverdikleri kararların kesin veya kesinleşmiş olmasıgerekmekte olup, bu uyuşmazlığın giderilmesi istemi ise,hukuk uyuşmazlıklarında ancak davanın taraflarıncaileri sürülebilmektedir. Aynı Yasanın 27. maddesinde ise,Uyuşmazlık Mahkemesinin, uyuşmazlık çıkarmayaveya görev uyuşmazlıklarına ilişkin istemleriönce şekil ve süre açısından inceleyeceği;yöntemine uymayan veya süresi içinde ilerisürülmemiş istemleri reddedeceği kuralına yerverilmektedir Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasanın 27. maddesi uyarıncayapılan incelemeye göre; Adli ve idari yargı yerleriarasında anılan Yasanın 14. maddesinde öngörülenbiçimde olumsuz görev uyuşmazlığıdoğduğu, idari yargı dosyasının davacı vekilininistemi üzerine son görevsizlik kararını veren Mahkemeceadli yargı dosyası da temin edilmek suretiyle Mahkememizegönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığı anlaşıldığından, adli veidari yargı yerleri arasında doğan görevuyuşmazlığının esasının incelenmesineoy birliği ile karar verildi. II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim Filiz BUDAK’ın,davanın çözümünde adli yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan;ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Mehmet BAYHAN ile Danıştay Savcısı MehmetAli GÜMÜŞ’ün davada adli yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, BMR Tekstil Sanayi ve TicaretLimited Şirketi’nin bankaya olan borcundan dolayı şirketeait araç üzerine konulan rehin nedeniyle; banka borcunu bankayaödeyerek alacağı devralan davacının bu durumudavalı vergi dairesine bildirmesine rağmen, davalı vergi dairesininşirketin vergi borcu sebebiyle haciz yoluyla sattığıaraç bedelinin ödenmesi talebiyle yaptığıbaşvurunun reddine ilişkin işlemin iptali ve alacağın ödenmesiistemiyle açılmıştır. 6183 sayılı AmmeAlacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 77 ila87. maddelerinde menkul malların haciz ve satışınailişkin hükümler yer almıştır. Aynı Kanun`un “Borçlu elinde haczedilen mallarakarşı istihkak iddiaları” başlıklı66.maddesinde, “Borçlu, elinde bulunan bir malıüçüncü şahsın mülkü veya rehni olarakgösterdiği yahut üçüncü bir şahıstarafından o mal üzerinde mülkiyet veya rehin hakkı iddiaedildiği takdirde, haczi yapan memur bunu haciz zaptınageçirir. Keyfiyet, iddia borçlu tarafındanyapılmışsa üçüncü şahsa,üçüncü şahıs tarafındanyapılmışsa borçluya bildirilir. Tahsildairesi, haciz zaptını aldığı tarihten itibaren 7gün içinde iddiayı reddetmediği takdirde istihkakiddiasını kabul etmiş sayılır.Üçüncü şahıs, tebliğ tarihinden itibaren 7gün içinde itiraz etmediği takdirde istihkak iddiasıdinlenmez. İstihkakiddiası tahsil dairesince kabul edilmez veya borçlu tarafındanistihkak iddiasına itiraz edilirse, 7 gün içinde mahkemeyemüracaat etmesi lüzumu tahsil dairesince üçüncüşahsa bildirilir. Müddetinde davaaçılmadığı takdirde istihkak iddiasındanvazgeçilmiş sayılır.”;“Üçüncü şahıs elinde haczedilen mallarakarşı istihkak iddiaları” başlıklı67.maddesinde, “ Haczedilen mal borçlunun elinde olmayıp da,o mal üzerinde mülkiyet veya rehin hakkı iddia edenüçüncü bir şahıs elinde ise keyfiyet, hacziyapan memur tarafından haciz zaptına geçirilir. Malınborçluya ait olduğu iddiasında bulunan tahsil dairesikeyfiyeti alacaklı amme idaresine bildirir. Alacaklı amme idaresibildirme tarihinden itibaren 15 gün içinde davaaçmadığı takdirde istihkak iddiası kabuledilmiş sayılır. Borçluile birlikte ikamet etmekte olan şahıslar tarafından istihkakiddiasında bulunulduğu takdirde mal borçlunun elindesayılır.”; “İstihkak iddiaları ileilgili diğer hükümler” başlıklı 68.maddesinde ise, “istihkak davalarına bakmaya haczi yapan tahsildairesinin bulunduğu mahal mahkemesi salahiyetlidir. İstihkakdavaları diğer işlere takdimen görülür. Davacıtakibin tehirini istediği takdirde kendisinde mevcut delillerin mahiyetinegöre ve muhtemel zarara karşı kafi teminat alınmaksuretiyle takibin tehirine mahkemece karar verilebilir. İstihkakdavası üzerine takibin tehirine karar verilir ve neticede davareddolunursa, dava mevzuunu teşkil eden mahcuz malın değerinin %10 u tutarında tazminat hükmolunur.” denilmişti Dava dosyalarının incelenmesinden;BMR Tekstil San. Ve Tic. Ltd. Şti'nin vergi borçlarındandolayı 34 BMR 40 plakalı aracına davalı idarece 30.05.2006tarih ve 22012 sayılı işlemle haciz konularak 05.04.2007tarihinde yapılan açık artırma ile söz konusu aracınsatıldığı, satılan aracın satışbedelinin İş Bankası Kışla Rami Şubesinin14.220,72 TL alacağı için davalı idare haczindenönce sözkonusu banka şubesi adına yapılantaşıt rehninin 03.04.2007 tarihinde temlik edildiğinden bahisledavacı tarafından kendisine ödenmesi talebiyle başvuruyapıldığı, bu başvurunun 03.04.2007 tarihindeyapılan temlik devrinin davalı idare haczinden sonra ve birinciderece akrabalar arasında yapılması nedeniyle reddedilerek14.220,72 TL 'nin kendisine ödenmeyeceğine ilişkin işlemin,bahse konu aracın satışından sonra sıra cetvelioluşturulup rehinli alacakların önceliği gözetilereksatış bedelinden rehinle temin edilen alacak için payayrılması gerektiği ileri sürülerek iptali istemiylebakılan davanın açıldığıanlaşılmaktadır. Satılan menkul mal üzerinderehin hakkı bulunduğunun ileri sürülmesi bir istihkakiddiasıdır. 68. madde ise, istihkak davalarına bakmaya hacziyapan tahsil dairesinin bulunduğu yer mahkemesinin yetkili olduğunuhükme bağlamış bulunmaktadır. Yukarıdaaçıklanan 66, 67 ve 68. maddeler, Yasa`nın Ammealacağının cebren tahsili başlığıaltında yer alan menkul ve gayrimenkul mal haczi vesatışına ilişkin genel hükümlerdir. Bu nedenlemenkul mal haczi satışı ve istihkak iddialarında da buhükümlere uyulması gerekmektedir. Uyuşmazlık,6183 sayılı Kanunun uygulanmasına ilişkin olmayıp, satılanmenkul mal üzerinde rehin hakkı bulunduğu iddiası olmasınedeniyle satış bedelinin dağıtımındankaynaklanmaktadır. Açıklanan nedenlerle, haczedilen mal ile ilgili istihkakiddiasına ilişkin davanın çözümü adliyargı yerinin görevine girdiğinden, Büyükçekmece2. İcra Hukuk Mahkemesi’nin 19.12.2011 gün ve E:2011/1370K:2011/1028 sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerektiği gerekmiştir. S O N U Ç : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle, Büyükçekmece 2. İcra Hukuk Mahkemesi’nin19.12.2011 gün ve E:2011/1370 K:2011/1028 sayılı GÖREVSİZLİKKARARININ KALDIRILMASINA, 14.07.2014 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Nurdane TOPUZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy