T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 506
KARAR NO : 2014 / 719
KARAR TR : 14.07.2014
ÖZET : Maddi hasarlı trafik kazası sonucu düzenlenen trafik kazası tespit tutanağının iptali istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :M.F.Ç.
Davalı :Adli Yargıda
Hasımsız
İdariYargıda
1-İçişleri Bakanlığı
2-İstanbul BüyükşehirBelediyesi İETT Genel Müdürlüğü
O L A Y :B Bölgesi Trafik Denetleme ŞubeMüdürlüğü’nce 31.7.2013 günlü ve 3254sayılı maddi hasarlı trafik kaza tespit tutanağı düzenlenmiştir.
Davacı,tutanakta belirtilenin aksine kazaya karışan diğer aracınsürücüsünün hatalı olduğunu ilerisürerek, trafik kaza tespit tutanağına karşı adliyargı yerinde itirazda bulunmuştur.
İSTANBUL3. SULH CEZA MAHKEMESİ: 19.8.2013 gün ve D.İş:2013/3947,K:2013/3947 sayı ile, başvuranın trafik kaza tespittutanağına itiraz ettiği ve başvuranla ilgili herhangi biryaptırım kararına itiraz etmediği belirtilen başvuruyakonu talebin sulh ceza mahkemelerinde incelenebilecek bir talepolmadığı anlaşıldığından,başvurunun 5326 sayılı Yasa’nın 28/1-b maddesigereğince görev yönünden reddine karar vermiş; bukarar kesinleşmiştir.
Davacı,bu kez, aynı istemle idari yargı yerinde davaaçmıştır.
İSTANBUL 3. İDARE MAHKEMESİ: 2.10.2013 gün veE:2013/2146, K:2013/1431 sayı ile, maddi hasarlı trafik kazasısonrası düzenlenen trafik kazası tespittutanağının iptali istemiyle dava açıldığı,2918 sayılı Karayolları Trafik Yasası’nın “Busuçlarla ilgili davalara bakacak mahkemeler ve yetkileri” başlıklı112. maddesinde, “Sürücü belgelerinin geçici olarakgeri alınması hariç olmak üzere bu Kanundaki hafif paracezasını veya bununla birlikte hafif hapis cezasını,belgelerin geri alınması ve iptali veya işyerlerininkapatılması cezasını gerektiren suçlarla ilgilidavalara trafik mahkemelerinde, bunların bulunmadığıyerlerde yetki verilen Sulh Ceza Mahkemelerinde bakılır”hükmünün yer aldığı, Karayolları TrafikYönetmeliği’nin “Trafik Kazalarına El Konulması”başlıklı 154. maddesinde, “Trafik kazalarına elkonulmasında aşağıda gösterilen esas ve usulleruygulanır. a) Trafik kazalarına; 1) Adli yönden gereğiyapılmak üzere mahalli genel zabıtaca, 2) Kaza nedenlerini, izve delillerini belirleyecek “Kaza Tespit Tutanağı”düzenlemek üzere de trafik zabıtasınca (polis veyajandarma), el konulur”, aynı Yönetmeliğin “TrafikKazalarına İlişkin İşlemler” başlıklı156. maddesinde de, “Trafik Kazaları ile ilgili olarak yapılacakişlemlerde aşağıdaki esas ve usuller uygulanır. a)Kaza tespit tutanağının düzenlenmesi; 1) Örneğineuygun olarak; kaza yerinin durumu, iz ve deliller, kazaya karışansürücüler, varsa ölü veya yaralılar hasar veyazarar, gün ve saat ile gerekli görülen diğer hususlarbelirtilmek üzere düzenlenir ve olay yerinin durumu bir krokidegösterilir. Tutanaklar; soruşturma evrakına eklenmek,dosyasında saklamak ve sayısına göre taraflara verilmeküzere yeter sayıda düzenlenir” kurallarına yer verildiği,dosyanın incelenmesinden, davacının aracıylakarıştığı trafik kazası sonrasında TrafikDenetleme Şube Müdürlüğü görevlileritarafından düzenlenen maddi hasarlı trafik kazası tespittutanağının iptali istemiyle bakılan davanınaçıldığı anlaşılmakta ise de;yukarıda anılan yasal düzenlemeler uyarınca, kaza tespittutanağının kazaya karışan taraflar arasındaçıkabilecek hukuki uyuşmazlıklarınçözümüne yardımcı olmak üzere trafikzabıtasınca düzenlenen tespit niteliğinde bir belgeolduğu ve idari işlem niteliği bulunmadığı, bubakımdan adli yargı yerlerinde çözümlenecek uyuşmazlıklarıngörümü sırasında mahkemelerce değerlendirilecek niteliktebir belge olduğu anlaşıldığından, kaza tespittutanağına karşı açılan davanıngörüm ve çözümünün Mahkemelerine değil,görevsizlik kararı veren Sulh Ceza Mahkemesi'ne ait olduğusonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle davanıngörev yönünden reddine karar vermiş, bu kararkesinleşmiştir.
Davacı, adli ve idari yargı yerlerince verilengörevsizlik kararları nedeniyle oluştuğu ilerisürülen görev uyuşmazlığınıngiderilmesi istemiyle başvuruda bulunmuştur.
İNCELEMEVE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane TOPUZ, AlaittinAli ÖĞÜŞ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT‘unkatılımlarıyla yapılan 14.07.2014 günlütoplantısında:
l-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; UyuşmazlıkMahkemesi Genel Kurulu’nun 11.7.1988 günlü, E:1988/1, K:1988/1sayılı İlke Kararında, “2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişiHakkında Kanunun bütünüyle incelenipdeğerlendirilmesinden, bu Kanunun uygulanması yönünden 2nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan, ‘cezauyuşmazlıkları’ ibaresinden, savcının ya daşahsi davacının talebi ile başlayan yargılamasısonunda sanığın mahkumiyetine ya da beraatine hükmedilebilecekdavalarda, askeri ve adli ceza mahkemeleri arasında çıkangörev ve hüküm uyuşmazlıklarınınanlaşılması, bunun dışında kalan tümgörev uyuşmazlıklarının ‘hukukuyuşmazlığı’ sayılması gerektiğisonucuna varılmaktadır. Uygulanması idari organlarabırakılan cezalar, adli nitelikte olmadığından, bunlarhakkında yapılan itirazlar ya da açılan davalar‘ceza davası’ olarak nitelendirilemezler. İdariniteliklerinden dolayı bu davalara ilişkin görev vehüküm uyuşmazlıklarının UyuşmazlıkMahkemesinin Hukuk Bölümünde incelenipçözümlenmesi gerektiği…”açıkça belirtilmiştir. Bu durum gözönüne alındığında, olay bölümündeyazılı başvuru konusu görevuyuşmazlığının Hukuk Bölümündeincelenmesi gerektiği kuşkusuzdur.
Adli ve idariyargı yerleri arasında 2247 sayılı Yasanın 14.maddesinde öngörülen biçimde olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğu, idari yargı dosyaörneğinin 15. maddede belirtilen yönteme uygun olarakdavacının istemi üzerine son görevsizlik kararınıveren Mahkemece Uyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiği,Başkanlıkça adli yargı dosyasının da ilgiliMahkemesinden getirtildiği ve usule ilişkin herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından, görevuyuşmazlığının incelenmesine oy birliği ile kararverildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim Gülşen AKARPEHLİVAN’ın, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Mehmet BAYHAN ile DanıştaySavcısı Mehmet Ali GÜMÜŞ’ün adliyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava,maddi hasarlı trafik kaza tespit tutanağının iptaliistemiyle açılmıştır.
2918sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun “Trafikkazalarına el koyma ve bilirkişilik”başlığını taşıyan 83. maddesinde,“Trafik kazalarına;
a) Adli yönden gereği yapılmaküzere mahalli genel zabıtaca, b) Kazanın oluş nedenlerini, iz vedelillerini belirleyerek trafik kaza tespit tutanağı düzenlemeküzere de trafik zabıtasınca el konulur. Trafik zabıtasının görevliolmadığı veya bulunmadığı karayollarındameydana gelen kazalarda trafik kaza tespit tutanağı mahalli genelzabıtaca düzenlenir ve bir örneği o yerin trafikzabıtasına gönderilir. Karayollarında meydana gelen veyalnız maddi hasarla sonuçlanan trafik kazalarındatarafların anlaşması halinde ve fiil başka bir suçoluşturmuyorsa adli kovuşturma yapılmaz ve Türk CezaKanununun 565 inci maddesi hükmü uygulanmaz. Trafik kazalarında yolun trafiğekapandığı hallerde; trafik zabıtası veya genelzabıta; iz ve delilleri kaybolmayacak şekilde işaretledikten vegerekli işlemleri yaptıktan sonra, karayolunu trafiğeaçmaya yetkilidir. Karayolunun trafiğekapanmasına ölümlü ve hayati tehlike yaratanyaralanmalı kazalar neden olmuş ve bu kaza can, mal ve trafikgüvenliğini etkiliyor ve başka bir yoldan geçişverilemiyorsa Cumhuriyet savcısının gecikeceğininanlaşılması halinde, gerekli işaretlemeleryapılıp araç ve ölüler kenara alınarak durumbir tutanakla tespit edildikten sonra yol trafiğe açılır. Trafik zabıtası, usulkanunlarına göre görevlendirilirse, trafik kazalarındabilirkişilik yapar. Trafik kazaları, kaza tahkikmemurluğu, bilirkişilik ve bunlarda aranacak şartlar ilediğer esaslar yönetmelikte gösterilir” ve “BuKanundaki suçlarla ilgili davalara bakacak mahkemeler ve yetkileri”başlıklı 112. maddesinin birinci fıkrasında, “Sürücübelgelerinin geçici olarak geri alınması hariç olmaküzere bu Yasadaki; hafif para cezasını veya bununla birliktehafif hapis cezasını, belgelerin geri alınması ve iptali cezasınıveya işyerlerinin kapatılması cezasını gerektirensuçlarla ilgili davalara trafik mahkemelerinde, bunlarınbulunmadığı yerlerde yetki verilen sulh ceza mahkemelerindebakılır” hükmü yer almıştır. 2918 sayılı Karayolları TrafikKanunu’na dayanılarak çıkarılmış bulunanKarayolları Trafik Yönetmeliği’nin, “TrafikKazalarına EI Konulması” başlıklı 154.maddesinde, “Trafik kazalarına el konulmasındaaşağıda gösterilen esas ve usuller uygulanır. a) Trafik kazalarına; 1) Adli yönden gereği yapılmaküzere mahalli genel zabıtaca, 2) Kaza nedenlerini, iz ve delillerini belirleyecek“Kaza Tespit Tutanağı” düzenlemek üzere detrafik zabıtasınca (polis veya jandarma), el konulur. Trafik zabıtasının görevalanı dışında kalan yerler ile el koyamadığıdurumlarda, trafik kaza tespit tutanağı, örneğine uygunolarak mahalli zabıta tarafından düzenlenir ve birörneği o yerin trafik zabıtasınagönderilir.(…)” denilmiş; aynı Yönetmeliğin,“Trafik Kazalarına ilişkin işlemler”başlıklı 156. maddesinde de, “Trafik Kazaları ileilgili olarak yapılacak işlemlerde aşağıdaki esas veusuller uygulanır. a) Kaza tespit tutanağınındüzenlenmesi; 1) Örneğine uygun olarak; kaza yerinindurumu, iz ve deliller, kazaya karışan sürücüler,varsa ölü veya yaralılar, hasar veya zarar, gün ve saat ilegerekli görülen diğer hususlar belirtilmek üzeredüzenlenir ve olay yerinin durumu bir krokide gösterilir. Tutanaklar; soruşturma evrakına eklenmek,dosyasında saklamak ve sayısına göre taraflara verilmeküzere yeter sayıda düzenlenir. 2) Trafik kazası tespit tutanağıdüzenlemeye bu Yönetmeliğin 154 üncü maddesinin (a)bendi gereğince trafik zabıtası ve genel zabıtanıngörevli personeli yetkilidir. Tutanaklar en az iki görevli tarafındandüzenlenir. Hafif yaralanmalı veya hasarlı kazalarda tekgörevli tarafından rapor şeklinde de düzenlenebilir. Ancak Türk Silahlı Kuvvetlerine aitaraçların karıştığı trafikkazalarında bir askeri temsilcinin bulundurulması mecburidir. 3) Tutanak düzenleyenler, taraflar içinkusur oranı belirtirler(…)” denilmiştir. Diğer taraftan, 2577 sayılıİdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinde, idariişlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksatyönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarındandolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafındanaçılan iptal davaları idari dava türleri arasındasayılmıştır. Budüzenlemelere göre, maddi hasarlı kaza tespit tutanağı,kazaya karışan taraflar arasında çıkabilecek hukukiuyuşmazlıkların çözümüne esas olacak vetrafik zabıtasınca düzenlenecek bir belge olup, idari işlemniteliği de bulunmayan bu belgenin, adli yargı yerlerindeçözümlenecek uyuşmazlıklarıngörümü sırasında o mahkemelerce değerlendirilecekolduğundan, maddi hasarlı kaza tespit tutanağınayönelik davanın idari yargı yerinde görülmesiolanağı bulunmamaktadır. Bu durumda,davacı tarafından; maddi hasarlı trafik kaza tespittutanağına itirazen açılan ve idari yargı yerindegörülmesi olanağı bulunmayan davanın görümve çözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır. Açıklanannedenlerle, İstanbul 3. Sulh Ceza Mahkemesince verilen görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir. S O N UÇ : Davanın çözümündeADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle İstanbul 3. SulhCeza Mahkemesinin 19.8.2013 gün ve D.İş:2013/3947, K:2013/3947sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 14.07.2014 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİNOLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Nurdane TOPUZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy